Dharmaranyakhanda 114
Dharmāraṇyakhaṇḍa 114
- Language
- Sanskrit
Contents
- 114.77 — 1 part
114.2
ityukto nāgarājena sa rājeṃdrakumārakaḥ || pratyuvāca paraṃ prītyā kṛtāṃjalirudāradhīḥ
114.3
kṛtadāro'smyahaṃ kāle suvratā gṛhiṇī mama || śiva
pūjāparā nityaṃ pitarāvekaputrakau
114.4
te tvadya māṃ mṛtaṃ mattvā śokena mahatāvṛtāḥ || prāyaḥ prāṇairviyujyaṃte daivātprāṇānvahaṃti vā
114.5
ato mayā bahutitthaṃ nātra stheyaṃ kathaṃcana || tameva lokaṃ kṛpayā māṃ prāpayitumarhasi
114.6
ityuktavaṃtaṃ naradevaputraṃ divyairvarātraiḥ surapādapotthaiḥ
āpyāyayitvā varagaṃdhavāsaḥ samratnadivyābharaṇairvicitraiḥ
114.7
saṃtopayitvā vividhaiśca bhogaiḥ punarbabhāṣe bhujagādhirājaḥ || yadāyadā tvaṃ smarasi
tvadagre tadā tadāviṣkriyate mayeti
114.8
punaśca rājaputrāya takṣakaośvaṃ ca kāmagam || nānādvīpasamudreṣu lokeṣu ca nirargalam
114.9
dattavānratnā
bharaṇadivyābharaṇavāsasām || vāhanāya dadāvekaṃ rākṣasaṃ pannageśvaraḥ
114.10
tatsahāyārthamekaṃ ca pannageṃdrakumārakam || niyujya takṣakaḥ prītyā gaccheti
visasarja tam
114.11
iti caṃdrāṃgadaḥ so'tha saṃgṛhya vividhaṃ dhanam || aśvaṃ kāmagamāruhya tābhyāṃ saha viniryayau
114.12
sa muhūrtādivonmajjya tasmā
deva sarijjalāt || vijahāra taṭe ramye divyamāruhya vājinam
114.13
athāsminsamaye tanvī sā ca sīmaṃtinī satī || snātuṃ samāyayau tatra sakhī
bhiḥ parivāritā
114.14
sā dadarśa nadītīre viharaṃtaṃ nṛpātmajam || rakṣasā nararūpeṇa nāgaputreṇa cānvitam
114.15
divyairatnasamākīrṇaṃ divya
mālyāvataṃsakam || dehena divyagaṃdhena vyākṣiptadaśayojanam
114.16
tam̐mapūrvākṛtiṃ vīkṣya divyāśvamadhisaṃsthitam || jaḍonmatteva bhīteva tasthau
tannyastalocanā
114.17
tāṃ ca rājeṃdraputro'sau dṛṣṭapūrvāmiti smaran || nirmuktakaṃṭhābharaṇāṃ kaṃṭhasūtravivarjitām
114.18
asaṃyojitadhammillāṃmaṃ
garāgavivarjitām || tyaktanīlāṃjanāpāṃgīṃ kṛśāṃgīṃ śokadūṣitām
114.19
dṛṣṭvā'vatīrya turagādupaviṣṭaḥ sarittaṭe || tāmāhūya varārohāmupaveśyedama
bravīt
114.120
kā tvaṃ kasya kalatraṃ vā kasyāsi tanayā satī || kimidaṃ teṃgane bāhye duḥsahaṃ śoka lakṣaṇam
114.21
iti snehena saṃpruṣṭā sā
vadhūraśrulocanā || lajjitā svayamākhyātuṃ tatsakhī sarvamabravīt
114.22
iyaṃ sīmaṃtinī nāmnā snuṣā niṣadhabhūpateḥ || caṃdrāṃgadasya
mahiṣī tanayā citravarmaṇaḥ
114.23
asyāḥ patirdaivyogātnimagno'sminmahānale || teneyaṃ prāptavaidhavyā bālā duḥkhena śoṣitā
114.24
evaṃ varṣatrayaṃ nītaṃ śokenātibalīyasā || adyeṃduvāre saṃprāpte snātumatra samāgatā
114.25
śvaśuro'syāśca rājeṃdro hṛtarājyaśca śatru
bhiḥ || balādgṛhīto baddhaśca sabhāryastadvaśe sthitaḥ
114.26
tathāpyeṣā śubhācārā somavāre maheśvaram || sāṃbikaṃ parayā bhaktyā
pūjayatyamalāSegmentśayā
114.27
sūta uvāca || || itthaṃ sakhīmukhenaiva sarvamāvedya suvratā || tataḥ sīmaṃtinī prāha svayameva
nṛpātmajam
114.28
kastvaṃ kaṃdarpasaṃkāśaḥ kāvimau tava pārśvagau || devo nareṃdraḥ siddho vā gaṃdharvo vātha kinnaraḥ
114.29
kimarthaṃ mama
vṛttāṃtaṃ snehavāniva pṛcchasi || kiṃ māṃ vetsi mahābāho dṛṣṭavānkimu kutracit
114.30
dṛṣṭapūrvaṃ ivābhāsi mayā ca svajano yathā || sarvaṃ kathaya
tattvena satyasārā hi sādhavaḥ
114.31
sūta uvāca || etāvaduktvā naradevaputrī sabāṣpakaṃṭhaṃ suciraṃ ruroda || sumoha bhūmau patitā sakhībhi
rvṛtā na kiṃcitkathituṃ śaśāka
114.32
śrutvā caṃdrāṃgadaḥ sarvaṃ priyāyāḥ śokakāraṇam || muhūrttamabhavattūṣṇīṃ svayaṃ śokasamākulaḥ
114.33
athā
śvāsya priyāṃ tanvīṃ vividhairvākyanaipuṇaiḥ || siddhā nāma vayaṃ devāḥ kāmagā iti so'bravīt
114.34
tato balādivākṛṣya pāṇigrahaṇaśaṃkitām
pulakāṃcitasarvāṃgīṃ tāṃ karṇe tvidamabravīt
114.35
kvāpi loke mayā dṛṣṭastava bharttā varānane || tvadgatācaraṇāmmītaḥ sadya evāgamiṣyati
114.36
apaneṣyati te śokaṃ dvitraireva dinairdhruvam || etacchaṃsitumāyātastava bhartuḥ sakhā'smyaham
114.37
atra kāryo na saṃdehaḥ śapāmi śivapā
dayoḥ || tāvattvaddhṛdaye stheyaṃ na prakāśyaṃ ca kutracit
114.38
sā tu tadvacanaṃ śrutvā sudhādhārāśatādhikam || saṃbhramodbhrāṃtanayanā tameva muhurhrakṣata
114.39
premabaṃdhānuguṇitaṃ vākyaṃ caॉha rasāyanam || vibhramodārasahitaṃ madhurāpāṃgavīkṣaṇam
114.140
svapāṇisparśanodvinnapulakāṃcitavigraham || pūrvaṃ
dṛṣṭāni cāṃgeṣu lakṣaṇāni svarādiṣu || vayaḥpramāṇaṃ varṇaṃ ca parīkṣyainamatarkayat
114.141
eṣa eva patirme syāddhruvaṃ nānyo bhaviṣyati || asminneva
prasaktaṃ me hṛdayaṃ premakātaram
114.142
paralokādihāyātaḥ kathamevaṃ svarūpadhṛk || durbhāgyāyāḥ kathaṃ me syādbharturnaṣṭasya darśanam
114.143
svapnoyaṃ
kimu na svapno bhramo'yaṃ kiṃ tu na bhramaḥ || eṣa dhūrto'thavā kaścidyakṣo gaṃdharva eva vā
114.44
munipatnyā yaduktaṃ me paramāpadgatāpi ca || vratame
tatkuruṣveti tasya vā phalameva vā
114.45
yo varṣāyutasaubhāgyaṃ mametyāha dvijottamaḥ || nūnaṃ tasya vacaḥ satyaṃ ko vidyādīśvaraṃ vinā
114.46
nimittāni ca dṛśyaṃte maṃgalāni dinedine || prasanne pārvatīnāthe kimasādhyaṃ śarīriṇām
114.47
itthaṃ vimṛśya bahudhā tāṃ punarmuktasaṃśayām
lajjānamramukhīṃ karṇe śaśaṃsātmaprayojanam
114.48
imaṃ vṛttāṃtamākhyātuṃ tatpitroḥ śokataptayoḥ || gacchāmaḥ svasti te bhadre sadyaḥ patimavāpsyasi
114.49
ityuktvāśvaṃ samāruhya jagāma nṛpanaṃdanaḥ || tābhyāṃ saha nijaṃ rāṣṭraṃ pratyapadyata tatkṣaṇāt
114.50
sa puropavanābhyāśe sthitvā taṃ phaṇi
putrakam || visasarjātmadāyādānnṛpāsanagatānrati
114.151
sa gatvovāca tāñchīghramiṃdraseno vimucyatām || caṃdrāṃgadastasya sutaḥ prāpto'yaṃ pannagāla
yāt
114.152
nṛpāsanaṃ vimuṃcaṃtu bhavaṃto na vicāryatām || no ceccaṃdrāṃgadasyāśu bāṇāḥ prāṇānhiraṃti vaḥ
114.153
sa magno yamunātoye gatvā
takṣakamaṃdiram || labdhvā ca tasya sāhāyyaṃ punarlokādihāgataḥ
114.54
ityākhyātamaśeṣeṇa tadvṛttāṃtaṃ niśamya te || sādhusādhviti saṃbhrāṃtāḥ
śaśaṃsuḥ paripaṃthinaḥ
114.55
atheṃdrasenāya nivedya satvaraṃ naṣṭasya putrasya punaḥ samāgamam || prasādya taṃ prāktanareśvarāsanaṃ dāyādamukhyāstu bhayaṃ prape
dire
114.56
atha paurajanāḥ sarve purodyāne nṛpātmajam || dṛṣṭvā rājñe drutaṃ procurlebhire ca mahādhanam
114.57
ākarṇya putramāyāṃtaṃ rājānaṃdajalā
plutaḥ || na vyaijānādimaṃ lokaṃ rājñī ca parayā mudā
114.58
atha nāgarikāḥ sarve maṃtri vṛddhāḥ purodhasaḥ || pratyudgamya pariṣvajya tamāninyurnṛpāṃti
kam
114.59
athotsavena mahatā praviśya nijamaṃdiram || rājaputraḥ svapitarau vavaṃde bāṣpamutsṛjan
114.160
taṃ pādamūle patitaṃ svaputraṃ vived nāsau
pṛthivīpatiḥ kṣaṇam || prabodhito'mātyajanaiḥ kathaṃcidutthāpya klinnena hṛdāliliṃga
114.61
krameṇa māturabhivaṃdya tābhiḥ pravardhitāśīḥ praṇayāku
lābhiḥ || āliṃgitaḥ paurajanānaśeṣāṃtsaṃbhāvayāmāsa sa rājasūnuḥ
114.62
teṣāṃ madhye samāsīnaḥ svavṛttāṃtamaśeṣataḥ || pitre nivedayāmāsa takṣakasya
ca mitratām
114.63
dattaṃ bhujaṃgarājena ratnādidhanasaṃcayam || divyaṃ tadrākṣasānītaṃ pitre sarvaṃ nyavedayat
114.64
rājaputrasya caritaṃ dṛṣṭvā śrutvā ca vihvalaḥ
mene snuṣāyāḥ saubhāgyaṃ maheśvarārādhanārjitam
114.65
saumāṃgalyamayīṃ vārttāmimāṃ niṣpadhabhūpatiḥ||cārairnivedayāmāsa citravarmamahīpateḥ
114.66
śrutvā'mṛta
mayīṃ vārttāṃ sa samutthāya saṃbhramāt || tebhyo dattvā dhanaṃ bhūri nanartānaṃdavihvalaḥ
114.67
athāhūya svatanayāṃ pariṣvajyāśrulocanaḥ || bhūṣaṇairbhūṣayāmāsa
tyaktavaidhavyalakṣaṇā m
114.68
athotsavo mahānāsīdrāṣṭragrāmapurādiṣu || sīmaṃtinyāḥ śubhācāraṃ śaśaṃsuḥ sarvato janāḥ
114.69
citravarmātha
nṛpatiḥ samāhūyeṃdrase najam || punarvivāhavidhinā sutāṃ tasmai nyavedayat
114.170
caṃdrāṃgado'pi ratnādyairānītaistakṣakālayāt || svāṃ patnīṃ bhūṣayāṃ
cakre martyānāmatidurlabhaiḥ
114.71
aṃgarāgeṇa divyena taptakāṃcanaśobhinā || śuśubhe sā sugaṃdhena daśayojanagāminā
114.72
amlānamālyā
śaśvattaptaprakiṃjalkavarṇayā || kalpadrumotthayā bālā bhūṣitā śuśubhe satī
114.73
evaṃ caṃdrāṃgadaḥ patnīmavāpya samaye śubhe || yayau svanagarīṃ bhūyaḥ
śvaśureṇānumoditaḥ
114.74
indraseno'pi rājeṃdro rājye sthāpya nijātmajam || tapasā śivamārādhya lebhe saṃyamināṃ gatim
114.75
daśavarṣa
sahasrāṇi sīmaṃtinyā svabhāryayā || sārdhaṃ candrāṃgado rājā bubhuje viṣayānbahūn
114.76
prāmūta tanayānaṣṭau kanyāmekāṃ varānanām
reme sīmaṃtinī bhartrā pūjayatī maheśvaram || dinedine ca saubhāgyaṃ prāptaṃ caivenduvāsarāt
114.77
sūta uvāca || || vicitramidamā
khyānaṃ mayā samanuvarṇitam || bhūyo'pi vakṣye māhātmyaṃ somavāravratoditam
114.77.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ brahmottarakhaṇḍe somavāravratavarṇanaṃnāmāṣṭamo'dhyāyaḥ
Linked texts (4)
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Brahmottarakhaṇḍa — Sanskrit
- Vrataprakāśa — Viśvanātha 1711, Sanskrit
- Vrataprakasa (ed1884) — Sanskrit