Pramāṇa · Search · About · API

Halasyamahatmya 30

Hālāsyakhaṇḍa 30

Language
Sanskrit

30.1

attiyāyam - 29
23. antaṇap peṇṇiṉ tuyar nīkkam
maturaiyil virūpākṣaṉ eṉṟa antaṇaṉ iruntāṉ.
avaṉatu maṉaivi suvratai. iṉitu pēcupavaḷ, ciṟanta
pativratai. iruvarum ciṟanta civapaktarkaḷ. virūpākṣaṉ
por̆ṟāmaraik kuḷattil nīrāṭi mīṉākṣiyaiyum
suntarēcvararaiyum vaṇaṅki saptamātākkaḷiṉ
arukāmaiyil kauriyait tyāṉittu avaḷatu ēkākṣara
mantrattai japittut tavamiruntāṉ. veku kālamāka puttirap
pēṟu illātirunta tampatiyarukku oru peṇ piṟantāḷ.
avaḷaik kauriyeṉap peyariṭṭu vaḷarttāṉ. aintāvatu
vayatilantap peṇ tantaiyiṭam vāḻkkait tuyaraṅkaḷ
nīṅka utavum upatēcam tarumpaṭi kēṭṭāḷ. ciṟumiyiṉ
kēḷviyilirunta teyvikattaik kaṇṭa tantai avaḷukku
ulakiṉ pērāḷumai niṟainta kauriyiṉ ēkākṣara
mantramāṉa hrīṅkāra mantrattai muṟaippaṭi upatēcittār.
pērākācattiṉ iṭaiyē tulaṅkukiṟa anta tēvi hrutaya
veḷiyilum tulaṅkuvāḷ. amutak kaṭaliṉ iṭaiyē
rattiṉat tīvil kar̆pakat tōṭṭattiṉ naṭuviluḷḷa māṇikya
maṇṭapattil patma pīṭattiṉ mītamarnta karuṇaik kaṭalāka,
valatu kaiyil centāmaraiyaiyum iṭatukaiyil amuta
kalacattaiyum ēnti civaṉatu maṭimītamarntu pakkattil
vināyakarum skantarum amarntirukka civaṉiṉ karuṇaiyē
vaṭivāka amarntuḷḷa tēviyait tyāṉikkum vaḻiyaiyum
upatēcittār. avaḷ atai ēr̆ṟu japam ceytu sitti
per̆ṟāḷ.
eṭṭu vayatāṉa peṇṇai maṇam ceyvikka muyaṉṟa
virūpākṣaṉ. pikṣaikkāka vanta prahmacārikku nīr vārttup
peṇṇait tantār. kulamō, kōttiramō etaṉaiyum
vicārikkāmal ivar tāṉam ceyyum pōtu arukil
maṉaiviyō uṟaviṉarō illai. avarkaḷ vīṭṭir̆ku
vantatum maṇam naṭantuviṭṭatai uṇarntu kulamum,
kōttiramum aṟiyāmal peṇṇait tāṉam ceytataip
par̆ṟic caṇṭaiyiṭṭaṉar. anta prahmacāriyiṭam ataṉaip
par̆ṟi vicārittaṉar. mar̆ṟa vivaraṅkaḷ poruntiyirukka,
avaṉ caivaṉalla, ūrtva puṇṭra miṭupavaṉ eṉṟa kuṟai
aṉaivaraiyum vāṭṭiyatu. kaṇavaṉiṉ vīṭṭir̆kuvanta
kauriyiṭam avaḷ civapaktar vīṭṭaic cārntavaḷ eṉṟa
kuṟai kaṇavaṉ vīṭṭiṉarāl peritāka matikkappaṭṭatu.
ataṉāl oruvarōṭoruvar oṭṭutaliṉṟiyiruntaṉar.
oru nāḷ kauriyait tavira mar̆ṟavar vīṭṭiṉuḷ ōr
aṟaiyil kauriyai maṭṭum irukkac ceytu vīṭṭaip
pūṭṭic ceṉṟaṉar. kaurikku veku nāṭkaḷāka caivar
evarum taṉ vīṭṭir̆ku varātataik kaṇṭu maṉa vētaṉai
iruntatu. aṉṟoru caivap periyār vācalil niṉṟu
pikṣai kēṭṭār. eṇpatu vayatāṉa kiḻavar. uṭaleṅkum
vipūti pūciyavar. teyvīka oḷi vīci nir̆pataikkaṇṭatum vīṭu
pūṭṭiyiruppataip par̆ṟi avariṭam terivittu taṉ
iyalāmaiyai viḷakkiṉāḷ. "vīṭu tiṟantirukkiṟatu. arici
paruppu vakai atō uḷḷatu. camaittu eṉakku
uṇavaḷippāy'' eṉa antak kiḻavar colla, uṭaṉ
veḷippaṭṭu avarai amartti ciṟanta uṇavaic camaittu
vaḻaṅkiṉāḷ. uṇavēr̆ṟatum kiḻavar nalla vālipaṉāka
māṟiṉār. avaraik kaṇṭa kauri payattāl naṭuṅkiṉāḷ.
atē samayam vāyilil māmiyār katavait taṭṭum captam
kēṭṭatu. vālipaṉ kuḻantaiyāṉāṉ. uḷḷē vanta
māmiyār intak kuḻantai yāruṭaiyatu eṉak kēṭṭāḷ.
''oru aḻakiya peṇ uḷḷē vantu eṉṉiṭam itaṉait tantu
noṭi nēram pārttuk koḷ, varukiṟēṉ eṉṟu ceṉṟāḷ.
avaḷuṭaiyatu kuḻantai'' eṉak kauri colla māmiyār
kuḻantaiyuṭaṉ avaḷaip piṭaṟiyil kai vaittut taḷḷi
veḷiyēr̆ṟi vīṭṭiṉuḷ tāḻiṭṭāḷ.
taṉ kaikaḷāl aṇaittirunta kuḻantaiyaik kauri
ur̆ṟu nōkka, avaḷatu maṉam kauri mantrattai'
muṇumuṇukka kuḻantai civaṉāka māṟa,
triṃśo'dhyāyaḥ
24. vyatyastatāṇḍavam
agastyaḥ -
atha sundaranāthasya mahadvyatyastatāṇḍavam
kathayāmi muniśreṣṭhāḥ śrutamātreṇa kāmadam

30.2

atha vikramabhūpāle śivalokaṃ gate sati
rājaśekharapāṇḍyastu piturapyadhikāṃ śriyam

30.3

labdhvā rājyañca kṛtavānupāyaiśca caturvidhaiḥ
vidyāssarvāścādhigatya catuṣṣaṣṭikalā api

30.4

atīva śivabhaktatvānnṛttamekantu nābhyasat
śivenācaritaṃ nṛttaṃ na kāryamiti bhaktimān

30.5

rājaśekharabhūpālassarvavidyāviśāradaḥ
catuṣṣaṣṭikalādakṣa iti loke prathāṃ yayau

30.6

tadānīṃ tatprathāṃ śrutvā colaḥ kaścinmahīpatiḥ
karikāla iti khyāto jambunāthe'tibhaktimān

30.7

sarvā vidyāścatuṣṣaṣṭikalā api samabhyasat
catuṣṣaṣṭikalādakṣa iti colo'pi paprathe

30.8

evaṃ gate ca kāle tu vidvān kaścitsamāgataḥ
coleśātprāpya bahvarthaṃ pāṇḍyarājadidṛkṣayā

30.9

tuṣṭāva vividhaiḥ stotrairvāgbhissa varavāktataḥ
rājānamiti ca prāha vidagdho viduṣāṃ varaḥ

30.10

rājaśekhara rājeśa rājarājanibha śriyā
pāṇḍyavaṃśadhvajapaṭa praṇatākhilabhūpate

30.11

abhyastāścolanāthena sarvavidyāḥ kalā api
nṛttañca sa vijānāti rāgatālasamanvitam

30.12

tvaṃ tāṇḍavaṃ na vetsīti lokāssarve vadanti hi
karikālo'pi vadati tannābhyastaṃ tvayā kutaḥ

30.13

iti tadvacanaṃ śrutvā vrīlito rājaśekharaḥ
sarvassarvaṃ na jānāti kvacitkaścitpragalbhate

30.14

iti pratyuttaraṃ datvā tūṣṇīṃ tasthau bhuvaṃ likhan
nātha nātha tathaiveti praśaśaṃsa kavīśvaraḥ

30.15

anaghairvividhairvastrairbhūṣaṇaiśca dhanairapi
saṃbhāvya preṣayāmāsa gūḍhadhīrmarmavādinam

30.16

atha nartanavidyāyāṃ pāṇḍyabhūpo mano dadhe
udañcitākuñcitena vāmapādena saṃyutam

30.17

nartanābhyāsamakaroddinaiḥ katipayaistu saḥ
pratibhātīti manasi vicāro'tha mahīpateḥ

30.18

śivenācaritaṃ nṛttamātmano nārhameva hi
tathāpi colamātsaryāttadabhyāsaṃ karomyaham

30.19

ekamākuñcya caraṇaṃ tiṣṭhato'nyena bhūtale
ekakṣaṇe mahān kleśo jāto'bhūnmama śaṅkaraḥ

30.20

anārataṃ nṛtyati hi kiyān kleśo'sya no bhavet
sarvabhārasahiṣṇośca tasya kleśo'tha vā na hi

30.21

iti cintayamāno'ntaḥ khinna eva sa vartate
kadācicchivarātryāntu sevārthaṃ so'rdharātrake

30.22

rājatīñca sabhāṃ prāpya devaṃ dṛṣṭvā naṭeśvaram
upaviśya tadagre tu śrīmatpañcākṣaraṃ mudā

30.23

japtvā ca vividhaistotraistuvan kālamanīnayan
nṛttaśikṣāvedanā ca smṛtā'bhūdbhūtastadā

30.24

atha bhaktiviśeṣeṇa saṃyuktassa mahīpatiḥ
pratijñāmakarotsadyastasya devasya sannidhau

30.25

bhagavanparamānanda mahātāṇḍavapaṇḍita
pañcakṛtyamahālīlākaraṇātivicakṣaṇa

30.26

naṭanaśramaśāntyai tvaṃ cirakāloddhṛtaṃ padam
vihāyānyena pādena kuru tāṇḍavamadbhutam

30.27

na kṛtaṃ cettvayā tattu vyatyasta naṭanaṃ param
śiro madīyaṃ khaḍgena cchedayiṣyāmyasaṃśayaḥ

30.28

ityuktvā khaḍgamatulaṃ kṛtvā niṣkośamagrataḥ
saṃsthāpya sannidhāvāste svaśarīranirāśayā

30.29

pureśo vyāghrapādasya patañjalimahāmuneḥ
dvādaśāntagataṃ nṛttaṃ kurvāṇaśśaṅkaraḥ sadā

30.30

ātmabhaktasya bhūpasya jñātvā bhāvaṃ dayānidhiḥ
udañcitenākuñcitena dakṣiṇena padā yutaḥ

30.31

akaronnartanaṃ sadyaścātiramyaṃ mahādbhutam
tadā viṣṇuvādayassarve vibudhāśca samāgatāḥ

30.32

nṛttaṃ gītañca vādyañcākurvannapsarasastadā
rājaśekharapāṇḍyaśca sacivā nikhilā janāḥ

30.33

śivarātrivratārthaṃ ye janā deśāntarā gatāḥ
pratyakṣatastu te sarve dṛṣṭvā śambhostadadbhutam

30.34

sarvapāpaharaṃ sadyassarvasampatsamṛddhidam
kāmaṃ paravaśāssantaḥstāṇḍavaṃ bhaktiyogataḥ

30.35

kecijjanā namaścakrustuvaṃśca tathā pare
kecitpañcākṣarajapamakurvan purataḥ sthitāḥ

30.36

nartanaṃ cakruranye ca dhyāyanti sma tathā pare
kecitpūjāmakurvaṃśca prāyacchannambarādikam

30.37

rājā'pyantikamāgatya dṛṣṭvā vismitamānasaḥ
ātmādhīśaṃ mahādevamātmanaḥ priyakāriṇam

30.38

tuṣṭāvāṣṭākṛtiṃ bhaktyā puḷakāñcitavigrahaḥ
śivatāṇḍava stutiḥ
rājaśekharapāṇḍyaḥ -
paripūrṇaṃ parānandaṃ satyajñānādvayātmakam

30.39

bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
śrīmatpañcākṣaramayaṃ pañcakṛtyaikakāraṇam

30.40

bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
viśvādhikaṃ viśvarūpaṃ viśvātmānaṃ parātparam

30.41

bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
yogābhyāsarataissadbhissadā dhyeyaṃ susiddhidam

30.42

bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
bhaktāpadbhañjanaparaṃ bhaktigamyaṃ bhavāpaham

30.43

bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
bhogamokṣapradaṃ puṃsāmagamāntairabhiṣṭutam

30.44

bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
dvādaśāntagataṃ sūkṣmaṃ somasūryāgnikoṭibham

30.45

bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
ṣaṭ triṃśattatva sopānamahāprāsāda madhyagam

30.46

bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
kālātītaṃ kālakālaṃ kalādharakalādharam

30.47

bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
sūkṣmapañcākṣarībhūtapraṇavāgāramadhyagam

30.48

bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
nivṛttyādikalātītaṃ nityaṃ sakalaniṣkalam

30.49

bhajāmi sundareśānaṃ mahadadbhutatāṇḍavam
sarvasaṃpatkaraṃ sadyassarvāpadbhañjanakṣamam

30.50

bhajāmi parameśānaṃ mahadadbhuta tāṇḍavam
vītāghasaṃghairvibudhairviśiṣṭaiḥ vidyāviśeṣārcitapādapadma
hālāsya nāthāya namo'stu tubhyaṃ śrīsundareśādbhutatāṇḍaveśa

30.51

iti stutvā sundareśaṃ mahātāṇḍavapaṇḍitam

30.52

bhaktyā paravaśo bhūtvā praṇipatya punaḥ punaḥ
kṛtārtho'smi kṛtārtho'smi kṛtārtho'smītyudīrya saḥ

30.53

utthāya prārthayāmāsa rājaśekhara īśvaram
anugrahāya lokānāṃ kiñcitkuñcitamunnatam

30.54

vāmaṃ śrīcaraṇaṃ śambho tava sarvatra dṛśyate
na tadāścaryametattu viśiṣṭaṃ mahadadbhutam

30.55

asmaddeśavivṛddhyarthaṃ lokānugrahahetave
evamatyadbhutaṃ nṛttaṃ sadaiva kuru śaṅkara

30.56

evaṃ samprārthite bhūpe sadā sarveṣṭasiddhaye
omomiti tadā vāṇī khādabhūnmadhurasvanā

30.57

śrutvā tāmatisantuṣṭaḥ praṇamya sa punaḥ punaḥ
ātmanīśasya vātsalyaṃ cintayannatibhaktimān

30.58

chatracāmarasiṃhākhyapīṭhādyaṃ mauktikaṃ dadau
vyatyastanṛttakaraṇadhvajakarteti sundaraḥ

30.59

tadā prabhṛti lokeṣu khyāto hālāsyanāyakaḥ
vyatyastatāṇḍavaṃ nityaṃ sundaraṃ dhyāyatāṃ nṛṇām

30.60

siddhayanti sarvakāryāṇi naśyanti duritāni ca
rājaśekharapāṇḍyo'pi tadārabhya divāniśam

30.61

sundaraṃ dhyāyati svānte mahadadbhutatāṇḍavam
nirvartya jāgaraṃ tatra śivarātrivratasya ca

30.62

rājaśekharabhūpālaḥ prabhāte svālayaṃ yayau
evamadbhutanṛttaṃ tat sundareśamaheśituḥ

30.63

śrutvā deśāntaragatā viprādyāssakalā janāḥ
samāgatya samālokya śambhostāṇḍavamadbhutam

30.64

kṛtārthā abhavan sadyassakalābhīṣṭalābhataḥ
putraḥ kulottuṅga iti rājaśekharabhūpateḥ

30.65

jātassarvaguṇopetassāgarādiva candramāḥ
tena putreṇa sa nṛpaściraṃ bhūmimapālayat

30.66

caturviṃśā tu līleyaṃ caturvargaphalapradā
śrutamātrādaghaghnī ca puṃsāṃ puṇyaviśeṣadā