Pramāṇa · Search · About · API

Halasyakhanda 17

Hālāsyakhaṇḍa 17

Language
Sanskrit

17.1

iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ
hālāsyamāhātmye ugrapāṇḍyāvatāro nāma
pañcadaśo'dhyāyaḥ
kēntirattil kuru sāmrājya patavi tarupavarāka
amarntirukka, ṣaṇmukarē oru mukattuṭaṉ putalvaṉākap
piṟantār. antap peruviḻāvil ciṟaiyur̆ṟa aracarkaḷ
viṭutalaiyaṭaintaṉar. nāṭu mikak kōlāhalattuṭaṉ viḻā
koṇṭāṭiyatu. tēvarkaḷum muṉivarum māntarum peru
makiḻcciyur̆ṟaṉar. cūḻnilai teḷintu niṟaintu
kāṇappaṭṭatu. ellōrum tiruptiyuṟumpaṭi āṭai
āparaṇaṅkaḷ uṇavu mutaliyavai makiḻcciyum
kōlāhalamum tulaṅka vaḻaṅkappaṭṭaṉa.
nāṉkāvatu mātattil vīṭṭir̆ku veḷiyē cicu vantu
vāṉam pārttatu. āṟāvatu mātattil aṉṉap pirācaṉam,
mūṉṟāvatu vayatil cūṭā karmam, aintāvatu vayatil
upanayaṉam, toṭarntu aṟu pattu nāṉku kalaikaḷil payir̆ci,
taṉittu āyutap payir̆ci, mantira pirayōka muṟaiyuṭaṉ
taṉurvētap payir̆ci, eṉa taṉ eṭṭāvatu vayatil ukraṉ
tērnta aṟivāḷiyāṉāṉ. sāmutrikā lakṣaṇappaṭi
muppattiraṇṭu lakṣaṇaṅkaḷum avaṉiṭam
poruntiyiruntaṉa. kaikaḷ, kaṇkaḷiṉ ōraṅkaḷ, tāvaṭai,
mūkku, staṉaṅkaḷiṭaiyē iṭaiveḷi ivai
nīṇṭiruntaṉa. nākku, kuṟi, puṭṭam, kaṇuk kāl, ivai
kuṭṭai. viral kaṇukkaḷ, kēcaṅkaḷ, tantaṅkaḷ, nakam, tōl
ivai meṉmaiyuṭaṉiruntaṉa. kakkam, vayiṟu, ner̆ṟi,
tōḷ, mūkku, mārpu ivai mēṭiṭṭu uyarntiruntaṉa.
uḷḷaṅkāl uḷḷaṅkai, kaṇṇōram, nakam, mēlaṇṇam,
nākku, utaṭu, ivai civantiruntaṉa. talaiyum ner̆ṟiyum
vicālamāka iruntaṉa. kuralum valivum toppuḷum
āḻntiruntaṉa. ivai pākkiya niṟaivu, nīṇṭa āyuḷ,
peruñ celvam, iṉpap perukku, ivar̆ṟaik
kuṟippavai. ataṉāl ciṟanta aracaṉāka irukkat takuti
niṟaintavaṉ eṉak kaṇṭu suntarar paṭṭāpiṣēkam
ceyvikka niṉaittār. itu patiṉōṟāvatu tiruviḷaiyāṭal.
ṣoḍaśo'dhyāyaḥ
12. ugrāya āyudhadānam
agastyaḥvalayādyāyudhānāñca pradānañca yayā'karot
ugrāyograśca tāṃ līlāṃ vakṣye'haṃ munipuṅgavāḥ

17.2

atha saṅkalpasiddhena madhurānāyakena ca
cintite sati putrasya vaivāhikamahotsave

17.3

somaśekharabhūpālaḥ sūryavaṃśaśiromaṇiḥ
kalyāṇanagarīnāthaḥ śaṃbhudhyāna parāyaṇaḥ

17.4

atyugratapasā labdhāṃ sarvalakṣaṇasatkhanim
kanyāṃ kāntimatīṃ nāmnā mahālakṣmīmivāparām

17.5

śambhunā coditaḥ svapne vimānamadhiropya ca
manovegātsamāyāto madhure madhurāpure

17.6

hālāsyeśājñayā sadya āgataṃ somaśekharam
śrutvā vismayasaṃyuktāssacivā abhavaṃstadā

17.7

athābhimukhamāsādya mantriṇaḥ svāgatādibhiḥ
upacarya susantoṣya madhurairvacanairapi

17.8

taṃ nṛpaṃ prāpayāmāsurdevapāṇḍyasya sannidhim
siṃhāsane niviṣṭaṃ taṃ devatānāṃ ca daivatam

17.9

abhīṣṭamakhilaṃ dātumudyuktaṃ janmināṃ sadā
satyaṃ vijñānamānandaṃ paraṃ brahma parātparam

17.10

paraṃ jyotiḥ paraśivaṃ paraṃ vastu parāmṛtam
iti vedaśirobhiśca saṅgītaṃ parameśvaram

17.11

sarvāvayavaśobhāḍhyaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
śrīmaddhālāsyanāthaṃ taṃ rājaveṣadharaṃ mudā

17.12

dṛṣṭvā sundarapāṇḍyeśaṃ locanānāṃ mahotsavam
sauvarṇaiḥ puṣpajālaiśca navaratneranarghakaiḥ

17.13

saṃpūjya caraṇau tasya praṇanāma mahīpatiḥ
tamutthāpya samāliṅgya bhaktabhakto maheśvaraḥ

17.14

anugrahakarairvākyairambarairbhūṣaṇairapi
santoṣya preṣayāmāsa datvā''vasathamuttamam

17.15

tatastu mantriṇassarve kalyāṇārthaṃ samudyatāḥ
śāsanaṃ preṣayāmāsuḥ sarveṣāṃ bhūbhujāmapi

17.16

rājānaste'pi madhurāmupadābhirapūrayan
atha nīpāṭavīnāthaḥ samāhūya bṛhaspatim

17.17

codayāmāsa kanyāyā lakṣaṇāni parīkṣitum
tatassa rahasi prāptassusnātavaravigraham

17.18

kanyāṃ kāntimatīṃ dṛṣṭvā sarvāvayavamañjulām
tasyāḥ keśādipādāntaṃ lakṣaṇāni parīkṣya ca

17.19

devāntikaṃ tataḥ prāpya prāha gīrvāṇadeśikaḥ
svāmin sarvajña bhūteśa mahādeva jagadguro

17.20

sarvalakṣaṇasaṃpannā somaśekharakanyakā
sarvajñena tvayā jñātā tathā'pi śrīmadājñayā

17.21

parīkṣitā mayā cādya samyakśāstroktamārgataḥ
kāntimatyā lakṣaṇāni vakṣye varatarāṇi ca

17.22

devaloke'pi sadṛśī tayā kanyā na vidyate
keśā mūrddhā lalāṭañca locane nāsikā tathā

17.23

śrotragaṇḍoṣṭhadantāśca jihvā ca cibukaṃ tathā
kaṇṭhavakṣobhujāḥ pāṇitalāṃgulinakhā api

17.24

vakṣojayugalaṃ kukṣirnābhirjaghanamaṇḍalam
ūrū jānudvayaṃ jaṅge gulphe ca prapade tathā

17.25

aṅgulyaśca nakhāḥ pādatalagandhasvarāstathā
varṇaśca vanitānāṃ ca dvātriṃśallakṣaṇāni ca

17.26

kālābhrabhramarā nīlāḥ snigdhāssūkṣmāḥ sukomalāḥ
kiñcidākuñcitāḥ keśāḥ saubhāgyaiśvaryasūcakāḥ

17.27

gajakumbhanibho mūrdhā suvṛttaśca samunnataḥ
bharturāyyuṣyadaśśastassārvabhaumapadapradaḥ

17.28

alikaṃ cārthacandrābhaṃ sirāromavivarjitam
animaṃ tryaṅgulotsedhaṃ saubhāgyārogyakāraṇam

17.29

raktānte locane śaste susnigdhe kṛṣṇatārake
gokṣīravarṇaviśade komaḷe kṛṣṇapakṣmaṇī

17.30

samavṛttapuṭā nāsā tilapuṣpasamā śubhā
pralambau ca tathā karṇau śubhāvatau śubhapradau

17.31

śastau kapolau vāmākṣyāḥ pīnau vṛttau samunnatau
pāṭalau vartulau snigdhau rekhābhūṣitamadhyamau

17.32

yasyāścauṣṭhaścādharaśca sāraṅgasya priyā bhavet
gokṣīradhavalāḥ snigdhā dvātriṃśaddaśanāśśubhāḥ

17.33

adhastādupariṣṭācca samāḥ stokasamunnatāḥ
jihvaiyamiṣṭabhoktrī syācchoṇā mṛdvī sukomalā

17.34

cibukaṃ dvyaṅgulaṃ śastaṃ vṛttaṃ pīnaṃ ca mañjulam
māṃsalo vartulaḥ kaṇṭhaḥ praśastaścaturaṅgulaḥ

17.35

trirekhābhiryutaścetsa bhartussāmrājyasūcakaḥ
aṣṭādaśāṅgulatatamuraḥ pīvaramunnatam

17.36

romabhiśca sirābhiśca vihīnaṃ cet praśastakam
nirdoṣau ca bhujau syātāṃ gūḍhāsthigranthikomalau

17.37

sirāromavinirmuktau suvṛttau hariṇīdṛśām
mṛdumadhyonnataṃ raktaṃ talaṃ pāṇyorarandhrakam

17.38

praśastaṃ śastarekhāḍhyamalparekhaṃ sukhapradam
karaśākhāssuṃparvāṇo vṛttā dīrghāḥ kramātkṛśāḥ

17.39

praśastāḥ kāminīnāṃ ca sukhasampattihetavaḥ
snigdhāḥ samunnatāstāmrā vṛttāḥ kāntā nakhāḥśubhāḥ

17.40

suvṛttau sudṛḍhau pīnau samau śastau payodharau
udareṇāātitucchena visireṇa mṛdutvacā

17.41

yoṣit bhavati bhogāḍhyā nityaṃ mṛṣṭānnasevinī
gambhīrā dakṣiṇāvartā nābhissyātsukhasampade

17.42

jaghanaṃ kamaṭhīpṛṣṭhagajakumbhanibhaṃ śubham
karīndraśuṇḍākarabhakadalīkāṇḍasannibham

17.43

ūrudvayaṃ praśastaṃ syāt visiraṃ romavarjitam
vṛttaṃ piśitasampannaṃ jānuyugmaṃ praśasyate

17.44

romahīne same snigdhe yajjaṅghe kramavartule
sā rājapatnī bhavati visire sumanohare

17.45

gūḍhau gulphau śubhāyoktāvasirāḷau suvartulau
prapadaṃ māṃsalaṃ strīṇāṃ sirāhīnaṃ samunnatam

17.46

kamaṭhīkarparākāraṃ śubhaṃ rājñītvasūcakam
pādāṅgulyo ghanā vṛttā mṛdvyaśśastāssamunnatāḥ

17.47

nakhāścārdhendusadṛśā nirmalāḥ komalāśśubhāḥ
māṃsalaṃ mṛdulaṃ snigdhaṃ strīṇāṃ pādatalaṃ samam

17.48

asvedamaṣṇamaruṇaṃ sarvasaubhāgyakāraṇam
phullakalhārakamalapāṭalīcampakādibhiḥ

17.49

puṣpaissamaḥ syādgandhaśca śubho nārīvapurbhavaḥ
kokilānāṃkitaṃ śukanāṃ ca vallakīnāṃ svaraissamaḥ

17.50

svaraśca śobhanāyoktaḥ strīṇāṃ saubhāgyasūcakaḥ
taptakāñcanasaṅkāśā kāntāgātraprabhā varā

17.51

uktānāṃ lakṣaṇānāñca viparītāni yāni ca
tāni durlakṣaṇāni syurjñātavyāni vipaścitā

17.52

purā tvayopadiṣṭāni mayā cāvadhṛtāni ca
sallakṣaṇāni yānyadya dṛṣṭāni nikhilāni ca

17.53

sulakṣaṇeyaṃ kalyāṇī kanyā kāntimatī prabho
pariṇeyā kumāreṇa dhruvaṃ bhagavadājñayā

17.54

ityuktvā gīṣpatirbhaktyā śambhoścaraṇapaṅkaje
nidhāya ca mano netre tūṣṇīmāste suniścitaḥ

17.55

atha sundarapāṇḍyeśaḥ sarvajñaḥ sarvakarmasu
kuśalaḥ sumuhūrte ca lagne sugrahasaṃyute

17.56

vidhiviṣṇusahasrākṣapramukhairdevatāgaṇaiḥ
munīndrairapi nirvartya vratāni snātakarma ca

17.57

somaśekharabhūpena sakalatreṇa dhīmatā
dhārāpūrvaṃ pradattāyāḥ kanyakāyā vidhānataḥ

17.58

pāṇigrahaṇakarmāṇi svaputrasya samāpya ca
kalyāṇocitaveṣāḍhyālaṅkārālaṅkṛtaṃ sutam

17.59

āropya sahasā devo mattamātaṅgakandharam
purīṃ pradakṣiṇīkṛtya madhurāṃ samalaṅkṛtām

17.60

sarvābhīṣṭapradātāramīḍyamindrādidaivataiḥ
kulocitaṃ śambhuliṅgaṃ vandayitvā''tmajena ca

17.61

svaketanaṃ praveśyātha sarvamaṅgalasambhṛtam
putraṃ bhadrāsane sthāpya kāntimatyā ca kāntayā

17.62

gaṅgāditīrthasalilairhemakumbhasusambhṛtaiḥ
nigamoktaiśca vidhibhirabhyaṣiṃcanmahotsavam

17.63

tatassitātapatraṃ ca cāmare dve pradāya ca
anyāni yāni cihnāni rājñāṃ tāni dadau mudā

17.64

ugrāyograñca valayaṃ śaktiṃ caṇḍāyudhaṃ kramāt
dātumudyogamakarot hālāsyeśo munīśvarāḥ

17.65

āyudhatrayadānasya kāraṇaṃ kathayāmyaham
purā śambhoravamatiṃ kadācit bhāgyahānitaḥ

17.66

indrābdhimeravaścakrustadīśasya hṛdi sthitam
tasmāttān bādhituṃ taiśca śakrādīn kupitaḥ śivaḥ

17.67

divyaṃ haimaṃ mahābhāsaṃ citrakarmasamāvṛtam
tapanāyutasaṅkāśaṃ maṇijālairalaṅkṛtam

17.68

prādātsutāya valayaṃ valabhinmaulitāḍanam
dīptajvālāvalīyuktāṃ jvalanābhatanuprabhām

17.69

niśitā tulasaddhārāṃ mantrajālairadhiṣṭhitām
payonidhiṃ cākramituṃ śaktiṃ ca pradadau tataḥ

17.70

bhīṣaṇaṃ prahravadanaṃ prabhābhāsuramadbhutam
dṛḍhamāyatasarvāṅgamaribhirdurnirīkṣaṇam

17.71

caṇḍāyudhaṃ kantukavat giriṃ kartuṃ dadau tataḥ
etairetānpīḍayeti paunaḥpunyena cābravīt

17.72

tāngṛhītvogranāmā ca tanayaḥ prahramānasaḥ
nanāma devadevasya pādau bhaktyā viśuddhadhīḥ

17.73

utthāpyāliṅgya tanayaṃ samāghrāya ca mūrdhani
rājyabhārakṣamaṃ matvā rāmājanamanoharam

17.74

dṛṣṭvā putraṃ sundareśaḥ svadhāmani mano dadhau
vatsarāṇāṃ ca ṣaṭṣaṣṭisahasraṃ parameśvaraḥ

17.75

bhūlokaśivalokākhyāṃ madhurāṃ paripālya ca
athogre bhāramāropya pṛthivyā lokarakṣakaḥ

17.77

kāśyapīṃ muditassamyakpālayetyabhidhāya ca
taṭātakākhyayā devyā paramaṃ harṣamudvahan
antardadhe mahāliṅge sārdhaṃ svagaṇanāyakaiḥ
tadāprabhṛti bhūlokamugrastūgraparākramaḥ
yathā pitrā samādiṣṭaṃ śaśāsa sa mudā nṛpaḥ

17.78

sārvabhaumena cogreṇa sarve lokāḥ kṛtārthatām
samprāpussatataṃ prītāḥ saprajāstadguṇāśritāḥ

Linked texts (3)