Halasyamahatmya 30
Hālāsyakhaṇḍa 30
- Language
- Sanskrit
30.1
attiyāyam - 29
23. antaṇap peṇṇiṉ tuyar nīkkam
maturaiyil virūpākṣaṉ eṉṟa antaṇaṉ iruntāṉ.
avaṉatu maṉaivi suvratai. iṉitu pēcupavaḷ, ciṟanta
pativratai. iruvarum ciṟanta civapaktarkaḷ. virūpākṣaṉ
por̆ṟāmaraik kuḷattil nīrāṭi mīṉākṣiyaiyum
suntarēcvararaiyum vaṇaṅki saptamātākkaḷiṉ
arukāmaiyil kauriyait tyāṉittu avaḷatu ēkākṣara
mantrattai japittut tavamiruntāṉ. veku kālamāka puttirap
pēṟu illātirunta tampatiyarukku oru peṇ piṟantāḷ.
avaḷaik kauriyeṉap peyariṭṭu vaḷarttāṉ. aintāvatu
vayatilantap peṇ tantaiyiṭam vāḻkkait tuyaraṅkaḷ
nīṅka utavum upatēcam tarumpaṭi kēṭṭāḷ. ciṟumiyiṉ
kēḷviyilirunta teyvikattaik kaṇṭa tantai avaḷukku
ulakiṉ pērāḷumai niṟainta kauriyiṉ ēkākṣara
mantramāṉa hrīṅkāra mantrattai muṟaippaṭi upatēcittār.
pērākācattiṉ iṭaiyē tulaṅkukiṟa anta tēvi hrutaya
veḷiyilum tulaṅkuvāḷ. amutak kaṭaliṉ iṭaiyē
rattiṉat tīvil kar̆pakat tōṭṭattiṉ naṭuviluḷḷa māṇikya
maṇṭapattil patma pīṭattiṉ mītamarnta karuṇaik kaṭalāka,
valatu kaiyil centāmaraiyaiyum iṭatukaiyil amuta
kalacattaiyum ēnti civaṉatu maṭimītamarntu pakkattil
vināyakarum skantarum amarntirukka civaṉiṉ karuṇaiyē
vaṭivāka amarntuḷḷa tēviyait tyāṉikkum vaḻiyaiyum
upatēcittār. avaḷ atai ēr̆ṟu japam ceytu sitti
per̆ṟāḷ.
eṭṭu vayatāṉa peṇṇai maṇam ceyvikka muyaṉṟa
virūpākṣaṉ. pikṣaikkāka vanta prahmacārikku nīr vārttup
peṇṇait tantār. kulamō, kōttiramō etaṉaiyum
vicārikkāmal ivar tāṉam ceyyum pōtu arukil
maṉaiviyō uṟaviṉarō illai. avarkaḷ vīṭṭir̆ku
vantatum maṇam naṭantuviṭṭatai uṇarntu kulamum,
kōttiramum aṟiyāmal peṇṇait tāṉam ceytataip
par̆ṟic caṇṭaiyiṭṭaṉar. anta prahmacāriyiṭam ataṉaip
par̆ṟi vicārittaṉar. mar̆ṟa vivaraṅkaḷ poruntiyirukka,
avaṉ caivaṉalla, ūrtva puṇṭra miṭupavaṉ eṉṟa kuṟai
aṉaivaraiyum vāṭṭiyatu. kaṇavaṉiṉ vīṭṭir̆kuvanta
kauriyiṭam avaḷ civapaktar vīṭṭaic cārntavaḷ eṉṟa
kuṟai kaṇavaṉ vīṭṭiṉarāl peritāka matikkappaṭṭatu.
ataṉāl oruvarōṭoruvar oṭṭutaliṉṟiyiruntaṉar.
oru nāḷ kauriyait tavira mar̆ṟavar vīṭṭiṉuḷ ōr
aṟaiyil kauriyai maṭṭum irukkac ceytu vīṭṭaip
pūṭṭic ceṉṟaṉar. kaurikku veku nāṭkaḷāka caivar
evarum taṉ vīṭṭir̆ku varātataik kaṇṭu maṉa vētaṉai
iruntatu. aṉṟoru caivap periyār vācalil niṉṟu
pikṣai kēṭṭār. eṇpatu vayatāṉa kiḻavar. uṭaleṅkum
vipūti pūciyavar. teyvīka oḷi vīci nir̆pataikkaṇṭatum vīṭu
pūṭṭiyiruppataip par̆ṟi avariṭam terivittu taṉ
iyalāmaiyai viḷakkiṉāḷ. "vīṭu tiṟantirukkiṟatu. arici
paruppu vakai atō uḷḷatu. camaittu eṉakku
uṇavaḷippāy'' eṉa antak kiḻavar colla, uṭaṉ
veḷippaṭṭu avarai amartti ciṟanta uṇavaic camaittu
vaḻaṅkiṉāḷ. uṇavēr̆ṟatum kiḻavar nalla vālipaṉāka
māṟiṉār. avaraik kaṇṭa kauri payattāl naṭuṅkiṉāḷ.
atē samayam vāyilil māmiyār katavait taṭṭum captam
kēṭṭatu. vālipaṉ kuḻantaiyāṉāṉ. uḷḷē vanta
māmiyār intak kuḻantai yāruṭaiyatu eṉak kēṭṭāḷ.
''oru aḻakiya peṇ uḷḷē vantu eṉṉiṭam itaṉait tantu
noṭi nēram pārttuk koḷ, varukiṟēṉ eṉṟu ceṉṟāḷ.
avaḷuṭaiyatu kuḻantai'' eṉak kauri colla māmiyār
kuḻantaiyuṭaṉ avaḷaip piṭaṟiyil kai vaittut taḷḷi
veḷiyēr̆ṟi vīṭṭiṉuḷ tāḻiṭṭāḷ.
taṉ kaikaḷāl aṇaittirunta kuḻantaiyaik kauri
ur̆ṟu nōkka, avaḷatu maṉam kauri mantrattai'
muṇumuṇukka kuḻantai civaṉāka māṟa,
triṃśo'dhyāyaḥ
24. vyatyastatāṇḍavam
agastyaḥ -
atha sundaranāthasya mahadvyatyastatāṇḍavam
kathayāmi muniśreṣṭhāḥ śrutamātreṇa kāmadam
30.2
atha vikramabhūpāle śivalokaṃ gate sati
rājaśekharapāṇḍyastu piturapyadhikāṃ śriyam
30.3
labdhvā rājyañca kṛtavānupāyaiśca caturvidhaiḥ
vidyāssarvāścādhigatya catuṣṣaṣṭikalā api
30.4
atīva śivabhaktatvānnṛttamekantu nābhyasat
śivenācaritaṃ nṛttaṃ na kāryamiti bhaktimān
30.5
rājaśekharabhūpālassarvavidyāviśāradaḥ
catuṣṣaṣṭikalādakṣa iti loke prathāṃ yayau
30.6
tadānīṃ tatprathāṃ śrutvā colaḥ kaścinmahīpatiḥ
karikāla iti khyāto jambunāthe'tibhaktimān
30.7
sarvā vidyāścatuṣṣaṣṭikalā api samabhyasat
catuṣṣaṣṭikalādakṣa iti colo'pi paprathe
30.8
evaṃ gate ca kāle tu vidvān kaścitsamāgataḥ
coleśātprāpya bahvarthaṃ pāṇḍyarājadidṛkṣayā
30.9
tuṣṭāva vividhaiḥ stotrairvāgbhissa varavāktataḥ
rājānamiti ca prāha vidagdho viduṣāṃ varaḥ
30.10
rājaśekhara rājeśa rājarājanibha śriyā
pāṇḍyavaṃśadhvajapaṭa praṇatākhilabhūpate
30.11
abhyastāścolanāthena sarvavidyāḥ kalā api
nṛttañca sa vijānāti rāgatālasamanvitam
30.12
tvaṃ tāṇḍavaṃ na vetsīti lokāssarve vadanti hi
karikālo'pi vadati tannābhyastaṃ tvayā kutaḥ
30.13
iti tadvacanaṃ śrutvā vrīlito rājaśekharaḥ
sarvassarvaṃ na jānāti kvacitkaścitpragalbhate
30.14
iti pratyuttaraṃ datvā tūṣṇīṃ tasthau bhuvaṃ likhan
nātha nātha tathaiveti praśaśaṃsa kavīśvaraḥ
30.15
anaghairvividhairvastrairbhūṣaṇaiśca dhanairapi
saṃbhāvya preṣayāmāsa gūḍhadhīrmarmavādinam
30.16
atha nartanavidyāyāṃ pāṇḍyabhūpo mano dadhe
udañcitākuñcitena vāmapādena saṃyutam
30.17
nartanābhyāsamakaroddinaiḥ katipayaistu saḥ
pratibhātīti manasi vicāro'tha mahīpateḥ
30.18
śivenācaritaṃ nṛttamātmano nārhameva hi
tathāpi colamātsaryāttadabhyāsaṃ karomyaham
30.19
ekamākuñcya caraṇaṃ tiṣṭhato'nyena bhūtale
ekakṣaṇe mahān kleśo jāto'bhūnmama śaṅkaraḥ
30.20
anārataṃ nṛtyati hi kiyān kleśo'sya no bhavet
sarvabhārasahiṣṇośca tasya kleśo'tha vā na hi
30.21
iti cintayamāno'ntaḥ khinna eva sa vartate
kadācicchivarātryāntu sevārthaṃ so'rdharātrake
30.22
rājatīñca sabhāṃ prāpya devaṃ dṛṣṭvā naṭeśvaram
upaviśya tadagre tu śrīmatpañcākṣaraṃ mudā
30.23
japtvā ca vividhaistotraistuvan kālamanīnayan
nṛttaśikṣāvedanā ca smṛtā'bhūdbhūtastadā
30.24
atha bhaktiviśeṣeṇa saṃyuktassa mahīpatiḥ
pratijñāmakarotsadyastasya devasya sannidhau
30.25
bhagavanparamānanda mahātāṇḍavapaṇḍita
pañcakṛtyamahālīlākaraṇātivicakṣaṇa
30.26
naṭanaśramaśāntyai tvaṃ cirakāloddhṛtaṃ padam
vihāyānyena pādena kuru tāṇḍavamadbhutam
30.27
na kṛtaṃ cettvayā tattu vyatyasta naṭanaṃ param
śiro madīyaṃ khaḍgena cchedayiṣyāmyasaṃśayaḥ
30.28
ityuktvā khaḍgamatulaṃ kṛtvā niṣkośamagrataḥ
saṃsthāpya sannidhāvāste svaśarīranirāśayā
30.29
pureśo vyāghrapādasya patañjalimahāmuneḥ
dvādaśāntagataṃ nṛttaṃ kurvāṇaśśaṅkaraḥ sadā
30.30
ātmabhaktasya bhūpasya jñātvā bhāvaṃ dayānidhiḥ
udañcitenākuñcitena dakṣiṇena padā yutaḥ
30.31
akaronnartanaṃ sadyaścātiramyaṃ mahādbhutam
tadā viṣṇuvādayassarve vibudhāśca samāgatāḥ
30.32
nṛttaṃ gītañca vādyañcākurvannapsarasastadā
rājaśekharapāṇḍyaśca sacivā nikhilā janāḥ
30.33
śivarātrivratārthaṃ ye janā deśāntarā gatāḥ
pratyakṣatastu te sarve dṛṣṭvā śambhostadadbhutam
30.34
sarvapāpaharaṃ sadyassarvasampatsamṛddhidam
kāmaṃ paravaśāssantaḥstāṇḍavaṃ bhaktiyogataḥ
30.35
kecijjanā namaścakrustuvaṃśca tathā pare
kecitpañcākṣarajapamakurvan purataḥ sthitāḥ
30.36
nartanaṃ cakruranye ca dhyāyanti sma tathā pare
kecitpūjāmakurvaṃśca prāyacchannambarādikam
30.37
rājā'pyantikamāgatya dṛṣṭvā vismitamānasaḥ
ātmādhīśaṃ mahādevamātmanaḥ priyakāriṇam
30.38
tuṣṭāvāṣṭākṛtiṃ bhaktyā puḷakāñcitavigrahaḥ
śivatāṇḍava stutiḥ
rājaśekharapāṇḍyaḥ -
paripūrṇaṃ parānandaṃ satyajñānādvayātmakam
30.39
bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
śrīmatpañcākṣaramayaṃ pañcakṛtyaikakāraṇam
30.40
bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
viśvādhikaṃ viśvarūpaṃ viśvātmānaṃ parātparam
30.41
bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
yogābhyāsarataissadbhissadā dhyeyaṃ susiddhidam
30.42
bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
bhaktāpadbhañjanaparaṃ bhaktigamyaṃ bhavāpaham
30.43
bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
bhogamokṣapradaṃ puṃsāmagamāntairabhiṣṭutam
30.44
bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
dvādaśāntagataṃ sūkṣmaṃ somasūryāgnikoṭibham
30.45
bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
ṣaṭ triṃśattatva sopānamahāprāsāda madhyagam
30.46
bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
kālātītaṃ kālakālaṃ kalādharakalādharam
30.47
bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
sūkṣmapañcākṣarībhūtapraṇavāgāramadhyagam
30.48
bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
nivṛttyādikalātītaṃ nityaṃ sakalaniṣkalam
30.49
bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
sarvasaṃpatkaraṃ sadyassarvāpadbhañjanakṣamam
30.50
bhajāmi parameśānaṃ mahadadbhuta tāṇḍavam
vītāghasaṃghairvibudhairviśiṣṭaiḥ vidyāviśeṣārcitapādapadma
hālāsya nāthāya namo'stu tubhyaṃ śrīsundareśādbhutatāṇḍaveśa
30.51
iti stutvā sundareśaṃ mahātāṇḍavapaṇḍitam
30.52
bhaktyā paravaśo bhūtvā praṇipatya punaḥ punaḥ
kṛtārtho'smi kṛtārtho'smi kṛtārtho'smītyudīrya saḥ
30.53
utthāya prārthayāmāsa rājaśekhara īśvaram
anugrahāya lokānāṃ kiñcitkuñcitamunnatam
30.54
vāmaṃ śrīcaraṇaṃ śambho tava sarvatra dṛśyate
na tadāścaryametattu viśiṣṭaṃ mahadadbhutam
30.55
asmaddeśavivṛddhyarthaṃ lokānugrahahetave
evamatyadbhutaṃ nṛttaṃ sadaiva kuru śaṅkara
30.56
evaṃ samprārthite bhūpe sadā sarveṣṭasiddhaye
omomiti tadā vāṇī khādabhūnmadhurasvanā
30.57
śrutvā tāmatisantuṣṭaḥ praṇamya sa punaḥ punaḥ
ātmanīśasya vātsalyaṃ cintayannatibhaktimān
30.58
chatracāmarasiṃhākhyapīṭhādyaṃ mauktikaṃ dadau
vyatyastanṛttakaraṇadhvajakarteti sundaraḥ
30.59
tadā prabhṛti lokeṣu khyāto hālāsyanāyakaḥ
vyatyastatāṇḍavaṃ nityaṃ sundaraṃ dhyāyatāṃ nṛṇām
30.60
siddhayanti sarvakāryāṇi naśyanti duritāni ca
rājaśekharapāṇḍyo'pi tadārabhya divāniśam
30.61
sundaraṃ dhyāyati svānte mahadadbhutatāṇḍavam
nirvartya jāgaraṃ tatra śivarātrivratasya ca
30.62
rājaśekharabhūpālaḥ prabhāte svālayaṃ yayau
evamadbhutanṛttaṃ tat sundareśamaheśituḥ
30.63
śrutvā deśāntaragatā viprādyāssakalā janāḥ
samāgatya samālokya śambhostāṇḍavamadbhutam
30.64
kṛtārthā abhavan sadyassakalābhīṣṭalābhataḥ
putraḥ kulottuṅga iti rājaśekharabhūpateḥ
30.65
jātassarvaguṇopetassāgarādiva candramāḥ
tena putreṇa sa nṛpaściraṃ bhūmimapālayat
30.66
caturviṃśā tu līleyaṃ caturvargaphalapradā
śrutamātrādaghaghnī ca puṃsāṃ puṇyaviśeṣadā