Halasyakhanda 29
Hālāsyakhaṇḍa 29
- Language
- Sanskrit
29.1
iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ
hālāsyamāhātmye - siddhacaritraṃ nāma
ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ
saptaviṃśo'dhyāyaḥ
21. śilāgajāya ikṣudaṇḍadānam
ṛṣayaḥ -
kumbhasambhava sarvajña tava vāgamṛtaṃ vayam
pītvā śravaṇapātraiśca tṛptiñca na labhāmahe
29.2
kiṃ cakāra punassiddhaḥ kiṃ cakāra sa pāṇḍyarāṭ
iti sarvaṃ samācakṣva śrotuṃ kautūhalaṃ hi naḥ
29.3
teṣāṃ vākyaṃ samākarṇya bhagavān kumbhasambhavaḥ
vaktumārabhatāśeṣaṃ caritraṃ nṛpasiddhayoḥ
29.4
agastyaḥ -
śṛṇudhvamatha viprendrā līṃlāṃ hālāsyavāsinaḥ
ikṣudaṇḍapradānākhyāṃ śilāmayagajāya ca
29.5
athābhiṣekapāṇḍyastu preṣayāmāsa mantriṇaḥ
kartuṃ siddhasya cāhvānaṃ samarthān sarvakarmasu
29.6
te gatvā prārthayāmāsurantikaṃ siddharūpiṇaḥ
svāmin siddha samāgaccha mahārājasya mandiram
29.7
sarvānugrahakṛttvaṃ hi kuru tasyāpyanugraham
siddhaścaśrutvā vacasteṣāṃ prāha prahasitānanaḥ
29.8
abhiṣekadharaḥ pāṇḍyassa mahārājaśekharaḥ
ahaṃ siddhastapasvī ca kiṃ kāryaṃ mama tena vai
29.9
ityuktvā preṣitāssarve sacivāḥ pāṇḍyabhūpateḥ
śrutvā'bhiṣekapāṇḍyo'pi siddhasya vacanaṃ ca taiḥ
29.10
garneṇa mahatā yuktastena kiṃ vā bhaviṣyati
iti matvā ca manasi tūṣṇīmāste sma bhūpatiḥ
29.11
ekadā sundareśasya śambhorāyatanāśritam
vāyavyaṃ diggajaṃ paśyan sa siddhassamavasthitaḥ
29.12
tadā makarasaṅkrānti puṇyakālassamāgataḥ
hemapadmākare snātvā mahān pāṇḍyamahīpatiḥ
29.13
nantumīśaṃ kṛtodyogastadānīṃ sahasā'bhyagāt
puro gatāḥ kañcukino mahākāyā mahābalāḥ
29.14
madoddhatā bhūṣitāśca pāṇḍyapārthivakiṅkarāḥ
siddhaṃ prahartumudyuktā hemavetralasatkarāḥ
29.15
uttiṣṭhottiṣṭha he siddha durbuddhe gaccha satvaram
devaṃ vanditumāyāti pradakṣiṇavaśāmnṛpaḥ
29.16
muhurmuhuriti proccaiḥ prāhuste so'pi nirbhayaḥ
na cacāla sa kiñcicca babandha dṛḍhamāsanam
29.17
tataḥ pāṇḍyamahīpālassiddhasyāntikamāyayau
niścalaṃ citragamiva siddhaveṣadharaṃ haram
29.18
vilokya vismito bhūtvā sasmitaṃ pṛcchati sma saḥ
bhavān kaḥ kuta āyātaḥ kimarthamiha vartate
29.19
kā vidyā tava kā śaktiḥ kā saṃjñā kathayādya naḥ
iti rājavacaśśrutvā siddho vaktuṃ pracakrame
29.20
siddhaḥrājan pāṇḍyakulottuṅga sarvaṃ tacchrotumarhasi
ahaṃ siddho hyanāthastu bhikṣāśī svairasañcaraḥ
29.21
mama deśastu kāśmīraḥ purī vārāṇasī prabho
tatpradeśādvinirgatya śivakṣetrāṇi darśayan
29.22
kramātkatipayairmāsairāgato'smi śanaiśśanaiḥ
anādibhūtamakhilajagatkāraṇamavyayam
29.23
śrīmaddhālāsyanāthākhyaṃ mūlaliṅgañca darśitum
manujānāñca sarveṣāṃ madhurāpuravāsinām
29.24
vividhānmatprabhāvāṃśca pradarśayitumadbhutān
pradātuṃ vāñchitārthāṃśca varte'syāṃ puri bhūpate
29.25
nāsti vidyāsu sarvāsu lokeṣvaviditā mayā
mayi santi mahīpāla sadā sarvāśca śaktayaḥ
29.26
ājñāsiddhaśca nāmnā''haṃ kiṃ kāryaṃ te mahāprabho
ityuktvā smitavaktraḥ san yathāpūrvaṃ sukhaṃ sthitaḥ
29.27
nairapekṣyañca darpañca dṛṣṭvā dhairyañca bhūpatiḥ
tūṣṇīmatiṣṭhattatraiva kiṃ kartavyamiti smaran
29.28
tadā kṛṣīvalaḥ kaścidrājānaṃ draṣṭumāgataḥ
ikṣudaṇḍamatisthūlamatidīrghaṃ sukomalam
29.29
viśālaparvasaṃyuktaṃ nayanānandadāyakam
prāyacchatsa mahīpālo hastenāpi tamagrahīt
29.30
apūrvamikṣukāṇḍañca vilokya prītamānasaḥ
punaḥ prāha sa taṃ siddhaṃ śilāniścalavigraham
29.31
ājñāsiddho bhavān siddha satyaścenmama hastagam
ikṣukāṇḍaṃ bhakṣayatu vimānādhāradiggajaḥ
29.32
śilāmayagajastaṃ tu bhakṣayiṣyati cettataḥ
sarvaṃ dadāmi sveṣṭaṃ bho mannāthaśca bhaviṣyasi
29.33
tat śrutvā sahasā siddho nṛpatervākyavistaram
smayamānamukhāmbhoja idaṃ vacanamabravīt
29.34
rājan śaśikulādhīśa śāsitārātimaṇḍala
tava sarvaṃ dadāmīti nirarthakavaco'bravīḥ
29.35
ekā'navadyā vidyā cedyasmin sa puruṣottamaḥ
sarvalokādhipūjyaśca sarvavidyādhikastvaham
29.36
artho'bhilaṣitassarvairmayyasti hi mahīpate
kiñcinnāsti mahīpāla mayā tvatto'bhikāṃkṣitam
29.37
paśya paśya nṛpetyuktvā gajasyājñāṃ dadau dṛśā
bhūpaterbhujagaṃ sadya ikṣukāṇḍaṃ manoharam
29.38
ādāya cara mātaṅga sundarājñā tavāstviti
śrutvā''jñāvacanaṃ tasya mahāsiddhasya cādbhutam
29.39
yugāntameghasadṛśamahābṛṃhitasaṃyutaḥ
ibhastu bhūpahastāttamādāyābhakṣayatkṣaṇāt
29.40
mahārghāñca mahādīptāṃ mānitāñca mahīpateḥ
mṛṇāḷaśaṅkayā'thāsya jagrāhaikāvalīmapi
29.41
tāmādātuṃ samudyuktā hā heti nikaṭasthitāḥ
gaja tvaṃ bhakṣayetyuktvā siddhaścājñāṃ dadau krudhā
29.42
tadā gambhīraphītkāraṃ kurvvaṃstāṃ sa mataṃgajaḥ
bhakṣayāmāsa siddhasya tasya vākyābhicoditaḥ
29.43
nṛpo viṣādī kruddhassan rūkṣaṃ siddhamalokayat
prahartuṃ kṛtasannāhā yodhāssiddhāntikaṃ gatāḥ
29.44
sahasotthāya siddhaśca tānvilokya bahūn bhaṭān
abhayīkṛtahastassan stambhayitvā svaśaktitaḥ
29.45
tiṣṭha tiṣṭheti bhartsyaitān hasaṃstatraiva tasthivān
tyaktvā roṣaṃ vismitassanbilokyāsya ca vaibhavam
29.46
sacivaissaṃhṛtassamrāṭ siddhapādāmbujadvayam
svottamāṅgaṃ samāropya puḷakāñcitavigrahaḥ
29.47
aparādhaṃ kṣamasveti punaḥ punarudīrayan
paraṃ paravaśo bhūtvā tasthau stambha ivācalaḥ
29.48
atha siddhassamālokya bhaktyā bhītyā ca saṃyutam
vāñchitārthaṃ prārthaya tvamiti prāha mahīpatim
29.49
siddhavākyaṃ samākarṇya praṇipatya kṛtāñjaliḥ
putraṃ sadguṇasaṃyuktaṃ prārthayāmi prayaccha bho
29.50
iti tatprārthanāṃ śrutvā siddhaveṣadharo'bravīt
tavāstu putrasaubhāgyaṃ mahadaiśvaryasaṃyutam
29.51
yaśaśca dīrghamāyuśca paścānmuktiśca śāśvatī
ityuktvā gajavaktrācca gṛhītaikāvalīmapi
29.52
datvā''śīrbhiśśva saṃvardhya pāṇibhyāṃ paryamarśayat
iti pāṇḍyamahīpālaṃ paritoṣya varārpaṇāt
29.53
siddharūpī paraśivassatyānandacidātmakaḥ
hālāsyanātho bhagavānantardhānamagātkṣaṇāt
29.54
vicitraṃ taccaritrañca siddhasyālokya bhūpatiḥ
niścitya sundareśasya vinoda iti mānase
29.55
liṅgamūrtidharasyātha sundareśasya sannidhim
prāpya bhaktyā sampraṇamya kartumārabhata stutim
29.56
abhiṣekapāṇḍyakṛtā stutiḥ
abhiṣekapāṇḍyaḥ -
paripūrṇa parānanda paracitsatyavigraha
sundareśvara sarvajña trāhi māmaparādhinam
29.57
phālākṣijātajvalana lelihānamanobhava
jīvanmuktipurīnātha trāhi māmaparādhinam
29.58
pārijātaguṇātītapādapaṅkajavaibhava
kadambakānanādhyakṣa trāhi māmaparādhinam
29.59
bhaktaprārthitasarvārthakāmadheno purāntaka
karuṇāvaruṇāvāsa trāhi māmaparādhinam
29.60
kaivalyadānanirata kālakūṭabhayāpaha
kanyakānagarīnātha trāhi māmaparādhinam
29.61
kamalāpativāgīśaśacīśapramukhāmaraiḥ
paripūjitapādābja trāhi māmaparādhinam
29.62
pañcāsya pannagāṅgāṅga parānandapradāyaka
parvatādhīśajāmātaḥ trāhi māmaparādhinam
29.63
parātpara padāmbhojaparidhyānaratātmanām
kāṃkṣitārthaprada svāmin trāhi māmaparādhinam
29.64
aparādhāṣṭakaṃ stotraṃ yaḥ paṭhettava sannidhau
tasyānantāparādhaṃ ca kṣamasva karuṇānidhe
29.65
iti stutvā mahāliṅgaṃ praṇipatya muhurmuhuḥ
punarapyāryayā bhūpastuṣṭāva parameśvaram
29.66
hālāsyanātha śambho parihṛtabhaktāparādha eva tvam
ahamapi tava pādāmbujaśaraṇastvaṃ pāhi māṃ maheśāna
29.67
kadambakāntakāntāra kalpitendravimānaga
śambho kṣamasvāparādhān kṛtānajñānataḥ prabho
29.68
ityādibhiśca stutibhisstutvā vismitamānasaḥ
punaḥ punaḥ praṇamyātha nṛpaḥ svālayamāyayau
29.69
atha vikramapāṇḍyākhyaṃ putraṃ labdhvā mahaujasam
tasminnikṣipya bhūbhāramabhiṣekadharo nṛpaḥ
29.70
śrīmaddhālāsyanāthasya kṛpāprāptamanorathaḥ
bhuvi bhuktvā ciraṃ bhogānante kaivalyamāptavān
29.71
atha vikramapāṇḍyo'pi piturapyadhikāṃ śriyam
labdhvā sundaranāthasya maheśasya kṛpābalāt
29.72
vidyāvinayasaubhāgyasarvasampatsamanvitaḥ
rājyaṃ cakāra nītyā ca sarvalokābhinanditaḥ
29.73
yasyājñayekṣukāṇḍaṃ ca jagrāha grāvakuñjaraḥ
uddaṇḍaśuṇḍādaṇḍastannamastasmai pinākine
29.74
iti hālāsyanāthasya siddhaveṣadharasya ca
līlāśravaṇamātreṇa naraḥ pāpairvimucyate
29.75
ityekaviṃśāṃ līlāṃ yaśśṛṇoti manujassa tu
labdhvā samastāssiddhīśca bhuktvā bhogānihottamān
29.76
jñānoḍupena santīrya dustaraṃ bhavasāgaram
śrīmaddhālāsyanāthasya sāyujyaṃ labhate dhruvam
Linked texts (3)
- Hālāsyairmāhātmya — Sanskrit
- Hālāsyamāhātmya — Sanskrit
- Hālālasyamāhātmya — Sanskrit