Halasyakhanda 17
Hālāsyakhaṇḍa 17
- Language
- Sanskrit
17.1
iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ
hālāsyamāhātmye ugrapāṇḍyāvatāro nāma
pañcadaśo'dhyāyaḥ
kēntirattil kuru sāmrājya patavi tarupavarāka
amarntirukka, ṣaṇmukarē oru mukattuṭaṉ putalvaṉākap
piṟantār. antap peruviḻāvil ciṟaiyur̆ṟa aracarkaḷ
viṭutalaiyaṭaintaṉar. nāṭu mikak kōlāhalattuṭaṉ viḻā
koṇṭāṭiyatu. tēvarkaḷum muṉivarum māntarum peru
makiḻcciyur̆ṟaṉar. cūḻnilai teḷintu niṟaintu
kāṇappaṭṭatu. ellōrum tiruptiyuṟumpaṭi āṭai
āparaṇaṅkaḷ uṇavu mutaliyavai makiḻcciyum
kōlāhalamum tulaṅka vaḻaṅkappaṭṭaṉa.
nāṉkāvatu mātattil vīṭṭir̆ku veḷiyē cicu vantu
vāṉam pārttatu. āṟāvatu mātattil aṉṉap pirācaṉam,
mūṉṟāvatu vayatil cūṭā karmam, aintāvatu vayatil
upanayaṉam, toṭarntu aṟu pattu nāṉku kalaikaḷil payir̆ci,
taṉittu āyutap payir̆ci, mantira pirayōka muṟaiyuṭaṉ
taṉurvētap payir̆ci, eṉa taṉ eṭṭāvatu vayatil ukraṉ
tērnta aṟivāḷiyāṉāṉ. sāmutrikā lakṣaṇappaṭi
muppattiraṇṭu lakṣaṇaṅkaḷum avaṉiṭam
poruntiyiruntaṉa. kaikaḷ, kaṇkaḷiṉ ōraṅkaḷ, tāvaṭai,
mūkku, staṉaṅkaḷiṭaiyē iṭaiveḷi ivai
nīṇṭiruntaṉa. nākku, kuṟi, puṭṭam, kaṇuk kāl, ivai
kuṭṭai. viral kaṇukkaḷ, kēcaṅkaḷ, tantaṅkaḷ, nakam, tōl
ivai meṉmaiyuṭaṉiruntaṉa. kakkam, vayiṟu, ner̆ṟi,
tōḷ, mūkku, mārpu ivai mēṭiṭṭu uyarntiruntaṉa.
uḷḷaṅkāl uḷḷaṅkai, kaṇṇōram, nakam, mēlaṇṇam,
nākku, utaṭu, ivai civantiruntaṉa. talaiyum ner̆ṟiyum
vicālamāka iruntaṉa. kuralum valivum toppuḷum
āḻntiruntaṉa. ivai pākkiya niṟaivu, nīṇṭa āyuḷ,
peruñ celvam, iṉpap perukku, ivar̆ṟaik
kuṟippavai. ataṉāl ciṟanta aracaṉāka irukkat takuti
niṟaintavaṉ eṉak kaṇṭu suntarar paṭṭāpiṣēkam
ceyvikka niṉaittār. itu patiṉōṟāvatu tiruviḷaiyāṭal.
ṣoḍaśo'dhyāyaḥ
12. ugrāya āyudhadānam
agastyaḥvalayādyāyudhānāñca pradānañca yayā'karot
ugrāyograśca tāṃ līlāṃ vakṣye'haṃ munipuṅgavāḥ
17.2
atha saṅkalpasiddhena madhurānāyakena ca
cintite sati putrasya vaivāhikamahotsave
17.3
somaśekharabhūpālaḥ sūryavaṃśaśiromaṇiḥ
kalyāṇanagarīnāthaḥ śaṃbhudhyāna parāyaṇaḥ
17.4
atyugratapasā labdhāṃ sarvalakṣaṇasatkhanim
kanyāṃ kāntimatīṃ nāmnā mahālakṣmīmivāparām
17.5
śambhunā coditaḥ svapne vimānamadhiropya ca
manovegātsamāyāto madhure madhurāpure
17.6
hālāsyeśājñayā sadya āgataṃ somaśekharam
śrutvā vismayasaṃyuktāssacivā abhavaṃstadā
17.7
athābhimukhamāsādya mantriṇaḥ svāgatādibhiḥ
upacarya susantoṣya madhurairvacanairapi
17.8
taṃ nṛpaṃ prāpayāmāsurdevapāṇḍyasya sannidhim
siṃhāsane niviṣṭaṃ taṃ devatānāṃ ca daivatam
17.9
abhīṣṭamakhilaṃ dātumudyuktaṃ janmināṃ sadā
satyaṃ vijñānamānandaṃ paraṃ brahma parātparam
17.10
paraṃ jyotiḥ paraśivaṃ paraṃ vastu parāmṛtam
iti vedaśirobhiśca saṅgītaṃ parameśvaram
17.11
sarvāvayavaśobhāḍhyaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
śrīmaddhālāsyanāthaṃ taṃ rājaveṣadharaṃ mudā
17.12
dṛṣṭvā sundarapāṇḍyeśaṃ locanānāṃ mahotsavam
sauvarṇaiḥ puṣpajālaiśca navaratneranarghakaiḥ
17.13
saṃpūjya caraṇau tasya praṇanāma mahīpatiḥ
tamutthāpya samāliṅgya bhaktabhakto maheśvaraḥ
17.14
anugrahakarairvākyairambarairbhūṣaṇairapi
santoṣya preṣayāmāsa datvā''vasathamuttamam
17.15
tatastu mantriṇassarve kalyāṇārthaṃ samudyatāḥ
śāsanaṃ preṣayāmāsuḥ sarveṣāṃ bhūbhujāmapi
17.16
rājānaste'pi madhurāmupadābhirapūrayan
atha nīpāṭavīnāthaḥ samāhūya bṛhaspatim
17.17
codayāmāsa kanyāyā lakṣaṇāni parīkṣitum
tatassa rahasi prāptassusnātavaravigraham
17.18
kanyāṃ kāntimatīṃ dṛṣṭvā sarvāvayavamañjulām
tasyāḥ keśādipādāntaṃ lakṣaṇāni parīkṣya ca
17.19
devāntikaṃ tataḥ prāpya prāha gīrvāṇadeśikaḥ
svāmin sarvajña bhūteśa mahādeva jagadguro
17.20
sarvalakṣaṇasaṃpannā somaśekharakanyakā
sarvajñena tvayā jñātā tathā'pi śrīmadājñayā
17.21
parīkṣitā mayā cādya samyakśāstroktamārgataḥ
kāntimatyā lakṣaṇāni vakṣye varatarāṇi ca
17.22
devaloke'pi sadṛśī tayā kanyā na vidyate
keśā mūrddhā lalāṭañca locane nāsikā tathā
17.23
śrotragaṇḍoṣṭhadantāśca jihvā ca cibukaṃ tathā
kaṇṭhavakṣobhujāḥ pāṇitalāṃgulinakhā api
17.24
vakṣojayugalaṃ kukṣirnābhirjaghanamaṇḍalam
ūrū jānudvayaṃ jaṅge gulphe ca prapade tathā
17.25
aṅgulyaśca nakhāḥ pādatalagandhasvarāstathā
varṇaśca vanitānāṃ ca dvātriṃśallakṣaṇāni ca
17.26
kālābhrabhramarā nīlāḥ snigdhāssūkṣmāḥ sukomalāḥ
kiñcidākuñcitāḥ keśāḥ saubhāgyaiśvaryasūcakāḥ
17.27
gajakumbhanibho mūrdhā suvṛttaśca samunnataḥ
bharturāyyuṣyadaśśastassārvabhaumapadapradaḥ
17.28
alikaṃ cārthacandrābhaṃ sirāromavivarjitam
animaṃ tryaṅgulotsedhaṃ saubhāgyārogyakāraṇam
17.29
raktānte locane śaste susnigdhe kṛṣṇatārake
gokṣīravarṇaviśade komaḷe kṛṣṇapakṣmaṇī
17.30
samavṛttapuṭā nāsā tilapuṣpasamā śubhā
pralambau ca tathā karṇau śubhāvatau śubhapradau
17.31
śastau kapolau vāmākṣyāḥ pīnau vṛttau samunnatau
pāṭalau vartulau snigdhau rekhābhūṣitamadhyamau
17.32
yasyāścauṣṭhaścādharaśca sāraṅgasya priyā bhavet
gokṣīradhavalāḥ snigdhā dvātriṃśaddaśanāśśubhāḥ
17.33
adhastādupariṣṭācca samāḥ stokasamunnatāḥ
jihvaiyamiṣṭabhoktrī syācchoṇā mṛdvī sukomalā
17.34
cibukaṃ dvyaṅgulaṃ śastaṃ vṛttaṃ pīnaṃ ca mañjulam
māṃsalo vartulaḥ kaṇṭhaḥ praśastaścaturaṅgulaḥ
17.35
trirekhābhiryutaścetsa bhartussāmrājyasūcakaḥ
aṣṭādaśāṅgulatatamuraḥ pīvaramunnatam
17.36
romabhiśca sirābhiśca vihīnaṃ cet praśastakam
nirdoṣau ca bhujau syātāṃ gūḍhāsthigranthikomalau
17.37
sirāromavinirmuktau suvṛttau hariṇīdṛśām
mṛdumadhyonnataṃ raktaṃ talaṃ pāṇyorarandhrakam
17.38
praśastaṃ śastarekhāḍhyamalparekhaṃ sukhapradam
karaśākhāssuṃparvāṇo vṛttā dīrghāḥ kramātkṛśāḥ
17.39
praśastāḥ kāminīnāṃ ca sukhasampattihetavaḥ
snigdhāḥ samunnatāstāmrā vṛttāḥ kāntā nakhāḥśubhāḥ
17.40
suvṛttau sudṛḍhau pīnau samau śastau payodharau
udareṇāātitucchena visireṇa mṛdutvacā
17.41
yoṣit bhavati bhogāḍhyā nityaṃ mṛṣṭānnasevinī
gambhīrā dakṣiṇāvartā nābhissyātsukhasampade
17.42
jaghanaṃ kamaṭhīpṛṣṭhagajakumbhanibhaṃ śubham
karīndraśuṇḍākarabhakadalīkāṇḍasannibham
17.43
ūrudvayaṃ praśastaṃ syāt visiraṃ romavarjitam
vṛttaṃ piśitasampannaṃ jānuyugmaṃ praśasyate
17.44
romahīne same snigdhe yajjaṅghe kramavartule
sā rājapatnī bhavati visire sumanohare
17.45
gūḍhau gulphau śubhāyoktāvasirāḷau suvartulau
prapadaṃ māṃsalaṃ strīṇāṃ sirāhīnaṃ samunnatam
17.46
kamaṭhīkarparākāraṃ śubhaṃ rājñītvasūcakam
pādāṅgulyo ghanā vṛttā mṛdvyaśśastāssamunnatāḥ
17.47
nakhāścārdhendusadṛśā nirmalāḥ komalāśśubhāḥ
māṃsalaṃ mṛdulaṃ snigdhaṃ strīṇāṃ pādatalaṃ samam
17.48
asvedamaṣṇamaruṇaṃ sarvasaubhāgyakāraṇam
phullakalhārakamalapāṭalīcampakādibhiḥ
17.49
puṣpaissamaḥ syādgandhaśca śubho nārīvapurbhavaḥ
kokilānāṃkitaṃ śukanāṃ ca vallakīnāṃ svaraissamaḥ
17.50
svaraśca śobhanāyoktaḥ strīṇāṃ saubhāgyasūcakaḥ
taptakāñcanasaṅkāśā kāntāgātraprabhā varā
17.51
uktānāṃ lakṣaṇānāñca viparītāni yāni ca
tāni durlakṣaṇāni syurjñātavyāni vipaścitā
17.52
purā tvayopadiṣṭāni mayā cāvadhṛtāni ca
sallakṣaṇāni yānyadya dṛṣṭāni nikhilāni ca
17.53
sulakṣaṇeyaṃ kalyāṇī kanyā kāntimatī prabho
pariṇeyā kumāreṇa dhruvaṃ bhagavadājñayā
17.54
ityuktvā gīṣpatirbhaktyā śambhoścaraṇapaṅkaje
nidhāya ca mano netre tūṣṇīmāste suniścitaḥ
17.55
atha sundarapāṇḍyeśaḥ sarvajñaḥ sarvakarmasu
kuśalaḥ sumuhūrte ca lagne sugrahasaṃyute
17.56
vidhiviṣṇusahasrākṣapramukhairdevatāgaṇaiḥ
munīndrairapi nirvartya vratāni snātakarma ca
17.57
somaśekharabhūpena sakalatreṇa dhīmatā
dhārāpūrvaṃ pradattāyāḥ kanyakāyā vidhānataḥ
17.58
pāṇigrahaṇakarmāṇi svaputrasya samāpya ca
kalyāṇocitaveṣāḍhyālaṅkārālaṅkṛtaṃ sutam
17.59
āropya sahasā devo mattamātaṅgakandharam
purīṃ pradakṣiṇīkṛtya madhurāṃ samalaṅkṛtām
17.60
sarvābhīṣṭapradātāramīḍyamindrādidaivataiḥ
kulocitaṃ śambhuliṅgaṃ vandayitvā''tmajena ca
17.61
svaketanaṃ praveśyātha sarvamaṅgalasambhṛtam
putraṃ bhadrāsane sthāpya kāntimatyā ca kāntayā
17.62
gaṅgāditīrthasalilairhemakumbhasusambhṛtaiḥ
nigamoktaiśca vidhibhirabhyaṣiṃcanmahotsavam
17.63
tatassitātapatraṃ ca cāmare dve pradāya ca
anyāni yāni cihnāni rājñāṃ tāni dadau mudā
17.64
ugrāyograñca valayaṃ śaktiṃ caṇḍāyudhaṃ kramāt
dātumudyogamakarot hālāsyeśo munīśvarāḥ
17.65
āyudhatrayadānasya kāraṇaṃ kathayāmyaham
purā śambhoravamatiṃ kadācit bhāgyahānitaḥ
17.66
indrābdhimeravaścakrustadīśasya hṛdi sthitam
tasmāttān bādhituṃ taiśca śakrādīn kupitaḥ śivaḥ
17.67
divyaṃ haimaṃ mahābhāsaṃ citrakarmasamāvṛtam
tapanāyutasaṅkāśaṃ maṇijālairalaṅkṛtam
17.68
prādātsutāya valayaṃ valabhinmaulitāḍanam
dīptajvālāvalīyuktāṃ jvalanābhatanuprabhām
17.69
niśitā tulasaddhārāṃ mantrajālairadhiṣṭhitām
payonidhiṃ cākramituṃ śaktiṃ ca pradadau tataḥ
17.70
bhīṣaṇaṃ prahravadanaṃ prabhābhāsuramadbhutam
dṛḍhamāyatasarvāṅgamaribhirdurnirīkṣaṇam
17.71
caṇḍāyudhaṃ kantukavat giriṃ kartuṃ dadau tataḥ
etairetānpīḍayeti paunaḥpunyena cābravīt
17.72
tāngṛhītvogranāmā ca tanayaḥ prahramānasaḥ
nanāma devadevasya pādau bhaktyā viśuddhadhīḥ
17.73
utthāpyāliṅgya tanayaṃ samāghrāya ca mūrdhani
rājyabhārakṣamaṃ matvā rāmājanamanoharam
17.74
dṛṣṭvā putraṃ sundareśaḥ svadhāmani mano dadhau
vatsarāṇāṃ ca ṣaṭṣaṣṭisahasraṃ parameśvaraḥ
17.75
bhūlokaśivalokākhyāṃ madhurāṃ paripālya ca
athogre bhāramāropya pṛthivyā lokarakṣakaḥ
17.77
kāśyapīṃ muditassamyakpālayetyabhidhāya ca
taṭātakākhyayā devyā paramaṃ harṣamudvahan
antardadhe mahāliṅge sārdhaṃ svagaṇanāyakaiḥ
tadāprabhṛti bhūlokamugrastūgraparākramaḥ
yathā pitrā samādiṣṭaṃ śaśāsa sa mudā nṛpaḥ
17.78
sārvabhaumena cogreṇa sarve lokāḥ kṛtārthatām
samprāpussatataṃ prītāḥ saprajāstadguṇāśritāḥ
Linked texts (3)
- Hālāsyairmāhātmya — Sanskrit
- Hālāsyamāhātmya — Sanskrit
- Hālālasyamāhātmya — Sanskrit