Brahmottarakhanda 3
Brahmottarakhaṇḍa 3
- Language
- Sanskrit
3.2
itiśrīskaṃdapurāṇebrahmottarakhaṃḍegokarṇamahimānuvarṇanaṃnāmadvitīyo'dhyāyaḥ
3.1
cha
rājovāca || kiṃdṛṣṭaṃbhavatāścaryaṃkvadṛṣṭaṃkutaevaca || tanmamākhyāhiyenāhaṃkṛtakṛtyatvamāpnuyām
3.2-2
gautamauvāca || || gokarṇādihamāgacchankvāpideśeviśāṃpate || jātemadhyāhnasamayelabdhavānvimalaṃsaraḥ
3.3
tatropaspṛśyasa
lilaṃvinīyacapathaḥśramam || susnigdhaśītalacchāyaṃnyagrodhaṃsamupāśrayam
3.4
athāvidūrecāṃḍālīṃvṛddhāmaṃdhāṃkṛśākṛtim || śuṣyanmukhīṃ
nirāhārāṃbahuroganipīḍitām
3.5
kuṣṭhavraṇaparītāṃgīmadyatkṛmikulākulām || pūyaśoṇitasaṃsaktakṣaratpaṭalasatkaṭīm
3.6
mahāyakṣmanalasthenakaṃṭhasaṃrodhavihvalām || vinaṣṭadaṃtāmavyaktāṃviluṭhaṃtīṃmuhurmuhuḥ
3.7
caṃḍārkakiraṇaspṛṣṭakharoṣṇarajasāplutām
viṇmūtrapūyadigdhāṃgīmasṛggaṃdhadurāsadām
3.8
kapharogabahuśvāsaślakṣṇanāḍībahuvyathām || vidhvastakeśāvayavāmapaśyaṃmaraṇonmukhīm
3.9
tādṛgvyathāṃcatāṃcīkṣyakṛpayāhaṃpariplutaḥ || pratīkṣanmaraṇaṃtasyāḥkṣaṇaṃtatraivasaṃsthitaḥ
3.10
athāṃtarikṣapadavīṃ siṃcaṃtamivaraśmibhiḥ
divyaṃvimānamānītamadrākṣaṃśivakiṃkaraiḥ
3.11
tasminsūrvīṃḍuvahnīnāṃtejasāmivapaṃjare || vimānesūryasaṃkāśanapaśyāṃśivakiṃkarān
3.12
tevaitriśūlakhaṭvāṃgaṭaṃkacarmāsipāṇayaḥ || caṃdrārdhabhūṣaṇāḥsāṃdracaṃdrakuṃdoruvarcasaḥ
3.13
kirīṭakuṃḍalabhrājanmahāhivalayo
jjvalāḥ || śivānugāmayādṛṣṭāścatvāraḥ śubhalakṣaṇāḥ
3.14
tānāpatata ālokyavimānasthānsuvismitaḥ || upasṛtyāṃtikeve
gādapṛcchaṃgaganesthitān
3.15
namonamovastridaśottamebhyastrilocanaśrīcaraṇānugebhyaḥ || trilokarakṣāvidhimāvahadbhyastriśūlacarmā
sigadādharebhyaḥ
3.16
viditāhimayāyūya̍maheśvarapadānugāḥ || iyaṃvālokarakṣārthāgatirāhovinodajā
3.17
utasarvajanāghaughavijayāyakṛtodyamāḥ || pūtakāruṇyatomahyaṃ brūmādyayūyamihāgatāḥ
3.18
śivadūtāūcuḥ || eṣābhredṛśyatevṛddhācāṃḍālī
maraṇonmukhī || etāmānetumāyātāḥsaṃdiṣṭāḥ prabhuṇāvayam
3.19
ityukteśivadūtaistairapṛcchaṃpunarapyaham || vismayāviṣṭacittastānkṛtāṃja
liravasthitaḥ
3.20
ahopāpīyasīghorācāṃḍālīkathamarhati || divyaṃvimānamāroḍhuṃśunīvādhvaramaṃḍalam
3.21
ājanmato
'śucitrāyāṃpāpāṃpāpānugāminīm || kathamenāṃdurācārāṃśivalokaṃninīṣatha
3.22
asyānāstiśivajñānaṃnāstighorataraṃtapaḥ || satyaṃ
nāstidayānāstikathamenāṃninīṣatha
3.23
paśumāṃsakṛtāhārāṃvāruṇīpūritodarām || jīvahiṃsāratānnityaṃkathamenāṃninīṣatha
3.24
nacapaṃcākṣarījaptānakṛtaṃśivapūjanam || nadhyātobhagavānchaṃbhuḥkathamenāṃninīṣatha
3.25
nopoṣitāśivatithirnakṛtaṃbhūtasauhṛdam
neṣṭāpūrtādikaṃvāpikathamenāṃninīṣatha
3.26
nacasnātāniṭīrthāninadānānikṛtānica || nacavratānicīrṇānikathamenāṃninī
ṣatha
3.27
īkṣaṇepariharttavyākimusaṃbhāṣaṇādiṣu || satsaṃgarahitāṃcaṃḍāṃkathamenāṃninīṣatha
3.28
janmāṃtarārjitaṃkiṃcidasyāḥ
sukṛtamastivā || tatkathaṃkuṣṭhayakṣmaṇākṛmibhiḥparibhūyate
3.29
ahoīśvaracaryeyaṃ durvibhāvyāśarīriṇām || pāpātmāno'pinīyaṃte
kāruṇyātparamaṃpadam
3.30
ityuktāstemayādūtādevadevasyaśūlinaḥ || pratyūcurmāmathaprītyāsarvasaṃśayabhedinaḥ
3.31
śivadūtā
ūcuḥ || || brahmansumahadāścaryaṃśṛṇukautūhalaṃyadi || imāmuddiśyacāṃḍālīṃyaduktaṃbhavatādhunā
3.32
āsīdiyaṃpūrvabhavekācidbrāhmaṇakanyakā || sumitrānāmasaṃpūrṇasomabimbasamānanā
3.33
utphullamallikādāmasukumārāṃgalakṣaṇā
kaikeyadvijamukhyasyakasyacittanayāsatī
3.34
tāṃsarvalakṣaṇopetāṃtarrtemūrttimivāparām || varddhamānāṃpiturgehevīkṣyāsānvismitājanāḥ
3.35
dinedinevardhamānābaṃdhubhirlālitābhṛśam || sāśanairyauvanaṃbhejesmarasyevamahādhanuḥ
3.36
athasābaṃdhuvargaiścasametenakumāri
kā || pitrāpradattākasmaicidvidhinādvijasūnave
3.37
sābharttāramanuprāpyanavayauvanaśālinī || kaṃcitkālaṃśubhācārāremebaṃdhubhirāvṛtā
3.38
athakālavaśāttasyāḥpatistīvrarujārditaḥ || rūpayauvanakāṃtopipaṃcatvamagamanmune
3.39
mṛtebharttariduḥkhenavidagdhahṛdayāsa
tā || uvāsakaticinmāsānsuśīlavijiteṃdriyā
3.40
athayauvanabhāreṇajṛṃbhamāṇeganityaśaḥ|| babhūvahṛdayaṃ tasyāḥ kaṃdarpaparikaṃpitam
3.41
sāguptābaṃdhuvargeṇa śāsitāpi mahottamaiḥ || naśaśā
kamanāroddhuṃ madanākṛṣṭamaṃganā
3.42
sātīvramanmathāviṣṭā rūpayauvanaśālinī || vidhavāpiviśeṣeṇajāramārgaratābhavat
3.43
najñātā
kenacidapijāriṇītivicakṣaṇā || jugūhātmadurācāraṃ kiṃcitkālamasattamā
3.44
tāṃdohadasa mākrāṃtāṃghananīlamukhastanīm || kālenabaṃ
dhuvargopibubodhaviṭadūṣitām
3.45
itibhītāmahākleśāścitāṃlebhe duratyayām || striyaḥ kāmenanaśyaṃtibrāhmaṇāhīnasevayā
3.46
rājanobrāhmadaṃḍenayatayobhogasaṃgrahāt || līḍhaṃśunātathaivānnaṃ surayāvārpitaṃpayaḥ
3.47
rūpaṃkuṣṭharujāviṣṭaṃkulaṃnaśyatikustriyā || itisarve
locyasametāḥ patisodarāḥ
3.48
tatyajurgotratodūraṃgṛhītvāsakacagrahām || saghaṭotsargamutsṛṣṭāsānārīsarvabaṃdhubhiḥ
3.49
vicaraṃtībahirmāgāhṛṣṭāśūdreṇakenacit || satāṃ
dṛṣṭvāvarārohāṃpīnonnatapayodharām
3.50
gṛhaṃnināyasānnācavidhavāṃśūdranāyakaḥ || sānārītasyamahiṣībhūtvātenadivāniśam
3.51
ramamāṇākvaciddeśe nyavasadgūhavallabhā || tatrasāpiśitāhārānityamāpītavāruṇī
3.52
lebhesutaṃcaśūdreṇaramamāṇāratipriyā || kadā
cidbharttarikāpiyātepītasurātusā
3.53
iyeṣapiśitāhāraṃmadirāmadavihvalā || athameṣeṣubaddheṣugobhiḥsahavahirvraje
3.54
yayaukṛ
pāṇamādāyasātamoṃdheniśāmukhe || avimṛśyamadāveśānmameṣabuddhyāmiṣapriyā
3.55
ekaṃjaghānagovatsaṃkrośaṃtaṃniśidurbhagā || nihataṃ
gṛhmānīyajñātvāgovatsamaṃganā
3.56
bhītāśivaśivetyāhakenācitpuṇyakarmaṇā || sāmuhūrttamitidhyātvā piśitāsavalālasā
3.57
chittvātamaivagovatsaṃcakārāhāramīpsi
tam || govatsārdhaśarīreṇakṛtāhārāthasāpunaḥ
3.58
tadardhadehaṃnikṣipyabahiścukrośakaitavāt || ahovyāghreṇabhakṣyoyaṃ jagdhogovatsako
vraje
3.59
ititasyāḥsamākraṃdaḥsarvageheṣuśuśruve || athasarve śūdrajanāḥ samāgamyāṃtikesthitāḥ
3.60
hataṃgovatsamālokyavyāghre
ṇeti śucaṃyayuḥ || gateṣuteṣusarveṣuvyuṣṭāyāṃcatatoniśi
3.61
tadbharttāgṛhamāgatyadṛṣṭavāngṛhaviḍvaram || evaṃbahutithekālegatesāśūdra
vallabhā
3.62
kālasyavaśamāpannājagāmayamamaṃdiram || yamopidharmamālokyatasyāḥ karmacapaurvikam
3.63
nirvartyanirayāvāsāccakre
caṃḍālajātikāām || sāpibhraṣṭāyamapurāccāṃḍālīgarbhamāśritā
3.64
tatobabhūvajātyaṃdhāpraśāṃtāṃgāramecakā || tatpitākopicāṃḍālodeśekutrācidāsthitaḥ
3.65
tāṃtādṛśīmapisutāṃkṛpayāparyyapoṣayat
abhojyenekadvainnaśunālīḍhenapūtinā
3.66
apeyaiścarasairmātrāpoṣitāsādinedine || jātyaṃdhāsāpikālenabālyekuṣṭharujārditā
3.67
ūḍhānakenacidvāpicāṃḍālenātidurbhagā || atītabālyesākālevidhvastapitṛmātṛkā
3.68
durbhagetiparityaktābaṃdhubhiśca
sahodaraiḥ || tataḥkṣudhārditādīnāśocaṃtīvigatekṣaṇā
3.69
gṛhītayaṣṭiḥkṛcchreṇa saṃcacālasaloṣṭikā || pattaneṣvāpisarveṣuyācamānādi
nedine
3.70
cāṃḍālocchiṣṭapiṃḍenajaṭharāgnimatarpayat || evaṃkṛcchreṇamahatānītvāsubahulaṃvayaḥ
3.71
jarayāgrastasarvāṃgīduḥkhamāpaduratyayam || nirannapānavasanāsākadācinmahājanān
3.72
āyāsyaṃtyāṃśivatithaugacchatobubudhedhva
gān || tasyāṃtudevayātrāyāṃdeśadeśāṃtayāyinām
3.73
viprāṇāṃsāgnihotrāṇāṃsastrīkāṇāṃ mahātmanām || rājñācasāvarodhānāṃsaha
stirathavājinām
3.74
saparīvāraghoṣāṇāṃyānacchatrādiśobhinām || tathānyeṣāṃcaviṭśūdrasaṃkīrṇānāṃsahasraśaḥ
3.75
hasatāṃgā
yatāṃkāpinṛtyatāmathadhāvatām || jighratāṃpibatāṃkāmādgacchatāṃpratigarjatām
3.77
saṃprayāṇemanuṣyāṇāṃsaṃbhramaḥsumahānabhūt || iti
sarveṣugacchatsugokarṇīśivamandiram||76||paśyaṃtidivijāḥsarvevimānasthāḥsakautukāḥ|| athaiyamapicāṃḍālīvasanāśanatṛṣṇayā
3.78
mahājanānyācayituṃsaṃcacālaśanaiḥśanaiḥ || karāvalaṃbenaanyasyāḥprāgjanmarjitakarmaṇā
3.79
dinaiḥkatipayairyātīgokarṇakṣetramāyayau || tatovidūremārgasyaviṣaṇṇāvivṛtāṃjaliḥ
3.81
yācamānāmuhuḥ pāṃthānvabhāṣekṛpaṇaṃvacaḥ
prāgjanmārjitapāpaughaiḥpīḍitāyāściraṃmama||80||āhāramātradānenadadyāṃkurutabhojanāḥ|| trātāraḥparamārtānāṃdātāraḥparamāśiṣām
3.82
kartārobahupuṇyānāṃdayāṃkurutabhojanāḥ || vasanāśanahīnāyāṃsvapitāyāṃmahītale
3.83
mahāpāṃsunimagnāyāṃdayāṃkurutabhojanāḥ|| mahā
śītātapārttāyāṃpīḍitāyāṃmahārujā
3.84
aṃdhāyāṃmayivṛddhāyāṃdayāṃkurutabhojanāḥ || viropavāsadīptāyāṃjaṭharāgnivivardhanaiḥ
3.85
saṃdahyamānasarvāṃgyāṃdayāṃkurutabhojanāḥ|| anuṣārjitapuṇyāyāṃjanmāṃtaraśateṣvapi
3.86
pāpāyāmaṃdabhāgyāyāṃdayāṃkurutabhojanāḥ || evama
bhyarthayaṃtyāstucāṃḍālyāḥprasṛteṃjalau
3.87
ekaḥpuṇyatamaḥpāṃthaḥsokṣipadvilvamaṃjarīm || tāmaṃjalaunipatitāṃsāvimṛśyapunaḥpunaḥ
3.88
abhakṣyetyevamatvāthadūreprākṣipadāturā || tasyāḥkareṇanirmukkārānausāvitvamaṃjarī
3.89
papātakasyaciddiṣṭyāśivaliṃgasyamasta
ke || saivaṃśivacaturdaśyāṃrātraupāṃthajanānmuhuḥ
3.90
yācamānāpiyāṃcinnalebherdaivayogataḥ || tatroṣitānayārātrimaṃdrakālyāstupṛṣṭha
taḥ
3.91
kiṃciduttarataḥsthānaṃtadardhenātidūrataḥ || tataḥ prabhātabhraṣṭāśāśokenamahatāplutā
3.92
śanairnivavṛtedīnāsvadeśāyaivake
valā || śrāṃtāciropavāsenanipataṃtīpadepade
3.93
kraṃdaṃtībahurogārtāvepamānābhṛśāturā || dahyamānārkatāpenanamredehāsayaṣṭikā
3.94
atītyatāvatīṃ bhūmiṃnipapātavicetanā || athaviśveśvaraḥśaṃbhuḥkaruṇāmṛtavāridhiḥ
3.95
enāmānayatetyasmānniyujesāvimānakān || eṣāpravṛttiścāṃḍālyāstavaihaparikīrttitā
3.96
yathāsaṃdarśitāśaṃbhoḥkṛpaṇeṣṇukṛpālutā
karmaṇaḥparipākotthāṃgatiṃpaśyamahāmate
3.97
adhamāpiparaṃsthānamārohatinirāmayam || yadetayāpūrvabhavenānnadānādikaṃkṛtam
3.98
kṣutpipāsādibhiḥkleśaistasmādihanipīḍyate || yadeṣāmadavegāṃdhācakrepāpaṃmaholbaṇam
3.99
karmaṇātenajātyaṃdhāvabhūvātraivajanmani
apivijñāyagovatsaṃyadeṣāmakṣayatpurā
3.100
karmaṇātenacāṃḍālībabhūvehavigarhitā || yadeṣāsvapathaṃhitvājāramārgagtāṃpurā
Linked texts (1)
- Dharmāraṇya — Sanskrit