Dharmaranyakhanda 27
Dharmāraṇyakhaṇḍa 27
- Language
- Sanskrit
Contents
- 27.51 — 1 part
27.1
cha || || vyāsa uvāca
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi brahmaṇā yatkṛtaṃ purā || tatsarvaṃ kathayāmyadya śaṛṇuṣvaikāgramānasaḥ
27.2
devānāṃ dānavānāṃ ca vairādyuddhaṃ babhūvaha || tasminyuddhe
mahāduṣṭe devāḥ saṃkliṣṭamānasāḥ
27.3
babhūvustatra sodvegā brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayuḥ
27.4
devā ūcuḥ || || brahmankena prakāreṇa daityānāṃ vadhameva
ca || karomyadya upāyaṃ hi kathyatāṃ śīghrameva me
27.5
brahmovāca || || mayā hi śaṃkareṇaiva viṣṇunā hi tathā purā || yamasya tapasā tuṣṭairdharmāraṇyaṃ
vinirmitam
27.6
tatra yaddīyate dānaṃ yajñaṃ vā tapa uttamam || tatsarvaṃ koṭiguṇitaṃ bhavediti na saṃśayaḥ
27.7
pāpaṃ vā yadi vā puṇyaṃ sarvaṃ koṭi
guṇaṃ bhavet || tasmāddaityairna dharṣitaṃ kadācidapi bhoḥ surāḥ
27.8
śrutvā tu brahmaṇo vākyaṃ devāḥ sarve savismayāḥ || brahmāṇaṃ tvagrataḥ kṛtvā dharmāra
ṇyamupāyayuḥ
27.9
satraṃ tatra samārabhya sahasrābdamanuttamam || vṛtvā''cāryaṃ cāṃgirasaṃ mārkaṃḍeyaṃ tathaiva ca
27.10
atriṃ ca kaśyapaṃ caiva hotā
kṛtvā mahāmatiḥ || jamadagniṃ gautamaṃ ca adhvaryutvaṃ nyavedayan
27.11
bharadvājaṃ vasiṣṭhaṃ tu pratyadhvaryutvamādiśan || nāradaṃ caiva vālmīkiṃ nodanā
yākarottadā
27.12
brahmāsane ca brahmāṇaṃ sthāpayāmāsurādarāt || kośacatuṣkamātrāṃ ca vediṃ kṛtvā suraistataḥ
27.13
dvijāḥ sarve samāhūtā
yajñasyārthe hi jāpakāḥ || ṛgyajuḥsāmātharvānvai vedānuddhirayaṃti ye
27.14
gaṇanāthaṃ śaṃbhusutaṃ kārttikeyaṃ tathaiva ca || indraṃ vajradharaṃ caiva jayaṃtaṃ
candrasūnukam
27.15
catvāro dvārapālāśca devāḥ śūrā vinirmitāḥ || tato rakṣoghnamaṃtreṇa hūyate havyavāhanaḥ
27.16
tilāṃśca yavamiśrāṃśca
madhvājyena ca miśritān || juhuvuste tadā devā vedamaṃtrairnareśvara
27.17
āghārāvājyabhāgau ca huttvā caiva tataḥ param || drākṣekṣupūganāṃriṃgaṃ
jaṃbīraṃ bījapūrakam
27.18
uttarato nālikeraṃ dāḍimaṃ ca yathākramam || madhvājyaṃ payasā yuktaṃ kṛśaraśarkarāyutam
27.19
taṃḍulaiḥ śatapatraiśca
yajñe vācaṃ niyamya ca || viciṃtya ca mahābhāgāḥ kṛtvā yajñaṃ sadakṣiṇam
27.20
uttamaṃ ca śubhaṃ stomaṃ kṛtvā harṣamupāyayuḥ || avāritānnaṃ
madadandīnāṃdhakṛpaṇeṣvapi
27.21
brāhmaṇebhyo viśeṣeṇa dattamannaṃ yathepsitam || pāyasaṃ śarkarāyuktaṃ sājyaśākasamanvitam
27.22
maṃḍakā
vaṭakāḥ pūpāstathā vai veṣṭikāḥ śubhāḥ || sahasramodakāścāpi pheṇikā ghurgharādayaḥ
27.23
odanaśca tathā dālī āḍhakīsaṃbhavā śubhā || tathā
vai mudgadālī ca parpaṭā vaṭikā tathā
27.24
pralehyāni vicitrāṇi yuktāryūṣaṇasaṃcayaiḥ || kulmāṣā vellakāścaiva komalā vālakāḥ śubhāḥ
27.25
karkaṭikāścārdrayutā maricena samanvitāḥ || evaṃvidhāni cānnāni śākāni vividhāni ca
27.26
bhojayitvā dvijānsarvāndharmāraṇya
nivāsinaḥ || aṣṭādaśasahasrāṇi saputrāṃśca tadā nṛpa
27.27
pratidinaṃ tadā devā bhojayaṃti sma vāḍavān || evaṃ varṣasahasraṃ vai kṛtvā yajñaṃ
tadāmarāḥ
27.28
kṛtvā daityavadhaṃ rājannirbhayatvamavāpnuyuḥ || svargaṃ jagmuste sahasā devāḥ sarve marudgaṇāḥ
27.29
tathaivāpsarasaḥ sarvā brahmavi
ṣṇumaheśvarāḥ || kailāsaśikharaṃ ramyaṃ vaikuṃṭhaṃ viṣṇuvallabham
27.30
brahmalokaṃ mahāpuṇyaṃ prāpya sarve divaukasaḥ || paraṃ harṣamupājagmuḥ prāpya
naṃdanamuttamam
27.31
svesve sthāne sthirībhūtvā tasthuḥ sarve hi nirbhayāḥ
27.32
tataḥ kālena mahatā kṛtāravyayugaparyaye || lohāsuro
madonmatto brahmaveṣadharaḥ sadā
27.33
āgatya sarvānviprāṃśca dharṣayeddharmavittamān || śūdrāṃśca vaṇijaścaiva daṃḍaghātena tāḍayet
27.34
vidhvaṃ
sayecca yajñadīnhomadravyāṇi bhakṣayet || vedikā dīrghikā dṛṣṭvā kaśmalena pradūṣayet
27.35
mūtrotsargapurīṣeṇa dūṣayetpuṇyabhūmikāḥ || gahanena
tathā rājanstriyo dūṣayate hi saḥ
27.36
tataste vāḍavāḥ sarve lohāsurabhayāturāḥ || pranaṣṭāḥ saparīvārā gatāste vai diśo daśa
27.37
vaṇi
jaste bhayodvignā viprānanuyayurnṛpa || mahābhayena saṃbhītā dūraṃ gatvā vimṛśya ca
27.38
saha śūdrairdvijaiḥ sarva ekībhūtvā gatāstadā || muktāraṇyaṃ puṇyatamaṃ
nirjanaṃ hi yayuśca te
27.39
nivāsaṃ kārayāmāsurnātidūre nareśvara || vajiṅnāmnā hi tadgrāmaṃ vāsayāmāsureva te
27.40
lohāsurabhayādrājanvipra
nāmnā vinirmitam || śaṃbhunā vaṇijā yasmāttasmāttannāmadhāraṇam
27.41
śaṃbhugrāmamiti khyātaṃ loke vikhyātimāgatam || atha kecidva
yānnaṣṭā vaṇijaḥ prathamaṃ tadā
27.42
te nātidūre gatvā vai maṃḍalaṃ cakruruttamam || viprāgamanakāṃkṣāste tatra vāsamakalpayan
27.43
maṃḍaleti ca
nāmnā vai grāmaṃ kṛtvā nyavīvasan || viprasārthaparibhraṣṭāḥ kecittu vaṇijastadā
27.44
anyamārge gatā ye vai lohāsurabhayārditāḥ || dharmāraṇyānnāti
dūre gatvā ciṃtāmupāyayuḥ
27.45
kasminmārge vayaṃ prāptāḥ kasminprāptā dvijātayaḥ || iti ciṃtāṃ paraṃ prāptā vāsaṃ tatra tvakārayan
27.46
anyamārge gatā yasmāttasmāttannāmasaṃbhavam || grāmaṃ nivāsayāmāsuraḍālaṃjamiti kṣitau
27.47
yasmingrāme nivāsī yo yatsaṃjñaśca vaṇigbhavet
tasya grāmasya tannāma hyabhavatpṛthivīpate
27.48
vaṇijaśca tathā viprā mohaṃ prāptā bhayārditāḥ || tasmānmohetisaṃjñāste rājansarve nirabruvan
27.49
evaṃ pranaṣaṇaṃ naṣṭāste gatāśca diśo diśa || dharmāraṇye na tiṣṭhaṃti vāḍavā vaṇijo'pi vā
27.50
udvasaṃ hi tadā jātaṃ dharmāraṇyaṃ ca
durlabham || bhūṣaṇaṃ sarvatīrthānāṃ kṛtaṃ lohāsureṇa tat
27.51
naṣṭadvijaṃ naṣṭatīrthaṃ sthānaṃ kṛtvā hi dānavaḥ || parāṃ mudamavāpyaiva jagāma svālayaṃ tataḥ
27.51.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe pūrvabhāge dharmāraṇyamāhātmye jñātibhedavarṇanaṃnāmatrayoviṃśo 'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit