Pramāṇa · Search · About · API

Brahmottarakhanda 9

Brahmottarakhaṇḍa 9

Language
Sanskrit

Contents

9.1

ṛṣayaūcuḥ || || sādhusādhumahābhāgatvayākathitamuttamam || ākhyānaṃ punaranyaccavicitraṃvaktumarhasi

9.2

sūtauvāca || vidarbha
viṣayepūrvamāsīdekodvijottamaḥ || vedamitraitikhyātovedaśāstrārthavitsudhīḥ

9.3

tasyāsīdaparovipraḥsakhāsārasvatāhvayaḥ || tāvubhau
paramasnigdhāvekadeśanivāsinau

9.4

vedamitrasyaputrobhūtsumedhānāmsuvrataḥ || sārasvatasyatanayaḥsāmavānitiviśrutaḥ

9.5

ubhau
savayasaubālausamaveṣausamasthitī || samaṃcakṛtasaṃskārausamavidyaubabhūvatuḥ

9.6

sāṃgānadhītyatauvedāṃstarkaṃvyākaraṇānica || itihāsapu
rāṇānidharmaśāstrāṇikṛtsnaśaḥ

9.7

sarvavidyākuśālinaubālyaevamanīṣiṇau || praharṣamatulaṃpitrordadatuḥsakalairguṇaiḥ

9.8

tāvekadāsvatatanayautāvubhaubrāhmaṇottamau || āhūyāvocatāṃprītyāṣoḍaśābdauśubhākṛtī

9.9

heputrakauyuvāṃbālyekṛtavidyausuvarcasau
vaivāhikoyaṃsamayovartateyuvayoḥsamam

9.10

imaṃprasādyarājānaṃvidarbheśaṃsvavidyayā || tataḥ prāpyadhanaṃbhūrikṛtodvāhaubhaviṣyathaḥ

9.11

evamuktausutautābhyāṃtāvubhaudvijanaṃdanau || vidarbharājamāsādyasamatoṣayatāṃguṇaiḥ

9.12

vidyayāparituṣṭāyatasmaidvijakumārakau
vivāhārthaṃkṛtodyogaudhanahīnāvaśaṃsatām

9.13

tayorapimataṃjñātvāsavidarbhamahīpatiḥ || prahasyakiṃcitprovācalokatattvavivitsayā

9.14

āsteniṣadharājasyarājñīsīmaṃtinīsatī || somavāremahādevaṃpūjayatyaṃbikāyutam

9.15

tasmindinesapatnīkāndvijānmyānvedavi
ttamān || saṃpūjyaparayābhaktyādhanaṃbhūridadātica

9.16

ato'dyayuvayaurekonārīvibhramaveṣadhṛk || ekastasyāḥpatirbhūtvājāyetāṃvipradaṃpatī

9.17

yuvāṃvadhūvarāaibhūtvāprāpyasīmaṃtinīgṛham
bhuktvābhūridhanaṃlabdhvāpunaryātaṃmamāṃtikam

9.18

itirājñāsamādiṣṭaubhītaudvijakumārakau || pratyūcaturidaṃkarmakartuṃnau
jāyatebhayam

9.19

devatāsuguraupittrostathārājakuleṣuca || kauṭilyamācaranmohātsadyonaśyatisānvayaḥ

9.20

kathamaṃtargṛhaṃrājñāṃchadmanāprāviśetpumān || gopyamānopiyaḥkaścitkadācitvyātimeṣyati

9.21

yeguṇāḥsādhitāḥpūrvvaṃśī
lācāraśrutādibhiḥ || sadyastenāśamāyāṃtikauṭilyapathagāminaḥ

9.22

pāpaṃniṃdābhayaṃvairaṃcatvāryyetānidehinām || chadmamārga
prapannānāṃtiṣṭhaṃtyevahisarvvadā

9.23

ataāvāṃśubhācāraujātaucaśucināṃkule || vṛttaṃdhūrttajanaślāghyaṃnāśrayāvaḥkadācana

9.24

rājovāca || || devatānāṃguruṇāṃcāpipitrośca
pṛthivīpateḥ || śāsanasyāpyalaṃghyatvātpratyādeśonakarhicit

9.25

etaiairyadyatsamādiṣṭaṃśubhaṃvāyadivāśubham || karttavyaṃniyataṃbhītairaprama
ttairbubhūṣubhiḥ

9.26

atovayaṃ hirājānaḥprajāyūyaṃ hisaṃmatāḥ || rājājñayāpravṛttānāṃśreyaḥsyādanyathābhayam

9.27

atomacchāsanaṃkāryabhava
dbhyāmavilaṃbitam || ityuktaṃnaradevenatautathetyūcaturbhayāt

9.28

sārasvatasyatanayaṃsāmavaṃtaṃnarādhipaḥ || strīrūpadhāriṇaṃcakrevastrākalpāṃja
nādibhiḥ

9.29

sakṛtrimodgatakalatrabhāvaḥprayuktakarṇābharaṇāṃgarāgaḥ || snigdhāñjanākṣaḥspṛhaṇīyarūpobabhūvasadyaḥpramadottamābhaḥ

9.30

tāvubhaudaṃpatīkṛtvārudvijaputraunṛpājñayā || jagmaturnaiṣadhaṃdeśaṃyadvātadbhāvatviti

9.31

upetyaṃrājasadanaṃsomavāredvijottamaiḥ || sapatnīkaiḥ kṛtātithyaudhautapādaubabhūvatuḥ

9.32

sārānībrāhmaṇānsarvānupaviṣṭānvarāsane || pratye
kamarcayāṃcakresapatnīkāndvijottamān

9.33

taucaviprasutaudṛṣṭvāprāptaukṛtakadaṃpatī || jñātvārvikiṃcidvihasyāthamenegaurīmaheśvarau

9.34

āvāhyadvijamukhyeṣudevadevaṃsadāśivam || patnīṣvāvāhayāmāsasādevīṃjagadaṃbikām

9.35

gaṃdhairmālyaiḥ surabhibhirdhūpairnīrājanairapi
arcayitvādvijaśreṣṭhānnanamaścaikasamāhitā

9.36

hiraṇmayeṣupātreṣupāyasaṃgrṛtasaṃyutam || śarkarāmadhusaṃyuktaṃśākairvṛṣṭaṃmanoramaiḥ

9.37

gaṃdhaśālyodanairhṛdyairmodakāpūparāśibhiḥ || śaṣkulībhiścasaṃyāvaiḥ kṛsarairmāṣapakkakaiḥ

9.38

tathānyairapyasaṃkhyātairbhakṣyairbhojyairmanoramaiḥ
sugaṃdhaiḥsvādubhiḥ sūpaiḥpānīyairapiśītalaiḥ

9.39

kṛtamannaṃdrijāgryebhyaḥ sābhattyāparyatoṣayat || dadhyodanaṃnirupamaṃnivedyasamatoṣayat

9.40

bhuktavatsudvijāgryeṣusvācāṃteṣunṛpāṃganā
praṇamyadattvāṃtābūlaṃdakṣiṇāṃcayathārhataḥ

9.41

dhenūrhiraṇyavāsāṃsiratnasragbhūṣaṇānica || dattvābhūyonamaskṛtyavisasarjadvijottamān

9.42

tayordvayorbhūsuravaryaputrayorekastayāhaimavatīdhiyārcitaḥ || ekomahādevadhiyābhipūjitaḥ kṛtapraṇāmauyayatustadājñayā

9.43

sātuvismṛtapuṃbhāvātāsminnevadvijottame || jātaspṛhāmadāsiktākaṃdarpavivaśābravīt

9.44

ayināthaviśālākṣasarvāvayavasuṃdara || tiṣṭha
tiṣṭhakvayāsimāṃnapaśyasitepriyām

9.45

idamagrevanaṃramyaṃsupuṣpitamahādrumam || asminvihartumicchāmitvayāsahayathāsukham

9.46

itthaṃtayoktamākarṇyapurogacchadvijātmajaḥ || viṃcityaparihāsoktiṃgacchatismayathāpurā

9.47

punarapyāhasābālātiṣṭhatiṣṭhakvāyasyasi
durutsaṃgasmarāveśāṃparibhūtāmupetyamām

9.48

pariṣvajasvamāṃkāṃtāṃpāyayasvatvavādharam || nāhaṃgaṃtuṃsamarthāsmismarabāṇaprapīḍitā

9.49

itthamaśrutapūrvāṃtāṃniśamyapariśaṃkitaḥ || āyāṃtīṃpṛṣṭhatovīkṣyasahasāvismayaṃgataḥ

9.50

kaiṣāpadmapalāśākṣīpīnonnatapayodharā
kṛśodarībṛhacchroṇīnavapallavakomalā

9.51

saevamesakhākinnujātaevavarāṃganā || pṛcchāmyenamataḥsarvamitisaṃcintyasobravīt

9.52

kimapūrvaivābhāsisakherūpaguṇādibhiḥ || apūrvabhāṣasevākyaṃkāminīvasamākulā

9.53

yastvaṃvedapurāṇajñobrahmacārījiteṃdriyaḥ || sāra
svatātmajaḥśāṃtaḥkathamevaṃprabhāṣase

9.54

ityuktāsāpunaḥprāhanāhamasmipumānprabho || nāmnāsārasvatībālātavāsmaratidāyinī

9.55

yaditesaṃśayaḥkāṃtamamāṃgānivilokaya
ityuktaḥsahasāmārgerahasyenāṃvyalokayat

9.57

tāmakṛtrimadhammihnāṃjaghanastanaśobhinīm || surūpāṃvīkṣyakāmenakiṃcidvyākulatāmagāt
56||punaḥsaṃstabhyayatnenacetasovikṛtiṃbudhaḥ || muhūrttaṃvismayāviṣṭonakiṃcitpratyabhāṣata

9.58

sāra0u0|| gatastesaṃśayaḥkaścittarhāgaccha
bhajasvamām || paśyedaṃvipinaṃkāṃtaparastrīsuratocitam

9.59

sumedhāuvāca || || maivakathayamaryādāṃmāhiṃsīrmadamattavat || āvāṃvijñāta
śāstrārthautvameva bhāṣasekatham

9.60

adhītasyacaśāstrasyavivekasyakulasyaca || kimeṣasadṛśodharmojāradharmaniṣevaṇam

9.61

natvaṃstrīpuruṣovidvāñjānīhyātmānamātmanā || ayaṃsvayaṃkruto'narthaāvābhyāṃdviceṣṭitam

9.62

vaṃcitvātmapitaraudhūrttarājānuśāsa
nāt || kṛtvācā'nucitaṃkarmatasyaitadbhujyatephalam

9.63

sarvaitvanucitaṃkarmanṛṇāṃśreyovināśanam || yastvaṃviprātmajovidvāngataḥstrītvaṃ
vigarhitam

9.64

mārgaṃtyaktvāgato'raṇyaṃnarovidhyetakaṃṭakaiḥ || balādviṃśyetavāhiṃsrairyadātyaktasamāgamaḥ

9.65

evaṃvivekamāśri
tyatūṣṇīmehisvayaṃgṛham || devadvijaprasādenastrītvaṃtavavilīyate

9.66

athavā daivayogenastrītvamevabhavettava || pitrādattāmayāsākaṃraṃsyase
varavarṇini

9.67

ahocitramahoduḥkhamahopāpabalaṃmahat || ahorājñaḥprabhāvo'yaṃśivārādhanasaṃbhṛtaḥ

9.68

ityuktāpyasakṛttenasāvadhūrativihvalā || balenataṃsamāliṃṅgayacucuṃbādharapallavam

9.69

dharṣitopatayādhīraḥsumedhānūtanāstriyam || yatnā
ddānīyasadanaṃkṛtsnaṃtattranyavedayat

9.70

tadākarṇyāthatauvipraukupitauśokāvihvalau || tābhyāṃsahakumārābhyāṃvidabhaitikamīyatuḥ

9.71

tataḥsārasvataḥ prāha rājānaṃdhūrtaceṣṭitam || rājanmamātmajaṃpaśya tava śāsanayaṃtritam

9.72

etautavājñāvaśagaucakratuḥkarmagarhitam
matputrastatphalaṃbhuṃktestrītvaṃprāpyajugupsitam

9.73

adyamesaṃtatirnaṣṭānirāśāḥpitaromama || nāputrasyahilokostiluptāṃpiṃḍādisaṃ
skṛteḥ

9.74

śikhopavītamajinaṃmaujīdaṃḍaṃkamaṃḍalum || brahmacaryocitaṃcihnaṃvihāyemāṃdaśāṃgataḥ

9.75

brahmasūtraṃcasāvitrīṃ
snānaṃsaṃdhyāṃjapārcanam || visṛjyastrītvamāptosyakāgatirvadapārthiva

9.76

tvayāmesaṃtatirnaṣṭānaṣṭovedapathaścame || ekātmajasyamerājankāgatirvadaśāśvatī

9.77

itisārasvatenoktaṃvākyamākarṇyabhūpatiḥ
sīmaṃtinyāḥprabhāveṇavismayaṃparamaṃgataḥ

9.78

athasarvānsamāhūyamaharṣīnāmitradyutīn || prasādyaprārthayāmāsatasyapuṃstvaṃmahīpatiḥ

9.79

te'bruvannathapārvatyāḥśivasyacasamīhitam || tadbhaktānāṃcamāhātmyaṃkonyathākartumīśvaraḥ

9.80

atharājābharadvājamādāyamu
nipuṃgavam || tābhyāṃsahadvijāgryābhyāṃtatsutābhyāṃsamanvitaḥ

9.81

aṃbikābhavanaṃprāpyabharadvājopadeśataḥ || taddirvīniyamaistītrairupā
stesmamahāniśi

9.82

evaṃtrirātraṃsuvisṛṣṭabhojanaḥsapārvatīdhyānaratomahīpatiḥ || samyakpraṇāmairvividhaiścasaṃstavairgaurīṃprapannārtiharāma
toṣayat

9.83

tataḥprasannāsādevībhaktasyapṛthivīpateḥ || svarūpaṃdarśayāmāsacandrakoṭisamaprabham

9.84

athāhagaurīrājānaṃkiṃtebrūhi samīhitam || so
pyāhapuṃstvametasyakṛpayādīyatāmiti

9.85

bhūyopyāhamahādevīmadbhaktaiḥ karmayatkṛtam || śakyaṃtenānyathākartuvarṣāyutaśatairapi

9.86

rājovāca || || ekātmajohiviprasyakarmaṇānaṣṭasaṃtatiḥ || kathamsukhaṃprapadyetavināputreṇatādṛśaḥ

9.87

devyuvāca || || tasyānyo
matprasādenajaniṣyatisutottamaḥ || vidyāvinayasaṃpannodīrghāyuramalāśyaḥ

9.88

eṣāsāmavatīnāmasutātasyādvijanmanaḥ || bhūtvāsume
dhasaḥpatnīkāmabhogenayujyatām

9.89

ityuktvāṃtarhitādevītacarājapurogamāḥ || gatāḥsvaṃsvaṃgṛhaṃsarvecakrustacchāsanesthitim

9.90

sopisārasvatovipraḥputraṃpūrvasutottamam || lebhe devyāḥprasādenahyacirādevakālataḥ

9.91

tāṃcasāmavatīṃkanyāṃdadautasmaisumedhase || taudaṃpatīciraṃkālaṃbhubhujāteparaṃsukham

9.92

ityetacchivabhaktāyāḥ sīmaṃtinyānnṛpastriyāḥ
prabhāvaḥ kathitaḥśaṃbhormāhātmyamapivarṇitam

9.93

bhūyo'piśivabhaktānāṃprabhāvāṃvasmayāvaham || samāsādvarṇayiṣyāmi śrotṝṇāṃ maṃgalā
yanam

9.93.p1

itiśrīskaṃdapurāṇebrahmottarakhaṃḍesīmaṃtinyāḥprabhāvavarṇanaṃ nāmanavamo'dhyāyaḥ

Linked texts (1)