Pramāṇa · Search · About · API

Brahmottarakhanda 6

Brahmottarakhaṇḍa 6

Language
Sanskrit

6.1

ṛṣayaūcuḥ || yaduktaṃbhavatāsūtamahadākhyānamadbhutam || śaṃbhormāhātmyakathanaṃmaśeṣāghaharaṃparam

6.2

bhūyopiśrotumicchāmastadevasusa
māhitāḥ || pradoṣebhagavānchaṃbhuḥpūjitastumahātmabhiḥ

6.3

saṃprayacchatikāṃsiddhimetannobrūhisuvrata || śrutamapyasakṛtsūtabhūyastṛṣṇāpravardha
te

6.4

sūta uvāca || sādhupṛṣṭaṃmahāprājñabhavadbhirlokaviśrutaiḥ || atohaṃsaṃpravakṣyāmiśivapūjāphalaṃmahat

6.5

trayodaśyāṃtithausāyaṃ
pradoṣaḥ parikīrtitaḥ || tatrapūjyomahādevonānyodevaḥphalārthibhiḥ

6.6

pradoṣapūjāmāhātmyaṃkonuvarṇayituṃkṣamaḥ || yatrasarvepivibudhāstiṣṭhaṃtigiriśāṃtike

6.7

pradoṣasamayedevaḥkailāseraśatālaye || karotinṛtyaṃ
vibudhairabhiṣṭutaguṇodayaḥ

6.8

ataḥpūjājapohomastatkathātadguṇastavaḥ || karttavyoniyataṃmartyaiścaturvargaphalārthibhiḥ

6.9

dāridryati
mirāṃdhānāṃmartyānāṃbhavabhīruṇām || bhavasāgaramagnānāṃśarvoyaṃpāradarśanaḥ

6.10

duḥkhaśokabhayārttānāṃkleśanirvāṇamicchatām || pradoṣepārva
tīśasyapūjanaṃmaṅgalāyanam

6.11

durbuddhirapinīcopimāndabhāgyaḥśaṭhopivā|| pradoṣepūjayeddevaṃśaṃvipadbhyaḥsapramucyate

6.12

śatrubhirha
nyamānopidṛśyamānopipanagaiḥ || śailairākramyamāṇopipātatopimahāṃbudhau

6.13

āviddhakāladaṃḍopinānārogahatopivā || navinaśyati
martyosaupradoṣegiriśārcanāt

6.14

dāridryaṃmaraṇaṃduḥkhamṛṇabhāraṃnagopamam || sadyo vidhūyasaṃpadbhiḥpūjyateśivapūjanāt

6.15

atravakṣyemahāpuṇyamitihāsaṃ purātanam || yaṃ
śrutvāmanujāḥ sarveprayāṃtikṛtakṛtyatām

6.16

āsīdvidarbhaviṣayenāmnāsatyarathonnṛpaḥ || sarvadharmaratodhīraḥ suśīlaḥ satyasaṃgaraḥ

6.17

tasyapālayatobhūmiṃdharmeṇamunipuṃgavāḥ || vyatīyāyamahānkālaḥsukhenaivamahāmate

6.18

athatasyamahībharturvabhūvuḥśālvabhūbhujaḥ || śatra
vaścoddhatabalādurmarṣaṇapurogamāḥ

6.19

kadācidathateśālvāḥsaṃnaddhabahusainikāḥ || vidarbhanagarīṃprāpyarurudhurvijigīṣavaḥ

6.20

dṛṣṭvā
nirudhyamānāṃtāṃvidarbhādhipatiḥpurīm || yoddhumabhyāyayautūrṇaṃbalenamahatāvṛttaḥ

6.21

tasyatairabhavadyuddhaṃśālvairapibaloddhataiḥ || pātālepanna
gendrasyagandharvairivadurmadaiḥ

6.22

vidarbhanṛpatiḥsothakṛtvāyuddhaṃsudāruṇam || pranaṣṭorubalaiḥśālvairnihato raṇamūrdhani

6.23

tasminmahārathevīrenihatemantribhiḥsaha || dudruvuḥ
samarebhagnāhataśeṣāścasainikāḥ

6.24

athayuddhebhaviratenadatsuripumaṃtriṣu || nagaryāṃyudhyamānāyāṃjātekolāhalerave

6.25

tasyasatyara
thasyaikāvidarbhādhipateḥsatī || bhūriśokasamāviṣṭākvacidyatnādviniryayau

6.26

sāniśāsamayeyatnādaṃtarvatnīnṛpāṃganā || nirgatāśokasaṃtaptā
pratīcīṃprayayaudiśam

6.27

athaprabhātemārgeṇagacchaṃtīsahasāsatī || atītyadūramadhvānaṃdadarśavimalaṃvaraḥ

6.28

tatrāgatyavarārohā
taptātāpenabhūyasā || vilasaṃtaṃsarastīrechāyāvṛkṣaṃsamāśrayat

6.29

tatradaivavaśādrājñīvijanetarukuṭṭime || asūtsamayesādhvīmuhūrtesadgu
ṇānvite

6.30

athasārājamahiṣīpipāsābhihatābhṛśam || sarovatīryacārvāṃgīgrastāgrāheṇabhūyasā

6.31

jātamātraḥ kumāropi vinaṣṭapitṛmātṛkaḥ || rurodoccaiḥ sarastīrekṣutpipāsāddito'balaḥ

6.32

tasminnevaṃkraṃdamānejātamātrekumārake || kācid
bhyāyayauśīghraṃdiṣṭyāvipravarāṃganā

6.33

sāppyekahāyanaṃbālamudvahantīnijātmajam || adhanābhartṛrahitetyācamānāgṛhegṛhe

6.34

ekātma
jābaṃdhuhīnāyācyāmārgavaśaṃgatā || umānāmadvijasatīdadarśannṛpanaṃdanam

6.35

sāhaṣṭvā rājatanayaṃsūryyabiṃbamivacyutam || anāthamenaṃ
kraṃdaṃtaṃcitayāmāsabhūriśaḥ

6.36

ahosumamadāścaryyamidaṃdṛṣṭaṃmayādhunā || acchinnanābhisūtro'yaṃśiśurmātākavāgatā

6.37

pitānāstinacānyostināstibaṃdhujanopivā || anāthaḥkṛpaṇobālaḥśetekevalabhūtale

6.38

eṣacāṃḍālajovāpiśūdrajovaiśyajopi
vā || viprātmajovānṛpajojñāyatekathamarbhakaḥ

6.39

śiśumenaṃsamuddhṛtyapuṣṇāmyaurasavaddhruvam || kiṃtvavijñātakulajaṃnotsahespraṣṭumuttamam

6.40

itimīmāṃsamānāyāṃtasyāṃvipravarastriyām

6.41

kaścitsamāyayaubhikṣuḥsākṣāddevaḥśivaḥsvayam || tāmāhabhikṣurvayo̍thaviprabhāminimākhidaḥ

6.42

rakṣainaṃbālakaṃsubhruvisṛjyahṛ
disaṃśayam || anenaparamaṃśreyaḥprāpsyasehyācirādiha

6.43

etāvaduktvātvaritobhikṣuḥkāruṇikoyayau || athatasmingatebhikṣauviśrabdhā
viprabhāminī

6.44

tamarbhakaṃsamādāyanijamevagṛhaṃyayau || bhikṣuvākyenaviśrabdhāsārājatanayaṃtathā

6.45

ātmaputreṇasahaśaṃkṛpayā
payepārṣayet || ekacakrāhvayeramyegrāmeqataniketanā

6.47

svaputraṃrājaputraṃcabhikṣānnenavyavarṣayat ||brāhmaṇītanayaścaivasarājatanayastathā 46
brāhmaṇaiḥ kṛtasaṃskārauvavṛdhātesupūjitau || kṛtopanayanaukālebālakau niyamasthitau

6.48

bhikṣārthaṃceratustatramātrāsahadinedine || tābhyāṃ
kadācidvālābhyāṃsāvipravanitāsaha

6.49

bhaikṣaṃcaraṃtīdaivenaprāviṣṭādevālayam || tatravṛddhaiḥ samākīrṇemunibhirdevatālaye

6.50

tau
dṛṣṭvāvālakaudhīmāñchāṃḍilyomunirabravīt || ahodaivabalaṃ citramahokarmaduratyayam

6.51

eṣabālo'nyajananīṃ śritobhaikṣyeṇajīvati
imāmevadvijavadhūṃ prāpyamātaramuttamām

6.52

sahaivādrijaputreṇadvijabhāvaṃsamāśritaḥ || itiśrutvāmunervākyaṃśāṃḍilyasyadvijāṃganā

6.53

sāpraṇamya sabhāmadhyeparyapṛcchatsavismayā || brahmanneṣo'rbhakānītomayābhikṣorgirāgṛham

6.54

avijñātakulohyāpisutavatparipoṣyate
kasminkuleprasūto'yaṃkāmātājanakosyakaḥ

6.55

sarvvaṃvijñātumicchāmibhavatojñānacakṣuṣaḥ

6.56

itipṛṣṭo muniḥsothajñānadṛṣṭirdvijastriyā || ācakhyautasyabālasyajātakarmacapaurvvikam

6.57

vidarbharājaputratvaṃtatpituḥsamaremṛtim || tanmāturnakraharaṇaṃsākalyenanyavedayat

6.58

athasāvismitānārīpunaḥpapracchatarmu
nim || sarājāsakalānbhogānhitvāyuddhekathaṃmṛtaḥ

6.59

dāridyamasyabālasyakathaṃprāptaṃmahāmune || dāridyaṃpunaruddhūyakathaṃrājyamavāpsya
ti

6.60

asyāpimarmaputrasyabhikṣānnenaivajīvasaḥ || dāridyaśamanopāyamupadeṣṭuṃtvamarhasi

6.61

śāṃḍilyauvāca || || asuṣya
bālasyapitāsavidarbhamahīpatiḥ || pūrvajanmanipāṃḍaceśobabhūvanṛpasattamaḥ

6.62

sarājāsarvvadharmajñaḥpālayansakalāṃmahīm || pradoṣasamaye
śaṃbhuṃkadācitpratyapūjayat

6.63

tasyapūjayatobhaktyādevaṃtribhuvaneśvaram || āsītkalakalārāvaḥsarvatranagaramahān

6.64

śrutvātmutkaṭaṃśabdaṃrājātyaktāśivārcanaḥ
niryayaurājababhavanānnagarakṣobhaśaṃkayā

6.65

etasminnevasamayetasyāmātyomahābalaḥ || śatruṃgṛhītvāsāmaṃtaṃrājāṃtikamupāgamat

6.66

amātyenasamānītaṃśatruṃsāmaṃtamuddhatam || dṛṣṭvākrodhenanṛpatiḥśiraśchedamakārayat

6.67

satathaivamahīpālovisṛjyaśivapūjanam
asamāptātmaniyamaścakāraniśibhojanam

6.68

tatputropitathācakrepradoṣasamayeśivama || anarcayitvāmūḍhātmābhuktāsuṣvāpadurmadaḥ

6.69

janmāṃtaresannṛpatirvidarbhakṣitipobhavat || śivārcanāṃtarāyeṇaparairbhogāṃtarehataḥ

6.70

tatputroyaḥpūrvabhavesosmiñjanmanitatsutaḥ
bhūtvādāridryamāpannaḥśivapūjānyatikramāta

6.71

asyamātāpūrvabhavesapatnīṃchadmanāhanat || tenapāpenamahatāgrāheṇāsminbhavehatā

6.72

eṣāpravṛttireteṣāṃbhavatyaisamudāhṛtā || anarcitośivemartyāḥ prāpnuvaṃtidaridratām

6.73

satyaṃbravīmiparalokahitaṃbravīmisāraṃbravīmyupani
ṣaddhṛdayaṃbravīmi || saṃsāramulbaṇamasāramavāpyajaṃtoḥsāroyamīśvarapadāṃburuhasyasevā

6.74

yenārcayaṃtigiriśaṃsamayepradoṣeyenārcitaṃ
śivamapipraṇamaṃticānye || etatkathāṃśrutipuṭairnapivaṃtimūḍhāstejanmajanmasubhavaṃtinarādaridrāḥ

6.75

yaivapradoṣasamayeparameśvarasyakurvaṃ
tyananyamanasoṃghrisarojapūjām || nityaṃpravṛddhadhanadhānyakalatraputrasaubhāgyasaṃpadadhikāstaihaivaloke

6.76

kailāsaśailabhavanetrijagajja
nintrīṃgaurīṃniveśyakanakāṃcitaratnapīṭhe || nṛtyaṃvidhātumabhivāñchatiśūlapāṇaudevāḥ pradoṣasamaye'nubhajaṃtisarve

6.77

vāgdevīdhṛtavallakīśatamakhoveṇuṃdadhatpadmajastālonnidrakaroramābhagavatīgeyaprayogānvitā || viṣṇuḥsāṃdramṛdaṃgavādanapaṭurdevāḥsamaṃtātsthitāḥse
rvatetamanupradoṣasamayedevaṃmṛḍānīpatim

6.78

gaṃdharvayakṣapatagoragasiddhasādhyāvidyādharāsuravarāpsarasāṃgaṇāśca || yenyetrilokanilayāḥ
sahabhūtavargāḥprāptepradoṣasamayeharapārśvasaṃsthāḥ

6.79

ataḥpradoṣeśivaekaevapūjyothanānyeharipadmajādyāḥ || tasminmaheśevidhinaijyamā
nesarveprasīdaṃtisurādhināthāḥ

6.80

eṣatetanayaḥpūrvajanmanibrāhmaṇottamaḥ || pratigrahairvayoninyenayajñādyaiḥsukarmabhiḥ

6.6-2

atodāridryamā
pannaḥputrastedvijabhāminī||taddoṣaparihārārthaṃśaraṇaṃyātuśaṃkaram||81||itiśrīskaṃdapurāṇebrahmottarakhaṃḍepradoṣamahimavarṇanaṃnāmaṣaṣṭho'dhyāyaḥ

Linked texts (4)