Halasyakhanda 40
Hālāsyakhaṇḍa 40
- Language
- Sanskrit
40.1
iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ
hālāsyamāhātmye - nīvīdānaṃ nāma
saptatriṃśo'dhyāyaḥ
aṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ
32. valayavikrayaṇam
agastyaḥbhūlokaśivalokeśaḥ śambhurvalayavikrayam
yayā'karollīlayā ca yuṣmākaṃ prabravīmi tām
40.2
purā bhikṣāṭanaṃ kartuṃ pravṛtte somasundare
devadāruvanaṃ prāpte munipatnyassumohitāḥ
40.3
sundareśasya saundaryaṃ manojātimanoharam
samīkṣya tasya saṃsparśaṃ lubdhā api na lebhire
40.4
kaṭhorakucabhārāstāḥ kamanīyakalebarāḥ
munipatnyaśca kalitavalayāmbarakuntalāḥ
40.5
manobhavaśaravrātaśakalīkṛtavakṣasaḥ
tasyānudhāvanaṃ cakruḥ pṛṣṭhataḥ pārśvayoḥ puraḥ
40.6
tapasvin tiṣṭha tiṣṭheti kāścitsma prārthayanti tam
tatsaundaryaṃ ciraṃ kāściddṛṣṭvā tṛptiṃ na cāyayuḥ
40.7
akurvannanatiṃ kāścit kāścitpuṣpāñjaliṃ vyadhuḥ
kāścidbhikṣāṃ dadustasmai kāścidābharaṇāni ca
40.8
payodadhighṛtakṣaudraśarkarādīni tāḥ striyaḥ
sarvāṇi tasmai vastūni samarpya prīṇayanti ca
40.9
kāścidāliṅganaṃ kartuṃ tatsamīpaṃ gatā yadā
tadā dūragatastābhyassparśanaṃ na dadau śivaḥ
40.10
evaṃ tasya ca vairāgyamanurāgaṃ ca yoṣitām
dṛṣṭvā munīśvarāssarve vismitā abhavaṃstadā
40.11
śrīmaddhālāsyanagarīnāyakasyeśvarasya ca
līleyamiti jānanti samādhisthā maharṣayaḥ
40.12
vikāraṃ mānmathaṃ dṛṣṭvā kruddhāstāsāṃ svayoṣitām
pātivratyapravīṇānāṃ bhartāraśśepuraṅganāḥ
40.13
madhurānagarasthānāṃ vaiśyānāṃ vaṃśaśālinām
yūyaṃ striyassutā jātāstadīśasparśāmāpsyatha
40.14
evaṃ tā bhartṛbhiśrśaptā nikhilā muniyoṣitaḥ
vaiśyakanyāssamabhavanvṛddhiṃ ca prāpuranvaham
40.15
sampatsaubhāgyasaundaryasadguṇairatulā viśām
kanyakāsma virājante vibudhānāmivātmajāḥ
40.16
vismitā abhavan sarve janāssaundaryamadbhutam
vilokya kanyakānāṃ ca madhurānagarīviśām
40.17
bhikṣāṭanaṃ kṛtavatassvasya sparśanalālasāḥ
yāstāsspraṣṭuṃ sundareśo vṛddhavaiśyavapurdadhau
40.18
saundaryeṇātulenāpi tejasā prajvalanniva
paridhāyāmbaraṃ śubhraṃ soṣṇīṣassottarīyakaḥ
40.19
sugandhāliptasarvāṅgaḥ kāśmīratilakojjvalaḥ
dukūlenāvṛtatanurbahirācchāditena ca
40.20
pādukālaṅkṛtāṅghriśca dhṛtacchatrassa pāṇinā
kaṭakābhyāṃ kuṇḍalābhyāmaṅgulīyakaiśca bhūṣitaḥ
40.21
sugandhasārakarpūratāmbūlāmoditānanaḥ
nānāvarṇāṃśca valayān śaṅkhaśuktyādinirmitān
40.22
vahannaṃsena suprotān paṭṭasūtrottharāśmabhiḥ
vaiśyavīthyāmaṭan prāha vaiśyaveṣadharo haraḥ
40.23
kanyakāḥ pratigṛhṇantu mattassadvalayānīti
dṛṣṭvā valayavaiśyaṃ taṃ janāssarve suvismitāḥ
40.24
kanyakā api vaiśyānāṃ prāhurevaṃ ca susvarāḥ
mahyaṃ dehīti mahyaṃ ca dehītyatimudānvitāḥ
40.25
abhūṣitāśca valayairbhūṣitā api sotsukāḥ
so'pi tāsāṃ samālambya mṛdulān karapallavān
40.26
tvaṃ tiṣṭha kanye dāsyāmi tvaṃ ca tiṣṭhātra kanyake
mandaṃ mandaṃ vadannevaṃ valayān pradadau śubhān
40.27
gṛhītānna jahau vaiśyaḥ kanyakākarapallavān
tāsāṃ viśāṃ kanyakānāmapyānandaḥ prajāyate
40.28
janānāṃ puratastvevaṃ lajjayā tā vadanti hi
mama hastaṃ gṛhītvādya vaiśya kiṃ tvaṃ na muñcasi
40.29
jananyai kathayiṣyāmi muñca māṃ muñca māmiti
kanye valayavaiśyasya karasparśena kā bhavet
40.30
nindā tavādya kathaya kāmaṃ mātre na bhīriti
bhāṣamāṇaḥ pratigṛhaṃ gatvā valayavikrayam
40.31
akarotkaruṇāsindhurvaiśryaveṣadharo haraḥ
tatkarasparśasukhitā api mithyoktabhartsanāḥ
40.32
māyāvaiśyasya vaśatāṃ prāpussarvā viśāṃ sutāḥ
punaśca tatkarasparśalobhātkāścana kanyakāḥ
40.33
sundareśasya kuhanāmajñātvā'tīva mohitāḥ
āmuktānatiramyāṃśca bhindantyo valayān bahūn
40.34
prayaccha nassadvalayāniti taṃ prārthayanti tāḥ
adatvā yāsi cetsomasundaro bādhakastava
40.35
ityukte prahasannantardadau sa valayān punaḥ
guṇitvañca viśo dṛṣṭvā vismitā abhavan janāḥ
40.36
manasā bhāvayantyastāstatkarasparśajaṃ sukham
śvaḥ paraśvo'pi nityaṃ tvamāgaccheti tamabruvan
40.37
tathā kariṣya ityuktvā vaiśyavīthīṣu sañcaran
sa tābhiḥ kanyakābhiśca pradattaṃ valayocitam
40.38
mūlyaṃ na pratijagrāha bhaktābhīṣṭapradāyakaḥ
gṛhāṇa mūlyamityukte'pyevamāha maheśvaraḥ
40.39
adya na pratigṛhṇāmi valayānāntu mūlyakam
śvo dāsyatha bhṛtiṃ mahyaṃ svīkaromi tadā mudā
40.40
evaṃ bruvāṇaḥ kurvāṇo valayānāntu vikrayam
madhurāvaiśyavīthīśca paryaṭan paritaḥ śivaḥ
40.41
hālāsyanātho bhagavān saccidānandavigrahaḥ
garbhagehaṃ praviśyātha mūlaliṅge tirodadhe
40.42
śaṅkarasya karasparśamātreṇānugraheṇa ca
śrīmatyo rūpavatyaśca putravatyo nirāmayāḥ
40.43
vaiśyakanyāściraṃ kālaṃ jīvantyo'thāmṛtaṃ gatāḥ
tāsāṃ putrāśca pautrāśca paścāttadvaṃśasambhavāḥ
40.44
sarve ca skandavanmānyāssutarāṃ dharmatatparāḥ
dhanino dānaśīlāśca satataṃ pāpabhīravaḥ
40.45
abhavannirmalasvāntāssundareśaśivājñayā
vaiśyavaṃśo mahānāsīttadāprabhṛti bhūtale
40.46
evaṃ vaiśyavapurdhṛtvā śrīhālāsyapatiḥ prabhuḥ
śāpajātā vaiśyakanyāḥ kāruṇyena sma rakṣati
40.47
śṛṇvanti ye valayavikrayamādareṇa
someśvarasya satataṃ sakaleśvarasya
satputramitrasahitā anubhūya saukhyaṃ
yāsyanti te śivapuraṃ punarakṣayañca
40.48
iti dvātriṃśikā līlā kathitā kalmaṣāpahā
kanyākanakabhūmyādikāṃkṣitārthapradāyinī
Linked texts (4)
- Mudgalapurāṇa — Sanskrit
- Hālāsyairmāhātmya — Sanskrit
- Hālāsyamāhātmya — Sanskrit
- Hālālasyamāhātmya — Sanskrit