Pramāṇa · Search · About · API

Halasyamahatmya 37

Hālāsyakhaṇḍa 37

Language
Sanskrit

37.1

iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ
hālāsyamāhātmye - senāpradarśanaṃ nāma
ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ
niṟuttuvāy. etiriyai aḻippāy'' eṉa vēṇṭik
koṇṭāṉ. civa paktarkaḷukku amutaḷippatu, avarkaḷatu
kuṭumpa nalaṉukku naṉkoṭai aḷippatu, jīrṇamāṉa
kōyil matil kōpuram mutaliyavar̆ṟaic ceppaṉiṭuvatu,
nūr̆ṟuk kāl maṇṭapam, āyirak kāl maṇṭapam kaṭṭuvatu
mutaliyavar̆ṟir̆kuc cēṉaikkākak koṇarnta paṇattaic
celavaḻittāṉ. cila paṭai vīrarkaḷai veḷi nāṭṭir̆ku
aṉuppip paṭai tiraṭṭa muyaṉṟu varuvatākacceyti
parappiṉāṉ. anta kapaṭac ceyalai mantirikaḷ purintu
koḷḷavillai.
āṟu mātaṅkaḷ kaḻintaṉa. aracaṉ paṭai tiraṭṭuvataṉ
nilai par̆ṟik kēṭṭa pōtu īcaṉai vaṇaṅkit tiyāṉittavāṟu
suntara sāmantaṉ paṭai tiraṭṭiyatākat terivittāṉ.
maṟunāḷ paṭai vakuppai aracaṉ pārvaiyiṭalām eṉṟāṉ.
aṉṟiravu īcaṉai vaḻipaṭṭuppaṭaikkāṉa paṇamaṉaittum
civaṉaṭiyārai vaḻipaṭuvatil celavākiviṭṭatait
terivittu utavak kōriṉāṉ. maṟunāḷ īcaṉai vaṇaṅkip
puṟappaṭṭa sāmantaṉ etirpārttapaṭi civa kaṇaṅkaḷaip paṭai
vīrarkaḷākki īcaṉ paṭaittiṭalukku aṉuppiṉār. sāmantaṉ
avarkaḷai vakuttu āṅkāṅku niṟuttiṉāṉ.
aracaṉ paṭaiyaik kāṇa vantatum kaliṅkam, āntiram,
karnāṭakam, pāṇṭiyam, kāñcī, mahārāṣṭram, makatam,
vaṅkāḷam, kācmīram, vintiya malai, eṉa paṭaivīrkaḷai iṉam
pirittu sāmantaṉ varicaip paṭuttik kāṭṭiṉāṉ. kaṭaiciyil
perun talaivarāka īcaṉē taṉ kaṇaṅkaḷuṭaṉ vīrarāka
niṉṟiruntār. ellōraiyum taṉakku aṟimukap paṭuttak
kōriya aracaṉiṭam intap perum paṭaiyaip pirittu
viḷakkat taṉṉāl iyalāteṉa sāmantaṉ kūṟiṉāṉ. ellāp
paṭaikaḷukkum talaivarāka niṉṟirunta īcaṉiṭam āṭai
āparaṇaṅkaḷ aḷittu veku matitta aracaṉ viyappum maṉa
niṟaivum per̆ṟāṉ. paṭaivakuppuk kāṇal muṭintatum
paṭait talaivaṉāṉa īcaṉ maṟaintuviṭṭār. appōtu oru
vīraṉ ōṭi vantu aracaṉiṭam etirttu vanta cētirājaṉ
saptatriṃśo'dhyāyaḥ
31. nīvīdānam
agastyaḥ -
yayā ca līlayā devo bhagavān somasundaraḥ
nīvīdānena nṛpatiṃ prīṇayāmāsa vacmi tām

37.2

kulabhūṣaṇabhūpālaḥ kuladharmaṃ vicārya saḥ
jīvanmuktipurīśāne bhaktimevātanotsadā

37.3

śivavratāni sarvāṇi hālāsyeśvaratuṣṭaye
somavāravratādīni caritāni ca tena vai

37.4

satataṃ jāgarūkassa pālayannikhilāḥ prajāḥ
saddvijānavamatyātha sundareśvaramanvaham

37.5

niyamena samabhyarcya kālaṃ ninye sa bhūpatiḥ
pāṇḍyadeśe dvijāssarve daridrā yajñavarjitāḥ

37.6

nīcakarmaratāḥ kliṣṭā vartante sma kathañcana
yajanādikriyālopātsarvatassasyamālinī

37.7

pṛthvyanāvṛṣṭisantaptā naṣṭavrīhyādikā'bhavat
janāssarve palāyanta deśāntaramitastataḥ

37.8

khādyābhāvātturaṅgādyāḥ praṇaṣṭāḥ pāṇḍyabhūpateḥ
svarājyopaplavaṃ dṛṣṭvā kulabhūṣaṇabhūpatiḥ

37.9

vārarāje somavāre somasundaramandiram
samprāpya svarṇapadminyāṃ snātvā bhasmāni dhārya ca

37.10

nityakarmāṇi nirvartya nirvighnāya vidhānataḥ
vighneśvarañca saṃpūjya nārikelasahasrakaiḥ

37.11

sumīnākṣyā mahādevyāḥ kārayitvā mahārhaṇām
mahārthadaṃ mūlaliṅgaṃ mahadānandasāgaram

37.12

mahatyā śraddhayā pūjya prārthayāmāsa taṃ śivam
kulabhūṣaṇaḥ -
sundareśa surārātisūdana tripurāntaka

37.13

somasūryāgninayana ṣaḍadhvamayavigraha
sumīnākṣīpate śambho devadeva dayānidhe

37.14

bhavato bhaktabhūto'haṃ bhaktabhakto bhavānapi
itaḥ pūrvaṃ mayā rājyaṃ śāsitaṃ bhavadājñayā

37.15

anāvṛṣṭiparikliṣṭamidānīmabhavacca tat
madīyamarthajātañca senāsvīkaraṇacchalāt

37.16

purā sundarasāmantassaddharmeṣu nyayojayat
dhānyābhāvāddhanābhāvāt khinno'smi nitarāmaham

37.17

mahyaṃ dhānyaṃ dhanaṃ datvā prīṇayasva jagatprabho
evaṃ vijñāpya bhūpālaḥ punaretya niketanam

37.18

vihāyābhyavahārañca kiṅkartavyamitaḥ param
cintayeti mahatyā ca saṃyuktassundaraprabhum

37.19

hṛtpuṇḍarīke saṃśīlya sa śete sma bhuvi kṣaṇam
śaṅkarassarvabhūtātmā bhagavān bhaktavatsalaḥ

37.20

siddhaveṣadharo bhūtvā svapna evaṃ tamabravīt
kulabhūṣaṇa bhūpāla himāṃśukulabhūṣaṇa

37.21

madbhakteṣvagragaṇyo'si tasmādvakṣye hitaṃ tava
mama svarūpaṃ vedo hi tatpriyā eva matpriyāḥ

37.22

teṣāṃ bhūdevatānāṃ tvamaudāsīnyaṃ karoṣi ca
tasmādvṛṣṭivihīnatvamabhavattava rāṣṭrake

37.23

dvijān sambhāvayasi cedbhaviṣyanti suvṛṣṭayaḥ
sarvadā sampadassarvā vidyā vaidādikā api

37.24

ārogyaṃ dīrghamāyuśca samprayacchanti te dvijāḥ
sauvarṇavṛttaissaṃpūrṇāṃ sudṛḍhāmbaranirmitām

37.25

vyaye satyavyayāṃ nīrvīṃ tubhyaṃ dāsyāmyabhīṣṭadām
yatheṣṭaṃ dhanamādāya tasyā nīvyā mudānvitaḥ

37.26

kuru dānañca bhogañca lobhaleśavivarjitaḥ
iyamatyadbhutā nīvī vyaye vṛddhiṃ prayāti ca

37.27

koṭidravyavyaye'pyeṣā macchaktyā naiva hīyate
ityuktvā bhasmanā phālamalaṅkṛtya mahīpateḥ

37.28

suvarṇaṭaṅkasaṃpūrṇāṃ nīrvīṃ tasmai dadau śivaḥ
athāntardhānamagamaddhālāsyaprabhurīśvaraḥ

37.29

bhūpo'pi sahasodbuddhya nīvīmālokya vismitaḥ
śirasā tāṃ mudā dhṛtvā śivabhaktaśiromaṇiḥ

37.30

muhūrtamātramakaronnaṭanañca svayaṃ nṛpaḥ
prabhāte sacivān sarvān samāhūya vicakṣaṇān

37.31

tāṃ nīvīṃ darśayitvā'tha svapravṛttāntamabravīt
te śrutvā vismitāssantaḥ prāhussarve mudānvitāḥ

37.32

asyā nīvyāḥ prabhāvena sampadaḥ syuḥ parāstava
enāṃ siṃhāsane sthāpya samabhyarcyanvahaṃ tataḥ

37.33

yatheṣṭaṃ dhanamādāya prīṇaya tvaṃ mahīsurān
mahārthadaṃ mahāliṅgaṃ mahīkalpamahīruham

37.34

mahābhiṣekapramukhapūjayā pūjayādarāt
arkādīnāṃ grahāṇāñca sutrāmādisuparvaṇām

37.35

munīnāṃ ca pitṝṇāṃ ca prītiṃ cāśu samācara
brāhmaṇārādhanenaiva sarve devā munīśvarāḥ

37.36

pitarastṛptimāyānti tasmāttāneva pūjaya
ityuktavatsvamātyeṣu śāstreṣu nipuṇeṣu ca

37.37

yathoktaṃ taistathā sarvamakarotkulabhūṣaṇaḥ
subhikṣamabhavadrāṣṭraṃ varṣaṃ labdhvā samantataḥ

37.38

pāṇḍyassa bhaktimān bhūtvā dvijāndevān samārcayat
tadāprabhṛti sarvatra pāṇḍyadeśe viśeṣataḥ

37.39

śrautasmārtakriyāssarvāḥ prāvartantāghavajitāḥ
śivabhaktiṃ vaidikatvaṃ vilokyāsyākhilāḥ prajāḥ

37.40

praśaṃsantyassarvadaiva vartante sma mudānvitāḥ
anantamarthajātaṃ ca śivāllabdhvā mahīpatiḥ

37.41

śivālayaṃ bahiścāntassvarṇaratnamayaṃ vyadhāt
nāsti dāridryavārtā'pi kutracittasya deśake

37.42

kuberasadṛśāssarve janāssampatsamanvitāḥ
āsandharmaparā nityaṃ śivabhaktiparāyaṇāḥ

37.43

ityekatriṃśikā līlā proktā nīpāṭavīpateḥ
sakṛcchrutā vā paṭhitā sarvasampatkarī sadā