Pramāṇa · Search · About · API

Dharmaranyakhanda 127

Dharmāraṇyakhaṇḍa 127

Language
Sanskrit

Contents

127.1

cha || || sūta uvāca || || evaṃ brahmarṣiṇā
proktāṃ vāṇīṃ pīyūṣasannibhām || ākarṇya mudito rājā prāṃjaliḥ punarabravīt

127.2

rājovāca || || aho satsaṃgamaḥ puṃsāmaśeṣāghapraśo
dhanaḥ || kāmakrodhanihaṃtā ca iṣṭadogdhā janasya hi

127.3

mama māyātamo naṣṭaṃ jñānadṛṣṭiḥ prakāśitā || tava darśanamātreṇa prāyohamamarottamaḥ

127.4

śrutaṃ ca pūrvacaritaṃ bālayoḥ samyagetayoḥ || bhaviṣyadapi pṛcchāmi matputrācaraṇaṃ mune

127.5

asyāyuḥ kati varṣāṇi bhāgyaṃ vada ca kīdṛ
śam || vidyā kīrtiśca śaktiśca śraddhā bhaktiśca kīdṛśī

127.6

etatsarvamaśeṣeṇa mune tvaṃ vaktumarhasi || tava śiṣyosmi bhṛtyosmi śaraṇaṃ tvāṃ gato
smyaham

127.7

parāśara uvāca || || atrāvācyaṃ hi yatkiṃcitkathaṃ śaktosmi śaṃsitum || yacchrutvā dhṛtimaṃtopi viṣādaṃ prāpnuyurjanāḥ

127.8

tathāpi nirvyalīkena bhāvena paripṛcchataḥ || avācyamapi vakṣyāmi tava snehānmahīpate

127.9

amuṣya tvatkumārasya varṣāṇi dvādaśā
ntyeyuḥ || itaḥ paraṃ prapadyeta saptame divase mṛtim

127.10

iti tasya vacaḥ śrutvā kālakūṭamivoditam || mūrcchitaḥ sahasā bhūmau patito nṛpatiḥ
śucā

127.11

tamutthāpya samāśvāsya sa muniḥ karuṇārdradhīḥ || uvāca mā bhairnṛpate punarvakṣyāmi te hitam

127.12

sargātpurā nirālokaṃ
yadekaṃ niṣkalaṃ param || cidānaṃdamayaṃ jyotiḥ sa ādyaḥ kevalaḥ śivaḥ

127.13

sa evādau rajorūpaṃ sṛṣṭvā brahmāṇamātmanā
sṛṣṭikarmaniyuktāya tasmai vedāṃśca dattavān

127.14

punaśca dattavānīśa ātmatattvaikasaṃgraham || sarvopaniṣadāṃ sāraṃ rudrādhyāyaṃ
ca dattavān

127.15

yadekamavyayaṃ sākṣādbrahmajyotiḥ sanātanam || śivātmakaṃ paraṃ tattvaṃ rudrādhyāye pratiṣṭhitam

127.16

sa ātmabhūḥ sṛjadviśvaṃ caturbhirvadanairvirāṭ || sasarja vedāṃścaturo lokānāṃ sthitihetave

127.17

tatrāyaṃ yajuṣāṃ madhye brahmaṇo dakṣi
ṇānmukhāt || aśeṣopaniṣatsāro rudrādhyāyaḥ samudgataḥ

127.18

sa eṣa munibhiḥ sarvairmarīcyatripurogamaiḥ || saha devairdhṛtastebhyastacchiṣyā
jagṛhuśca tam

127.19

tacchiṣyaśiṣyaistatputraistatputraiśca kramāgataiḥ || dhṛto rudrātmakaḥ so'yaṃ vedasāraḥ prasāditaḥ

127.20

eṣa eva paro mantra
eṣa eva paraṃ tapaḥ || rudrādhyāyajapaḥ puṃsāṃ paraṃ kaivalyasādhanam

127.21

mahāpātakinaḥ proktā upapātakinaśca ye || rudrādhyāyajapātsadyaste'pi
yāṃti parāṃ gatim

127.22

bhūyopi brahmaṇā sṛṣṭāḥ sadasanmiśrayonayaḥ || devatiryaṅmanuṣyādyāstataḥ saṃpūritaṃ jagat

127.23

teṣāṃ karmāṇi sṛṣṭā
ni svajanmānuguṇāni ca || lokāsteṣu pravartaṃte bhuṃjate caiva tatphalam

127.24

lokasṛṣṭipravāhārthaṃ svayameva prajāpatiḥ || dharmādharmau sasarjārye
svavakṣaḥpṛṣṭhabhāgataḥ

127.25

dharmamevānutiṣṭhaṃtaḥ puṇyaṃ viṃdaṃti tatphalam || adharmamanutiṣṭhaṃtaste pāpaphalabhoginaḥ

127.26

puṇyakarmaphalaṃ svargo
narakastadviparyayaḥ || tayordvāvadhipau dhātrā kṛtau śatamakhāṃtakau

127.27

kāmaḥ krodhaśca lobhaśca madamānādayaḥ pare || adharmasya sutā āsa
nsarve narakanāyakāḥ

127.28

gurutalpaḥ surāpānaṃ tathānyaḥ pulkasīgamaḥ || kāmasya tanayā hyete pradhānāḥ parikīrtitāḥ

127.29

krodhātpitṛ
vadho jātastathā mātṛvadhaḥ paraḥ || brahmahatyā ca kanyaikā krodhasya tanayā amī

127.30

devasvaharaṇaścaiva brahmasvaharaṇastathā || svarṇasteya iti
tvete lobhasya tanayāḥ smṛtāḥ

127.31

etānāhūya cāṃḍālānyamaḥ pātakanāyakān || narakasya vivṛddhayarthamādhipatyaṃ cakāra ha̍

127.32

te
yamena samādiṣṭā nava pātakanāyakāḥ || te sarve saṃgatā bhūyo ghorāḥ pātakanāyakāḥ

127.33

narakānpālayāmāsuḥ svabhṛtyaiścopapātakaiḥ || rudrā
dhyāye bhuvi prāpte sākṣātkaivalyasādhane

127.34

bhītāḥ pradudruvuḥ sarve te'mī pātakanāyakāḥ || yamaṃ vijñāpayāmāsuḥ sahānyairupapātakaiḥ

127.35

jaya deva mahārāja vayaṃ hi tava kiṃkarāḥ || narakasya vivṛddhayartha sādhikāśaḥ kṛtāstvayā

127.36

adhunā vartituṃ loke na śaktāḥ smo vayaṃ prabho
rudrādhyāyānubhāvena nirdagdhāścaiva vidrutāḥ

127.37

grāmegrāme nadīkūle puṇyeṣvvāyataneṣu ca || rudrajāpye tu paryāpte kathaṃ loke caremahi

127.38

prāyaścittasahasraṃ vai gaṇayāmo na kiṃcana || rudrajāpyākṣarāṇyeva soḍhuṃ bata na śaknumaḥ

127.39

mahāpātakamuruyānāmasmākaṃ lokaghātinām
rudrajāpyaṃ bhayaṃ ghoraṃ rudrajāpyaṃ mahadviṣam

127.40

ato durviṣahaṃ ghoramasmākaṃ vyasanaṃ mahat || rudrajāpyena saṃprāptamapanetuṃ tvamarhasi

127.41

iti
vijñāpitaḥ sākṣādyamaḥ pātakanāyakaiḥ || brahmaṇo'ṃtikamāsādya tasmai sarvaṃ nyavedayat

127.42

devadeva jagannātha tvāmeva śaraṇaṃ gataḥ || tvayā niyukto
martyānāṃ nigrahe pāpakāriṇām

127.43

adhunā pāpino martyā na saṃti pṛthivītale || rudrādhyāyena nihataṃ pātakānāṃ mahatkulam

127.44

pāta
kānāṃ kule naṣṭe narakāḥ śūnyatāṃ gatāḥ || narake śūnyatāṃ yāte mama rājyaṃ hi niṣphalam

127.45

tasmāttvayaiva bhagavannupāyaḥ pariciṃtyatām
yathā me na vihanyeta svāmitvaṃ martyadehinām

127.46

iti vijñāpito dhātā yamena parikhidyatā || rudrajāpyavighātārthamupāyaṃ paryakalpayat

127.47

aśraddhāṃ caiva durbhedhāmavidyāyāḥ sute ubhe || śraddhāmedhāvighātinyau martyeṣu paryacodayat

127.48

tābhyāṃ vimohite loke rudrādhyāyaparāṅmukhe
yamaḥ svasthānamāsādya kṛtārtha iva so'bhavat

127.49

pūrvajanmakṛtaiḥ pāpairjāyaṃte'lpāyuṣo janāḥ || tāni pāpāni naśyaṃti rudraṃ japtavatāṃ
nṛṇām

127.50

kṣīṇeṣu sarvapāpeṣu dīrghamāyurbalaṃ dhṛtiḥ || ārogyaṃ jñānamaiśvaryaṃ vardhate sarvadehinām

127.51

rudrādhyāyena ye devaṃ snāpayaṃti
maheśvaram || tajjalaiḥ kurvataḥ snānaṃ te mṛtyuṃ saṃtaraṃti ca

127.52

rudrādhyāyābhijaptena snānaṃ kurvaṃti ye'mbhasā || teṣāṃ mṛtyubhayaṃ nāsti śivalo
ke mahīyate

127.53

śatarudrābhiṣekeṇa śatāyurjāyate naraḥ || aśeṣapāpanirmuktaḥ śivasya dayito bhavet

127.54

eṣa rudrāvṛtasnānaṃ karotu
tava putrakaḥ || daśavarṣasahasrāṇi modate bhuvi śakravat

127.55

anyāhatabalaiśvaryo hataśatrurnirāmayaḥ || nirdhūtākhilapāpaughaḥ śāstā
rājyamakaṃṭakam

127.56

viprā vedavidaḥ śāṃtāḥ kṛtinaḥ śaṃsitavratāḥ || jñānayajñataponiṣṭhāḥ śivabhaktiparāyaṇāḥ

127.57

rudrādhyāya
japaṃ samyakkurvaṃtu vimalāṃśayāḥ || teṣāṃ japānubhāvena sadyaḥ śreyo bhaviṣyati

127.58

ityuktavaṃtaṃ nṛpatirmahāmuniṃ tameva vavre prathamaṃ kriyāgurum
athāparāṃsatyaktadhanāśayānmunīnāvāhayāmāsa sahasraśaḥ kṣaṇāt

127.59

te viprāḥ śāṃtamanasaḥ sahasraparisaṃmitāḥ || kalaśānāṃ śataṃ sthāpya puṇya
vṛkṣarasairyutam

127.60

rudrādhyāyena saṃsnāpya tamurvīpatiputrakam || vidhivatsnāpayāmāsuḥ saṃprāpte saptame dine

127.61

snāpyamāno munijanaiḥ sa
rājanyakumārakaḥ || akasmādeva saṃtrastaḥ kṣaṇaṃ mūrcchāmavāpa ha

127.62

sahasaiva prabuddho'sau munibhiḥ kṛtarakṣaṇaḥ || provāca kaścitpuruṣo daṃḍahastaḥ
samāgataḥ

127.63

māṃ prahartuṃ kṛtamatirbhīmadaṇḍo bhayānakaḥ || so'pi cānyairmahāvīraiḥ puruṣairabhitāḍitaḥ

127.64

baddhvā pāśena mahatā dūraṃ nīta
ivābhavat || etāvadahamadrākṣaṃ bhavadbhiḥ kṛtarakṣaṇaḥ

127.65

ityuktavaṃtaṃ nṛpatestanūjaṃ dvijasattamāḥ || āśīrbhiḥ pūjayāmāsurbhayaṃ rājñe nyavedayan

127.66

atha sarvānṛṣīñchreṣṭhāndakṣiṇābhirnṛpottamaḥ || pūjayitvā varānnena bhojayitvā ca bhaktitaḥ

127.67

pratigṛhyāśiṣasteṣāṃ munīnāṃ brahmavādi
nām || bhaktyā baṃdhujanaiḥ sārdhaṃ sabhāyāṃ samupāviśat

127.68

tasminsamāgate vīre munibhiḥ saha pārthive || ājagāma mahāyogī devarṣirnāradaḥ
svayam

127.69

tamāgataṃ prekṣya guruṃ munīnāṃ sārdhaṃ sadasyairakhilairmunīṃdraiḥ || praṇamya bhaktyā viniveśya pīṭhe kṛtopacāraṃ nṛpatirbabhāṣe

127.70

rājovāca || || dṛṣṭaṃ kimasti te brahmaṃstrilokyāṃ kiṃcidadbhutam || tanno brūhi vayaṃ sarve tvadvākyāmṛtalālasāḥ

127.71

nārada
uvāca || || adya citraṃ mahaddṛṣṭaṃ vyomnovataratā mayā || tacchṛṇuṣva mahārāja sahaibhirmunipuṃgavaiḥ

127.72

adya mṛtyurihāyāto nihaṃtuṃ tava putrakam
daṃḍahasto durādharṣo lokamūdbhāvayansadā

127.73

īśvaropi viditvainaṃ tvatputraṃ haṃtumāgatam || sahaiva pārṣadaiḥ kaṃcidvīrabhadramacodayat

127.74

sa āga
tya haṭhānmṛtyuṃ tvatputraṃ haṃtumāgatam || gṛhītvā sudṛḍhaṃ baddhvā daṃḍenābhyahanadruṣā

127.75

taṃ nīyamānaṃ jagadīśasaṃnidhiṃ śīghraṃ viditvā bhagavānyamaḥ
svayam || kṛtāṃjalardideva jayetyudīrayanpraṇamya mūrdhnā nijagāda śūlinam

127.76

yama uvāca || || devadeva mahārudra vīrabhadra namo'stu te
nirāgasi kathaṃ mṛtyau kopastava samutthitaḥ

127.77

nijakarmānubaṃdhena rājaputraṃ gatāyuṣam || prahartumudyate mṛtyau koparādho vada prabho

127.78

vīrabhadra uvāca || || daśavarṣasahasrāyuḥ sa rājatanayaḥ katham || vipattimaṃtarāyāti rudrasnānahatāśubhaḥ

127.79

asti cettava saṃdeho madvā
kye'pyanivārite || citraguptaṃ samāhūya praṣṭavyo'dyaiva mā ciram

127.80

nārada uvāca || || athāhūtaścitragupto yamena sahasāgataḥ || āyuḥpra
māṇaṃ tvatsūnoḥ paripṛṣṭaḥ sa cābravīt

127.81

dvādaśābdaṃ ca tasyāyurityuktavātha vimṛśya ca || punarlekhyagataṃ prāha sa varṣāyutajīvitam

127.82

atha
bhīto yamo rājā vīrabhadraṃ praṇamya ca || kathaṃcinmocayāmāsa mṛtyuṃ durvārabaṃdhanāt

127.83

vīrabhadreṇa mukto'tha yamo'gānninajamaṃdiram || vīrabhadraśca
kailāsamahaṃ prāptastavāṃtikam

127.84

atastava kumāro'yaṃ rudrajāpyānubhāvataḥ || mṛtyorbhayaṃ samuttīrya sukhī jāto'yutaṃ samāḥ

127.85

ityuktvā
nṛpamāmaṃtrya nārade tridivaṃ gate || viprāḥ sarve pramuditāḥ svaṃsvaṃ jagmurathāśramam

127.86

itthaṃ kāśmīranṛpatī rudrādhyāyaprabhāvataḥ || nistīryāśeṣaduḥ
khāni kṛtārtho'bhūtsaputrakaḥ

127.87

ye kīrtayaṃti manujāḥ parameśvarasya māhātmyametadatha karṇapuṭaiḥ pibaṃti || te janmakoṭikṛtapāpagaṇairvimuktāḥ śāṃtāḥ
prayāṃti paramaṃ padamiṃdumauleḥ

127.87.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmottarakhaṃḍe rudrādhyāyamahimavarṇanaṃ nāmaika viṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)