Dharmaranyakhanda 103
Dharmāraṇyakhaṇḍa 103
- Language
- Sanskrit
Contents
- 103.71 — 1 part
103.1
śrīgaṇeśāya namaḥ || || śrīgurubhyo namaḥ || || atha brahmottarakhaṃḍaprāraṃbhaḥ || || oṃnamaḥ śivāya || || jyotirmamātrasvarūpāya nirmalajñānacakṣuṣe
namaḥ śivāya śāṃtāya brahmaṇe liṃgamūrttaye
103.2
ṛṣaya ūcuḥ || || ākhyātaṃ bhavatā sūta viṣṇormāhātmyamuttamam || samastāghaharaṃ puṇyaṃ samāsena
śrutaṃ ca naḥ
103.3
idānīṃ śrotumicchāmo māhātmyaṃ tripuradviṣaḥ || tadbhaktānāṃ ca māhātmyamaśeṣāghaharaṃ param
103.4
tanmaṃtrāṇāṃ cai māhātmyaṃ tathaiva
dvijasattama || tatkathāyāśca tadbhakteḥ prabhāvamanuvarṇaya
103.5
sūta uvāca || || etāvadeva martyānāṃ paraṃ śreyaḥ sanātanam || yadīśvarakathāyāṃ vai
jātā bhaktirahautukī
103.6
atastadbhaktileśasya māhātmyaṃ varṇyate mayā || api kalpāyuṣā nālaṃ vaktuṃ vistarataḥ kvacit
103.7
sarveṣāmapi puṇyā
nāṃ sarveṣāṃ śreyasāmapi || sarveṣāmapi yajñānāṃ japayajñaḥ paraḥ smṛtaḥ
103.8
tatrādau japayajñasya phalaṃ svastyayanaṃ mahat || śaivaṃ ṣaḍakṣaraṃ divyaṃ maṃtramāhu
rmaharṣayaḥ
103.9
devānāṃ paramo devo yathā vai tripurāṃtakaḥ || maṃtrāṇāṃ paramo maṃtrastathā śaivaṃḥ ṣaḍakṣaraḥ
103.10
eṣa paṃcākṣaro maṃtro japtṝṇāṃ muktidāyakaḥ
saṃsevyate muniśreṣṭhairaśeṣaiḥ siddhikāṃkṣibhiḥ
103.11
asyaivākṣaramāhātmyaṃ nālaṃ vaktuṃ caturmukhaḥ || śrutayo yatra siddhāṃtaṃ gatāḥ paramanivṛ̍tāḥ
103.12
sarvajñaḥ paripūrṇaśca saccidānaṃdalakṣaṇaḥ || sa śivo yatra ramate śaive paṃcākṣare śubhe
103.13
etena maṃtrarājena sarvopaniṣadātmanā || lebhire munayaḥ sarve
paraṃ brahma nirāmayam
103.14
namaskāreṇa jīvatvaṃ śive'tra paramātmani || aikyaṃ gatamato maṃtraḥ parabrahmamayo hyasau
103.15
bhavapāśanibaddhānāṃ dehināṃ
hitakāmyayā || āhām̐namaḥ śivāyeti maṃtramādyaṃ śivaḥ svayam
103.16
kiṃ tasya bahubhirmaṃtraiḥ kiṃ tīrthaiḥ kiṃ tapo'dhvaraiḥ || yasyom̐namaḥ śivāyeti
maṃtro hṛdayagocaraḥ
103.17
tāvadbhramaṃti saṃsāre dāruṇe duḥkhasaṃkule || yāvannoccārayaṃtīmaṃ maṃtraṃ dehabhṛtaḥ sakṛt
103.18
maṃtrādhirājarājo'yaṃ sarvave
dāṃtaśekharaḥ || sarvajñānanidhānaṃ ca so'yaṃśaiva ṣaḍakṣaraḥ
103.19
kaivalyamārgadīpo'yamavidyāsiṃdhuvāḍavaḥ || mahāpātakadāvāgniḥ so'yaṃ maṃtraḥ ṣaḍakṣaraḥ
103.20
tasmātsarvaprado maṃtraḥ so'yaṃ pañcākṣaraḥ smṛtaḥ || strībhiḥ śūdraiśca saṃkīrṇairdhāryate muktikāṃkṣibhiḥ
103.21
nāsya dīkṣā na homaśca na saṃskā
ro na tarpaṇam || na kām̐lo nopadeśaśca sadā śucirayaṃ manuḥ
103.22
mahāpātakavicchittyai śiva ityakṣaradvayam || alaṃ namaskriyāyukto muktaye
parikalpate
103.23
upadiṣṭaḥ sadguruṇā japtaḥ kṣetre ca pāvane || sadyo yathepsitāṃ siddhiṃ dadātīti kimadbhutam
103.24
ataḥ sadgurumāśritya
grāhyo'yaṃ maṃtranāyakaḥ || puṇyakṣetreṣu japtavyaḥ sadyaḥ siddhiṃ prayacchati
103.25
guravo nirmalāṃḥ śāṃtāḥ sādhavo mitabhāṣiṇaḥ || kāmakrodhavinirmuktāḥ
sadācārā jitaiṃdriyāḥ
103.26
etaiḥ kāruṇyato datto maṃtraḥ kṣipraṃ pram̐siddhyati || kṣetrāṇi japayogyāni samāsātkathayāmyaham
103.27
prayāgaṃ
puṣkaraṃ ramyaṃ kedāraṃ setubaṃdhanam || gokarṇaṃ naimiṣāraṇyaṃ sadyaḥ siddhiṃkaraṃ nṛṇām
103.28
atrānuvarṇyate saddbhiritihāsaḥ purātanaḥ || asakṛdvā sakṛdvāpi
śṛṇvatāṃ maṃgalapradaḥ
103.29
mathurāyāṃ yaduśreṣṭho dāśārha iti viśrutaḥ || babhūva rājā matimānmahotsāho mahābalaḥ
103.30
śāstrajño nayavākchūro
dhairyavānamitadyutiḥ || apradhṛṣyaḥ sugaṃbhīraḥ saṃgrāmeṣvanivarttitaḥ
103.31
mahāratho maheṣvāso nānāśāstrārthakovidaḥ || vadānyo rūpasaṃpanno yuvā lakṣa
ṇasaṃyutaḥ
103.32
sa kāśirājatanayāmupayeme varānanām || kāṃtāṃ kalāvatīṃ nāma rūpaśīlaguṇānvitām
103.33
kṛtodvāhaḥ sa rājeṃdraḥ saṃprāpya
nijamaṃdiram || rātrau tāṃ śayanārūḍhāṃ saṃgamāya samāhvayat
103.34
sā svabhartrā samāhūtā bahuśaḥ prārthitā satī || na babaṃdha manastasminna cāgaccha
ttadaṃtikam
103.35
saṃgamāya yadāhūtā nāgatā nijavallabhā || balādāhartukāmastāmudatiṣṭhanmahīpatiḥ
103.36
rājñyuvāca || || mā māṃ
spṛśa mahārāja kāraṇajñāṃ vrate sthitām || dharmādharmau vijānāsi mā kārṣīḥ sāhasaṃ mayi
103.37
kvacitpriyeṇa bhuktaṃ yadrocate tu
manīṣiṇām || daṃpatyoḥ prītiyogena saṃgamaḥ prītivardhanaḥ
103.38
priyaṃ yadā me jāyeta tadā saṃgastu te mayi || kā prītiḥ kiṃ sukhaṃ
puṃsāṃ balādbhogena yoṣitām
103.39
aprītāṃ rogiṇīṃ nārīmaṃtarvatnīṃ dhṛtavratām || rajasvalāmakāmāṃ ca na kāmeta balātpumān
103.40
prīṇanaṃ
lālanaṃ poṣaṃ raṃjanaṃ mārdavaṃ dayām || kṛtvā vadhūmapagamedyuvatīṃ premavānpatiḥ || yuvatau kusume caiva vidheyaṃ sukhamicchatā
103.41
ityukto'pi tayā
sādhvyā sa rājā smaravihvalaḥ || balādākṛṣya tāṃ haste parirebhe riraṃsayā
103.42
tāṃ spṛṣṭamātrāṃ sahasā taptāyaḥpiṃḍasannibhām || nirdahaṃtīmivā
tmānaṃ tatyāja bhayavihvalaḥ
103.43
rājovāca || || aho sumahadāścaryamidaṃ dṛṣṭaṃ tava priye || kathamagnisamaṃ jātaṃ vapuḥ pallavakomalam
103.44
itthaṃ suvismito rājā bhītaḥ sā rājavallabhā || pratyuvāca vihasyainaṃ vinayena śucismitā
103.45
rājñyuvāca || || rājanmama purā
bālye durvāsā munipuṃgavaḥ || śaivīṃ paṃcākṣarīṃ vidyāṃ kāruṇyenopadiṣṭavān
103.46
tena maṃtrānubhāvena mamāṃgaṃ kaluṣojjhitam || spraṣṭuṃ na śakyate puṃbhiḥ
sapāpairdevavarjitaiḥ
103.47
tvayā rārjanaprakṛtinā kulaṭāgaṇikādayaḥ || madirāsvādaniratā niṣevyaṃte sadā striyaḥ
103.48
na snānaṃ kriyate nityaṃ na
maṃtro japyate śuciḥ || nārādhyate tvayeśānaḥ kathaṃ māṃ spraṣṭumarhasi
103.49
rājovāca || || tāṃ samākhyāhi suśroṇi śaivīṃ paṃcākṣarīṃ śubhām
vidyāvidhvastapāpo'haṃ tvayīcchāmi ratiṃ priye
103.50
rājñyuvāca || || nāhaṃ tavopadeśaṃ vai kuryāṃ mama gururbhavān || upātiṣṭha guruṃ rājangargaṃ maṃtra
vidāṃvaram
103.51
sūta uvāca || || iti saṃbhāṣamāṇau tau daṃpatī gargasannidhim || prāpya taccaraṇau mūrdhnā vavaṃdāte kṛtāñjalī
103.52
atha rājā
guruṃ prītamabhipūjya punaḥpunaḥ || samācaṣṭa vinītātmā rahasyātmamanoratham
103.53
rājovāca || || kṛtārthaṃ māṃ kuru guro saṃprāptaṃ karuṇārdradhīḥ
śaivīṃ paṃcākṣarīṃ vidyāmupadeṣṭuṃ tvamarhasi
103.54
anājñātaṃ yadājñātaṃ yatkṛtaṃ rājakarmaṇāṃ || tatpāpaṃ yena śuddhyeta tanmaṃtraṃ dehi me guro
103.55
evama
bhyarthito rājñā gargo brāhmaṇapuṃgavaḥ || tau nināya mahāpuṇyaṃ kāliṃdyāstaṭamuttamam
103.56
tatra puṇyatarormūle niṣaṇṇo'tha guruḥ svayam
puṇyatīrthajale snātaṃ rājānaṃ samupoṣitam
103.57
prāṅmukhaṃ copaveśyātha natvā śivapadāmbujam || tanmastake karaṃ nyasya dadau maṃtraṃ śivātmakam
103.58
tanmaṃtradhāraṇādeva tadgurorhastasaṃgamāt || niryayustasya vapuṣo vāyasāḥ śatakoṭayaḥ
103.59
te dagdhapakṣāḥ krośaṃto nipaṃtaṃto mahītale
bhasmībhūtāstataḥ sarve dṛśyaṃte sma sahasraśaḥ
103.60
dṛṣṭvā tadvāyasakulaṃ dahyamānaṃ suvismitau || rājā ca rājamahiṣī taṃ guruṃ paryapṛcchatām
103.61
bhagavannidamāścaryaṃ kathaṃ jātaṃ śarīrataḥ || vāyasānāṃ kulaṃ dṛṣṭaṃ kimetatsādhu bhaṇyatām
103.62
śrīguruṃruvāca || || rājanbhavasahasreṣu bhavatā
paridhāvatā || saṃcitāni durantāni saṃti pāpānyanekaṃśaḥ
103.63
teṣu janmasahasreṣu yāni puṇyāni saṃti te || teṣāmādhikyataḥ kvāpi jāyate
puṇyayoniṣu
103.64
tathā pāpīyasīṃ yoniṃ kvacitpāpena gacchati || sāmye puṇyānyayoścaiva mānuṣīṃ yonimāptavān
103.65
śaivī paṃcākṣarī vidyā
yadā te hṛdayaṃ gatā || aghānāṃ koṭayastvattaḥ kākarūpeṇa nirgatāḥ
103.66
koṭayo brahmahatyānāmagamyāgamyakoṭayaḥ || svarṇasteyasurāpānabhrūṇahatyā
dikoṭayaḥ || bhavakoṭisahasreṣu ye'nye pātakarāśayaḥ
103.67
kṣaṇādbhasmībhavaṃtyeva śaive paṃcākṣare dhṛte || āsaṃstavādya rājeṃdra dagdhāḥ pātakakoṭayaḥ
103.68
anayā saha pūtātmā viharasva yathāsukham || ityābhāṣya muniśreṣṭhastaṃ maṃtramupadiśya ca
103.69
tābhyāṃ vismitacittābhyāṃ sahitaḥ svagṛhaṃ
yayau || guruvaryamanujñāpya muditau tau ca daṃpatī
103.70
tataḥ svabhavanaṃ prāpya rejatuḥsma mahādyutī || rājā dṛḍhaṃ samāśliṣya patnīṃ candanaśītalām
saṃtoṣaṃ paramaṃ lebhe niḥsvaḥ prāpya yathā dhanam
103.71
aśeṣavedopaniṣatpurāṇaśāstrāvataṃso'yamaghāṃtakārī || paṃcākṣarasyaiva mahāprabhāvo mayau samāsā
tkathito variṣṭhaḥ
103.71.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisahasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmottarakhaṇḍe paṃcākṣaramantramāhātmyavarṇanaṃ nāma prathamo' dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Brahmottarakhaṇḍa — Sanskrit