Pramāṇa · Search · About · API

Dharmaranyakhanda 33

Dharmāraṇyakhaṇḍa 33

Language
Sanskrit

Contents

33.1

sūta uvāca || || ataḥ paraṃ śṛṇudhvaṃ hi lohāmuraviceṣṭitam || baleḥ putraśatasyāpi katha
yiṣyāmi viśrutam

33.2

yathā tau bhrātarau vṛddhau prāptuḥ sthānamuttamam || tadāprabhṛti vairāgyaṃ daityo lohāsuro dadhau

33.3

kiṃ karomi kva gacchāmi
tapase sthānamuttamam || yasya pāraṃ na jānaṃti devatā munayo narāḥ

33.4

ko mayā''rādhyatāṃ devo hṛdi ciṃtayate bhṛśam || iti ciṃtayatastasya
matirjātā mahātmanaḥ

33.5

dadhau gaṃgāṃ svaśīrṣeṇa puṣpavaṃtau ca netrayoḥ || hṛdā nārāyaṇaṃ devaṃ brahmāṇaṃ kaṭimaṃḍale

33.6

iṃdrādyā devatāḥ sarve
yaddehe pratibiṃṃbitāḥ || prapaśyaṃti tadātmānaṃ bhāskaraḥ salile yathā

33.7

tamevārādhayiṣyāmi niraṃjanamakalmaṣaḥ || evaṃ kṛtvā matiṃ daitya
stapastepe suduṣkaram || bhīto janmabhayāddhorādduṣkaraṃ yanmahātmabhiḥ

33.8

aṃbubhakṣo vāyubhakṣaḥ śīrṇaparṇāśanastathā || divyaṃ varṣaśataṃ sāgraṃ
yadā tepe mahattapaḥ || tatastutoṣa bhagavāṃstriśūlavaradhārakaḥ

33.9

īśvara uvāca || || varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te manasā yadabhīpsitam
lohāsura mayādeyaṃ tava nāsti tapobalāt

33.10

ityukto dānavastatra śaṃkarāgne vaco'bravīt

33.11

lohāsura uvāca || || yadi
tuṣṭosi deveśa varamekaṃ vṛṇomyaham || śarīrasyājaratvaṃ ca mā mṛtyorapi mebhayam

33.12

janmantyasminprabho bhūyātsthātavyaṃ hṛdaye mama || evamastu
śivaḥ prāha tatra taṃ dānaveśvaram

33.13

śarvalabdhavaro daivātpunastepe mahattapaḥ || ramye sarasvatītīre taraṇāya bhavārṇavāt

33.14

vatsarāṇāṃ sahasrāṇi prayutānyarbudāni ca || śaṃkate bhagavāniṃdro bhītastasya tapobalāt

33.15

mā me padacyutirbhūyāddaityallohāsurātkvacit
maghavāngupta rūpeṇa sametyāśramakānanam

33.16

tapobhaṃgaṃ prakurute kaṃpayitvā mahāsuram || tāḍayaṃti śarīre taṃ muṣṭibhistīkṣṇakarkaśaiḥ

33.17

atha tena ca daityena dhyānamutsṛjya vīkṣitam || iṃdreṇa tatkṛtaṃ sarvaṃ tapobalavināśanam

33.18

tasya tairabhavadyuddhamiṃdrādyairatha karkaśaiḥ || eka
sya bahubhiḥ sārddhaṃ devāste tena saṃyuge

33.19

rudhirāklinnadehā vai prahārairjarjarīkṛtāḥ || keśavaṃ śaraṇaṃ prāptā trāhi trāhīti bhāṣiṇaḥ

33.20

sūta uvāca || || devānāṃ vākyamākarṇya vāsudevo janārdanaḥ || yuyudhe keśavastena yuddhe varṣaśataṃ kila

33.21

tato nārāyaṇaṃ
tatra jigāya sa varojitaḥ || atha nārāyaṇo devo jito lohāsureṇa tu

33.22

maṃtrayāmāsa rudreṇa brahmaṇā ca punaḥpunaḥ || mīmāṃsitvā
trayo devāḥ punaryuddhasamudyamam

33.23

lohāsurasya daityasya vapurdṛṣṭvā punarnavam || mahadāsītpunaryuddhaṃ daityakeśavayostataḥ

33.24

na mamāra yadā
daityo viṣṇunā prabhaviṣṇunā || tarasā taṃ keśavo'pi pātayāmāsa bhūtale

33.25

uttānaṃ patitaṃ dṛṣṭvā pinākī parameśvaraḥ || dadhāra hṛdaye tasya
svarupaṃ rūpavarjitaḥ

33.26

kaṇṭhe tasthau tato brahmā tasya lohāsurasya ca || caraṇau pīḍayāmāsa svasthityā puruṣottamaḥ

33.27

atha daityaḥ
samuttasthau bhṛśaṃ baddhopi bhūtale || dṛṣṭvotthitaṃ tato daityaṃ pātayaṃtaṃ surottamān

33.28

uvāca divyayā vācā viraṃciḥ kamalāsanaḥ

33.29

brahmovāca || || lohāsura sadā rakṣa vācodharmamabhīkṣṇaśaḥ || tvayā yatprārthitaṃ rudrāttadeva samupasthitam

33.30

ahaṃ viṣṇuśca rudraśca
trayo'mī surasattamāḥ || tvaddehamupavekṣyāmo yāvadābhūtasaṃplavam

33.31

dānaveśa śivaprāptirbhāvabhaktyaiva jāyate || śivaṃ cālayituṃ buddhiḥ kathaṃ
tava bhaviṣyati

33.32

acalāṃścālayadyastu prāsādānbrāhmaṇānpurān || acireṇaiva kālena pātakenaiva lipyate

33.33

śmaśānavatparityājyaḥ
satyadharmabahiṣkṛtaḥ || satyavāgasi bhadraṃ te mā vicālaya devatāḥ

33.34

yena yātāstu pitaro yena yātāḥ pitāmahāḥ || tena mārgeṇa gaṃtavyaṃ
na colaṃghyā satāṃ gatiḥ

33.35

dānaveśa pitā te hi dadau lokatrayaṃ hareḥ || vākpāśabaddhaḥ pātāle rājyaṃ cakre mahīpatiḥ

33.36

tathā tvamasi
vākpāśācchinnabhaktisamanvitaḥ || bhūtale tiṣṭha daityeṃdra māvāgvaikalyamāpnuhi

33.37

varāṃste ca pradāsyāmo mā vicālyā hi devatāḥ

33.38

vyāsa uvāca || || tacchrutvā brahmaṇo vākyaṃ saṃtuṣṭo dānaveśvaraḥ || prāha prasannayā vācā brahmāṇaṃ keśavaṃ haram

33.39

lohāsura
uvāca || || vākpāśabaddhastiṣṭhāmi na punarbhavatāṃ bale || brahmā viṣṇuśca rudraśca trayo'mī surasattamāḥ

33.40

sthāsyaṃti ceccharīre me kiṃ na labdhaṃ
mayā tataḥ || idaṃ kalevaraṃ me hi samārūḍhaṃ tribhiḥ suraiḥ

33.41

bhūmyāṃ bhavatu vikhyātaṃ matprabhāvātsurottamāḥ

33.42

lohāsurasya vākyena harṣitā
stridaśāstrayaḥ || daduḥ pratyuttaraṃ tasmai brahmaviṣṇumaheśvarāḥ

33.43

satyavākpāśato daityo na satyāccalito yataḥ || tena satyena saṃtuṣṭā dāsyā
maste manīpsitam

33.44

brahmovāca || || yathā snānaṃ brahmajñānaṃ dehatyāgo gayātale || dharmāraṇye tathā daitya dharmmeśvarapuraḥ sthite

33.45

kūpe tarpaṇakaṃ śrāddhaṃ śaṃsaṃti pitaro divi || saṃtuṣṭā piṃḍadānaina gayāyāṃ pitaro yathā

33.46

vāṃrchati tarpaṇaṃ kūpe dharmāraṇye viśuddhaye || dānaveṃdra
śarīraṃ tu tīrthaṃ tava bhaviṣyati

33.47

ekaviṃśativārāṃstu gayāyāṃ tarpaṇe kṛte || pitṝṇāṃ yā parā tṛptirjāyate dānavādhipa

33.48

dharmeśvara pura
stātsā tvekadā pitṛtarpaṇāt || syādvai daśaguṇā tṛptiḥ satyameva na saṃśayaḥ

33.49

pitṝṇāṃ piṃḍadānena akṣayyā tṛptirastivaha || śivarūpāṃtarāle
vai dharmāraṇye dharātale

33.50

śraddhayaiva hi karttavyāḥ śrāddhapiṃḍodakakriyāḥ || tathāṃtarāle cāsmāṃkaṃ śrāddhapiṃḍau viśeṣataḥ

33.51

tathā śarīre kvāpi
stāṃcitā satyo'si suvrata || triṣu lokeṣu duṣprāpaṃ satyaṃ te divi saṃsthitam

33.52

asmadvākyena satyena tattathā'surasattama || gayāsamadhikaṃ tīrthaṃ tava
jātaṃ dharātale

33.53

asmākaṃ sthitiravyagrā tava dehe na saṃśayaḥ || satyapāśena baddhāḥ sma dṛḍhameva tvayā'nagha

33.54

viṣṇuruvāca || || gayāprayāga
kasyā'pi phala samadhikaṃ smṛtam || caturdaśyāmamāvāsyāṃ lohayaṣṭyāṃ piṃḍadānataḥ

33.55

baliputrasya satyena mahatī tṛptiratra hi || mā kuruṣvātra
saṃdehaṃ tava dehe sthitā svayam

33.56

sarasvatī puṇyatoyā brahmalokātprayātyuta || plāvayiṣyaṃti dehāṃgaṃ mayā saha susaṃgatā

33.57

yathā vai dvārakā
vāso devastatra maheśvaraḥ || viraṃciryatra tīrthāni trīṇyetāni dharātale

33.58

bhaviṣyati ca pātāle svargaloke yamakṣaye || vikhyātānyasuraśreṣṭha pi
tṛṇāṃ tṛptihetave

33.59

athānyatsaṃpravakṣyāmi gāthāṃ pitṛkṛtāṃ parām || ājñārūpāṃ hi putrāṇāṃ tāṃ śṛṇuṣva mamānagha

33.60

pitara ūcuḥ|| śaṃkarasyā
grataḥ sthānaṃ rudralokapradaṃ nṛṇām || pāpadehaviśuddhayarthaṃ pāpenopahatātmanām

33.61

tasmiṃstilodakenāpi sadgatiṃ yāṃti tarpitāḥ || pitaro narakādvā
pi suputreṇa sumedhasā

33.62

gopradānaṃ praśaṃsaṃti tattatra pitṛmuktaye || pitrādikānsamuddiśya dṛṣṭvā rudraṃ ca keśavam

33.63

tilapiṇyākapiṃḍena tṛptiṃ
yāsyāmahe parām || caturdaśyāmamāvāsyāṃ tathā ca pitṛtarpaṇam

33.64

ajñātagotrajanmānastebhyaḥ piṃḍāṃstu nirvapet || te'pi yāṃti divaṃ sarve piṃḍe
datta iti śrutiḥ

33.65

sarvakāryāṇi saṃtyajya mānavaiḥ puṇyamīpsubhiḥ || prāpte bhādrapade māse gaṃtavyā lohayaṣṭikā || ajñātagotranāmnā tu piṃḍa
maṃtramimaṃ śṛṇu

33.66

pitṛvaṃśe mṛtā ye ca mātṛvaṃśe tathaiva ca || atītagotrajāstebhyaḥ piṃḍo'yamupatiṣṭhatu

33.67

viṣṇuruvāca || || anenaiva
tu maṃtreṇa mamāgre surasattama || kṣīṇe caṃdre caturdaśyāṃ nabhasye piṃḍamāharet

33.68

pitṛṇāmakṣayā tṛptirbhaviṣyati na saṃśayaḥ || tilapiṇyākapiṃḍena
pitaro mokṣamāpnuyuḥ

33.69

kṣaṇatrayavinirmuktā mānavā jagatītale || bhaviṣyaṃti na saṃdeho lohayaṣṭyāṃ tilatarpaṇe

33.70

snātvā yaḥ kurute
cātra pitṛpiṃḍodakakriyāḥ || pitarastasyaḥ tṛpyaṃti yāvadbrahmadivāniśam

33.71

amāvāsyādinaṃ prāpya māsi bhādrapade saraḥ || brahmaṇo yaṣṭikāyāṃ
tu yaḥ kuryātpitṛtarpaṇam

33.72

pitarastasya tṛptāḥ syuryāvadābhūtasaṃplavam || teṣāṃ prasanno bhagavānādidevo maheśvaraḥ

33.73

asya tīrthasya
yātrāyāṃ matiryeṣāṃ bhaviṣyati || gokṣīreṇa tilaiḥ śvetaiḥ snātvā sārasvate jale

33.74

tarpayedakṣayā tṛptiḥ pitṝṇāṃ tasya jāyate || śrāddhaṃ caiva praku
rvīta saktubhiḥ payasā saha

33.75

amāvāsyādinaṃ prāpya pitṝṇāṃ modamicchukaḥ || rudratīrthe tato dhenuṃ dadyādvastrāṇi yamatīrthake

33.76

viṣṇu
tīrthe hiraṇyaṃ ca pitṝṇāṃ mokṣamicchukaḥ || vinākṣatairvinā darbhairvinā cāsanameva ca || vārimātrāllohayaṣṭyāṃ gayāśrāddhaphalaṃ labhet

33.77

sūta
uvāca || || etaddvaḥ kathitaṃ viprā lohāmuraviceṣṭitam || yacchrutvā brahmahā goghno mucyate sarvapātakaiḥ

33.78

ekaviṃśativārantu gayāyāṃ piṃḍa
pātane || tatphalaṃ samavāpnoti sakṛdasminplute sati

33.79

catuḥṣkoṭidvilakṣaṃ ca sahastraṃ śatameva ca || dhenavastena dattāḥ syurmāhātmyaṃ śṛṇu
yāttu yaḥ

33.79.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe pūrvabhāge dharmāraṇyamāhātmye lohāmuramāhātmyasaṃpū rtirnāmaikonatriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (3)