Pramāṇa · Search · About · API

Dharmaranyakhanda 22

Dharmāraṇyakhaṇḍa 22

Language
Sanskrit

Contents

22.1

nakharomābhisaṃyuktaṃ prakṣipya codare'suram || karekeṇa mukhaṃ ruddhaṃ kareṇaikena nāsikām

22.2

tato
mahābalo daityaḥ karṇaraṃdhreṇa nirgataḥ || tatastayā mahādevyā nāma cakre tadā bhuvi

22.3

karṇaraṃdhraprasūto'yaṃ karṇāṭeti vidurbudhāḥ || punaryuddhārtha
māyāto daityo hi baladarpitaḥ

22.4

garjamānosurastatra sāyudho yudhi saṃsthitaḥ || taṃ dṛṣṭvā duḥsahaṃ daityaṃ vimṛśya ca punaḥ punaḥ

22.5

vadhopāyaṃ
hi mātaṃgī ciṃtayāmāsa bhārata || yadā ciṃtayate devī mātaṃgī madapūritāṃ

22.6

māyārūpaṃ samāsthāya karṇāṭaḥ kusumāyudhaḥ || gauraścāmbujapatrākṣaṃ
stathā ṣoḍaśavārṣikam

22.7

abhyetya devīṃ brūte sma māṃ tvaṃ varaya śobhane

22.8

śrīmātovāca || || sādhu cedaṃ tvayā proktaṃ daityarāja
suniścitam || rūpeṇa sadṛśo nānyo vidyate bhuvanatraye

22.9

pratijñā me kṛtā pūrvaṃ śrutā kimasurottama || mamānujā śubhā śyāmā vivāhe vipra
kāṃkṣiṇī

22.10

pitrā me sthāpitā daitya rakṣārthaṃ hi dvijanmanām || kevalaṃ śyāmalāṃgī sā sarvalokahitāvahā

22.11

na kaścidvarayetka
nyāmityuktvā sthāpitā tu sā || kathayāśu tava śubhaṃ śrutvopāyaṃ kathaṃ śubham

22.12

bhaginī me'sti daityeṃdra śyāmalāhyaparigrahā || tavārthaṃ
rakṣitā śūra tāṃ ca pūrveṇa codvaha

22.13

sa pitā tāṃ mahāvīra dāsyate vai śubhāmimām || gaccha tvaṃ vriyatāṃ hyeva śyāmalā kopasaṃyutā

22.14

tataḥ karṇāṭakaḥ kruddho gṛhītvā śaktimūrjitām || abhyadhāvata duṣṭātmā śyāmalā nidhanecchayā

22.15

āgataṃ cāsuraṃ dṛṣṭvā śyāmalā sumahāmanāḥ
vivāhārthaṃ paraṃ jñātvā'bhiprāyaṃ duṣṭacetasaḥ

22.16

mahāyuddhamabhūttatra śyāmalā'suravaryayoḥ || māsatrayaṃ tato rājaṃ ścābhavattumulaṃ kṣitau

22.17

māghe
kṛṣṇatṛtīyāyāṃ dharmāraṇye mahāraṇe || madhyāhnasamaye bhūpa karṇāṭākhyo nipātitaḥ

22.18

kārṇāṭiḥ patitastatra yatra devyā nipātitaḥ || tacchaila
śṛṃgapratimaṃ papāta śira uttamam

22.19

cacāla sakalā pṛthvo sāndhidvīpā saparvatā || tato viprāḥ prahṛṣṭāste jaya mātarudairayan

22.20

jagu
rgandharvapatayo nanṛtuścāpsarogaṇāḥ || tatotsavaṃ prakurvanto gītaṃ nṛtyaṃ śubhapradam

22.21

pāyasairyaṭakaiścaiva naivedyairmodakaistathā || tuṣṭuvuḥśubhavāṇyā
te sthāne moṭoke vare

22.22

śrīmatī pūjitā sā ca sutasaukhyadhanapradā || mahotsave ca saṃprāpte mātaṃgīpūjanaṃ hitam

22.23

ye
'rcayaṃti sthāpayitvā dhanaputrārthasiddhaye || sukhaṃ kīrti tathā''yuṣyaṃ yaśaḥ puṇyaṃ samāpnuyuḥ

22.24

vyādhayo nāśamāyāṃti cādityādyā
grahāḥ śubhāḥ || bhūtavetālaśākinyo jaṃbhādyāḥ pīḍayanti na

22.25

na jāyate tathā kvāpi pretādīnāṃ prapīḍanam || tato viprāḥ
prahṛṣṭāśca stutiṃ kartuṃ samudyatāḥ

22.26

śrīmātāṃ caiva śaktīśca mātaṃgīmastuvaṃstadā || śyāmalāṃ ca mahādevīṃ harṣeṇa mahatāyutā

22.27

viprā ūcuḥ || || mātastvamevamasmākaṃ rakṣikā sthānake bhava || daṃpatīnāṃ hitārthāya yathā nodvijate dvijāḥ

22.28

mātaṃgyuvāca || || tuṣṭāhaṃ vo mahābhāgāḥ stavenānena vo dvijāḥ || varayadhvaṃ varaṃ yadvo manasā samabhīpsitam

22.29

brāhmaṇā ūcuḥ
dāsyāmahe baliṃ devi yaste manasi vartate || asmākaṃ caiva dampatyo rakṣārthaṃ tvaṃ sthirā bhava

22.130

devyuvāca || || svasthāḥ saṃtu dvijāḥ sarve na
ca pīḍā bhaviṣyati || mayi sthitāyāṃ durdharṣā daityā ye'nye ca rākṣasāḥ

22.131

śākinībhūtapretāśca jaṃbhādyāśca grahāstathā || śākinyādigrahāścaiva
sarpā vyāghrādayastathā

22.32

pīḍayiṣyaṃti na kvāpi sthitāyāṃ mayi śāsane || mahotsavaṃ yaḥ kurute vivāhe samupasthite

22.33

daṃpatyo
śca hitārthaṃ hi pūjayenmāṃ sadā naraḥ || tasyāhaṃ sakalāṃ bādhāṃ nāśayiṣyāmyasaṃśayam

22.34

nādhayo vyādhayaścaiva na kleśo na ca saṃbhramaḥ
prāpyate paramaṃ saukhyaṃ yaśaḥ puṇyaṃ dhanaṃ sadā || nākāle maraṇaṃ tasya vātapittādikaṃ nahi

22.35

viprā ūcuḥ || || kena vā
vidhinā pūjā naivedyaṃ kīdṛśaṃ bhavet || dhūpaṃ ca kīdṛśaṃ mātaḥ kathaṃ pūjāṃ prakalpayet

22.36

śrīdevyuvāca || || śrṛyatāṃ me vaco viprā
patre caiva hiraṇmaye || likhitvā pūjayedyastu cirāyurdaṃpatī bhavet

22.37

athavā rājate patre kāṃsapatre'thavā punaḥ || aṣṭādaśabhujā devī
caṃdanena vicarcitā

22.38

śūrpaṃ śaraiḥ kare śvhānaṃ padmaṃ tu paramaṃ punaḥ || karttarīṃ kārayedekāṃ tūṇīraṃ ca dhanūṃṣi ca

22.39

carma pāśaṃ mudraraṃ ca
kāṃsālaṃ tomaraṃ tathā || śaṃkhaṃ cakraṃ gadāṃ śubhrāṃ muśalaṃ parighaṃ śubham

22.140

khaṭvāṃgaṃ badarīṃ caiva aṃkuśaṃ ca manoramam || aṣṭādaśāyudhairebhiḥ saṃyutā
bhuvaneśvarī

22.41

likhetsakuṃḍalāṃ devīṃ bāhūnūpurabhūṣitām || keyūramuktāpadmaiśca muṃḍamālābhiranvitām

22.42

mātṛkākṣaraparivṛtāmaṃgulīyaṃ
kasaṃyutām || nānābharaṇaśobhāḍhyāṃ likhitvā bhuvaneśvarīm

22.43

mātaṃgīmiti vikhyātāṃ pratiṣṭhārthaṃ dvijottamāḥ || candanena ca hṛdyena
puṣpaiścaiva prapūjayet

22.44

yakṣakadmamānīya mātaṃgīṃ pūjayetsudhīḥ || ghṛtena bodhayeddīpaṃ saptavarttiyutaṃ śubham

22.45

dhūpayedguggulenātha sājyenāti
sugaṃdhinā || nālikereṇa śubhreṇa dadyādarghyaṃ ca daṃpatī

22.46

pradakṣiṇāḥ prakurvīta caturaḥ sumanoramam || vastrāṃśukaṃ guṃṭhayitvā agre kṛtvā ca
daṃpatī

22.47

prokṣiṇīkṛtya mātaṃgyāḥ prāśya mādhvīkamuttamam || gītavāditranirghoṣairmātaṃgīṃ pūjayetsudhīḥ

22.48

suvāsinīstu tadrūpā
mātaṃgīsaṃbhavā iti || nṛtyaṃtī dampatī cāgre sarvopadravaśāṃtaye

22.49

naivedyaṃ vividhānnena aṣṭādaśavidhaṃ śubham || vaṭakāpūpikāḥ śubhrāḥ kṣīraṃ
śarkarayā yutam

22.150

ballākaraṃ varaṃ yūpā kṣitakulmāṣakaṃ tathā || sohālikā bhinnavaṭā lāpsikā padmacūrṇakam

22.51

śaiveyā vimalāstatra
parpaṭāḥ śālakādayaḥ || pūraṇaṃ tasya māsasya kuryācchubhraṃ manoramam

22.52

rājamāṣāḥ sūpacitāḥ kalpayettatra daṃpatī || pheṇikā ropi kāstatra
kuryāccaiva manoramāḥ

22.53

etānyaṣṭādaśānẏāni pakvānnāni prakalpayet || ājyaśarkarāyuktāni yuktāni śākasaṃcayaiḥ

22.54

rātrau jāgaraṇaṃ kāryaṃ suvāsinīṃ ca pūjayet || mukhāvalokanaṃ cājye kurvīyātāṃ ca dampatī

22.55

parasparaṃ hi kurvīta utpātapariśāṃtaye || evaṃ
vidhaṃ mayākhyātaṃ mātaṃgīpūjanaṃ śubham

22.56

na pūjayati yo mūḍhastasya vighnaṃ karoti sā || daṃpatyormaraṇaṃ cātha dhananāśaṃ mahābhayam

22.57

kleśaṃ rogaṃ tathā vahneḥ prādurbhāvaṃ prapaśyati || etasmātkāraṇādviprā mātaṃgīṃ pūjayetsudhīḥ

22.58

daṃpatīnāṃ ca sarveṣāṃdvijātīnāṃ ca śāsane || vaṇijāṃ
ca mahādevī nirvighnaṃ kurute sadā

22.59

tatheti caiva tairūkte punarvacanamabravīt || śrūyatāṃ brāhmaṇāḥ sarve vivāhādimahotsavam

22.160

madīyavacanaṃ
śrutvā tathā kuruta vai vidhim || vivāhakāle saṃprāpte daṃpatyoḥ saukhyahetave

22.61

nirvighnārthaṃ tu kartavyaṃ nijaiśca saha sevakaiḥ || aṃjanaṃ nayane kuryātsaṃ
baṃdhināṃ ca sarvaśaḥ

22.62

bhrūmadhyāttu prakarttavyamarddhacaṃdrasamākṛti || biṃduṃ tu kārayedviprāstasyopari manoharam

22.63

evaṃ kṛte tadā viprāḥ śubhraṃti
rbhavatinānyathā || putravṛddhikaraṃ caitattilakaṃ cārddhabiṃbakam || sarvavighnaharaṃ sarvadauḥsthyavyādhivināśanam

22.64

vyāsa uvāca || || tataḥ śāṃtāḥ
prajāḥ sarvā dharmāraṇye narādhipa || prasādāccaiva mātaṅgyā devyā vai satyamaṃdire

22.65

tato hṛṣṭahṛdā viprāḥ pūpūjuste vidheḥ sutām || mātaṃgyāśca praka
rttavyaṃ varṣevarṣe ca pūjanam

22.66

māghāsite tṛtīyāyāṃ bhakṣyabhojyādibhistathā || karṇāṭasya tathotpattiḥ punarjātā tu bhūtale

22.67

bhayāccaiva
hi tatsthānaṃ tyaktvā yāmyamagāttataḥ || gacchamānastadā daityo yakṣmārūpo hyabhāṣata

22.68

śrūyatāṃ bho dvijāḥ sarve dharmāraṇyanivāsinaḥ || vaṇijaśca
mahaccedaṃ madrākyaṃ paripālyatām

22.69

māghamāse hi matprītayā nirvighnārthaṃ sadā bhuvi || tridalena ca dhānyena mūlakena viśeṣataḥ

22.70

tila
tailena vā kuryātpuruṣo niyatavrataḥ || ekāśanaṃ hi kurute yakṣmaprītyai niraṃtaram

22.71

ābālyauvanenaiva vṛddhenāpīha sarvadā || varṣevarṣe prakartta
vyaṃ yakṣmaṇo vratamuttamam

22.72

yasmingṛhe hi yāvacca puruṣākārarūpiṇaḥ || tasyāhvayaṃ prakuryusta ekabhaktaratāḥ sadā

22.73

bālasyārthe tu
jananī kurute vratamuttamam || pitā vāpyathavā bhrātā yannimittaṃ vrataṃ caret

22.74

na ca tasya bhayaṃ kvāpi na vyādhirnaca baṃdhanam || bharturnimitte
strī kuryādaśakte tvitareṇa caṃ

22.75

evaṃ samādiśandaityaḥ satyamaṃdiramutsṛjan || gato'sau yāmyadigbhāga udadhestīra uttame

22.76

vipulaṃ deha
māsādya karṇāṭaḥ sa narādhipa || svanāmnā caiva taṃ deśaṃ sthāpayāmāsa cottamam

22.77

yasmiṃśca sarvavastūni dhanadhānyāni bhūriśaḥ || karṇāṭadeśaṃ taṃ
rājanparivārya ciraṃ sthitaḥ

22.78

dharmāraṇyakathāṃ puṇyāṃ kathitāṃ narasattama || śrīmātuścaiva māhātmyaṃ śṛṇvaṃti śrāvayaṃti ye

22.79

teṣāṃ kule kadā
cittu ariṣṭaṃ naiva jāyate || aputro labhate putrāndhanahīnastu saṃpadaḥ || āyurārogyamaiśvaryaṃ śrīmātuśca prasādataḥ

22.79.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāharūyāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe pūrvabhāge dharmāraṇyamāhātmye mātaṃgīkarṇāṭakopākhyānavarṇanaṃ nāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)