Pramāṇa · Search · About · API

Dharmaranyakhanda 124

Dharmāraṇyakhaṇḍa 124

Language
Sanskrit

Contents

124.1

sūta uvāca || || athāhaṃ saṃpravakṣyāmi sarvadharmottamottamam || umāmaheśvaraṃ nāma vrataṃ sarvārthasiddhidam

124.2

ānartta
saṃbhavaḥ kaścinnāmnā veda̱ratho dvijaḥ || kalatraputrasaṃpanno vidvānuttamavaṃśajaḥ

124.3

tasyaivaṃ vartamānasya brāhmaṇasya gṛhāśrame || babhūva śāradānāma kanyā
kamalalocanā

124.4

tāṃ rūpalakṣaṇopetāṃ bālāṃ dvādaśahāyanām || yayāce padmanābhākhyo mṛtaṃdāraśca sa dvijaḥ

124.5

mahādhanasya śāṃtasya sadā rāja
sakhasya ca || yāñjñābhaṃgabhayāttasya tāṃ kanyāṃ pradadau pitā

124.6

madhyaṃdine kṛtodvāhaḥ sa vipraḥ śvaśurālaye || saṃdhyāmupāsituṃ sāyaṃ sarastaṭamupā
yayau

124.7

upāsya saṃdhyāṃ vidhivatpratyāgacchattamovṛte || mārge daṣṭo bhujaṃgena mamāra nijakarmaṇā

124.8

tasminmṛte kṛtodvāhe sahasā tasya bāṃdhavāḥ
cukruśuḥ śokaṃsaṃtaptau śvaśurāvasya kanyakā

124.9

nirhatya taṃ baṃdhujanā jagmuḥ svaṃ svaṃ niveśanam || śāradā prāptavaidhavyā piturevālaye sthitā

124.10

bhūtācchādanabhojyena bhartrā virahitā satī || nināya katicinmāsānsā bālā pitṛmaṃdire

124.11

ekadā naidhruvo nāma kaścidvṛddhataro muniḥ
andhaḥ śiṣyakaragrāhī tanmaṃdiramupāyayau

124.12

tasminvṛddhe gṛhaṃ prāpte kvāpi yāteṣu baṃdhuṣu || sākṣādivātmano daivaṃ sā bālā samupāgamat

124.13

svāgataṃ te mahābhāga pīṭhesminnupaviśyatām || namaste munināthāya priyaṃ te karavāṇi kim

124.14

ityuktvā bhaktimāsthāya kṛtvā
pādāvanejanam || vījayitvā pariśrāṃtaṃ taṃ muniṃ paryatoṣayat

124.15

śrāṃtaṃ pīṭhe samāveśya kṛtvābhyaṃgaṃ svapāṇinā || kṛtasnānaṃ ca vidhivatkṛtadevā
rcanaṃ munim

124.16

sukhāsanopaviṣṭaṃ taṃ dhūpamālyānulepanaiḥ || arcayitvā varānnena bhojayāmāsa sādaram

124.17

bhuktvā ca samyakchanakaistṛpta
ścānaṃdanirbharaḥ || cakārāṃdhamunistasyai suprītaḥ paramāśiṣam

124.18

vihṛtya bhartrā sahasā ca tena labdhvā sutaṃ sarvaguṇairvariṣṭham || kīrtiṃ ca
loke mahatīmavāpya prasādayogyā bhava devatānām

124.19

ityabhivyāhṛtaṃ tena muninā gatacakṣuṣā || niśamya vismitā bālā pratyuvāca
kṛtāṃjaliḥ

124.20

brahmaṃstvadvacanaṃ satyaṃ kadācinna mṛṣā bhavet || tadetanmaṃdabhāgyāyāḥ kathametatphaliṣyati

124.21

śilādyāmiva
saddṛṣṭiḥ śunakyāmiva satkriyā || viphalā maṃdabhāgyāyāmāśīrbrahmanvidāmapi

124.22

saivāhaṃ vidhavā brahmanduṣkarmaphalabhāginī || tvadā
śīrvacanasyāsya kathaṃ yāṃsyāmi pātratām

124.23

muniruvāca || || tvāmanālakṣya yatproktamaṃdhenāpi mayā'dhunā || tadetatsādhayiṣyāmi
kuru macchāsanaṃ śubhe

124.24

umāmaheśvaraṃ nāma vrataṃ yadi cariṣyasi || tena vratānubhāvena sadyaḥ śreyo'nubhokṣyase

124.25

śāradovāca
tvayopadiṣṭaṃ yatnena cariṣyāmyapi duścaram || tadvrataṃ brūhi me brahmanvidhānaṃ vada vistarāt

124.26

muniruvāca || || caitre vā mārgaśīrṣe vā
śuklapakṣe śubhe dine || vratāraṃbhaṃ prakurvīta yathāvadgūrvanujñayā

124.27

aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāmubhayorapi parvaṇoḥ || saṃkalpaṃ vidhivatkṛtvā prātaḥsnānaṃ
samācaret

124.28

santarpya pitṛdevā dīn gatvā svabhavanaṃ prati || maṃḍapaṃ racayeddivyaṃ vitānādyairalaṃkṛtam

124.29

phalapallavapuṣpādyaistoraṇaiśca sama
nvitam || paṃcavarṇaiśca tanmadhye rajobhiḥ padmamuddharet

124.30

caturdaśadalairbāhye dvāviṃśadbhistadaṃtare || tadaṃtaraṃ ṣoḍaśabhiraṣṭabhiśca tadaṃtare

124.31

evaṃ padmaṃ samuddhṛtya paṃcavarṇairmanoramam || caturasraṃ tataḥ kuryādaṃtarvartulamuttamam

124.32

vrīhitaṃḍularāśiṃ ca tanmadhye ca sakūrcakam || kūrcopari susaṃsthā
pya kalaśaṃ vāripūritam

124.33

kalaśopari vinyasya vastraṃ varṇasamanvitam || tasyopariṣṭātsauvarṇyau pratime śivayoḥ śubhe || nidhāya pūjayedbhaktyā
yathāvibhavavistaram

124.34

paṃcāmṛtaistu saṃsnāpya tathā śuddhodakena ca || rudraikādaśakaṃ japtvā paṃcākṣaraśatāṣṭakam

124.35

abhimaṃtrya punaḥ sthāpya
pīṭhamadhye tathārcayet || svayaṃ śuddhāsanāsīno dhautaśuklāṃbaraḥ sudhīḥ

124.36

pīṭhamāmaṃtrya maṃtreṇa prāṇāyāmānsamācaret || saṃkalpaṃ pravadettatra śivā
gre vihitāṃjaliḥ

124.37

yāni pāpāni ghorāṇi janmāṃtaraśateṣu me || teṣāṃ sarvavināśāya śivapūjāṃ samārabhe

124.38

saubhāgyavijayārogyadharmai
śvaryābhivṛddhaye || svargāpavargasiddhayarthaṃ kariṣye śivapūjanam

124.39

iti saṃkalpamuccārya yathāvatsusamāhitaḥ || aṃganyāsaṃ tataḥ kṛtvā dhyāyedīśaṃ
ca pārvatīm

124.40

kuṃdeṃdudhavalākāraṃ nāgābharaṇabhūṣitam || varadābhayahastaṃ ca bibhrāṇaṃ paraśuṃ mṛgam

124.41

sūryakoṭipratīkāśaṃ jagadānaṃdakāra
ṇam || jāhnavījalasaṃparkāddīrghapiṃgajaṭādharam

124.42

urageṃdraphaṇodbhūtamahāmukuṭamaṃḍitam || śītāṃśukhaṃḍavilasatkoṭīrāṃgadabhūṣaṇam

124.43

unmī
ladbhālanayanaṃ tathā sūryeṃdulocanam || nīlakaṃṭhaṃ caturbāhuṃ gajeṃdrājinavāsasam

124.44

ratnasiṃhāsanārūḍhaṃ nāgābharaṇabhūṣitam || devīṃ ca divyavasanāṃ
bālasūryāyutadyutim

124.45

bālaveṣāṃ ca tanvaṃgīṃ bālaśītāṃśuśekharām || pāśāṃkuśavarābhītiṃ bibhratīṃ ca caturbhujām

124.46

prasādasumukhīṃ
maṃbāṃ līlārasavihāriṇīm || lasatkurabakāśokapunnāganavacaṃpakaiḥ

124.47

kṛtāvataṃsāmutaphullamallikotkalitālakām || kāṃcīkalāpaparyastajagha
nābhogaśālinīm

124.48

udārakiṃkiṇīśreṇīnūpurāḍhyapadadvayām || gaṃḍamaṃḍalasaṃsaktaratnakuṃḍalaśobhitām

124.49

biṃbādharānuraktāṃśulasaddaśana
kuḍmalām || mahārharatnagraiveyatārahāravirājitām

124.50

navamāṇikyarucirakaṃkaṇāṃgadamudrikām || raktāṃśukaṃparīdhānāṃ ratnamālyānulepanām

124.51

udyatpīnakucadvaṃdvaniṃditāṃbhojakuṅmalām. || līlālolāsitāpāṃgīṃ bhaktānugrahadāyinīm

124.52

evaṃ dhyātvā tu hṛtpadme jagataḥ pitarau śivau
japtvā tadātmakaṃ maṃtraṃ tadaṃte bahirarcayet

124.53

āvāhya pratimāyugme kalpayedāsanādikam || arghyaṃ ca dadyācchivayormaṃtreṇānena maṃtravit

124.54

namaste pārvatīnātha trailokyavaradarṣabha || tryaṃbakeśa mahādeva gṛhāṇārghyaṃ namo'stu te

124.55

namaste devadeveśi prapannabhayahāriṇi || aṃbike varade devi
gṛhāṇārghyaṃ śivapriye

124.56

iti trivāramuccārya dadyādarghyaṃ samāhitaḥ || gandhapuṣpākṣatānsam‍yagdhūpadīpān‍prakalpayet

124.57

naivedyaṃ
pāyasānnena ghṛtoktaṃ parikalpayet || juhuyānmūlamaṃtreṇa haviraṣṭottaraṃ śatam

124.58

tata udvāsya naivedyaṃ dhūpanīrājanādikam || kṛtvā
nivedya tāṃbūlaṃ namaskuryātsamāhitaḥ

124.59

athābhyarcyopacāreṇa bhojayedvipradaṃpatī

124.60

evaṃ sāyaṃrtanīṃ pūjāṃ kṛtvā viprā
numoditaḥ || bhuṃjīta vāgyato rātrau haviṣyaṃ kṣīrabhāvitam

124.61

evaṃ saṃvatsaraṃ kuryādvrataṃ pakṣadvaye budhaḥ || tataḥ saṃvatsare pūrṇe vratodyā
namācaret

124.62

śatarudrābhiṣekena snāpayetpratime jalaiḥ || āgamoktena mantreṇa saṃpūjya girajāśivau

124.63

savastraṃ sasuvarṇaṃ ca kalaśaṃ prati
mānvitam || dattvācāryāya mahate sadācāraratāya ca || brāhmaṇānbhojayedbhaktyā yathāśaktyābhipūjya ca

124.64

dadyāṃcca dakṣiṇāṃ tebhyo gohiraṇyāṃva
rādikam || bhuṃjīta tadanujñātaḥ saheṣṭajanabaṃdhubhiḥ

124.65

evaṃ yaḥ kurute bhaktyā vrataṃ trailokyaviśrutam || triḥsaptakulamuddhṛtya bhuktvā bhogānyathepsi
tān

124.66

indrādilokapālānāṃ sthāneṣu ramate dhruvam || brahmaloke ca ramate viṣṇuloke ca śāśvate

124.67

śivalokamatha prāpya tatra kalpaśataṃ
punaḥ || bhuktvā bhogānsuvipulāñchivameva prapadyate

124.68

mahāvratamidaṃ proktaṃ tvamapi śraddhayā cara || atyaṃtadurlabhaṃ vāpi lapsyase ca manoratham

124.69

ityādiṣṭā munīṃdreṇa sā bālā muditā bhṛśam || pratyagrahītsuviśrabdhā tadvākyaṃ sumanoharam

124.70

atha tasyāḥ samāyātāḥ pitṛmātṛ
sahodarāḥ || taṃ muniṃ sukhamāsīnaṃ dadṛśuḥ kṛtabhojanam

124.71

sahasāgatya te sarve namaścakurmahātmane || prasīda naḥ prasīdeti gṛṇaṃtaḥ paryapūja
yan

124.72

śrutvā ca te tayā sādhvyā pūjitaṃ paramaṃ munim || anugrahaṃ vrataṃ tasyai śrutvā harṣaṃ paraṃ yayuḥ

124.73

te kṛtāṃjalayaḥ sarve tamūcurmuni
puṃgavam

124.74

adya dhanyā vayaṃ sarve tavāgamanamātrataḥ || pavitraṃ naḥ kulaṃ sarvaṃ gṛhaṃ ca saphalīkṛtam

124.75

iyaṃ ca śāradā nāma kanyā
vaidhavyamāgatā || kenāpi karmayogena durviṃlaṃdhyena bhūyasā

124.76

saiṣādya tava pādābjaṃ prapannā śaraṇaṃ satī || imāṃ samuddharāsrahyātsughorādduḥkha
sāgarāt

124.77

tvayāpi tāvadatraiva sthātavyaṃ no gṛhāṃtike || asmadgṛhapramaṭhe'pyasminsnānapūjājapocite

124.78

eṣā bālāpi bhagavankurvatī
tvatpadārcanam || vrataṃ tvatsaṃnidhāveva cariṣyati mahāmune

124.79

yāvatsamāptimāyāti vratamasyāstvadaṃtike || uṣitvā tāvadatraiva kṛtārthānkuru
no guro

124.80

evamabhyarthitaḥ sarvaistasyā bhrātṛjanādibhiḥ || tatheti sa muniśreṣṭhastatrovāsa maṃṭhe śubhe

124.81

sāpi tenopadiṣṭena mārgeṇa
girijāśivau || arcayatī vrataṃ samyakcacāra vimalā satī

124.81.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmottarakhaṇḍe umāmaheśvaravratācaraṇaṃ nāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (3)