Halasyakhanda 14
Hālāsyakhaṇḍa 14
- Language
- Sanskrit
14.1
iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ
hālāsyamāhātmye annagartarpigānayanaṃ
dvādaśo'dhyāyaḥ
trayodaśo'dhyāyaḥ
9. saptasāgarānayanam
agastyaḥ -
sāgarāṇāñca saptānāmāhvānaṃ madhurāpure
akarocca yayā śambhustāṃ līlāṃ kathayāmyaham
14.2
praśāsati mahīṃ tasmin pāṇḍyeśe somasundare
svakālavarṣī parjanyaḥ pṛthivī sasyaśālinī
14.3
sarve janā dharmaratāḥ pāpaleśavivarjitāḥ
viprāḥ svadharmaniratā vedavedāṅgapāragāḥ
14.4
śivaliṅgārcanaparā bhaktyā paramayā yutāḥ
yajanādīni karmāṇi kurvanti parituṣṭidāḥ
14.5
na nirjitāśca kāmādyairantaḥsthaiḥ paripanthibhiḥ
śivasvarūpajñānāya vedāntaśravaṇādibhiḥ
14.6
yamādyaṣṭāṅgayogaiśca yatante vijitendriyāḥ
kṣatriyādyāstathā cānye svasvadharmaratāḥ sadā
14.7
sarve santuṣṭahṛdayāḥ sarvasaubhāgyasaṃyutāḥ
bhūlokaśivaloke tu nivasanti sukhena ca
14.8
ativṛṣṭirnāvṛṣṭirādhayo vyādhayo'pi na
na kasyacit putramṛtirnāpamṛtyuśca bādhate
14.9
antyakāle janāssarve gacchanti śivamandiram
vārtā'pi yamalokasya nāsti tatra mahītale
14.10
parasya śivalokasya śrīhālāsyeśvarasya ca
tasyāśca rājadhānyāśca bhedo nāsti munīśvarāḥ
14.11
sadā sānnidhyataḥ śaṃbhoḥ śaṅkarasyāṃbikāpateḥ
nandīśapramukhāssarve mānuṣyañca vapurdhṛtāḥ
14.12
pāṇḍyeśvarasya sevārthaṃ vartante'timudānvitāḥ
navaratnamaye bhadrapīṭhe tvāsīna īśvaraḥ
14.13
dhṛtvā maṇimayaṃ mauliṃ kṛtvā rājyamakaṇṭakam
anugrahaṃ karotyeva lokānāṃ bhaktavatsalaḥ
14.14
taṭātakā dharmapatnī pāṇḍyeśasya maheśituḥ
pātivratyasya dharmasya na lebhe vicyutiṃ tadā
14.15
tasyā devyāśca jananī viśeṣajññā tapasvinī
sadā kāñcanamālā sā purāṇaśravaṇotsukā
14.16
ye ye munīśvarāstatra taṃ draṣṭuṃ devanāyakam
samāgacchanti tebhyaśca purāṇāni śṛṇoti sā
14.17
kadācidgautamaḥ prājñaḥ sarvaśāstranidhirmuniḥ
kalyāṇa śailadhanuṣaḥ kadambavanavāsinaḥ
14.18
sevārthamāgato mukhyairmunīndrairapi saṃvṛtaḥ
tadā kāñcanamālā sā gautamaṃ munipuṅgavam
14.19
āhūya bhaktyā saṃpūjya prārthayāmāsa sādaram
kāñcanamālā -
bhagavan sarvadharmajña sarvaśāstraviśārada
14.20
sadyaḥ śreyaskarāndharmān kathayādya munīśvara
iti pṛṣṭastayā vidvān gautamo munisattamaḥ
14.21
prāha pragalbhayā vācā dharmān sarvapurāṇagān
gautamaḥ -
malayadhvajabhūpāladharmapatni tapasvini
14.22
taṭātakāyā devyāśca janayitri yaśasvini
sarve dharmāstvayā jñātāstathā'pi kathayāmi tān
14.23
trividhā eva varṇyante dharmā vedāntavedibhiḥ
mānasā vācikāśceti kāyikāśca yathākramam
14.24
satyaṃ kṣamā śivadhyānamindriyāṇāṃ ca nigrahaḥ
sarvabhūtadayā tuṣṭirārjavaṃ dharmacintanam
14.25
rāgādibhyo manaśśuddhirmānasā iti kīrtitāḥ
śrīmatpañcākṣaramanormananaṃ mānaseṣu ca
14.26
dharmeṣu pravaro dharmo manaśśuddheśca kāraṇam
manaśśuddhyā yathā bhogamokṣau sadyaśca siddhyataḥ
14.27
tathā cānyena vidhinā kālenāpi na siddhyataḥ
śrīmato namakasyāpi camakasya tamuṣṭuheḥ
14.28
haṃsasya trisuparṇasya pañcabrahmamahāmanoḥ
śrīmatpuruṣasūktasya pañcaśāntimukhasya ca
14.29
vaidikasya ca mantrasya tāntrikasya manorapi
vividhānāṃ stutīnāṃ ca japo dharmāstu vācikāḥ
14.30
śambhorliṅgārcanaṃ caiva pradakṣiṇanamaskṛtī
puṣpābhiṣekatoyādisaṅgrahaḥ sthalamārjanam
14.31
upalepanamijyārthaṃ puṣpavāṭīprakalpanam
śivakṣetreṣu gamanaṃ tīrthayātrādikāḥ kriyāḥ
14.32
dharmāstu kāyikāḥ proktāḥ sarvadharmavidāṃ varaiḥ
evaṃ ca trividhānāṃ ca dharmāṇāmāśusiddhidā
14.33
tīrthayātrā'timahatī sarvadharmottamottamā
mahāpāpapraśamanī mahadaiśvaryadāyinī
14.34
indriyāṇāṃ nigrahādyairmahāyajñairmahātmanām
atyantadurlabhāyāśca mukteḥ sā mūlakāraṇam
14.35
tasmāttu sadyaḥśreyo'rthī tīrthayātrāṃ prayatnataḥ
kuryādbhuktyai ca muktyai ca sarvakāmaprasiddhaye
14.36
gaṅgādisarvatīrthātmarūpī deva umāpatiḥ
anugṛhṇāti sarvāṃśca janān viṣayamohitān
14.37
gaṅgādi sarvatīrtheṣu snātuṃ ko'pi na hi kṣamaḥ
sarvatīrthaphalāvāptyai sāgarasnānamīritam
14.38
mahāmerośca parito yāni tīrthāni suvrate
nadīnadādirūpeṇa tāni sarvāṇi sāgare
14.39
sarveṣu puṇyatīrtheṣu sāgarasnānamuttamam
tatkāriṇāṃ janānāṃ ca bhṛśaṃ puṇyaṃ bhaviṣyati
14.40
sāgare tvaṃ ca saṃsnāya sarvatīrthaphalāni ca
labdhvā bhartrā ca sahitā śivalokaṃ gamiṣyasi
14.41
evaṃ munervacaśśrutvā taṃ satkṛtyāmbarādibhiḥ
tataḥ kāñcanamālā sā sāgarasnānakāṃkṣiṇī
14.42
avocadabhilāṣaṃ svaṃ putryai puṇyanidhe sute
sāgarasnānapuṇyāgninirdagdhakaluṣā satī
14.43
bhartrā saha gamiṣyāmi śivalokaṃ parātparam
iti mātṛvacaśśrutvā bahucintākulā'bhavat
14.44
ciraṃ śuśrūṣayā prīte śaṅkare candraśekhare
taṭātakā kadācitsā rahaśīśamayācata
14.45
jananī sāgarasnānaṃ kartumicchati me prabho
kiṃ kartavyamato brūhi sarvābhīṣṭapradāyaka
14.46
īśvarastadvacaḥ śrutvā nirīkṣyāsyā mukhaṃ tataḥ
ekasmin sāgare snātuṃ tava mātā hi vāñchati
14.47
ānayiṣyāmyahaṃ sapta sāgarāṃśca varānane
ityuktvā kṛpayā''viṣṭamānaso madanāntakaḥ
14.48
atha tasyāḥ priyaṃ kartuṃ yugapatsaptasāgarān
īśa ākārayāmāsa svayā śaktyā kṣaṇena vai
14.49
mahāsatvasamudriktān samastaśapharāvilān
viṣaktavidrumalatān śaivālapariśobhitān
14.50
āvartavegabhramitabhūbhṛcchatasamanvitān
mahānāgamukhocchvāsadviguṇīkṛtavīcikān
14.51
kallolaphenanicitān dṛṣṭvā'bdhīn ghoṣasaṃyutān
sarve janā vyasmayanta madhurāpuravāsinaḥ
14.52
asti devapurobhāge saro jaladhivatpurā
tajjalenābdhisalilaṃ saṅgataṃ pāmarā janāḥ
14.53
aṣṭābdhayassamāyātā ityāśaṃsannitastataḥ
devadevasya puratastadā prabhṛti bhūtale
14.54
saptasāgarasānnidhyāt saptābdhiriti tatsaraḥ
paprathe kurute tasmin pratyakṣaṃ yādasāmpatiḥ
14.55
vasanti tasmin devādyāśceti prāhurmanīṣiṇaḥ
saptābdhitīrthasalile yaḥ snānaṃ kurute janaḥ
14.56
iha nirdagdhapāpastu saṃsārābdhiṃ tarecca saḥ
parvādipuṇyakāleṣu snātvā yassaptasāgare
14.57
devādīnāṃ tu tṛptyarthaṃ tarpaṇādi karoti cet
ṛṇatrayādvinirmuktassarvān kāmānavāpnuyāt
14.58
hālāsyeśvaradevasya līleyaṃ navamī śubhā
śrutā cedyena kenāpi bhogamokṣapradāyinī
Linked texts (3)
- Hālāsyairmāhātmya — Sanskrit
- Hālāsyamāhātmya — Sanskrit
- Hālālasyamāhātmya — Sanskrit