Brahmottarakhanda 21
Brahmottarakhaṇḍa 21
- Language
- Sanskrit
21.1
cha || cha || sūtauvāca || || evaṃbrahmarṣiṇāpro
ktāṃvāṇīṃpīyūṣasannibhām || ākarṇyamuditārājāprāṃjaliḥpunarabravīt
21.2
rājovāca || || ahosatsaṃgamaḥpuṃsāmaśeṣāghapraśodhanaḥ
kāmakrodhanihaṃtācaiṣṭadogdhājanasyahi
21.3
mamamāyātamo naṣṭaṃjñānadṛṣṭiḥ prakāśitā || tavadarśanamātreṇaprāyohamamarottamaḥ
21.20
śrīskandapurāṇe brahmottarakhaṃḍe paṃḍitabābūrāmaśarmakṛtabhāṣāṭīkāyāṃ rudrākṣamahimāvarṇanaṃ nāma viṃśo'dhyāyaḥ
21.21
athaikaviṃśo'dhyāyaḥ
21.4
śrutaṃcapūrvacaritaṃbālayoḥsamyagetayoḥ || bhaviṣyadapiprucchāmimatputrācaraṇaṃsune
21.5
asyāyuḥkativarṣāṇibhāgyaṃvadvacakīdṛśam
vidyākīrtiścaśaktiścaśraddhābhaktiścakīdṛśī
21.6
etatsarvamaśeṣeṇamunetvaṃvaktumarhasi || tavāśiṣyosmibhṛtyosmiśaraṇaṃtyāgatosmyaham
21.7
parāśarauvāca || || atrāvācyaṃhiyatkiṃcitkathaṃśaktosmiśaṃsitum || yacchrutvādhṛtimaṃtopidiṣādaṃprāmnuyurjanāḥ
21.8
tathāpinirvyalīkenabhāvenaparipṛcchataḥ || avācyamapivakṣyāmitavasnehānmahīpate
21.9
amuṣyatvatkumārasyavarṣāṇidvādaśātyayuḥ
itaḥparaṃprapadyetasaptamedivasemṛtim
21.10
ititasyavacaḥśrutvākālakūṭamivoditam || mūrcchitaḥsahasābhūmaupatitonṛpatiḥśucā
21.11
tamutthāpyasamāśvāsyamuniḥkaruṇārdradhīḥ || uvācamābhainṛpatepunarvakṣyāmitohitam
21.12
sargātpurānirālokaṃyadekaṃniṣkalaṃparam || cidānaṃdamayajyotiḥsaādyaḥkevalaḥśivaḥ
21.14
saevādaurajorūpaṃsṛṣṭvā brahmāṇamātmanā
sṛṣṭikarmaniyuktāyatasmaivedāṃścadattavān || 13. || punaścadattavānīśaātmatattvaikasaṃgraham || sarvopaniṣadāṃsāraṃrudrādhyāyaṃcadattavān
21.15
yadekamavyayaṃsaṃkṣādbrahmajyotiḥsanātanam || śivātmakaṃparaṃtattvaṃrudrādhyāyepratiṣṭhitam
21.16
saātmabhūḥsṛjanviśvaṃcaturbhirvedarnevirāṭ
sasarjavedāṃścaturolokānāṃsthitihetave
21.17
tatrāyaṃyajuṣāṃmadhyebrahmaṇādakṣiṇāmukhāt || aśeṣopanipatsārorudrādhyāyaḥsamudgataḥ
21.18
saeṣamunibhiḥsarvairmarīcyatripurogamaiḥ || sahadevairdhṛtastebhyastacchiṣyā jagṛhuścatam
21.19
tacchiṣyāśiṣyaistatputraistatputrai
ścakramāgataiḥ || dhṛtorudrātmakaḥsoyaṃvedasāraḥprasāditaḥ
21.21-2
eṣaevaparomaṃtroeṣaevaparaṃtapaḥ || rudrādhyāyajapaḥpuṃsāṃparaṃkaivalyasādhanam 20
mahāpātakitaḥ proktāupapātakinaścaye || rudrādhyāyajapātsadyastepiyāntiparāṃ gatim
21.22
bhūyopibrahmaṇāsṛṣṭāḥsadasanmiśrayonayaḥ
devatairyaṅmanuṣyādyāstataḥsaṃpūritaṃjagat
21.23
teṣāṃkarmāṇisṛṣṭānisvajanmoguṇānica || lokāsteṣupravarttatebhuṃjatecaiva tatphalam
21.24
lokasṛṣṭipravāhārthasvayamevaprajāpatiḥ || dharmādharmausasarjāgresvavakṣaḥpṛṣṭhabhāgataḥ
21.25
dharmamevānutiṣṭhaṃtaḥpuṇyaṃviṃdaṃtitatphala
m || adharmamanutiṣṭhaṃtastepāpaphalabhoginaḥ
21.26
puṇyakarmaphalaṃsvarganirakastadviparyayaḥ || tayordvāvadhipaudhātrākṛtauśata makhāṃtakau
21.27
kāmaḥkrodhaścalobhaścamadamānādayaḥpare || adharmasyasutāāsansarvenarakanāyakāḥ
21.28
gurutalpaḥ surāpānaṃtathānyaḥ pulkasī
gamaḥ || kāmasyatanayāhyetepradhānāḥparikīrtitāḥ
21.29
krodhātpitṛvadhojāttastathāmātṛvadhaḥparaḥ || brahmahatyācakanyāsākrodhasyatanayāamī
21.30
etānāhūyacāṃḍālānyamaḥpātakanāyakā
n || narakasyavivṛddhyarthamādhipatyaṃcakārasaḥ
21.31
teyamenasamādiṣṭānavapātakanāyakāḥ || tesarvesaṃgatābhūyoghorāpātakanāyakāḥ
21.32
narakānpālayāmāsuḥ svabhṛtyaiścopapātakaiḥ || rudrādhyāyebhuviprāptesākṣātkaivalyasādhane
21.33
bhītāḥpradudruvuḥsarvete'mī
pātakanāyakāḥ || yamaṃvijñāpayāmāsuḥsahānyairupapātakaiḥ
21.34
jayadevamahārājajayaṃvayaṃhitavakiṃkarāḥ || narakasyavivṛddhyarthamadhikārāḥ
kṛtāstvayā
21.35
adhunāvartituṃlokenaśaktāḥ smovayaṃ prabho || rudrādhyāyānubhāvenanirdagdhāścaivavidrutāḥ
21.36
grāmegrāmenadīkūle
puṇyeṣvvāyataneṣuca || rudrajāpyetuparyāptikathaṃlokecaremahi
21.37
prāyaścittasahasrairvaigaṇayāmo nakiṃcana || rudrajāpyākṣarāṇyaiva soḍhuṃbata naśaknumaḥ
21.38
mahāpātakamukhyānāmasmākaṃlokaghātinām
rudrajāpyaṃbhayaṃ ghoraṃrudrajāpyaṃmahadviṣam
21.39
atoduviṣahaṃghoramasmākaṃ vyasanaṃmahat || rudrajāpyena saṃprāptamapanetuṃ tvamarhasi
21.40
itivijñāpitaḥsākṣādyamaḥpātakanāyakaiḥ || brahmaṇoṃtikamāsādyatatsmai sarvamyavedayat
21.41
devadeva jagannāthatvāmevaśaraṇaṃgataḥ || tvayāni
yukto martyānāṃniyaṃhepāpakāriṇām
21.42
adhunā pāpinomartyānasaṃtipṛthivītale || rudrādhyāyena vilayaṃpātakānāṃmahatkulam
21.43
pātakānāṃkule naṣṭenarakāḥśūnyatāṃgatāḥ || narake śūnyatāṃyātemamarājyaṃhiniṣphalam
21.44
tasmāttvayaiva bhagavannupāyaḥparicintyatām
yathā me navihanyeta svāmitvaṃ martyadehinām
21.45
itivijñāpito dhātā yamenaparikhidyatā || rudrajāpyavidhātārthamupāyaṃparyakalpayat
21.46
aśraddhāṃcaivadurmedhāmavidyāyāḥsuteubhe || śraddhāmedhāvighātinyaumartyeṣuparyacodayat
21.47
tābhyāṃvimohitelokerudrādhyāyeparāṅmukhe
yamaḥsvasthānamāsādyakṛtārthaivaso'bhavat
21.48
pūrvajanmakṛtaiḥpāpairjāyaṃtelpā Line 8:
yuṣojanāḥ || tānipāpāninaśyaṃtirudraṃ japavatāṃnṛ
ṇām
21.49
kṣīṇeṣusarvapāpeṣudīrghamāyurbalaṃdhṛtiḥ || ārogyaṃjñānamaiśvaryaṃvardhatesarvadehinām
21.50
rudrādhyāyenayedevaṃsnāpayaṃ
timaheśvaram || tajjalaiḥkurvataḥsnānaṃtemṛtyuṃsaṃtaraṃtica
21.51
rudrādhyāyābhijaptenasnānaṃkurvatiyeṃ'bhasā || teṣāṃmṛtyubhayaṃnāsti
śivalokemahīyate
21.52
śatarudrābhiṣekeṇaśatāyurjāyatenaraḥ || aśeṣapāpanirmuktaḥśivasyadayitobhavet
21.53
eṣarudrāyutasnānaṃkarotutavaputrakaḥ || daśavarṣasahasrāṇimodatebhuviśakravat
21.54
anyāhatabalaiśvaryyohataśatrurnirāmayaḥ || nirdhūtākhilapāpau
ghaḥ śāstārājyamakaṃṭakam
21.55
viprāvedavidaḥ śāṃtāḥkṛtinaḥ śaṃsitavratāḥ || ānayasvataponiṣṭhāḥ śivamaktiparāyaṇāḥ
21.56
rudrādhyāya
japaṃsamyakurvvatuvimalāśayāḥ || teṣāṃjapānubhāvenasadyaḥ śreyobhaviṣyati
21.57
ityuktavaṃtaṃnṛpatirmahāmunitamevavatreprathamaṃkriyāgurum || a
thāparāṃstyaktadhanāśayānmunīnāvāhayāmāsasahasraśaḥ kṣaṇāt
21.58
teviprāḥśāṃtamanasaḥ sahasraparisaṃmatāḥ || kalaśānāṃśataṃsthāpyapuṇya
vṛkṣarasairyutam
21.59
rudrādhyāyenasaṃsnāpyatamūrvīpatiputrakam || vidhivatsnāpayāmāsuḥ saṃprāptesaptamedine
21.60
snāpyamānomuni
janaiḥ sarājanyakumārakaḥ || akasmāddevasaṃtrastaḥkṣaṇaṃmūrcchāmavāpaha
21.61
sahasaivaprabuddhosaumunibhiḥkṛtarakṣaṇaḥ || satatrānyairmahāvīraiḥpuruṣairabhitāḍitaḥ
21.62
baddhvāpāśenamahatādūraṃnītaivābhavat || etāvad
hamadrākṣaṃbhavadbhiḥkṛtarakṣaṇaḥ
21.63
ityuktavaṃtaṃnṛpatestanūjaṃdvijasattamāḥ || āśīrbhiḥpūjayāmāsurbhayaṃrājñenyavedayan
21.64
athasarvā
nṛṣīñchreṣṭhāndakṣiṇābhirnṛpottamaḥ || pūjayitvāvarānnenabhojayitvācabhaktitaḥ
21.65
pratigṛhyāśiṣasteṣāṃmunīnāṃbrahmavādinām || bhuktvāvaṃ
dhujanaiḥsārdhaṃsabhāyāṃsamupāviśat
21.66
tasminsabhāgatevīremunibhiḥsahapārthive || ājagāmamahāyogīdevarṣirnāradaḥsvayam
21.67
tamāgataṃprekṣyaguruṃmunīnāṃsārdhaṃsadasyairakhilairmanīṃdbhiḥ || praṇamyabhaktyāviniveśyapīṭhekṛtopacāraṃnṛpatirbabhāṣe
21.68
rājovāca || || dṛṣṭaṃkimastitebrahmaṃstrilokyāṃkiṃcidadbhutam || tannobrūhivayaṃ sarvetvadvākyāmṛtalālasāḥ
21.69
nāradauvāca
adyacitraṃmahaddṛṣṭaṃvyomnovataratāmayā || tacchṛṇuṣvamahārājasaihairmunipuṃgavaiḥ
21.70
adyamṛtyurrihāyātovihaṃtuṃtavaputrakam || daṃḍahastodu
rādharṣolokamudvādhayansadā
21.71
īśvaropividitvainaṃtvatputraṃhaṃtumāgatam || sahaivapārṣadaiḥkaṃcidvīrabhadramacodayat
21.72
saāgatyaha
ṭhānmṛtyuṃtvatputraṃhaṃtumāgatam || gṛhītvāsudṛḍhaṃbaddhvādaṃḍenaubhyahanadruṣā
21.73
taṃnīyamānaṃjagadīśasannidhiśīghraṃviditvobhagavānyamaḥsva
yam || kṛtāṃjalirdevajayetyudīrayanpraṇamyamūrdhānijagādaśūlinam
21.74
yamauvāca || || devadevamahārudravīrabhadranamrostute || nirāgāsikathaṃmṛtyokopastavasamutthitaḥ
21.75
nijakarmānubaṃdhenarājaputraṃgatāyu
ṣam || prahartumudyatemṛtyokoparāghovadaprabho
21.76
vīrabhadrauvāca || || daśavarṣasahasrāyuḥsarājatanayaḥkatham || vipattimaṃ
tarāyātirudrasnānahatāśubhaḥ
21.77
asticettavasaṃdehomadvākyepyanivārite || citraguptaṃsamāhūyapṛcchyodyaivamāciram
21.78
nāradauvāca || athāhūtaścitraguptoyamenasahasāgataḥ || āyuḥpramāṇaṃtvatsūnoḥparipṛṣṭaḥsacābravīt
21.79
dvādaśābdaṃcatasyāyuri
tyuktvāthavimṛśyaca || punarlekhyagataṃprāhasarvarṣāyutajīvitam
21.80
athabhītoyamojāvīrabhadraṃpraṇamyaca || kathaṃcinmocayāmāsa
mṛtyuṃdurvārabaṃdhanāt
21.81
vīrabhadreṇamuktothayamogātriṃjamaṃdiram || vīrabhadraścakailāsamahaṃprāptastavāṃtikam
21.82
atastavakumāroyaṃrudrājāpyānubhāvataḥ || mṛtyorbhayaṃsamuttīryasukhījātoyutaṃsamāḥ
21.83
ityuktvā nṛpamāmaṃtryanāradetridivaṃga
te || viprāḥsarvepramuditāḥsvaṃsvaṃjagmurathāśramam
21.84
itthaṃkāśmīranṛpatīrudrādhyāyaprabhāvataḥ || nistīryāśeṣaduḥkhānikṛtārthobhūtsa
putrakaḥ
21.21-3
yekīrtayaṃtimattujāḥparameśvarasyamāhātmyametadathakarṇapuṭaiḥpibaṃti || tejanmakoṭikṛtapāpagaṇairvimuktāḥśāṃtāḥprayāṃtiparamaṃ
padameṃdumauleḥ 85 || itiśrīskaṃdapurāṇebrahmottarakhaṃḍerudrādhyāyamahimavarṇanaṃ nāmaikaviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Dharmāraṇya — Sanskrit