Pramāṇa · Search · About · API

Halasyakhanda 48

Hālāsyakhaṇḍa 48

Language
Sanskrit

48.1

iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ
hālāsyamāhātmye - vaiśyaśiśormātularūpeṇāvirbhāvo nāma
pañcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
uṟaviṉariṭamiruntu taṉ cottai mīṭpēṉ eṉṟu uṟuti
pūṇṭa taṅkai taṉ makaṉuṭaṉ por̆ṟāmaraik kuḷattil
nīrāṭit tūya āṭai uṭutti suntarēcvarariṉ tiruvaṭikaḷaic
caraṇaṭaintu pañcākṣara japattuṭaṉ āḻnta paktiyuṭaṉ
vaḻipaṭṭāḷ. kaṉavil vanta īcaṉ, "vīṭṭiṉ camaiyar̆
kaṭṭil uṟutiyuṭaṉ taṅkuvāy. uṉṉait taṭuppavarkaḷai nīti
stalattir̆ku iṭṭuc cel. aṅku vātāṭi ataṉai uṉakku
nāṉ mīṭṭut tarukiṟēṉ" eṉṟār. maṟunāḷ kālai camaiyar̆
kaṭṭiliruntu avaḷai valivuṭaṉ akar̆ṟi
avamāṉappaṭuttiya uṟaviṉar tarmāsaṉattir̆ku iḻuttuc
ceṉṟaṉar. nītipatiyiṉmuṉ avaḷaip par̆ṟik kur̆ṟam
cāṭṭiṉar. appōtu īcaṉ artta patiyiṉ vēṣattil vantu
taṉ celvam aṉaittaiyum taṉ taṅkaiyiṉ makaṉukkut
tāṉē maṉamuvantu aḷittut taṉ makaṉākkik koṇṭatai
viḷakkiṉār. uṟaviṉarō ivaṉ māmaṉ alla. māmaṉiṉ
vēṭamēntiya vēṟoruvaṉ eṉpatāl taṉṉai māmaṉ eṉa
nirūpittuk koḷḷa vēṇṭumeṉṟu vātiṭṭaṉar. taṉ
cottu aṉaittiṉ vivaram, taṉatu paṇiyāṭkaḷiṉ peyar
mutaliyavai, ivar̆ṟiṉ aṭaiyāḷam mutaliyavar̆ṟai
uṟaviṉar nampumpaṭi viḷakka, vātiṭṭa uṟaviṉar nītipatiyiṉ
kōpattir̆ku āḷākappayantu ōṭiviṭṭaṉar. taṅkaiyaiyum
marumakaṉaiyum ellā urimaikaḷaiyum peṟac ceytu taṉ
vīṭṭil amarttiya arttapati vēṭattiliruntu īcaṉ
maṟaintār. makkaḷukkum cāṭci collavantavar īcaṉē
eṉpatu pulaṉāyir̆ṟu. aracaṉum itaṉaik kēṭṭaṟintu
avviruvarukkum mēlum pala utavikaḷaic ceytāṉ. taṉ
makaṉ vara kuṇa pāṇṭiyaṉiṭam aracai oppaṭaittuviṭṭu
suntara pāta cēkaraṉum civapatam per̆ṟāṉ. itu
muppattoṉpatāvatu līlai.
ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ
40. brahmahatyāpāpavimocanam
yayā tu līlayā devo brahmahatyārtināśanam
akarotpāṇḍyabhūpasya tāṃ śṛṇvantu munīśvarāḥ

48.2

śrīmānvaraguṇaḥ pāṇḍyaḥ pitrā dattāṃ vasundharām
rājalakṣmīmapi prāpya babhau viṣṇurivāparaḥ

48.3

vedādividyārūpiṇyā sarasvatyā''nanasthayā
prajāsvatyantadayayā prajāpatirivāparaḥ

48.4

satyācca sarvajñatayā jitendriyatayā'niśam
aparaśśaṅkara iva rājate rājavanditaḥ

48.5

biḍaujasā vikrameṇa rājarājena sampadā
kandarpeṇa samaḥ kāntyā bhāsā bhāskarasannibhaḥ

48.6

rathairgajaiśca turagairanantaiśca balairyutaḥ
sa mahaiśvaryasaṃyukto rājyaṃ cakre sunītikam

48.7

devacūḍāmaṇiṃ devaṃ śaṅkaraṃ sundareśvaram
sarvasampatpradaṃ sadyassamastārtiharaṃ haram

48.8

pūrvaṃ varaguṇābhikhyaḥ pāṇḍyavaṃśaśikhāmaṇiḥ
saṃsevyānudinaṃ paścāt svakṛtyāni mudā'karot

48.9

ekadā mṛgayāhetossannaddhaḥ prāviśadvanam
itastataḥ paribhramya ninye tatraiva vāsaram

48.10

rātrau nivṛttassvapurīṃ mṛgayābhrāntimohitaḥ
madhyemārgaṃ śayānañca dvijaṃ kañcidalaṅghayat

48.11

sa turaṅgapadākrāntaḥ krandan sadyo jahāvasūn
ajānaṃstadvadhaṃ rājā sadma prāpya sukhaṃ sthitaḥ

48.12

prabhāte bhūsurāssarve sambhūya dvāri bhūpateḥ
akurvanta bhiyā krośaṃ pretamāsthāpya tatra tu

48.13

atha śrutvā mahāghoṣaṃ viprāṇāṃ pāṇḍyabhūpatiḥ
samīpasthāṃśca sacibān kimetaditi so'bravīt

48.14

te sarve śīghramāgatya śrutvā vipravacāṃsi ca
sāntvavādena santoṣya dravyairvastrādibhiśca tān

48.15

preṣayitvā'tha saṃskartuṃ taṃ pretaṃ bhūsurān drutam
vyathitāssahasā gatvā rājñe vṛttāntamabruvan

48.16

śrutvā taṃ duḥkhito rājā kiṅkartavyamitaḥ param
iti cintānvitaścāsīccintātaptāśca mantriṇaḥ

48.17

purohitamukhāssarve samāgatya vicakṣaṇāḥ
ityavocan hitāsaktāḥ pāṇḍyarājāghaśāntaye

48.18

gobhūsvarṇādidānāni dātavyānyavilambitam
aghamarṣaṇamantrādyaiḥ homaḥ kāryastilājyataḥ

48.19

nadītīre prapāṃ kṛtvā bhojyantāṃ bhūmidevatāḥ
gobhyo dūrvāpradānañca tacchṛṅgādātmasecanam

48.20

pañcagavyaprāśanañca vṛkṣarājapradakṣiṇam
kartavyaṃ bhavatā sarvametat karma mahīpate

48.21

vinaśyedbrahmahatyā te pramādāpatitā nṛpa
ityuktavatsu vipreṣu śāstrajñeṣu tapasviṣu

48.22

tatheti sarvaṃ sahasā prāyaścittaṃ cakāra saḥ
evaṃ hi kurvato'pyasya rājñaśchāyā tu kācana

48.23

kṛṣṇāṅgī pārśvamabhyetya sarvadā saha vartate
śrīmānbaraguṇābhikhyaḥ śīlavān pāṇḍyabhūpatiḥ

48.24

bhītabhītaḥ kiṃ vidheyamiti cintāparo'bhavat
ṛṣayaḥpurā proktā vṛtrahatyā vinaṣṭā'sīdviḍaujasaḥ

48.25

kṣetrapraveśamātreṇa sañcitairaghasañcayaiḥ
rājño varaguṇasyāsya sadā tatkṣetravāsinaḥ

48.26

kathamāsīnna naṣṭā sā viprahatyā ghaṭodbhava
agastyaḥsādhu pṛṣṭo hi yuṣmābhiḥ praśnaḥ praśnavidāṃ varāḥ

48.27

kṛtaṃ sarvatra kaluṣaṃ puṇyakṣetreṣu naśyati
puṇyakṣetrakṛtaṃ pāpaṃ śivakṣetreṣu naśyati

48.28

śivakṣetrakṛtaṃ pāpaṃ śrīhālāsye vinaśyati
śrīhālāsyakṛtaṃ pāpaṃ vinā bhogairna naśyati

48.29

hālāsye dvādaśāntasthe śivakṣetrottamottame
kṛtasya sukṛtasyāpi duṣkṛtasya ca jantubhiḥ

48.30

anto nāsti muniśreṣṭhāssatyameva mayoditam
tathā'pi karuṇāmūrteḥ śrīhālāsyapateḥ prabhoḥ

48.31

prasādena vinaṣṭā sā hatyā varaguṇasya ca
śivaprasādayuktānāṃ kimasādhyaṃ jagattraye

48.32

tasmātprasādalābhāya sundeśaṃ samāśrayet
sundareśaprasādena sarvāssiddhayanti siddhayaḥ

48.33

anyatra cirakālena sādhyā ye tapaso balāt
sadyassidhyanti te kāmā hālāsye'lpatapobalāt

48.34

purohitādyairukte ca prāyaścitte kṛte sati
śrīhālāsye kṛtā viprahatyā naṣṭā'sya no yadā

48.35

tadānīṃ śivabhaktena kenacitkaruṇāvaśāt
bodhitassundareśasya pradakṣiṇaparo'bhavat

48.36

daśabhirdivasaireva pradakṣiṇamaharniśam
aṣṭottarasahasrañca kṛtaṃ varaguṇena ca

48.37

namaskṛtya ca saṃsevya stutibhissundareśvaram
sthite tasminvaraguṇe sundareśo'nukampayā

48.38

vāṇyā ca divyayā prāha bhaktāpaddhvañjanodyataḥ
rājanvaraguṇa śrīman puṇyāpuṇyaphalaṃ śṛṇu

48.39

kṛtāyā viprahatyāyāḥ phalasyānto na vidyate
tathā madīyaliṅgasya pradakṣiṇaphalasya ca

48.40

pade pade'śvamedhānāṃ phaladānaratasya tu
pradakṣiṇasya tulyāni naiva puṇyāntarāṇi hi

48.41

merumandarakailāsakāśīśrīparvatādiṣu
śivakṣetreṣu sarveṣu cidambaramukheṣu ca

48.42

yāni liṅgāni vidyante teṣvahaṃ sannidhānakṛt
tasmānmadīyaliṅgāni sarvāṇīha na saṃśayaḥ

48.43

madīyeṣu ca liṅgeṣu madhyārjunapureśvaram
liṅgaṃ mahāpāpaharaṃ sadyaḥ puṇyaphalapradam

48.44

tatraiva mocayiṣyāmi brahmahatyāṃ tvayā kṛtām
vidyate yatra malliṅgaṃ madhyārjunamaheśvaram

48.45

matprasādena yuddhe tu colaṃ jitvā samāgatam
madhyārjune sampraveśo bhavato bhavatu dhruvam

48.46

ityuktvā virate śambhau vismitaḥ pāṇḍyabhūpatiḥ
pañcākṣareṇa mantreṇa namaskṛtya punaḥ punaḥ

48.47

ānandasāgare magnassvālayaṃ pāṇḍyapo yayau
colāgamanamanvīkṣya yadā varaguṇaḥ sthitaḥ

48.48

tadā kāñcīsthitaścolo yoddhumāyātsasainikaḥ
dhairyavān bhaktimāṃścaiva sundareśvara īśvare

48.49

colasyābhimukhaṃ gatvā taṃ jigye pāṇḍyabhūpatiḥ
coḷaścāsyāhavaṃ dṛṣṭvā praśaṃsan sundareśvaram

48.50

senābhirativegena yayau kāñcīpurīṃ prati
colānudhāvanavyājāt pāṇḍyo varaguṇaḥ prabhuḥ

48.51

madhyārjunaṃ mahāsthānaṃ śāṅkaraṃ prāpa śāntidam
tadā pauṣī paurṇamāsī daivayogātsamāgatā

48.52

puṇyadeśaḥ puṇyakālassaṃyuktaḥ pāṇḍyabhūpateḥ
kaverajānadītoye snātvā pāṇḍyassamāhitaḥ

48.53

madhyārjunamaheśānaṃ draṣṭumālayamāyayau
chāyā tu muktvā taṃ bhūpaṃ bahissālasya saṃsthitā

48.54

ladhvaṃgo hṛṣṭahṛdayaḥ śaṅkaraṃ praṇanāma saḥ
umāpate kṛpārāśe rakṣa māmaghapīḍitam

48.55

tvameva śaraṇaṃ nānya ityuktavati bhūpuji
vāṇī khādabhavadramyā bhūpālārttivilopinī

48.56

pāṇḍya madbhakta evāsi dvijanmasvapi bhaktimān
tathāpi prākkarmavaśādbrahmahatyā'bhavattava

48.57

sā tvadyaiva praṇaṣṭā'bhūnnātra kāryā vicāraṇā
tāṃ vācaṃ pāṇḍyarāṭ śrutvā śambhuṃ natvā punaḥ punaḥ

48.58

nirgatya paścimadvārācchāyākrāntivivarjitaḥ
śilābhissahasā sālaṃ sagopuramakārayat

48.59

madhyārjunamaheśasya bhaktābhīṣṭapradasya saḥ
svarṇaratnairalaṅkṛtya prāsādamakhilaṃ mudā

48.60

madhurānagarīṃ prāpya maṇḍitāṃ dhvajatoraṇaiḥ
nāthāya nāthanāthāya svanāthāya cidātmane

48.61

jagannāthāya hālāsyanāthāẏānandamūrtaye
mauktikaṃ ca vitānaṃ ca cchatrāṇyatyadbhutāni ca

48.62

ratnālaṅkṛtadaṇḍāni cāmarāṇi bahūni ca
dukūlāni vicitrāṇi śrīmadābharaṇāni ca

48.63

golakaṃ ca prabhāṃ datvā navaratnavicitritām
stutvā nānāvidhaiḥ stotraiḥ praṇipatya śivaṃ nṛpaḥ

48.64

kṛtārthassanvinirgatya sukhamāste nirādhikaḥ
śṛṇvan sadā purāṇāni kālaṃ ninye sa bhūpatiḥ

48.65

sarvadā sarvalokebhyaḥ śivaloko mahāniti
vedaśāstrapurāṇeṣu śrutvā varaguṇo nṛpaḥ

48.66

ihaiva draṣṭumudyuktaḥ sundareśaśivājñayā
atyadbhutamanaupamyaṃ śivalokaṃ parātparam

48.67

kadācicchivarātryāṃ sa śivalokadidṛkṣayā
śivaṃ samprārthayāmāsa śivabhaktaśiromaṇiḥ

48.68

kadambakānanādhīśa karuṇāvaruṇālaya
satyajñānānandamaya liṅgamūrte sadāśiva

48.69

brahmāṇḍordhvagataṃ nityaṃ tvadīyaṃ lokamiṣṭadam
pradarśaya mamātraiva pramathādigaṇāvṛtam

48.70

evaṃ vijñāpitaśśambhurbhaktabhaktyā''rdramānasaḥ
adarśayadbhūtale taṃ lokaṃ sarvādbhutālayam

48.71

so'pi rājā varaguṇastalloke'tyadbhutāni ca
anekāni vimānāni hyapsarobhūṣitāni ca

48.72

vanāni kalpavṛkṣāṇāṃ kāmadhenuvrajānapi
cintāmaṇimayādrīṃśca sudhāpūrṇasarāṃsi ca

48.73

veśmāni gaṇanāthānāṃ meruṇā spardhitāni ca
sagopurāṃśca prākārān ratnahemavicitritān

48.74

dṛṣṭvā'thāntaḥ praviṣṭaśca tejorāśivirājitam
vimānaṃ śāmbhavaṃ paśyan tasthau vismitamānasaḥ

48.75

tadā nandī samāgatya hastena parigṛhya tam
deveśaṃ darśayāmāsa tasmai vismitacetase

48.76

tejomayavimānasthasiṃhāsananivāsinam
hārakeyūramakuṭakaṭakādyairalaṅkṛtam

48.77

devīñca vāmabhāgasthāṃ samālokya smitānvitam
pārśvayorgajavaktreṇa ṣaḍvaktreṇa ca śobhitam

48.78

brahmaviṣṇvādidevaiśca gaṇanāyaissusevitam
dṛṣṭvā varaguṇaḥ pāṇḍyo bhaktyā paravaśīkṛtaḥ

48.79

prastutya praṇipatyātha prārthayāmāsa śaṅkaram
kṛtārtho'smi kṛtārtho'smi kṛtārtho'smi punaḥ punaḥ

48.80

anantapuṇyasulabhāttava lokavilokanāt
etatsarvaṃ mayā dṛṣṭaṃ tvalliṅgārādhanena ca

48.81

tvalliṅgārādhanaṃ kartuṃ prasīdānandasundara
ityuktavati pāṇḍyeśe śivalokastirohitaḥ

48.82

rājā'pi vismito bhūtvā liṅgasthaṃ tamapūjayat
rājñā'tha jñāpitāstatra saṅgatā bhaktimajjanāḥ

48.83

te sarve vismitāssantaḥ prāśaṃsan sundareśvaram
tamudantaṃ janāssarve śrutvā vismitamānasāḥ

48.84

lokaṃ darśayitāraṃ svaṃ śaṅkaraṃ sundaraprabhum
taṃ paśyantaṃ pāṇḍyabhūpaṃ praśaṃsanti jagattraye

48.85

tadā prabhṛti hālāsyaṃ śivakṣetraṃ parātparam
bhūlokaśivalokākhyāṃ bibharti paradurlabhām

48.86

bhūdevatāvadhavaśāduditañca bhūri
pāpaṃ pramṛjya nijalokanidarśayitre
pṛthvīpatervaraguṇasya dayānvitāya
hālāsyamadhyanilayāya namaśśivāya

48.87

līlā catvāriṃśikeyaṃ nīpāraṇyanivāsinaḥ
śrutamātreṇa sarveṣāṃ brahmahatyārtināśinī

48.88

mahāpāpapraśamanī mahāpuṇyapradāyinī
mahāvijayakartrī ca sarvasampatkarī sadā

Linked texts (3)