Pramāṇa · Search · About · API

Halasyakhanda 45

Hālāsyakhaṇḍa 45

Language
Sanskrit

45.1

iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ
hālāsyamāhātmye - rasavādapradarśanaṃ nāma
dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ
attiyāyam - 42
36. rasavātam ceytal
puṣpavaṉam (tiruppuvaṇam) eṉṟa ūril
tēvaraṭiyāḷ hēmanātai (poṉṉaṉaiyāḷ) eṉpavaḷ
tiṉantōṟum īcaṉiṉ vaḻipāṭu muṭintatum naṭaṉamāṭuvāḷ.
viṭiyar̆ kālaiyil viḻitteḻuntu nīrāṭi vipūti pūci
sūryaṉāl vaḻipaṭap per̆ṟa sūryanātarai avaḷ
vaḻipaṭuvāḷ. anta ūril uḷḷa maṇalum civaliṅkamē.
aṉṉapūrṇēcvariyāṉa tēvi aṅku aṭiyārkaḷukku
uṇavaḷitta puṉita kṣētram atu. hēmanātaiyum vēcit
toḻilil per̆ṟa celvattaik koṇṭu aṭiyārkaḷukkut
tiṉamum uṇaviṭṭāḷ. aṅku kōyil koṇṭuḷḷa
sūryanātarukku oru utsava vikraham ceytu vaikka
mur̆paṭṭāḷ. āṉāl avaḷatu celva nilai atar̆ku
utavavillai. īcaṉiṭam taṉ maṉak kiṭakkaiyait
terivittāḷ. aṉṟoru cittar uṇavuk kūṭattir̆ku vantār.
aḻakumikka anta vēciyai ur̆ṟu nōkkiṉār.
kaṇkaḷaḷavilēyē civatīkṣai aḷittār. aṅku uṇavēr̆ṟu
mar̆ṟavar veḷiyēṟiya piṉṉarum sittar aṅku taṅkiṉār.
paṇip peṇkaḷ ataṉai hēmanātaiyiṭam terivittaṉar.
kāmattir̆kuk kaṇkaḷ kiṭaiyātu. cittarukkum inta vēci
tēvaippaṭukiṟāḷ eṉṟu niṉaittu avaḷ civaṉaṭiyāriṉ
viruppattai niṟaivuṟac ceyvatu taṉ kaṭamai eṉak karuti
aṇukiṉāḷ. avarō hēmanātaiyiṭam tāṉ iṅku vanta
kāraṇattaik kūṟiṉār. "nilaiyar̆ṟa uṭalaik koṇṭu nilaitta
civapatattai aṭaiya virumpukiṟāy. nī ur̆cava vikraham
ceyya virumpukiṟāy. atai nī taṅkattilēyē ceyvāy. nī
uṉ vīṭṭiluḷḷa ellā ulōkap poruḷaiyum iṅku
koṇṭuvā. enta ulōkattaiyum eṉṉāl taṅkamāka mār̆ṟa
muṭiyum'' eṉṟār. avaḷ vīṭṭiluḷḷataṉaittu ulōkap
poruḷaiyum koṇara, avar̆ṟaic cittar taṉ kaiyāl
toṭṭu neruppiliṭac ceytār. "ammaiyē! nāḷaik kālai
tricatvāriṃśo'dhyāyaḥ
37. colanipātanam
agastyaḥyayā tu līlayā devo bhagavān somasundaraḥ
agādhāyāṃ puṣkariṇyāṃ colaṃ sainyairapātayat

45.2

tāṃ līlāṃ śrutamātreṇa samastaduritāpahām
sarvasampatpradāṃ sadyaḥ pravakṣyāmi munīśvarāḥ

45.3

rājendraputro rājeśaściraṃ pṛthvīmapālayat
tatputro rājagambhīraḥ pṛthivīmanuśāsya ca

45.4

pratigrāmaṃ pratigṛhamakaroliṅgamaiśvaram
pāṇḍyavaṃśapradīpaśca tatputraḥ pṛthivīpatiḥ

45.5

ciraṃ bhūmiṃ pālayitvā prāpa sāyujyamaiśvaram
tatastadātmajaḥ kaścitpuruhūtaṃ vijitya ca

45.6

puruhūtajidityakhyāṃ prathayāmāsa bhūtale
pāṇḍyavaṃśapatākākhyastatputraḥ pṛthivīpatiḥ

45.7

akarotpṛthivīṃ sarvāṃ śambhubhaktisamanvitām
tadātmajassundareśapādaśekhara īritaḥ

45.8

śambhubhaktyā mahatyā ca tattulyo nāsti bhūtale
tatkāle colabhūpālaḥ sahasraikaturaṅgamaḥ

45.9

bahusyandanasenāśvagajaiśca parisevitaḥ
kadācitpāṇḍyabhūpālaṃ jetumudyogamātanot

45.10

svalpasenādisaṃyuktaḥ sundareśāṅghriśekharaḥ
pāṇḍyastadānīṃ svīkurvan senārathagajāśvakam

45.11

sundareśe mahādeve bhaktimevātanotsadā
daivameva paraṃ manye pauruṣaṃ tu nirarthakam

45.12

iti śaṃsanti vidvāṃsaḥ pramāṇaṃ tadvaco mama
pārthivajñāpanārthañca svīkāryāśca paricchadāḥ

45.13

pattīnāṃ daśasāhasraṃ sahasraṃ vājināmapi
vāraṇānāṃ śatamapi rathānāṃ daśakaṃ tathā

45.14

ito'dhikaṃ māstu balaṃ sahāyo daivataṃ mama
etatsaṃkhyāsamāyuktāssenādyāśca caturvidhāḥ

45.15

samare tu samutpanne yotsyante tāṃśca madripūn
asaṃkhyāścolasenādyā yoddhuṃ yadi samāgatāḥ

45.16

yatkariṣyati sāhāyyaṃ mama hālāsya nāyakaḥ
tatsarvaṃ sacivāssarve yūyaṃ drakṣyatha vismitāḥ

45.17

etāvatībhissaṃkhyābhissaṃyuktāśca caturvidhāḥ
senādyā mama rakṣyante yāvatā ca dhanena ca

45.18

tāvanmātraṃ dhanañcaiva kośāgāre nidhīyatām
avaśiṣṭaṃ svarṇajātaṃ suntareśāya dīyatāma

45.19

brāhmaṇebhyaśca vidvadbhya ityuktvā'vartata sthiraḥ
anvamaṃsata kecittadapare nānvamaṃsata

45.20

colamāgatamaśrauṣītsundareśāṅghriśekharaḥ
turagāṇāṃ sahasraṃ sa turageṇa nirodhakaḥ

45.21

iti śaṃsanti bahuvaḥ pāṇḍyastadaśṛṇottadā
tathā'pi dhīraḥ pāṇḍyastu prāpya nīpāṭavīśvaram

45.22

svasenāñcolasenāñca saṃkhyayā' saṃkhyayā yutām
bhaktābhīṣṭapradeśāya vivicyātha vyajijñipat

45.23

antaḥ khinnaṃ bahirdhīraṃ vilokya karuṇānidhiḥ
vācā'tha divyayā prāha sundareśāṅghriśekharam

45.24

yadā tu colabhūpālassenayā yātyanantayā
tadā tvaṃ sudṛḍho bhūtvā viśvasya vacanaṃ mama

45.25

colasyābhimukhaṃ gatvā senayā mitayā yutaḥ
tenāhavaṃ kuruṣva tvaṃ tubhyaṃ dāsyāmyahaṃ jayam

45.26

iti hṛdyāṃ pāṇḍyapatirvācaṃ śrutvā'śarīriṇīm
celāñcalena badhvā tāṃ yayau pāṇḍyassvamandiram

45.27

paścāddineṣu gacchatsu keṣuciccolabhūpatiḥ
ājagāma mahāsenaḥ kampayan pṛthivītalam

45.28

pāṇḍyo'pi dhairyasaṃyuktaḥ svalpasenāsamāvṛtaḥ
jagāmābhimukhaṃ janyaṃ cakrussenāstayoratha

45.29

mitā'pi senā pāṇḍyasya tvanantā dṛśyate'ribhiḥ
amitāścolasenāśca nyavartanta śivājñayā

45.30

colastadānīṃ saṅkruddhassamūlabalasaṃyutaḥ
sahasraṃ caikadā hanmītyuccairjalpan samāgataḥ

45.31

dṛṣṭvā vegāttamāyāntaṃ mahāśvavaravāhanam
pāṇḍyastvidānīṃ kiṃ kāryamiti cintāparaḥ sthitaḥ

45.32

tadā dayālurbhagavān kadambavananāyakaḥ
āmnāyamayamaśvaṃ ca mahāntamadhiruhya ca

45.33

tamālaśyāmalākāro jvalanāruṇalocanaḥ
vicitrakañcukoṣṇīṣavilasadgātramastakaḥ

45.34

karṇabhūṣākṛtagajadantapatravirājitaḥ
tāramuktāmaṇimayahārakeyūrakaṅkaṇaḥ

45.35

uṣṇīṣavalayābaddhapiñchajātasuśobhitaḥ
iti kairātamākāramāsthāyānandasundaraḥ

45.36

pāṇḍyasya senāmadhyāttu nirgatya purataḥ sthitaḥ
anantāṃścaikadā hanmi yuddhaṃ kuru mayā saha

45.37

iti garjannabhau śambhuḥ kālāmbuda ivāmbare
atha colendraturagamukhe śaktiṃ taṭitprabhām

45.38

tyaktumudyogamakarodbhrāmayitvā kareṇa saḥ
coḷaḥ prahārabhītyaiva nirāśaśca nyavartata

45.39

tadā tirohitaśśambhuḥ kairātākṛtimāsthitaḥ
colaṃ palāyitaṃ dṛṣṭvā pāṇḍyeśaḥ parayā mudā

45.40

tamanvadhāvatpaścāsyanādaṃ kurvan javānvitaḥ
coleśo'pyanudhāvantaṃ pāṇḍyamekāśvasādinam

45.41

vīkṣya pratinivṛttassan prahartuṃ taṃ samāyayau
tadā pāṇḍyamahīpālaḥ prapalāyanatatparaḥ

45.42

manojavaṃ nijāśvaṃ ca mahendrāśvamahonnatam
darśayitvā darśayitvā sannivṛtya nivṛtya ca

45.43

ākarṣan colabhūpālaṃ viparītavidhiṃ javāt
agādhāyāṃ mahāvāpyāṃ purīpāścātyadeśake

45.44

padmakairavakalhāranibiḍāyāṃ saghoṭakaḥ
patitvā'nugrahācchambhoḥ patanakleśavarjitaḥ

45.45

vāpyāḥ pāraṃ paraṃ prāpya savāhassānugo yayau
nijamūlabalaissarvaissahitaśca saghoṭakaḥ

45.46

anudhāvan sa colastaṃ vāpyāṃ magno jahāvasūn
dṛṣṭavanto janāssarve vismayaṃ paramaṃ gatāḥ

45.47

palāyante'nuyātāśca colasenāssamantataḥ
kecidgajāḥ kecidaśvāḥ keciddhuryavṛṣādayaḥ

45.48

kāścidvāravilāsinyo dāsīdāsāstvanekaṃśaḥ
gṛhītāśca kalācyaśca bhṛṅgārapramukhā api

45.49

sundareśapadāmbhojaśekhareṇa mahībhujā
tānsarvān sundareśāya darśayitvā gajādikān

45.50

teṣāṃ madhye cottamaṃ yadgajādyaṃ vastu taddadau
asmākaṃ rakṣitā tvaṃ ca śikṣitā mama vairiṇām

45.51

rakṣa rakṣa punaścāsmān śatrūn śikṣaya śikṣaya
iti samprārthya deveśaṃ kadambavananāyakam

45.52

kṛtanīrājanavidhiḥ prāpa pāṇḍyaḥ svamandiram
ājñādeva iti prāhuḥ sundareśamatha prajāḥ

45.53

nṛpāṇḍya iti śaṃsanto gacchanti sma mudānvitāḥ
devabrāhmaṇabhaktānāṃ kimasādhyaṃ sadā bhuvi

45.54

pramāṇī pūrṇakāmassyādapramāṇī vṛthā janaḥ
sundareśvarabhaktistu surāṇāmapi durlabhā

45.55

tadanugraha labhyā sā bhogamokṣapradāyinī
iti saptādhikatriṃśā līlā nīpāṭavīpateḥ

Linked texts (3)