Dharmaranyakhanda 31
Dharmāraṇyakhaṇḍa 31
- Language
- Sanskrit
Contents
- 31.53 — 1 part
31.1
cha
sūta uvāca || || tatra tasya samīpasthaṃ mārkaṃḍenopalakṣitam || tīrthaṃ govatsasaṃjñaṃ tu sarvatra bhuvi saṃśrutam
31.2
tatrā
vatīrya govatsasvarūpeṇāṃbikāpatiḥ || svayaṃbhūliṃgarūpeṇa saṃsthito jagatāṃ patiḥ
31.3
āsīdbalāhakonāma rudrabhakto mahābalaḥ || ākheṭa
kasamāyukto nṛpaḥ parapuraṃjayaḥ
31.4
mṛgayūthe sthitaṃ dṛṣṭvā govatsaṃ tatpadātinā || ukto rājā mayā dṛṣṭaṃ kautukaṃ nṛpasattama
31.5
govatso
mṛgayūthasya dṛṣṭo madhyasthito mayā || teṣāmevānurakto'sau jananyā rahitastathā
31.6
draṣṭuṃ tu kautukaṃ rājā taṃ padātiṃ puraḥ sthitam
uvāca darśayasveti govatsaṃ ca samāviśat
31.7
gatvāṭavīṃ tadā rājño darśitaḥ sa padātinā || padātibhirmṛgānīkaṃ dudrāva trāsitaṃ yadā
31.8
pīlugulmaṃ prati gataṃ govatsaḥ prasthitastadā || rājā taddharaṇākāṃkṣo prāviśadgulmamādarāt
31.9
tatra sthitaṃ sa govatsamapaśyannṛpatiḥ svayam
yāvadgṛhṇāti taṃ tāvalliṃgaṃ jātaṃ samujjvalam
31.10
taṃ dṛṣṭvā vismito rājā kimetadityaciṃtayat || yāvacciṃtayate hyevaṃ dehaṃ tyaktvā divaṃ
gataḥ
31.11
atrāṃtare gaganatale samaṃtataḥ śrūyate surajayakāragarjitam || papāta puṣpavṛṣṭiraṃbarādrājā gataḥ śivabhuvanaṃ ca tatkṣaṇāt
31.12
tāvatpaśyati tatrāścaryaṃ govatsaṃ bālakaṃ sthitam || nūnameṣa mahādeveā vatsarūpī maheśvaraḥ
31.13
tamānetuṃ samudyukto rājā tamujjahāra ca || tadā tadeva
liṃgaṃ tu nottiṣṭhati kathaṃcana || tadā devāḥ sahānena prārthayāmāsurīśvaram
31.14
devā ūcuḥ || || bhagavansarvadeveśa sthātavyaṃ bhavatā vibho
śuklena liṃgarūpeṇa sarvalokahitaiṣiṇā
31.15
śrīmahādeva uvāca || sthāsyāmyahaṃ sadaivavātra liṃgarūpeṇa devatāḥ || yasmādbhādrapade māsi
kṛṣṇapakṣe kuhūdine
31.16
tathā tadivase tatra snānaṃ kṛtvā vidhānataḥ || liṃgaṃ ye pūjayiṣyaṃti na teṣāṃ vidyate bhayam
31.17
ṛte ca piṃḍadānanena
pūrvajāḥ śāśvatīḥ samāḥ || raurave narake ghore kuṃbhīpāke ca ye gatāḥ
31.18
anekanarakasthāśca tiryagyonigatāśca ye || sakṛtpiṃḍapradānena syātte
ṣāmakṣayā gatiḥ
31.19
tato balāhako rājā sarvadevasamanvitaḥ || sthāpayāmāsa talliṃgaṃ sarvadevasamīpataḥ
31.20
cakāra bahudānāni lokānāṃ
hitakāmyayā || yāvadarcayate hyevaṃ rudro'pi svayamāgataḥ
31.21
rudra uvāca || || asyāṃ rātrau tu manujāḥ śraddhābhaktisamanvitāḥ
yercayiṣyaṃti deveśaṃ teṣāṃ puṇyamanaṃtakam
31.22
jāgaraṃ ye kariṣyaṃti gītaśāstrapuraḥsaram || uddhariṣyaṃti te martyāḥ kulamekottaraṃ śatam
31.23
tāvadgarjaṃti tīrthāni naimiṣaṃ puṣkaraṃ gayā || prayāgaṃ ca prabhāsaṃ ca dvārakā madhurā'rbudaḥ
31.25
yāvanna dṛśyate liṃgaṃ govatsaṃ paramādbhutam || yadā hi
kurute bhāvaṃ govatsagamanaṃ prati
31.26
svavaṃśajāstadā sarve nṛtyaṃti harṣitā dhruvam
31.26-2
sūta uvāca || || yaccānyadadbhutaṃ tatra vṛttāṃtaṃ śṛṇu
ta dvijāḥ || yena vai śrutamātreṇa sarvapāpakṣayo bhavet
31.27
yadā vai sthāpitaṃ liṃgaṃ sarvadevaiḥ purātanam || viṣṇoḥ pratiṣṭhānaguṇātsarveṣāṃ ca divauka
sām
31.28
aṇumātrapramāṇena pratyahaṃ samavarddhata || tataste manujā devā bhītāstaṃ śaraṇaṃ yayuḥ
31.29
devā ūcuḥ || || vṛddhiṃ saṃhara deveśa lokā
nāṃ svasti tadbhavet||evamukte tato liṃgādvāguvācāśarīriṇī
31.30
śivavāṇyuvāca || || he lokā mā bhayaṃ vo'stu upāyaḥ śrūyatāmayam || kaści
ccaṃḍālamānīya matpuraḥ sthāpyatāṃ dhruvam
31.31
caṃḍālāṃśca samānīya dadhurdevasya te puraḥ||tathāpi tasya vṛddhistu naiva nirvarttate punaḥ
31.32
vāguvāca
karmaṇā yastu caṃḍālaḥ so'gre me sthāpyatāṃ janāḥ || tacchrutvā mahadāścaryaṃ matiṃ cakrurvilocane
31.33
mārgamāṇāstadā te tu grāmāṇi ca
purāṇi ca || kaścitkarmarataṃ pāpaṃ dadṛśurbrāhmaṇabruvam
31.34
vṛṣabhānbhārasaṃyuktānmadhyāhnevāhayattu saḥ || kṣuttṛṭśramaparītāṃśca durbalānkrūramānasaḥ
31.35
asnātvāpi paryuṣitaṃ bhakṣayaṃtīha vai dvijāḥ || taṃ samādāya deveśaṃ jagmuryatra jagadguruḥ
31.36
devālayāgrabhūmau taṃ sthāpayāsurāhatāḥ || bhasmī
babhūva sahasā govatsāgre nirūpitaḥ
31.37
caṃḍālasthala ityeṣa prasiddho'so'bhavatkṣitau || tatra sthitairna cādyāpi prāsādo dṛśyate hi saḥ
31.38
tadāprabhṛti talliṃgaṃ sāmyabhāvamupāgatam || dhautapāpmā gatastīrthaṃ dvijo liṃganirīkṣaṇāt
31.39
pratyahaṃ pūjayāmāsa govatsaṃ gata
kilbiṣaḥ || viśeṣātkṛṣṇapakṣasya caturdaśyāṃ samāgataḥ
31.40
etattadadbhutaṃ tasya devasya ca triśūlinaḥ || śṛṇuyādyonaro bhaktyā sarvapāpaiḥ
pramucyate
31.41
sūta uvāca || || govatsamiti vikhyātaṃ narāṇāṃ puṇyadaṃ param || anekajanmapāpaghnaṃ mārkaṃḍeyena bhāṣitam
31.42
tatra tīrthe sakṛtsnānaṃ rudralokapradaṃ nṛṇām || pāpadehaviśuddhyarthaṃ pāpenopahatātmanām
31.43
kūpe tarpaṇataścaiva śrāddhataścaiva tṛptatā || bhādrapade viśe
ṣeṇa pakṣasyāṃte bhavetkalau
31.44
ekaviṃśativārāṃstu gayāyāṃ tarpaṇe kṛte || pitṝṇāṃ paramā tṛptiḥ sakṛdvai gaṃgakūpake
31.45
tasmingovatsasā
mīpye tiṣṭhate gaṃgakūpakaḥ || tasmiṃstilodakenāpi sadgatiṃ yāṃti tarpitāḥ
31.46
pitaro narakādvāpi supuṇyena sumedhasā || gopradānaṃ
praśaṃsaṃti tasmiṃstīrthe munīśvarāḥ
31.47
viprāya svarṇadānaṃ tu rudraloke nayennaram || sarasvatīśivakṣetre gaṃgā ca gaṃgakūpake
31.48
eka
sthametaccitayaṃ svargāpavargakāraṇam || sevitaṃ carṣibhiḥ siddhaistīrthaṃ sarvatra viśrutam
31.49
pīluyugmaṃ sthitaṃ tatra tattīrthaṃ munisevitam
snānātsvargapradaṃ caiva pānātpāpaviśuddhidam
31.50
kīrttanātpuṇyajananaṃ sevanānmuktidaṃ param || tadvai paśyaṃti ye bhaktyā brahmahā yadi mātṛhā
31.51
bālaghātī ca goghnaśca ye ca strīśūdraghātakāḥ || garadāścāgnidāścaiva gurudroharatāśca ye
31.52
tapasvinindakāścaiva kūṭasākṣyaṃ karoti
yaḥ || vaktā ca paradoṣasya parasya guṇalopakaḥ
31.53
sarvapāpamayo'pyatra mucyate liṃgadarśanāt
31.53.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe pātālakhaṇḍe dharmāraṇyamāhātmye balāhakopākhyānavarṇanaṃnāma saptaviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Moḍhapurāṇa — Sanskrit
- Prabhāsakṣetramāhātmyam — Sanskrit