Pramāṇa · Search · About · API

Dharmaranyakhanda 38

Dharmāraṇyakhaṇḍa 38

Language
Sanskrit

Contents

38.1

cha || || rāma uvāca || || jīrṇoddhāraṃ kariṣyāmi śromāturvacanādaham || ājñā pradīyatāṃ mahyaṃ
yathādānaṃ dadāmi vaḥ

38.2

pātre dānaṃ pradātavyaṃ kṛtvā yajñavaraṃ dvijāḥ || nāpātre dīyate kiṃcidattaṃ na tu sukhāvaham

38.3

supātraṃ nauriva sadā
tārayedubhayorapi || lohapiṃḍopamaṃ jñeyaṃ kupātraṃ bhañjanātmakam

38.4

jātimātreṇa vipratvaṃ jāyate na hi bho dvijāḥ || kriyā balavatī
loke kriyāhīne kutaḥ phalam

38.5

pūjyāstasmātpūjyatamā brāhmaṇāḥ satyavādinaḥ || yajñakārye samutpanne kṛpāṃ kurvaṃtu sarvadā

38.6

bahlovāca || || tatastu militāḥ sarve vimṛśya ca parasparam || kecidūcustadā rāmaṃ vayaṃ śiloṃchajīvikāḥ

38.7

saṃtoṣaṃ paramāsthāya sthitā dharmaparāyaṇāḥ || pratigrahaprayogeṇa na cāsmākaṃ prayojanam

38.8

daśasūnāsamaścakrī daśacakrisamo
dhvajaḥ || daśadhvajasamā veśyā daśaveśyāsamo nṛpaḥ

38.9

rājapratigraho ghoro rāma satyaṃ na saṃśayaḥ || tasmādvayaṃ na cecchamaḥ pratigrahaṃ bhayā
vaham

38.10

ekāhikā dvijāḥ kecitkecitsvāmṛtavṛttayaḥ || kumbhīdhānyā dvijāḥ kecitkecitṣaṭkarmatatparāḥ

38.11

trimūrteḥsthāpitāḥ
sarve pṛthagbhāvāḥ pṛthagguṇāḥ || kecidevaṃ vadaṃti sma trimūrtyājñāṃ vinā vayam

38.12

pratigrahasya svīkāraṃ kathaṃ kuryāma ha dvijāḥ || na tāṃbūlaṃ
svīkṛtaṃ no' hyagro dānena bhaṣitam

38.14

vimṛśya sa tadā rāmo vasiṣṭhena mahātmanā || brahmaviṣṇuśivādīnāṃ sasmāra guruṇā saha || smṛtamātrā
stato devāstaṃ deśaṃ samupāgaman || sūryakoṭipratīkāśavimānāvadhisaṃvṛtāḥ

38.15

rāmeṇa te yathānyāyaṃ pūjitāḥ parayā mudā

38.15-2

niveditaṃ
tu tatsarvaṃ rāmeṇātisubuddhinā

38.16

adhidevyā vacanato jīrṇoddhāraṃ karomyaham || dharmāraṇye harikṣetre dharmarūpasamītaḥ

38.17

tataste
vāḍavāḥ sarve trimūrtīḥ praṇipatya ca || mahatā harṣavṛṃdena pūrṇāḥ prāptamanorathāḥ

38.18

arghyapādyādividhinā śraddhayā tānapūjayan || kṣaṇaṃ viśramya
te devā brahmaviṣṇuśivādayaḥ

38.19

ūcu rāmaṃ mahāśaktiṃ vinayātkṛtasaṃpuṭam

38.20

devā ūcuḥ || || devadruhastvayā rāma ye hatā
rāvaṇādayaḥ || tena tuṣṭā vayaṃ sarve bhānuvaṃśavibhūṣaṇa

38.21

uddharasva mahāsthānaṃ mahatīṃ kīrtimāpnuhi

38.22

labdhvā sa teṣāmājñāṃ tu prīto
daśarathātmajaḥ || jīrṇoddhāre'naṃtaguṇaṃ phalamicchannilāpatiḥ

38.23

devānāṃ saṃnidhau teṣāṃ kāryāraṃbhamathākarot || sthaṃḍilaṃ pūrvataḥ kṛtvā mahāgiri
samaṃ śubham

38.24

tasyopari bahiḥśālā gṛhaśālā hyanekaṇaḥ || brahmaśālāśca bahuśo nirmame śobhanākṛtīḥ

38.25

nidhānaiśca samāyuktā gṛhopakaraṇai
rvṛtāḥ || suvarṇakoṭisaṃpūrṇā rasavastrādipūritāḥ

38.26

dhanadhānyasamṛddhāśca sarvadhātuyutāstathā || etatsarvaṃ kārayitvā brāhmaṇebhyastadā dadau

38.27

ekaikaśo daśadaśa dadau dhenūḥ payasvinīḥ || catvāriṃśacchataṃ prādādbrāhmaṇāṃ caturādhikam

38.28

traividyadvijaviprebhyo rāmo daśarathātmajaḥ
kājeśena trayeṇaiva sthāpitā dvijasattamāḥ

38.29

tasmāttrayīvidya iti khyātirloke babhūva ha || evaṃvidhaṃ dvijebhyaḥ sa dattvā dānaṃ mahādbhutam

38.30

ātmānaṃ cāpi mene sa kṛtakṛtyaṃ nareśvaraḥ || brahmaṇā sthāpitāḥ pūrvaṃ viṣṇunā śaṃkareṇa ye

38.31

te pūjitā rāghaveṇa jīrṇoddhāre
kṛte sati || ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi gobhujā ye vaṇigvarāḥ

38.32

śuśrūṣārthaṃ pradattā vai devairhariharādibhiḥ|| saṃtuṣṭena tu śarveṇa tebhyo dattaṃ tu ceta
nam

38.33

śvetāśvacāmarau dattau khaṅgaṃ dattaṃ sunirmalam || tadā prabodhitāste ca dvijaśuśrūṣaṇāya vai

38.34

vivāhādau sadā bhāvyaṃ cāmarai
maṃgalaṃ varam || khaṅgaṃ śubhaṃ tadā dhāryyaṃ mama cihnaṃ kare sthitam

38.35

gurupūjā sadā kāryā kuladevyāḥ punaḥpunaḥ || vṛddhacāgameṣu prāpteṣu vṛddhi
dāyakadakṣiṇā

38.36

ekādaśyāṃ śanairvāra dānaṃ deyaṃ dvijanmane || pradeyaṃ bālavṛddhebhyo mama rāmasya śāsanāt

38.37

maṃḍaleṣu ca ye
śuddhā vaṇigvṛttiratāḥ parāḥ || sapādalakṣāste dattā rāmaśāsanapālakāḥ

38.38

māṃḍalīkāṃstu te jñeyā rājāno maṃḍaleśvarāḥ || dvija
śuśrūṣaṇe dattā rāmeṇa vaṇijāṃ varāḥ

38.39

cāmaradvitayaṃ rāmo dattavānkhaḍgameva ca || kulasya svāminaṃ sūrya pratiṣṭhāvidhipūrvakam

38.40

brahmāṇaṃ sthāpayāmāsa caturvedasamanvitam || śrīmātaraṃ mahāśaktiṃ śūnyasvāmihariṃ tathā

38.41

vighnāpadhvaṃsanārthāya
dakṣiṇadvārasaṃsthitam || gaṇaṃ saṃsthāpayāmāsa tathānyāścaiva devatāḥ

38.42

kāritāstena vīreṇa prāsādāḥ saptabhūmikāḥ || yatkiṃ
citkurute kārya śubhaṃ māṃgalyarūpakam

38.43

putre jāte jātake cānnāśane muṃḍane'pi vā || lakṣahome koṭihome tathā yajñakriyāsu
ca

38.44

vāstupūjāgrahaśāṃtyoḥ prāpte caiva mahotsave || yatkiṃcitkurute dānaṃ dravyaṃ vā dhānyamuttamam

38.45

vastraṃ vā dhenavo nātha hema
rūpyaṃ tathaiva ca || viprāṇāmatha śūdrāṇāṃ dīnānāthāṃdhakeṣu ca

38.46

prathamaṃ bakulārkasya śrīmātuścaiva mānavaḥ || bhāgaṃ dadyācca nirvighnakāryasiddhayai
nirantaram

38.47

vacanaṃ me samullaṃghya kurute yo'nyathā naraḥ || tasya tatkarmaṇo vighnaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ

38.48

evamuktvā tato rāmaḥ
prahṛṣṭenāṃtarātmanā || devānām vāpīśca prākārāṃstu suśobhanān

38.49

durgopakaraṇairyuktānpratolīśca suvistṛtāḥ || nirmame caiva kuṃḍāni sarāṃsi
sarasīstathā

38.50

dharmavāpīśca kūrpāśca tathānyāndevanirmitān || etatsarvaṃ ca vistārya dharmāraṇye manorame

38.51

dadau traividyamukhyebhyaḥ śraddhayā
parayā punaḥ || tāmrapaṭṭasthitaṃ rāmaśāsanaṃ lopayettu yaḥ

38.52

pūrvajāstasya narake pataṃtyagre na saṃtatiḥ || vāyuputraṃ samāhūya tato rāmo'bravīdvacaḥ

38.53

vāyuputra mahāvīra tava pūjā bhaviṣyati || asya kṣetrasya rakṣāyai tvamatra sthitimācara

38.54

āṃjaneyastu tadvākyaṃ praṇamya śirasādṛdhau
jīrṇoddhāraṃ tadā kṛtvā kṛtakṛtyo babhūva ha

38.55

śrīmātaraṃ tadābhyarcya prasannenāṃtarātmanā || śrīmātaraṃ namaskṛtya tīrthānyanyāni rāghavaḥ

38.56

te'pi devāḥ svakaṃ sthānaṃ yayurbrahmapurogamāḥ

38.57

dattvāśiṣaṃ tu rāmāya vāṃchitaṃ te bhaviṣyati || ramyaṃ kṛtaṃ tvayā rāma viprāṇāṃ sthāpanādikam

38.58

asmākamapi vātsalyaṃ kṛtaṃ puṇyavatā tvayā || iti stuvaṃtaste devāḥ svāni sthānāni bhejire

38.58.p1

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekā śītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe pūrvārdhe dharmāraṇyamāhātmye śrīrāmacandrasya purapratyāgamanavarṇanaṃnāma trayastriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (3)