Pramāṇa · Search · About · API

Dharmaranyakhanda 36

Dharmāraṇyakhaṇḍa 36

Language
Sanskrit

Contents

36.1

cha || || śrīrāma uvāca
bhagavanpāni tīrthāni sevitāni tvayā vibho || eteṣāṃ paramaṃ tīrthaṃ tanmamācakṣva mānada

36.2

mayā tu sītāharaṇe nihatā brahmarākṣasāḥ || tatpā
pasya viśuddhyarthaṃ vada tīrthottamottamam

36.3

vasiṣṭha uvāca || || gaṃgā ca narmadā tāpī yamunā ca sarasvatī || gaṃḍakī gomatī pūrṇā etā
nadyaḥ supāvanāḥ

36.4

etāsāṃ narmadā śreṣṭhā gaṃgā tripathagāminī || dahate kilbiṣaṃ sarvaṃ darśanādeva rāghava

36.5

dṛṣṭvā janmaśataṃ pāpaṃ gatvā
janmaśatatrayam || snātvā janmasahasraṃ ca haṃti revā kalau yuge

36.6

narmadātīramāśritya śākamūlaphalairapi || ekasminbhojite vipre koṭi
bhojaphalaṃ labhet

36.7

gaṃgā gaṃgeti yo brūyādyojanānāṃ śatairapi || mucyate sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati

36.8

phālgunāṃte kuhaṃ
prāpya tathā prauṣṭhapade'site || pakṣe gaṃgāmadhi prāpya snānaṃ ca pitṛtarpaṇam

36.9

kurute piṃḍadānāni so'kṣayaṃ phalamaśnute || śucau māse ca
saṃprāpte snānaṃ vāpyāṃ karoti yaḥ

36.10

caturaśītinarakānna paśyati naro nṛpa || tapatyāḥ smaraṇe rāma mahāpātakināmapi

36.11

uddharetsaptagotrāṇi kulamekottaraṃ śatam || yamunāyāṃ naraḥ snātvā sarvapāpaiḥ pramucyate

36.12

mahāpātakayukto'pi sa gacchetparamāṃ gatim
kārttikyāṃ kṛttikāyoge sarasvatyāṃ nimajjayet

36.13

gacchetsa garuḍārūḍhaḥ stūyamānaḥ surottamaiḥ || snātvā yaḥ kārtike māsi yatra prācī
sarasvatī

36.14

prācīṃ mādhavamāstūya sa gacchetparamāṃ gatim || gaṃḍakīpuṇyatīrthe hi snānaṃ yaḥ kurute naraḥ

36.15

śālagrāmaśilāmarcya
na bhūyaḥ stanapo bhavet || gomatījalakallolairmajjayetkṛṣṇasannidhau

36.16

caturbhujo naro bhūtvā vaikuṇṭhe modate ciram || carmaṇvatīṃ namaskṛtya
apaḥ spṛśati yo naraḥ

36.17

sa tārayati pūrvvāndaśa pūrvvāndaśāparān || dvayośca saṃgamaṃ dṛṣṭvā śrutvā vā sāgaradhvanim

36.18

brahmahatyāyuto
vāpi pūto gacchetparāṃ gatim || māghamāse prayāge tu majjanaṃ kurute naraḥ

36.19

iha loke sukhaṃ bhuktvā ante viṣṇupadaṃ vrajet || prabhāse ye
narā rāma trirātraṃ brahmacāriṇaḥ

36.20

yamalokaṃ na paśyeyuḥ kuṃbhīpākādikaṃ tathā || naimiṣāraṇyavāsī yo naro devatvamāpnuyāt

36.21

devānāmālayaṃ yasmāttadeva bhuvi durlabham || kurukṣetre naro rāma grahaṇe candrasūryyayoḥ

36.22

hemadānācca rājeṃdra na bhūyaḥ stanapo bhavet
śrīsthale darśanaṃ kṛtvā naraḥ pāpātpramucyate

36.23

sarvaduḥkhavināśe ca viṣṇuloke mahīyate || kāśyapīṃ sparśayedyo gāṃ mānavo bhuvi rāghava

36.24

sarvakāmadughāvāsamṛṣilokaṃ sa gacchati || ujjayinyāṃ tu vaiśākhe śiprāyāṃ snānamācaret

36.25

mocayedrauravāddhorātpūrvvajāṃśca
sahasraśaḥ || siṃdhusnānaṃ naro rāma prakaroti dinatrayam

36.26

sarvapāpaviśuddhātmā kailāse modate naraḥ || koṭitīrthe naraḥ snātvā
dṛṣṭvā koṭīśvaraṃ śivam

36.27

brahmahatyādibhiḥ pāpairlipyate na ca sa kvacit || ajñānāmapi jaṃtūnāṃ mahā'medhye tu gacchatām

36.28

pādodbhūtaṃ payaḥ pītvā sarvapāpaṃ praṇaśyati || vedavatyāṃ naro yastu snāti sūryodaye śubhe

36.29

sarvarogātpramucyeta paraṃ
sukhamavāpnuyāt || tīrthāni rāma sarvatra snānapānāvagāhanaiḥ

36.30

nāśayanti manuṣyāṇāṃ sarvapāpāni līlayā || tīrthānāṃ paramaṃ tīrthaṃ
dharmāraṇyaṃ pracakṣate

36.31

brahmaviṣṇuśivādyairyadādau saṃsthāpitaṃ purā || araṇyānāṃ ca sarveṣāṃ tīrthānāṃ ca viśeṣataḥ

36.32

dharmāraṇyātparaṃ
nāsti bhuktimuktipradāyakam || svarge devāḥ praśaṃsaṃti dharmāraṇyanivāsinaḥ

36.33

te puṇyāste puṇyakṛto ye vasanti kalau narāḥ || dharmāraṇye
rāmadeva sarvakilbiṣanāśane

36.34

brahmahatyādipāpāni sarvasteyakṛtāni ca || paradāraprasaṃgādi abhakṣyabhakṣaṇādi vai

36.35

agamyāgamanā
dyāni asparśasparśanādi ca || bhasmībhavaṃti lokānāṃ dharmāraṇyāvagāhanāt

36.36

brahmaghnaśca kṛtaghnaśca bālaghno'nṛtabhāṣaṇaḥ || strīgoghnaścaiva
grāmaghno dharmāraṇye vimucyate

36.37

nātaḥ paraṃ pāvanaṃ hi pāpināṃ prāṇināṃ bhuvi || svargyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ vāṃchitārthapradaṃ śubham

36.38

kāmināṃ
kāmadaṃ kṣetraṃ yatīnāṃ muktidāyakam || siddhānāṃ siddhidaṃ proktaṃ dharmāraṇyaṃ yugeyuge

36.39

brahmovāca || || vasiṣṭhavacanaṃ śrutvā rāmo dharma
bhṛtāṃ varaḥ || paraṃ harṣamanuprāpya hṛdayānaṃtarakārakam

36.40

protphullahṛdayo rāmo romāṃcitatanūruhaḥ || gamanāya matiṃ cakre dharmāraṇye śubhavrataḥ

36.41

yasminkīṭapataṃgādimānuṣāḥ paśavastathā || trirātrasevanenaiva mucyanteḥ sarvapātakaiḥ

36.42

kuśasthalī yathā kāśī śūlapāṇiśca
bhairavaḥ || yathā vai muktido rāma dharmāraṇyaṃ tathottamam

36.43

tato rāmo maheṣvāso mudā parabhayā yutaḥ || prasthitastīrthayātrāyāṃ sītayā bhrātṛbhiḥ
saha

36.44

anujagmustadā rāmaṃ hanumāṃśca kapīśvaraḥ || kauśalyā ca sumitrā ca kaikeyī ca mudānvitā

36.45

lakṣamaṇo lakṣaṇopeto bharataśca
mahāmatiḥ || śatrughnaḥ sainyasahitopyayodhyāvāsinastathā

36.46

prakṛtayo naravyāghra dharmāraṇye viniryayuḥ || anujagmustadā rāmaṃ mudā parabhayā
yutāḥ

36.47

tīrthayātrāvidhiṃ kartuṃ gṛhātpracalito nṛpaḥ || vasiṣṭhaṃ svakulācāryamidamāha mahīpate

36.48

śrīrāma uvāca
etadāścaryamatulaṃ kimādi dvārakābhavat || kiyatkālasamutpannā vasiṣṭhedaṃ vadasva me

36.49

vasiṣṭha uvāca || || na jānāmi mahārāja
kiyatkālādabhūdidam || lomaśo jāṃbavāṃścaiva jānātīti ca kāraṇam

36.50

śarīre yatkṛtaṃ pāpaṃ nānājanmāṃtareṣvapi || prāyaścittaṃ
hi sarveṣāmetatkṣetraṃ paraṃ smṛtam

36.51

śrutveti vacanaṃ tasya rāmaṃ jñānavatāṃ varaḥ || gantuṃ kṛtamatistīrthaṃ yātrāvidhimathācarat

36.52

vasiṣṭhaṃ cāgrataḥ kṛtvā mahāmāṃḍalikairnṛpaiḥ || punaścaravidhiṃ kṛtvā prasthitaścottarāṃ diśam

36.53

vasiṣṭhaṃ cāgrataḥ kṛtvā pratasthe paścimāṃ
diśam || grāmādgrāmamatikramya deśāddeśaṃ vanādvanam

36.54

vimucya niryayau rāmaḥ sasainyaḥ saparicchadaḥ || gajavājasahasraiśca rathairyānaiśca koṭibhiḥ

36.55

śibikābhiścāsaṃkhyābhiḥ prayayau rāghavastadā || gajārūḍhaḥ prapaśyaṃśca deśānvividhasauhṛdān

36.56

śvetātapatraṃ vidhṛtya cāmareṇa
śubhena ca || vījitaśca janaughena rāmastatra samabhyagāt

36.57

vāditrāṇāṃ svanairghorairnṛtyagītapuraḥsaraiḥ || stūyamānopi sūtaiśca yayau rāmo
mudānvitaḥ

36.58

daśame'hani saṃprāptaṃ dharmāraṇyamanuttamam || adūre hi tato rāmo dṛṣṭvā māṃḍalikaṃ puram

36.59

tatra sthitvā sasainyastu
uvāsa niśi tāṃ purīm || śrutvā tu nirjanaṃ kṣetramudvasaṃ ca bhayānakam

36.60

vyāghrasiṃhākulaṃ tatra yakṣarākṣasasevitam || śrutvā
janamukhādrāmo dharmāraṇyamaraṇyakam || tacchrutvā rāmadevastu na ciṃtā kriyatāmiti

36.61

tatrasthānvaṇijaḥ śūrāndakṣāṃnsvavyaya
sāyake

36.62

samarthānhi mahākāyānmahābalaparākramān || samāhūya tadā kāle vākyametadathābravīt

36.63

śivikāṃ susuvarṇāṃ
me śīghraṃ vāhayatāciram || yathā kṣaṇena caikena dharmāraṇyaṃ vrajāmyaham

36.64

tatra snātvā ca pītvā ca sarvapāpātpramucyate || evaṃ te
vaṇijaḥ sarve rāmeṇa preritāstadā

36.65

tathetyuktvā ca te sarve udvahastañchivikāṃ tadā || kṣetramadhye yadā rāmaḥ praviṣṭaḥ sahasainikaḥ

36.66

tadyānasya gatirmaṃdā saṃjātā kila bhārata || maṃdaśabdāni vādyāni mātaṃgā maṃdagāminaḥ

36.67

hayāśca tādṛśā jātā rāmo vismaya
māgataḥ || guruṃ papraccha vinayādvaśiṣṭhaṃ munipuṃgavam

36.68

kimetanmaṃdagatayaścitraṃ hṛdi munīśvara || trikālajño muniḥ prāha dharmakṣetramupāgatam

36.69

tīrthe purātane rāma pādacāreṇa gamyate || evaṃ kṛte tataḥ paścātsainyasaukhyaṃ bhaviṣyati

36.70

pādacārī tato rāmaḥ sainyena saha saṃyutaḥ
madhuvāsanake grāme prātaḥ paramabhāvanaḥ

36.71

guruṇā coktamārgeṇa mātṛṇāṃ pūjanaṃ kṛtam || nānopahārairvividhaiḥ pratiṣṭhāvidhipūrvakam

36.72

tato rāmo harikṣetraṃ suvarṇādakṣiṇe taṭe || nirīkṣya yajñayogyāśca bhūmīrvai bahuśastathā

36.73

kṛtakṛtyaṃ tadātmānaṃ mene rāmo raghūdvahaḥ || dharmasthānaṃ
nirīkṣyātha suvarṇākṣottare taṭe

36.74

sainyasaṃghaṃ samuttīryya babhrāma kṣetramadhyataḥ || tatra tīrtheṣu sarveṣu devatāyataneṣu ca

36.75

yathoktāni ca karmāṇi
rāmaścakre vidhānataḥ || śrāddhāni vidhivaccakre śraddhayā parayā yutaḥ

36.76

sthāpayāmāsa rāmeśaṃ tathā kāmeśvaraṃ punaḥ || sthānādvāyupradeśe tu suvarṇo
bhayatastaṭe

36.77

kṛtvaivaṃ kṛtakṛtyo'bhūdrāmo daśarathātmajaḥ || kṛtvā sarvavidhiṃ caiva sabhāyāṃ samupāviśat

36.78

tāṃ niśāṃ sa nadītīre
suṣvāpa raghunaṃdanaḥ || tato'rddharātre saṃjāte rāmo rājīvalocanaḥ

36.79

jāgṛtastu tadā kāla ekākī dharmavatsalaḥ || aśrauṣīcca kṣaṇe tasmi
nnāmo nārīvirodanam

36.80

niśāyāṃ karuṇairvākyai rudaṃtīṃ kurarīmiva || cārairvilokayāmāsa rāmastāmatisaṃbhramāt

36.81

dṛṣṭvātivihvalāṃ nārīṃ
kraṃdantīṃ karuṇaiḥ svaraiḥ || pṛṣṭā sā duḥkhitā nārī rāmadūtaistadānagha

36.82

dūtā ūcuḥ || || kāsi tvaṃ subhage nāri devī vā dānavī nu
kim || kena vā trāsitāsi tvaṃ muṣṭaṃ kena dhanaṃ tava

36.83

vikalā dāruṇāñchabdānudviraṃtī muhurmuhuḥ || kathayasva yathātathyaṃ rāmo rājābhiprṛcchati

36.84

tayoktaṃ svāminaṃ dūtāḥ preṣayadhvaṃ mamāṃtikam || yathāhaṃ mānasaṃ duḥkhaṃ śāṃtyai tasmai nivedaye

36.85

tathetyuktvā tato dūtā rāmamāgatya
cābruvan

36.85.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe pūrvabhāge dharmāraṇyamāhātmye dūtāgamanaṃnāmaikatriṃśo 'dhyāyaḥ

Linked texts (3)