Pramāṇa · Search · About · API

Dharmaranyakhanda 45

Dharmāraṇyakhaṇḍa 45

Language
Sanskrit

45.1

cha || || brahmovāca || || śṛṇu putra pravakṣyāmi rahasyaṃ paramaṃ matam || ete brahmavidaḥ proktāścāturvidyā mahā
dvijāḥ

45.2

svādhyāyāśca vaṣaṭkārāḥ svadhākārāśca nityaśaḥ || rāmājñāpālakāścaiva hanumadbhaktitatparāḥ

45.3

ekadā tu tato devā brahmāṇaṃ
samupāgatāḥ || brāhmaṇāndraṣṭukāmāste brahmaviṣṇupurogamāḥ

45.4

tāndevānāgatānrdṛṣṭvā svasthānāccalitāstu te || arghapādyaṃ puraskṛtya madhuparkaṃ
tathaiva ca

45.5

pūjayitvā tato viprā devānbrahmapurogamān || brahmāgra upaviṣṭāste vedānuccārayanti hi

45.6

saṃhitāṃ ca padaṃ caiva kramaṃ ghanaṃ tathaiva
ca || uccaiḥ svareṇa kurvīta ṛcāmṛgvedasaṃhitām

45.7

sāmagāśca prakurvaṃti stotrāṇi vividhāni ca || śāstrāṇi ca tathā yājyāpuronuvākyā
stathā

45.8

caiturakṣaraṃ paraṃ caiva caturakṣarameva ca || dvyakṣaraṃ ca tathāpaṃcākṣaraṃ dvyakṣarameva ca || etadyajñasvarūpaṃ ca yo japejjñānapūrvakam

45.9

aṃte brahma
padaprāptiḥ satyaṃsatyaṃ vadāmyaham || ekāgramānasāḥ sarve vedapāṭheratā dvijāḥ

45.10

teṣāmaṃgaṇadeśeṣu kaṇḍūyante kacānmṛgāḥ || brāhmaṇā vedamāṃtāṃ ca
japaṃti vidhipūrvakam

45.11

haste dhṛtāṃśca tairdanbhānnakṣaṃte mṛgapotakāḥ|| nirvairaṃ taṃ tadā dṛṣṭvā āśramaṃ gṛhamedhinām

45.13

tutuṣuḥ paramaṃ devā ūcuste ca
parasparam|| tretāyugamidānīṃ ca sarve dharmaparāyaṇāḥ||12||kalirduṣṭastathā proktaḥ kiṃ kariṣyati pāpakaḥ|| cāturvidyānsamāhūya ūcuste traya eva ca

45.14

vṛttyarthaṃ bhavatāṃ caiva traividyānāṃ tathaiva ca || vibhāgaṃ vaḥ pradāsyāmo yathāvatpratipālyatām

45.15

ye vaṇijaḥ purā proktāḥ ṣaṭtriṃśacca sahasrakāḥ || trisaha
srāstu traividyā daśapaṃcasahasrakāḥ

45.16

cāturvidyāstathā proktā anyonyaṃ vṛttimāśritāḥ || satrabhāgāstu traividyāścaturbhāgāstu cātriṇaḥ

45.17

vaṇijāṃ gṛhamāgatya paurohityasya nityaśaḥ || bhāgaṃ vibhajya saṃprāpuḥ kājeśena vinirmitāḥ

45.18

parasparaṃ na vivāhaścāturvidyatrividyayoḥ
cāturvidyā mayā proktāstrividyāstu tathaiva ca

45.19

traivibhāgena traividyāścaturbhāgena cātriṇaḥ || evaṃ jñātivibhāgastu kājeśena vinirmitaḥ

45.20

kṛtakṛtyāstu te viprāḥ praṇemustānsurottamān || vṛttiṃ dattvā tato devāḥ svasthānaṃ ca pratasthire

45.21

paṃcapaṃcāśadgrāmāṇāṃ te dvijāśca
nivāsinaḥ || caturvidyāstu te proktāstadādi tu trividyakāḥ

45.22

cāturvidyasya gotrāṇi daśapaṃca tathaiva ca || bhāradvājastathā vatsaḥ kauśikaḥ
8 kuśa eva ca

45.23

śāṃḍilyaḥ 5 kaśyapaścaiva gautamaśchādanastathā 8 || jātūkarṇyastathā kuṃto vaśiṣṭho 11 dhāraṇastathā

45.24

ātreyo
māṃḍilaścaiva 14 laugākṣaśca 15 tataḥ param || svasthānānāṃ ca nāmāni pravakṣyāmyanupūrvaśaḥ

45.25

sītāpuraṃ ca śrīkṣetraṃ 2 magoḍī ca 3 tathā
smṛtā || jyeṣṭhalojastathā caiva śerathā ca tataḥ param

45.26

chede tālī vanoḍī ca gonyaṃdalī tathaiva ca || kaṃṭācoṣalī caiva kohecaṃ caṃdanastathā

45.27

thalagrāmaśca sohaṃ ca hāthajaṃ kapaḍavāṇakam || brajanhorī ca vanoḍī ca phīṇāṃ vagolaṃ dṛṇastathā (?)

45.28

thalajā cāraṇaṃ siddhā bhālajāśca
tataḥ param || mahovī āīyā malīā godharī āmataḥ param

45.29

vāṭhasuhālī tathā caiva māṇajā sānadīyāstathā || ānandīyā pāṭaḍīa
ṭīkolīyā tataḥ param

45.30

gaṃbhī dhaṇīā mātrā ca nātamorastathaiva ca || valolā rāṃtyajāścaiva rūpolā bodhaṇīca vai

45.31

chatroṭā alu
evā ca vāsasaḍīāmataḥ param || jāṣāsaṇā. gotīyā ca caraṇīyā ḍudhīyāstathā

45.32

hālolā vaiholā ca asālā nālāḍāstathā || deholo
sauhāsīyā ca saṃhālīyāstathaiva ca

45.33

svasthānaṃ paṃcapacāśadgrāmā ete hyanukramāt || dattā rāmeṇa vidhivatkṛtvā viprebhya eva ca

45.34

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi svasthānasya ca gotrajān || tathā hi pravarāṃścaiva yathāvadvidhipūrvakam

45.35

jñātvā tu gotradevīṃ ca tathā pravarameva ca
svasthānaṃ jāyate caiva dvijāḥ svasthānavāsinaḥ

45.36

nārada uvāca || || kathaṃ ca jāyate gotraṃ kathaṃ tu jñāyate kulam || kathaṃ vā
jñāyate devī tadvadasva yathārthataḥ

45.37

brahmovāca || || sītāpuraṃ tu prathamaṃ pravaradvayameva ca || kuśavatsau tathā cātra mayā te parikīrttitau

45.38

1 śrīkṣetre dvitīyaṃ caiva gotrāṇāṃ trayameva ca || chāṃdanasastathā vatsastṛtīyaṃ kuśameva ca

45.39

tṛtīyaṃ mudgalaṃ caiva kuśabhāradvāja
meva ca 3 || śoholī ca caturthaṃ vai kuśapravarameva ca

45.40

jyeṣṭhalā paṃcamaścaiva vatsakuśau prakīrttitau 5 || śreyasthānaṃ hi ṣaṣṭhaṃ vai bhāradvājaḥ
kuśastathā

45.41

daṃtālī saptamaṃ caiva bhāradvājaḥ kuśastathā 1 || vaṭasthānamaṣṭamaṃ ca nibodha sutasattama

45.42

tatra gotraṃ kuśaṃ
kutsaṃ bhāradvājaṃ tathaiva ca || rājñaḥ puraṃ navamaṃ ca bhāradvājapravarameva ca 9

45.43

kṛṣṇavāṭaṃ daśamaṃ caiva kuśapravarameva ca
dahaloḍamekādaśaṃ vatsapravarameva hi

45.44

cekhalīdvādaśaṃ paukakuśapravarameva ca

45.45

cāṃcodakhe 12 deholoḍī ātrayaśca
vatsakutsakaścaiva || bhāradvājīkoṇāyā ca bhāradvājagolaṃhaṇāśakustathā

45.46

thalatyajāḍye caiva kuśadhāraṇameva ca || nāraṇasiddhā ca
svasthānaṃ kutsaṃ gotraṃ prakīrtitam

45.47

bhālajāṃ kutsavatsau ca mohovī ākuśastathā || īyāślīā śāṃḍilaśca godharīpātrameva ca

45.48

ānaṃdīyā dve caiva bhāradvājaśāṃḍilaścaivapāṭaḍīā kuśameva ca

45.49

vāṃsaḍīāścaiva jāsvā kautsamaṇā vatsaātreyau gītā ākuśagautamau

45.50

caraṇīā bhāradvājaḥ dudhīādhārarasā hi aho sonnāmāṃḍilyastathā

45.51

vailolā huśaścaivā asālā kuśaścaiva dhāraṇā ca dvitīya
kam

45.52

nālolā vatsadhāraṇīyā ca delolā kutsameva ca || sohāsīyā bhāradvājakuśavatsameva ca

45.53

suhālīā vatsaṃ vai proktaṃ gotrāṇi
yathākramam || mayā proktāni caivātra svasthānāni yathākramam

45.54

śītavāḍiyā ye proktāḥ kuśo vatsastathaiva ca || viśvāmitro devarātastṛtīyo
dalameva ca

45.55

bhārgavacyāvanāpravānaurvajamadagnireva hi || vacārddhaśeṣātruṭalā gotradevyaḥ prakīrttitāḥ

Linked texts (2)