Halasyakhanda 19
Hālāsyakhaṇḍa 19
- Language
- Sanskrit
19.1
aṣṭādaśo'dhyāyaḥ
14. indramaulibhedanam
kadambavananāthasya karuṇāsāgarasya ca
vakṣyami mahatīṃ līlāṃ vṛtrārermaulibhedinīm
19.2
indrasya pāṇḍyabhūpānāṃ vaimatyaṃ kiñcidasti hi
heturna jñāyate tasya devādyaiḥ kṛtibhirjanaiḥ
19.3
taddheturuktaḥ skandena mayā pṛṣṭena sādaram
yūyametadrahasyañca śṛṇudhvaṃ munipuṅgavāḥ
19.4
purā cerasya colasya pāṇḍyasya ca mahīpateḥ
deśā grahāṇāṃ vakreṇa kadācidvṛṣṭivarjitāḥ
19.5
vrīhyādisarvadhānyāni nadyādiṣu jalānyapi
tṛṇānyapi ca sarvatra durbhikṣāṇyabhavan bhṛśam
19.6
kṛśāni godhanānyāsan vṛkṣādyāśśuṣkatāṃ gatāḥ
prajāssarvāssusantaptāḥ pakṣiṇaśca mṛgā api
19.7
tamupaplavamālokya prāṇināṃ te ca pārthivāḥ
sambhrūya sahasaikatra vicārya ca parasparam
19.8
madīyanilayaṃ prāpurmalayācalamadhyagam
śrīhālāsye śivapade dvādaśāntagate pare
19.9
kalmaṣāraṇyakālāgniṃ kālakālaṃ kapālinam
kālakūṭalasatkaṇṭhaṃ kadambavananāyakam
19.10
kāmitārthapradātāraṃ kāntaṃ kāntārdhavigraham
kāraṇaṃ pañcakṛtyānāṃ kāmaśāsanamīśvaram
19.11
cirantanaṃ mahāliṅgaṃ purandaramukhāmaraiḥ
nirantarasukhāvāptyai vicintitapadāmbujam
19.12
śivaṃ taṃ dhyāyamānasya mamāntikamupāgatāḥ
uktavanto vṛṣṭyabhāvaṃ te mahīpālapuṅgavāḥ
19.13
divyadṛṣṭyā samālokya grahāṇāṃ vakratāmaham
uktavānatha tebhyaśca vṛṣṭyabhāvasya kāraṇam
19.14
he pāṇḍyaceracolāśca śṛṇvaṃtu nṛpapuṅgavāḥ
adya prārabdhā tvanāvṛṣṭiḥ krūrā dvādaśavārṣikī
19.15
aṅgārakaśca sūryaśca pṛṣṭhīkṛtya ca bhārgavam
gacchatastāvubhāvagre śukro vakro mahānabhūt
19.16
tasmāddvādaśavarṣāṇāṃ madhye vṛṣṭerna kāraṇam
utpanneyamanāvṛṣṭiḥ samānā jagatītale
19.17
tathā'pi yuṣmaddeśeṣu vṛṣṭyupāyaṃ vadāmyaham
hālāsyanāyako devo bhaktāpaddhvañjane rataḥ
19.18
bubhukṣūṇāṃ mumukṣūṇāṃ bhogamokṣau prayacchati
ye mahotpātabhītāśca ye mahāvyādhipīḍitāḥ
19.19
ye kṛtāntaprabhītāśca taissevyassundareśvaraḥ
purā mṛkaṇḍutanayaḥ kālapāśena pīḍitaḥ
19.20
taṃ jitvā nityatāṃ prāpa mahāliṅgasaparyayā
hālaṃ sāgarajaṃ ghoraṃ saṃhṛtya bhuvanatrayam
19.21
rakṣatīśastadā cāsīnnāmnā hālāsyanāyakaḥ
śailādiśca tamārādhya labdhvā sārūpyamaiśvaram
19.22
vividhānāṃ ca sarveṣāṃ gaṇānāmagraṇīrabhūt
devāśca dānavāssiddhā gandharvāḥ kinnarā narāḥ
19.23
sundareśaṃ samārādhya labhante kāṃkṣitānvarān
atassundaranāthaṃ taṃ bhavanto'pi samāhitāḥ
19.24
ārādhya tatprasādena labhadhvaṃ vṛṣṭimuttamām
ityuktāste'tha māṃ prītāḥ punaḥ papracchurādarāt
19.25
kadā kena prakāreṇa samārādhita īśvaraḥ
prayacchatyakhilān kāmān sa prakāra ihocyatām
19.26
iti bhūpaiḥ prārthite tu somavāravrataṃ mahat
upadiṣṭaṃ mayā sadyaśśambhossantuṣṭikāraṇam
19.27
vrataprabhāvaṃ te śrutvā śrīhālāsyamavāpya ca
saṃsnāya hemapadminyāṃ bhasmadigdhakalebarāḥ
19.28
dhṛtarudrākṣamālāśca nityakṛtyaṃ vidhāya ca
śivavratottamaṃ sadyaśśivayoḥ prītikāraṇam
19.29
bhaktyā mahatyā cakruste mahāliṅge mahīśvarāḥ
tataḥ stutvā namaskṛtya santuṣṭaṃ parameśvaram
19.30
prārthayanti ca vṛṣṭyarthaṃ somasundaramīśvaram
divyā vāṇī tadā teṣāṃ nṛpāṇāṃ prītikāriṇī
19.31
sundareśājñayā sadyassañjātā madhurasvanā
bhūpā deśeṣu yuṣmākaṃ vṛṣṭikartā divaspatiḥ
19.32
vṛṣṭyarthaṃ prārthanīyo'yaṃ divaṃ gatvā mamājñayā
nabhomārgeṇa gantuṃ ca sāmarthyaṃ vo bhaviṣyati
19.33
śrotrāmṛtaṃ śivavacaśśrutvā bhūpālapuṅgavāḥ
nabhomārgeṇa sahasā devendranikaṭaṃ yayuḥ
19.34
jñānadṛṣṭyā parijñāya teṣāmāgamanaṃ purā
trīṇyāśu bhadrapīṭhāni sutrā burn kalpitāni hi
19.35
puro gatvā ceracolau praṇamya ca purandaram
tacchāsanāccopaviṣṭāvubhau tau bhadrapīṭhayoḥ
19.36
na natvā pāṇḍyabhūpālo devendraṃ svasya kalpitam
anunnata bhadrapīṭhaṃ tyaktvā ca punarunnatam
19.37
devendrādhiṣṭhitaṃ prāpa siṃhāsanavaraṃ param
tāndṛṣṭvā sañcakārārtha devendraḥ prītamānasaḥ
19.38
kimāgamanakāryaṃ va iti papraccha tāṃstadā
ceracolau ca cāṭūni proktvā saddvacanāni ca
19.39
svadeśayorvṛṣṭihāniṃ taddhetorlokapīḍanam
abrūtāṃ sa tu tacchrutvā varṣateti ghanānaśāt
19.40
pāṇḍyastu pālayanmānaṃ vṛṣṭihāniṃ svadeśagām
naivāhāsūyayāviṣṭo devarājo'bhavattadā
19.41
tayossa labdhvābharaṇe pradadau ceracolayoḥ
durvahaṃ sumahaddhāraṃ hāraṃ ratnamayaṃ tataḥ
19.42
pāṇḍyāya pradadau śīghraṃ tacchaktyālokanecchayā
sa tu mālāvadakliṣṭaṃ dadhau vismayasaṃyutaḥ
19.43
indraḥ prāha saherṣyo'pi pāṇḍyapa tvaṃ mahān khalu
ugrasya vaṃśajatvaṃ te vyaktamadya suniścitam
19.44
hāradhārī pāṇḍyarāja iti khyātiṃ gamiṣyasi
kiṃ ca sundarapāṇḍyaśca khyātanāmā bhaviṣyasi
19.45
ityukte devarājena prāha cāṭūni pāṇḍyapaḥ
vākyānyativicitrāṇi mahendraprītihetave
19.46
gacchateti nṛpāṃstrīṃstān pratyukte meghavāhane
te ca jagmurmudā yuktāḥ svaṃ svaṃ deśaṃ nṛpottamāḥ
19.47
sañjātā mahatī vṛṣṭissvakāle ceracolayoḥ
deśayoḥ pāṇḍyadeśe tu naiva vṛṣṭirajāyata
19.48
dhānyānāmāyatirabhūddeśataśceracolayoḥ
pāṇḍyastu lajjito'pyantardhīratvādvṛttimeyivān
19.49
evantu hṛdi vaimatyaṃ sadaivārstīdrapāṇḍyayoḥ
munayaḥ
uktaṃ rahasyaṃ bhavatā sa bhūpālaśca kiṃ vyadhāt
19.50
pāṇḍyaḥ paścānmahāmānī brūhi tvaṃ tacca naḥ kramāt
agastyaḥvaneṣu śvāpadābhāvānmṛgayārthaṃ sa jātucit
19.51
malayaṃ prāpya cikrīḍa mṛgādyaiḥ parito'bhramat
puṣkalāvartakādīṃstāṃścaturo meghanāyakān
19.52
āsīnāṃstattaṭe dṛṣṭvā jagrāha sphurato bhaṭaiḥ
ānīya sadyaḥ kārāyāṃ cikṣepa nigalānvitān
19.53
tacchrutvā yoddhumāyāto devarājo ruṣānvitaḥ
pāṇḍyabhūpo'pi dhīrassannirgatyāntaḥpurājjavāt
19.54
sundareśaṃ mahāliṅgaṃ sumīnākṣyā samanvitam
bhaktyā pradakṣiṇīkṛtya stutvā samyakpraṇamya ca
19.55
āruhya suvimānañca mīnadhvajavirājitam
gatvā'bhimukhamindrasya yuddhāyodyogamātanot
19.56
āsīdāyodhanaṃ paścāttridivādhipapāṇḍyayoḥ
astramastreṇa saṃhṛtya parasparajayaiṣiṇoḥ
19.57
āgneyaṃ vāruṇāstreṇa vāruṇaṃ cānilāstrataḥ
ānilaṃ pannagāstreṇa pannagaṃ gāruḍāstrataḥ
19.58
gāruḍaṃ ca mahāpāśānmahāpāśaṃ gajāstrataḥ
gajāstramapi saiṃhena saiṃhaṃ ca śarabhāstrataḥ
19.59
evamastrāṇi ghorāṇi ghorairastrairnipātya ca
tathā tau tīkṣṇaśastrābhyāṃ dhanuṣī svasvahastage
19.60
babhañjaturtikruddhau mallayuddhaṃ ca cakratuḥ
aśanipātanibhairati dāruṇaiḥ kaṭhinamuṣṭikṛtairapi tāḍanaiḥ
nayanabṛndayutaṃ ca kalebaraṃ śatamakhasya mahadvyathitaṃ vyadhāt
19.61
śatamakho'pi mahābalasaṃyutaḥ kanakaparvatasannibhasārayā
vidhṛtayā bhujayā kuliśāyudhaṃ kupitadaṇḍadhareṇa samo babhau
19.62
tadanu pāṇḍyanṛpo valayāyudhaṃ tapanakoṭinibhaṃ niśitaṃ dadhat
atulacakradhareṇa samo babhāvatibalena parākramataḥ śriyā
19.63
vajrāyudhaṃ kulādrīṇāṃ pakṣaśātanasukṣamam
19.64
vyasarjyanmahāghoramindraḥ pāṇḍyanṛpaṃ prati
ugro mahāghorataraṃ durbhedyaṃ valayāyudham
19.65
bahuśo bhrāmayitvā tamativegena cākṣipat
vegāgataṃ mahāvajraṃ nipātya dharaṇītale
19.66
kirīṭaṃ vṛtraśatrośca bhinatti valayo mahān
somasundaraliṅgasya bhaktyā cātulayānvitaḥ
19.67
ugrākhya ugratanayo naiva jeyo mayā'dhunā
iti niścitya manasā vrīḍitaḥ prayayau svarāṭ
19.68
ugro vijitya vṛtrāriṃ caturaṅgabalānvitaḥ
mahadbhistūryaghoṣaiśca jayaghoṣaiśca vandinām
19.69
purīṃ ca madhurāṃ prāpya sāmbaṃ śambhuṃ praṇamya ca
prāpāntaḥpuramātmīyaṃ kṛtanīrājanotsavaḥ
19.70
indro'pi mauliśūnyena mastakena samanvitaḥ
śrīmaddhālāsyanāthena madīyaṃ rakṣitaṃ śiraḥ
19.71
iti samyagviniścitya vrīlāvanatakandharaḥ
nagarīṃ svāṃ ca samprāpa mahatīmamarāvatīm
19.72
valāhakānmocayituṃ valārātirathodyataḥ
patrikāṃ pāṇḍyabhūpāya preṣayāmāsa dūtataḥ
19.73
deva pāṇḍya mahābhāga bhavatassadṛśo na hi
utsāhādyāstvadīyāśca durnirīkṣyā hi śaktayaḥ
19.74
muktvā cābhrānmadīyāṃśca preṣayāśu madantikam
yathākālaṃ suvṛṣṭissyāttava rāṣṭre na saṃśayaḥ
19.75
iti saṃlikhya samprāptāṃ vācayitvā ca patrikām
śambhossundarapāṇḍyasya putro nītimanusmaran
19.76
vṛṣṭyarthaṃ pratibhūḥ kassyāditi prāha yadā nṛpaḥ
tadā'haṃ pratibhūrasmītyāha prītyai biḍaujasaḥ
19.77
saptagrāmādhipeṣveko vandyeṣu ca jaleṣu ca
prasiddhaśśambhubhaktyā ca vīryeṇa yaśasā śriyā
19.78
ekavīra iti khyāto nāmadheyena cārthataḥ
atha pāṇḍyamahīpālo mumoca jalabhṛdvarān
19.79
tadāprabhṛti tadrāṣṭre suvṛṣṭissumahatyabhūt
subhikṣamabhavadrājyaṃ prajāssarvāssunanditāḥ
19.80
līlā caturdaśī proktā sarvasantoṣahāriṇī
sadyassuvṛṣṭikartrī ca sarvasaukhyapradāyinī
19.81
yaḥ kaścitsakṛdapyenāṃ līlāṃ samyakchṛṇoti ca
labhate kāṃkṣitāṃtsarvān puruṣārthāṃścaturvidhān
Linked texts (3)
- Hālāsyairmāhātmya — Sanskrit
- Hālāsyamāhātmya — Sanskrit
- Hālālasyamāhātmya — Sanskrit