Pramāṇa · Search · About · API

Dharmaranyakhanda 10

Dharmāraṇyakhaṇḍa 10

Language
Sanskrit

Contents

10.1

yudhiṣṭhira uvāca || || dharmāraṇyakathāṃ puṇyāṃ śrutvā tṛptirna me vibho || yadāyadā kathayasi tadā
prottasahate manaḥ || ataḥ paraṃ kimabhavatparaṃ kautūhalaṃ hi me

10.2

vyāsa uvāca || || śṛṇu pārtha mahāpuṇyāṃ kathāṃ skaṃdapurāṇajām || sthā
punoktāṃ ca skaṃdāya dharmāraṇyodbhavāṃ śubhām

10.3

sarvatīrthasya phaladāṃ sarvopadravanāśinīm || kailāsaśikharāsīnaṃ devadevaṃ jagadgurūm || paṃcavaktraṃ
daśabhujaṃ trinetraṃ śūlapāṇinam

10.4

kapālakhaṭvāṃgakaraṃ nāgayajñopavītinam || gaṇaiḥ parivṛtaṃ tatra surāsuranamaskṛtam

10.5

nānārūpaguṇairgītaṃ
nāradapramukhairyutam || gaṃdharvaiścāpsarobhiśca sevitaṃ tamumāpatim || tatrasthaṃ ca mahādevaṃ praṇipatyābravītsutaḥ

10.6

skaṃda uvāca || || svāmi
nniṃdrādayo devā brahmādyāścaiva sarvaśaḥ || tava dvāre samāyātāstvaddarśanaikalālasāḥ || kimājñāpayase deva karavāṇi tavāyataḥ

10.7

vyāsa uvāca
skaṃdasya vacanaṃ śrutvā āsanādutthito haraḥ || vṛṣabhaṃ nai samārūḍho gaṃtukāmo'bhavattadā

10.8

gaṃtukāmaṃ śivaṃ dṛṣṭvā skaṃdo vākyamathābravīt

10.9

skaṃda uvāca || || kiṃ kāryaṃ deva devānāṃ yattvamāhūyase tvaram || vṛṣaṃ tyaktvā kṛpāsiṃdho kṛpāsti yadi me vada

10.10

devadānava
yuddhaṃ vā kiṃ kāryaṃ vā mahattaram

10.11

śiva uvāca || || śṛṇuṣvaikāgramanasā yenāhaṃ vyagracetasaḥ || asti sthānaṃ mahāpuṇyaṃ dharmāraṇyaṃ
ca bhūtale

10.12

tatrāpi gaṃtukāmo'haṃ devaiḥ saha ṣaḍānanaḥ

10.13

skaṃda uvāca || || tatra gatvā mahādeva kiṃ kariṣyasi sāṃpratam
tanme brūhi jagannātha kṛtyaṃ sarvamaśeṣataḥ

10.14

śiva uvāca || || śrūyatāṃ vacanaṃ putra manasolhādakāraṇam || āditaḥ sarvvavṛttānāṃ sṛṣṭi
sthitikaraṃ mahat

10.15

paraṃtu pralaye jāte sarvatastamasā vṛtam || āsīdekaṃ tadā brahma nirguṇaṃ bījamavyayam

10.16

nirmitaṃ vai guṇairādau maha
dravyaṃ pracakṣyate

10.17

mahākalpe ca saṃprāpte carācare kṣayaṃ gate || jalarūpī jagannātho ramamāṇastu līlayā

10.18

cirakāle gate sopi pṛthi
vyādisutattvakaiḥ || vṛkṣamatpādayāmāsāyutaśākhāmanoramam

10.19

phalairviśālairākīrṇaṃ skaṃdhakāṃḍādiśobhitam || phalaughāḍhyo jaṭāyukto nyagro
dho viṭapo mahān

10.20

bālabhāvaṃ tataḥ kṛtvā vāsudevo janārdanaḥ || śete'sau vaṭapatreṣu viśvaṃ nirmātumutsukaḥ

10.21

sa nābhikamale viṣṇo
rjāto brahmā hi lokakṛt || sarvaṃ jalamayaṃ paśyannānākāramarūpakam

10.22

taṃ dṛṣṭvā sahasodvegādbrahmā lokapitāmahaḥ || idamāha tadā putra kiṃ karo
mīti niścitam

10.23

khe jajāna tato vāṇī daivātsā cāśarīriṇī || tapastapa vidhe dhātaryathā me darśanaṃ bhavet

10.24

tacchrutvā vacanaṃ tatra
brahmā lokapitāmahaḥ || prātapyata tapo ghoraṃ paramaṃ duṣkaraṃ mahat

10.25

prahasansa tadā bālarūpeṇa kamalāpatiḥ || uvāca madhurāṃ vācaṃ kṛpālurbāla
līlayā

10.26

śrīviṣṇuruvāca || || putra tvaṃ vidhinā cādya kuru brahmāṃḍagolake || pātālaṃ bhūtalaṃ caiva siṃdhusāgarakānanam

10.27

vṛkṣāśca girayo dvipadāḥ paśavastathā || pakṣiṇaścaiva gaṃdharvāḥ siddhā yakṣāśca rākṣasāḥ

10.28

śvāpadādyāśca ye jīvāścaturāśītiyonayaḥ || udbhijāḥ
svedajāścaiva jarāyujāstathāṃḍajāḥ

10.29

ekaviṃśatilakṣāṇi ekaikasya ca yonayaḥ || kuru tvaṃ sakalaṃ cāśu ityuktvāṃtaradhīyata || brahmaṇa nirmitaṃ sarvaṃ
brahmāṃḍaṃ ca yathoditam

10.30

yasminpitāmaho jajñe prabhurekaḥ prajāpatiḥ || sthāṇuḥ suragururbhānuḥ pracetāḥ parameṣṭhinaḥ

10.31

yathā dakṣo dakṣaputrā
stathā saptarṣayaśca ye || tataḥ prajānāṃ patayaḥ prābhavannekaviṃśatiḥ

10.32

puruṣaścāprameyaśca evaṃ vaṃśyarṣayo viduḥ || viśvedevāstathādityā vasava
ścāśvināvapi

10.33

yakṣāḥ piśācāḥ sādhyāśca pitaro guhyakāstathā || tataḥ prasūtā vidvāṃso hyaṣṭau brahmarṣayo'malāḥ

10.34

rājarṣayaśca bahavaḥ
sarve samuditā guṇaiḥ || dyaurāpaḥ pṛthivī vāyuṃraṃtarikṣaṃ diśastathā

10.35

saṃvatsarārataṃvo māsāḥ pakṣāhorātrayaḥ kramāt || kalākāṣṭhāmuhūrtādinime
ṣādilavāstathā

10.36

grahacakraṃ sanakṣatraṃ yugā manvantarādayaḥ || yaccānyadapi tatsarvaṃ saṃbhūtaṃ lokasākṣikam

10.37

yadidaṃ dṛśyate cakraṃ kiṃci
tsthāvarajaṃgamam || punaḥ saṃkṣipyate putra jagatprāpte yugakṣaye

10.38

yathartārvṛttaliṃgāni nāmarūpāṇi paryaye || dṛśyante tāni tānyeva tathā vatsa
yugādikam

10.39

śiva uvāca || || ataḥ paraṃ pravakṣyāmi kathāṃ paurāṇikīṃ śubhām || brahmaṇaśca tathā putra vaṃśasyaivānukīrtanam

10.40

brahmaṇo mānasāḥ putrā viditāḥ ṣaṇmaharṣayaḥ || marīcirucyaṃgirasau pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ

10.41

marīceḥ kaśyapaḥ putraḥ kaśyapāccaramāḥ prajāḥ
prajajñire mahābhāgā dakṣakanyāstrayodaśa

10.42

aditirditirdanuḥ kālā danāyuḥ siṃhikā tathā || krodhā provā vasiṣṭhā ca vinatā kapilā
tathā

10.43

kaṇḍūścaiva sunetrā ca kaśyapāya dadau tadā || adityāṃ dvādaśādityāḥ saṃjātā hi śubhānanāḥ

10.44

sūryādvai dharmarāṭ jajñe te
nedaṃ nirmitaṃ purā || dharmeṇa nirmitaṃ dṛṣṭvā dharmāraṇyamanuttamam || dharmāraṇyamiti proktaṃ yanmayā skanda puṇyadam

10.45

skanda uvāca
dharmāraṇyasya cākhyānaṃ paramaṃ pāvanaṃ tathā || śrotumicchāmi tatsarvaṃ kathayasva maheśvara

10.46

īśvara uvāca || || indrādyāḥ sakalā
devā anvayurbrahmaṇā saha || ahaṃ vai tatra yāsyāmi kṣetraṃ pāpanisūdanam

10.47

skanda uvāca || || ahamapyāgamiṣyāmi taṃ draṣṭuṃ śaśiśe
khara

10.48

sūta uvāca || || tataḥ skandastathā rudraḥ sūryaścaivānilo'nalaḥ || siddhāścaiva sagandharvāstathaivāpsarasaḥ śubhāḥ

10.49

piśācā guhyakāḥ sarve indro varuṇa eva ca || nāgāḥ sarvāḥ samājagmuḥ śukno vācaspatistathā

10.50

grahāḥ sarve sanakṣatrā vasavo'ṣṭau dhruvā
dayaḥ || aṃtarikṣacarāḥ sarve ye cānye nagavāsinaḥ

10.51

brahmādayaḥ surāḥ sarve vaikuṇṭhaṃ parayā mudā || mantraṇārthaṃ tadā brahmā viṣṇuve'mitate
jase

10.52

gatvā tasmiṃśca vaikuṇṭhe brahmā lokapitāmahaḥ || dhyātvā muhūrtamācaṣṭa viṣṇuṃ prati suharṣitaḥ

10.53

brahmovāca || || kṛṣṇa
kṛṣṇa mahābāho kṛpālo parameśvara || sraṣṭā tvaṃ caiva hartā tvaṃ tvameva jagataḥ pitā

10.54

namaste viṣṇave saumya namaste garuḍadhvaja || namaste kama
lākāṃta namaste brahmarūpiṇe

10.55

namaste matsyarūpāya viśvarūpāya vai namaḥ || namaste daityanāśāya bhaktānāmabhayāya ca

10.56

kaṃsaghnāya
namastestu baladaityajite namaḥ || brahmaṇaivaṃ stutaścāsītpratyakṣo'sau janārdanaḥ

10.57

pītāṃbaro ghanaśyāmo nāgariktavāhanaḥ || caturbhujo mahā
tejāḥ śaṃkhacakragadādharaḥ

10.58

stūyamānaḥ suraiḥ sarvaiḥ sa devo'mitavikramaḥ || vidyādharaistathā nāgaiḥ stūyamānaśca sarvaśaḥ

10.59

uttasthau sa
tadā devo bhāskarāmitadīptimān || koṭiratnaprabhābhāsvanmukuṭādivibhūṣitaḥ

10.59.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe pūrvabhāge dharmāraṇyamāhātmye viṣṇusamāgamonāmāṣṭamo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)