Dharmaranyakhanda 39
Dharmāraṇyakhaṇḍa 39
- Language
- Sanskrit
Contents
- 39.60 — 1 part
39.1
cha
vyāsa uvāca || || evaṃ rāmeṇa dharmajña jīrṇoddhāraḥ purā kṛtaḥ || dvijānāṃ ca hitārthāya śrīmāturvacanena ca
39.2
yudhiṣṭhira
uvāca || || kīdṛśaṃ śāsanaṃ brahmannāmeṇa likhitaṃ purā || kathayasva prasādena tretāyāṃ satyamaṃdire
39.3
vyāsa uvāca || || dharmāraṇye
vare divye bakulārke svadhiṣṭhite || śūnyasvāmini vipreṃdra sthite nārāyaṇe prabhau
39.4
rakṣaṇādhipatau deve sarvajñe guṇanāyake || bhavasāgara
magnānāṃ tāriṇī yatra yoginī
39.5
śāsanaṃ tatra rāmasya rāghavasya ca nāmataḥ || śṛṇu tāmrāśrayaṃ tatra likhitaṃ dharmaśāstrataḥ
39.6
mahā
ścaryakaraṃ tacca hyanekayugasaṃsthitam || sarvo dhātuḥ kṣayaṃ yāti suvarṇaṃ kṣayameti ca
39.7
pratyakṣaṃ dṛśyate putra dvijaśāsanamakṣayam || avināśo hi tāmra
sya kāraṇaṃ tatra vidyate
39.8
vedoktaṃ sakalaṃ yasmādviṣṇureva hi kathyate || purāṇeṣu ca vedeṣu dharmaśāstreṣu bhārata
39.9
sarvatra gīyate viṣṇurnānā
bhāvasamāśrayaḥ || nānādeśeṣu dharmeṣu nānādharmaniṣevibhiḥ
39.10
nānābhedaistu sarvatra viṣṇureveti ciṃtyate || avatīrṇaḥ sa vai sākṣātpurāṇapuruṣo
ttamaḥ
39.11
devavairivināśāya dharmasaṃrakṣaṇāya ca || tenedaṃ śāsanaṃ dattamavināśātmakaṃ suta
39.12
yasya pratāpādṛkṣadastāritā jalamadhyataḥ
vānarairveṣṭitā laṃkā helayā rākṣasā hatāḥ
39.13
muniputraṃ mṛtaṃ rāmo yamalokādupānayat || duṃdubhirnihato yena kabaṃdho'bhihatastathā
39.14
nihatā tāḍakā caiva saptatālā vibheditāḥ || kharaśca dūṣaṇaścaiva triśirāśca mahāsuraḥ
39.15
caturdaśasahasrāṇi javena nihatā raṇe || tenedaṃ śāsanaṃ
dattamakṣayaṃ na kathaṃ bhavet
39.16
svavaṃśavarṇanaṃ tatra likhitvā svayameva tu || deśakālādikaṃ sarvaṃ lilekha vidhipūrvakam
39.17
svamudrācihnitaṃ tatra
traividyebhyastathā dadau || catuścatvāriṃśadvarṣo rāmo daśarathātmajaḥ
39.18
tasminkāle mahāścaryaṃ saṃdattaṃ kila bhārata || tatra svarṇopamaṃ cāpi raupyopamama
thāpi ca
39.19
uvāha salilaṃ tīrthe devarṣipitṛtṛptidam || svavaṃśanāyakasyāgre sūryeṇa kṛtameva tat
39.20
taddṛṣṭvā mahadāścaryaṃ rāmo viṣṇuṃ prapūjya
ca || rāmalekhavicitraistu likhitaṃ dharmaśāsanam
39.21
yaddṛṣṭvātha dvijāḥ sarve saṃsārabhayabaṃdhanam || kurvate naiva yasmācca tasmānnikhilarakṣakam
39.22
ye pāpiṣṭhā durācārā mitradrohahatāśca ye || teṣāṃ prabodhanārthāya prasiddhimakarotpurā
39.23
rāmalekhavicitraistu vicitre tāmrapaṭṭake
vākyānīmāni śrūyaṃte śāsane kila nārada
39.24
āsphoṭayaṃti pitaraḥ kathayaṃti pitāmahāḥ || bhūmido'smatkule jātaḥ so'smānsaṃtāra
yiṣyati
39.25
bahubhirvasudhā bhuktā rājabhiḥ pṛthivī tviyam || yasyayasya yadā bhūmistasyatasya tadā phalam
39.26
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi
svarge vasati bhūmidaḥ || ācchettā cānumaṃtā ca tānyevaṃ narakaṃ vrajet
39.27
saṃdaṃśaistudyamānastu mudgarairvi Corpusnihatya ca || pāśaiḥ subadhyamānastu
roravīti mahāsvaram
39.28
tāḍyamānaḥ śire daṃḍaiḥ samāliṃgya vibhāvasum || kṣurikayā chidyamāno roravīti mahāsvanam
39.29
yamadūtairmahā
ghorairbrahmavṛttivilopakaḥ || evaṃvidhairmahāduṣṭaiḥ pīḍyaṃte te mahāgauḥ
39.30
tatastiryaktvamāpnoti yoniṃ vā rākṣasīṃ śunīm || vyālīṃ śṛgālīṃ
paiśācīṃ mahābhūtabhayaṃkārīm
39.31
bhūmeraṃgulahartā hi sa kathaṃ pāpamācaret || bhūmeraṃguladātā ca sa kathaṃ puṇyamācaret
39.32
aśvamedhasahasrāṇāṃ
rājasūyaśatasya ca || kanyāśatapradānasya phalaṃ prāpnoti bhūmidaḥ
39.33
āyuryaśaḥ sukhaṃ prajñā dharmo dhānyaṃ dhanaṃ jayaḥ
saṃtānaṃ varddhate nityaṃ bhūmidaḥ sukhamaśnute
39.34
bhūmeraṃgulamekaṃ tu ye haraṃti khalā narāḥ || vaṃdhyāṭavīṣvatoyāsu śuṣkakoṭaravāsinaḥ
kṛṣṇasarpāḥ prajāyaṃte dattadāyāpahārakāḥ
39.35
taḍāgānāṃ sahasreṇa aśvamedhaśatena vā || gavāṃ koṭipradānena bhūmiharttā viśudhyati
39.36
yānīha dattāni punardhanāni dānāni dharmārthayaśaskarāṇi || audāryato vipraniveditāni ko nāma sādhuḥ punarādadīta
39.37
caladaladalalīlācaṃcale jīvaloke tṛṇalavalaghusāre sarvasaṃsārasaukhye || apaharati durāśaḥ śāsanaṃ brāhmaṇānāṃ narakagahanagarttāvartapātotsuko yaḥ
39.38
ye pāsyaṃti mahībhujaḥ kṣitimimāṃ yāsyaṃti bhuktvākhilāṃ no yātā na tu yāti yāsyati na vā kenāpi sārddhaṃ dharā || yatkiṃcidbhuvi
tadvināśi sakalaṃ kīrtiḥ paraṃ sthāyinī tvevaṃ vai vasudhāpi yairupakṛtā lopyā na satkīrtayaḥ
39.39
ekaiva bhaginī loke sarveṣāmeva bhūbhujām || na
bhojyā na karagrāhyā vipradattā vasuṃdharā
39.40
dattvā bhūmiṃ bhāvinaḥ pārthiveśānbhūyobhūyo yācate rāmacandraḥ || sāmānyo'yaṃ dharmaseturnṛpāṇāṃ sve
sve kāle pālanīyo bhavadbhiḥ
39.42
asminvaṃśe kṣitau kopi rājā yadi bhaviṣyati || tasyāhaṃ karalagnosmi maddattaṃ yadi pālyate||41||likhitvā
śāsanaṃ rāmaścāturvedyadvijottamān || saṃpūjya pradadau dhīmānvasiṣṭhasya ca sannidhau
39.43
te vāḍavā gṛhītvā taṃ paṭṭaṃ rāmājñayā śubham || tāmraṃ haimākṣara
yutaṃ dharmyaṃ dharmavibhūṣaṇam
39.44
pūjārthaṃ bhaktikāmārthāstadrakṣaṇamakurvata || caṃdanena ca divyena puṣpeṇa ca sugandhinā
39.45
tathā suvarṇapuṣpeṇa
rūpyapuṣpeṇa vā punaḥ || ahanyahani pūjāṃ te kurvate vāḍavāḥ śubhām
39.46
tadagre dīpakaṃ caiva ghṛtena vimalena hi || saptava
rtiyutaṃ rājannarghyaṃ prakurvate dvijāḥ
39.47
naivedyaṃ kurvate nityaṃ bhaktipūrvaṃ dvijottamāḥ || rāmarāmeti rāmeti mantramapyuccaraṃti hi
39.48
aśane
śayane pāne gamane copaveśane || sukhe vāpyathavā duḥkhe rāmamantraṃ samuccaret
39.49
na tasya duḥkhadaurbhāgyaṃ nādhivyādhibhayaṃ bhavet || āyuḥ śriyaṃ
balaṃ tasya varddhayaṃti dine dine
39.50
rāmeti nāmnā mucyeta pāpādai dāruṇādapi || narakaṃ nahi gaccheta gatiṃ prāpnoti śāśvatīm
39.51
vyāsa uvāca || || iti kṛtvā tato rāmaḥ kṛtakṛtyamamanyata || pradakṣiṇīkṛtya tadā praṇamya ca dvijānbahūn
39.52
dattvā dānaṃ
bhūritaraṃ gavāśvamahiṣīratham || tataḥ sarvāṃntrijāṃstāṃśca vākyametaduvāca ha
39.53
atraiva sthīyatāṃ sarvairyāvaccaṃdradivākarau || yāvanmerurmahīpṛṣṭhe
sāgarāḥ sapta eva ca
39.54
tāvadatraiva sthātavyaṃ bhavadbhirhi na saṃśayaḥ || yadāhi śāsanaṃ viprā na manyaṃte nṛpā bhuvi
39.55
athavā vaṇijaḥ
śūrā madamāyāvimohitāḥ || madājñāṃ na prakurvaṃti manyaṃte vā na te janāḥ
39.56
tadā vai vāyuputrasya smaraṇaṃ kriyatāṃ dvijāḥ || smṛtamātro
hanūmānvai samāgatya kariṣyati
39.57
sahasā bhasma tānsatyaṃ vacanānme na saṃśayaḥ || ya idaṃ śāsanaṃ ramyaṃ pālayiṣyati bhūpatiḥ
39.58
vāyuputraḥ sadā tasya saukhyamṛddhiṃ pradāsyati || dadāti putrānpautrāṃśca sādhvīṃ patnīṃ yaśo jayam
39.59
ityevaṃ kathayitvā ca hanumaṃtaṃ
prabodhya ca || nivartito rāmadevaḥ sasainyaḥ saparicchadaḥ
39.60
vāditrāṇāṃ svanairviśvaksūcyamānaśubhāṃgamaḥ || śvetātapatrayukto'sau cāmarairvī
jito naraiḥ || ayodhyāṃ nagarīṃ prāpya ciraṃ rājyaṃ cakāra ha
39.60.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe pūrvabhāge dharmāraṇyamāhātmye brahmanāradasaṃvāde śrīrāmeṇa brāhmaṇebhyaḥ śāsanapaṭṭapradānavarṇanaṃnāma catustriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (4)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Dharmāraṇyamāhātmya — Sanskrit
- Moḍhapurāṇa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit