Dharmaranyakhanda 121
Dharmāraṇyakhaṇḍa 121
- Language
- Sanskrit
Contents
- 121.70 — 1 part
121.1
sūta uvāca || || ṛṣabhasyānubhāvoyaṃ varṇitaḥ śivayoginaḥ || athānyasyāpi vakṣyāmi prabhāvaṃ śivayoginaḥ
121.2
bhasmanaścāpi māhātmyaṃ varṇayāmi samāsataḥ || kṛtakṛtyā bhaviṣyaṃti yacchrutvā pāpino janāḥ
121.3
astyeko vāmadevākhyaḥ śivayogī mahā
tapāḥ || nirdvaṃdvo nirguṇaḥ śāṃto niḥsaṃgaḥ samadarśanaḥ
121.4
ātmārāmo jitakrodho gṛhadāravivarjitaḥ || atarkitagatimaunī saṃtuṣṭo niṣpa
rigrahaḥ
121.5
bhasmoddhūlitasarvāṃgo jaṭāmaṃḍalamaṃḍitaḥ || valkalājinasaṃvīto bhikṣāmātraparigrahaḥ
121.6
sa ekadā caraṃlloke sarvānugrahratatparaḥ
krauṃcāraṇyaṃ mahāghoraṃ praviveśa yadṛcchayā
121.7
tasminnirmanuje'raṇye tiṣṭhatyeko'tibhīṣaṇaḥ || kṣuttṛṣākulito nityaṃ yaḥ kaścidbrahmarākṣasaḥ
121.8
taṃ praviṣṭaṃ śivātmānaṃ sa dṛṣṭvā brahmarākṣasaḥ || abhidudrāva vegena jagdhuṃ kṣutparipīḍitaḥ
121.9
vyāttānanaṃ mahākāyaṃ bhīmadaṃṣṭraṃ bhayānakam || tamā
yāṃtamabhiprekṣya yogīśo na cacāla saḥ
121.10
athābhidrutya tarasā sa ghoro vanagocaraḥ || dorbhyāṃ niṣpīḍya jagrāha niṣkaṃpaṃ śivayoginam
121.11
tadaṃgasparśanārdaiva sadyo vidhvastakilbiṣaḥ || sa brahmarākṣaso ghoro viṣaṇṇaḥ smṛtimāyayau
121.12
yathā ciṃtāmaṇiṃ spṛṣṭvā lohaṃ kāṃcanatāṃ vrajet
yathā jaṃbūnadīṃ prāpya mṛttikā svarṇatāṃ vrajet
121.13
yathā mānasamabhyetya vāyasā yāṃti haṃsatām || yathāmṛtaṃ sakṛtpītvā naro devatvamāpnuyāt
121.14
tathaiva hi mahātmāno darśanasparśanādibhiḥ || sadyaḥ punaṃtyaghopetānsatsaṃgo durlabho hyataḥ
121.15
yaḥ pūrvaṃ kṣutpipāsāta ghorātmā vipine
caraḥ || sa sadyastṛptimāyātaḥ pūrṇānaṃdo babhūva ha
121.16
tadgātralagnasitabhasmakaṇānuviddhaḥ sadyo vidhūtaghanapāpatamaḥsvabhāvaḥ || saṃprāptapūrvabhava
saṃsmṛtirugrakāryastatpādapadmayugule praṇato babhāṣe
121.17
rākṣasa uvāca || || prasīda me mahāyoginprasīda karuṇānidhe || prasīda bhavataptā
nāmānaṃdāmṛtavāridhe
121.18
kvāhaṃ pāpamatirghoraḥ sarvaprāṇibhayaṃkaraḥ || kva te mahānubhāvasya darśanaṃ karuṇātmanaḥ
121.19
uddharoddhara māṃ ghore patitaṃ
duḥkhasāgare || tava sannidhimātreṇa mahānaṃdo'bhivardhate
121.20
vāmadeva uvāca || || kastvaṃ vanecaro ghoro rākṣaso'tra kimāsthitaḥ
kathametāṃ mahāghorā kaṣṭa gatimavāptavān
121.21
rākṣasa uvāca || || rākṣaso'hamitaḥ pūrvaṃ paṃcaviṃśatime bhave || goptā yavanarāṣṭrasya
durjayo nāma vīryavān
121.22
so'haṃ durātmā pāpīyānsvairacārī madotkaṭaḥ || daṃḍadhārī durācāraḥ pracaṃḍo nirguṇaḥ khalaḥ
121.23
yuvā bahukala
tro'pi kāmāsakto'jiteṃdriyaḥ || imāṃ pāpīyasīṃ ceṣṭāṃ punarekāṃ gato'smyaham
121.24
pratyahaṃ nūtanāmanyāṃ nārīṃ bhoktumanāḥ sadā || āhṛtāḥ
sarvadeśebhyo nāryo bhṛtyairmadājñayā
121.25
bhuktvābhuktvā parityaktāmekāmekāṃ dinedine || antargṛheṣu saṃsthāpya punaranyāḥ striyo dhṛtāḥ
121.26
evaṃ svarāṣṭrātpararāṣṭrataśca deśākaragrāmapuravrajebhyaḥ || āhṛtya nāryo ramitā dinedine bhuktā punaḥ kāpi na bhujyate mayā
121.27
athānyaiśca na
bhujyaṃte mayā bhuktāstathā striyaḥ || antargṛheṣu nihitāḥ śocaṃte ca divāniśam
121.28
brahmaviṭkṣatraśūdrāṇāṃ yadā nāryo mayā hṛtāḥ || mama rājye
sthitā viprāḥ saha dāraiḥ pradudruvuḥ
121.29
sabhartṛkāśca kanyāśca vidhavāśca rajasvalāḥ || āhṛtya nāryo ramitā mayā kāmahatātmanā
121.30
triśataṃ
dvijanārīṇāṃ rājastrīṇāṃ catuḥśatam || ṣaṭśataṃ vaiśyanārīṇāṃ sahasraṃ śūdrayoṣitām
121.31
śataṃ cāṃḍālanārīṇāṃ puliṃdīnāṃ sahasrakam
śailūṣīṇāṃ paṃcaśataṃ rajakīnāṃ catuḥśatam
121.32
asaṃkhyā vāramukhyāśca mayā bhuktā durātmanā || tathāpi mayi kāmasya na
tṛptiḥ samajāyata
121.33
evaṃ durviṣayāsaktaṃ mattaṃ pānarataṃ sadā || yauvanepi mahārogā viviśuryakṣmakādayaḥ
121.34
rogārdito'na
patyaśca śatrubhiścāpi pīḍitaḥ || tyaktomātyaiśca bhṛtyaiśca mṛto'haṃ svena karmaṇā
121.35
āyurvinaśyatyayaśo vivardhate bhāgyaṃ kṣayaṃ yātyatidurgatiṃ
vrajet || svargāccyavaṃte pitaraḥ purātanā dharmavyapetasya narasya niścitam
121.36
athāhaṃ kiṃkarairyāmyairnīto vaivasvatālayam || tato'haṃ narake ghore
tatkuṇḍe vinipātitaḥ
121.37
tatrāhaṃ narake ghore varṣāṇāmayutatrayam || retaḥ pibanpīḍyamāno nyavasaṃ yamakiṃkaraiḥ
121.38
tataḥ pāpāvaśeṣeṇa
piśāco nirjane vane || sahasraśiśranaḥ saṃjāto nityaṃ kṣuttṛṣayākulaḥ
121.39
paiśācīṃ gatimāśritya nītaṃ divyaṃ śaracchatam || dvitīyehaṃ bhave
jāto vyāghraḥ prāṇibhayaṃkaraḥ
121.40
tṛtīye'jagaro ghoraścaturthe'haṃ bhave vṛkaḥ || paṃcame viḍvarāhaśca ṣaṣṭhe'haṃ kṛkalāsakaḥ
121.41
saptame'haṃ sārameyaḥ
sṛgālaścāṣṭame bhave || navame gavayo bhīmo mṛgo'haṃ daśame bhave
121.42
ekādaśe markaṭaśca gṛdhro'haṃ dvādaśe bhave || trayodaśe'haṃ nakulo vāyasaśca catu
rdaśe
121.43
acchabhallaḥ paṃcadaśe ṣoḍaśe vanakukkuṭaḥ || gardabho'haṃ saptadaśe mārjāroṣṭādaśe bhave
121.44
ekonaviṃśe maṇḍūkaḥ kūrmo viṃśatime bhave
ekaviṃśe bhave matsyo dvāviṃśe mūṣako'bhavam
121.45
ulūko'haṃ trayoviṃśe caturviṃśe vanadvipaḥ || paṃcaviṃśe bhave cāsmiñjātohaṃ brahmarākṣasaḥ
121.46
kṣutparīto nirāhāro vasāmyatra mahāvane || idānīmāgataṃ dṛṣṭvā bhavaṃtaṃ jagdhumutsukaḥ || tvaddehasparśamātreṇa jātā pūrvabhavasmṛtiḥ
121.47
gatajanma
sahasrāṇi smarāmyadya tvadaṃtike || nirvedaśca paro jātaḥ prasannaṃ hṛdayaṃ ca me
121.48
īdṛśo'yaṃ prabhāvaste kathaṃ labdho mahāmate || tapasā vāpi tīvreṇa
kimu tīrthaniṣevaṇāt
121.49
yogena devaśaktyā vā maṃtrairvā'naṃtaśaktibhiḥ || tattvato brūhi bhagavaṃstvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ
121.50
vāmadeva
uvāca || || eṣa maddhātralagnasya prabhāvo bhasmano mahān || yatsaṃsparkāttamovṛttestavaiyaṃ matiruttamā
121.51
ko veda bhasmasāmarthyaṃ mahādevā
dṛte paraḥ || durvibhāvyaṃ yathā śaṃbhormāhātmyaṃ bhasmanastathā
121.52
purā bhavādṛśaḥ kaścidbrāhmaṇo dharmavarjitaḥ || drāviḍeṣu sthito mūḍhaḥ karmaṇā
śūdratāṃgataḥ
121.53
cauryavṛttirnaiṣkṛtikodhvṛṣalīratilālasaḥ|| kadācijjāratāṃ prāptaḥ śūdreṇa nihato niśi
121.54
tacchavasya bahirgāmā
tkṣiptasya pretakarmaṇaḥ || cacāra sārameyo'ṃge bhasmapādo yadṛcchayā
121.55
atha taṃ narake ghore patitaṃ śivakiṃkarāḥ|| ninyurvimānamāropya prasahya
yamakiṃkarān
121.56
śivadūtānsabhabhyetya yamopi paripṛṣṭavān || mahāpātakakarttāraṃ kathamenaṃ ninīṣatha
121.57
athocuḥ śivadūtāste paśyāsya
śavavigraham || vakṣolalāṭadormūlānyaṃkitāni subhasmanā
121.58
ata enaṃ samānetumāgatāḥ śivaśāsanāt || nāsmānniṣeddhuṃ śaktosi māstvatra
tava saṃśayaḥ
121.59
ityābhāṣya yamaṃ śaṃbhordūtāstaṃ brāhmaṇaṃ tataḥ || paśyatāṃ sarvalokānāṃ ninyurlokamanāmayam
121.60
tasmādaśeṣapāpānāṃ
sadyaḥ saṃśodhanaṃ param || śaṃbhorvibhūṣaṇaṃ bhasma satataṃ dhriyate mayā
121.61
itthaṃ niśamya māhātmyaṃ bhasmano brahmarākṣasaḥ || vistareṇa punaḥ śrotu
mautkaṃṭhyādityabhāṣata
121.62
sādhusādhu mahāyogindhanyosmi tava darśanāt || māṃ vimocaya dharmātmanghorādasmātkujanmanaḥ
121.63
kiṃci
dastīha me bhāti mayā puṇyaṃ purākṛtam || atohaṃ tvatprasādena muktosmyadya dvijottama
121.64
ekasmai śivabhaktāya tasminpārthivajanmani
bhūmirvṛttikarī dattā sasyārāmānvitā mayā
121.65
yamenāpi tadaivoktaṃ paṃcaviṃśatime bhave || kasyacidyoginaḥ saṃgānmokṣyase saṃsṛteriti
121.66
tadadya phalitaṃ puṇyaṃ yatkicitprāgbhavārjitam || ato nirmanujāraṇye saṃprāptastava saṃgamaḥ
121.67
ato māṃ ghorapāpmānaṃ saṃsaraṃtaṃ kujanmani
samuddhara kṛpāsindho dattvā bhasma samaṃtrakam
121.68
kathaṃ dhāryamidaṃ bhasma ko maṃtraḥ ko vidhiḥ śubhaḥ || kaḥ kālaḥ kaśca vā deśaḥ sarvaṃ kathaya me
guro
121.69
bhavādṛśā mahātmānaḥ sadā lokahite ratāḥ || nātmano hitamicchaṃti kalpavṛkṣasadharmiṇaḥ
121.70
sūta uvāca || || ityukta
stena yogīśo ghoreṇa vanacāriṇā || bhūyopi bhasmamāhātmyaṃ varṇayāmāsa tattvavit
121.70.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmottarakhaṇḍe bhasmamāhātmyakathanaṃ nāma paṃcadaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Brahmottarakhaṇḍa — Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit