Halasyakhanda 48
Hālāsyakhaṇḍa 48
- Language
- Sanskrit
48.1
iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ
hālāsyamāhātmye - vaiśyaśiśormātularūpeṇāvirbhāvo nāma
pañcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
uṟaviṉariṭamiruntu taṉ cottai mīṭpēṉ eṉṟu uṟuti
pūṇṭa taṅkai taṉ makaṉuṭaṉ por̆ṟāmaraik kuḷattil
nīrāṭit tūya āṭai uṭutti suntarēcvarariṉ tiruvaṭikaḷaic
caraṇaṭaintu pañcākṣara japattuṭaṉ āḻnta paktiyuṭaṉ
vaḻipaṭṭāḷ. kaṉavil vanta īcaṉ, "vīṭṭiṉ camaiyar̆
kaṭṭil uṟutiyuṭaṉ taṅkuvāy. uṉṉait taṭuppavarkaḷai nīti
stalattir̆ku iṭṭuc cel. aṅku vātāṭi ataṉai uṉakku
nāṉ mīṭṭut tarukiṟēṉ" eṉṟār. maṟunāḷ kālai camaiyar̆
kaṭṭiliruntu avaḷai valivuṭaṉ akar̆ṟi
avamāṉappaṭuttiya uṟaviṉar tarmāsaṉattir̆ku iḻuttuc
ceṉṟaṉar. nītipatiyiṉmuṉ avaḷaip par̆ṟik kur̆ṟam
cāṭṭiṉar. appōtu īcaṉ artta patiyiṉ vēṣattil vantu
taṉ celvam aṉaittaiyum taṉ taṅkaiyiṉ makaṉukkut
tāṉē maṉamuvantu aḷittut taṉ makaṉākkik koṇṭatai
viḷakkiṉār. uṟaviṉarō ivaṉ māmaṉ alla. māmaṉiṉ
vēṭamēntiya vēṟoruvaṉ eṉpatāl taṉṉai māmaṉ eṉa
nirūpittuk koḷḷa vēṇṭumeṉṟu vātiṭṭaṉar. taṉ
cottu aṉaittiṉ vivaram, taṉatu paṇiyāṭkaḷiṉ peyar
mutaliyavai, ivar̆ṟiṉ aṭaiyāḷam mutaliyavar̆ṟai
uṟaviṉar nampumpaṭi viḷakka, vātiṭṭa uṟaviṉar nītipatiyiṉ
kōpattir̆ku āḷākappayantu ōṭiviṭṭaṉar. taṅkaiyaiyum
marumakaṉaiyum ellā urimaikaḷaiyum peṟac ceytu taṉ
vīṭṭil amarttiya arttapati vēṭattiliruntu īcaṉ
maṟaintār. makkaḷukkum cāṭci collavantavar īcaṉē
eṉpatu pulaṉāyir̆ṟu. aracaṉum itaṉaik kēṭṭaṟintu
avviruvarukkum mēlum pala utavikaḷaic ceytāṉ. taṉ
makaṉ vara kuṇa pāṇṭiyaṉiṭam aracai oppaṭaittuviṭṭu
suntara pāta cēkaraṉum civapatam per̆ṟāṉ. itu
muppattoṉpatāvatu līlai.
ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ
40. brahmahatyāpāpavimocanam
yayā tu līlayā devo brahmahatyārtināśanam
akarotpāṇḍyabhūpasya tāṃ śṛṇvantu munīśvarāḥ
48.2
śrīmānvaraguṇaḥ pāṇḍyaḥ pitrā dattāṃ vasundharām
rājalakṣmīmapi prāpya babhau viṣṇurivāparaḥ
48.3
vedādividyārūpiṇyā sarasvatyā''nanasthayā
prajāsvatyantadayayā prajāpatirivāparaḥ
48.4
satyācca sarvajñatayā jitendriyatayā'niśam
aparaśśaṅkara iva rājate rājavanditaḥ
48.5
biḍaujasā vikrameṇa rājarājena sampadā
kandarpeṇa samaḥ kāntyā bhāsā bhāskarasannibhaḥ
48.6
rathairgajaiśca turagairanantaiśca balairyutaḥ
sa mahaiśvaryasaṃyukto rājyaṃ cakre sunītikam
48.7
devacūḍāmaṇiṃ devaṃ śaṅkaraṃ sundareśvaram
sarvasampatpradaṃ sadyassamastārtiharaṃ haram
48.8
pūrvaṃ varaguṇābhikhyaḥ pāṇḍyavaṃśaśikhāmaṇiḥ
saṃsevyānudinaṃ paścāt svakṛtyāni mudā'karot
48.9
ekadā mṛgayāhetossannaddhaḥ prāviśadvanam
itastataḥ paribhramya ninye tatraiva vāsaram
48.10
rātrau nivṛttassvapurīṃ mṛgayābhrāntimohitaḥ
madhyemārgaṃ śayānañca dvijaṃ kañcidalaṅghayat
48.11
sa turaṅgapadākrāntaḥ krandan sadyo jahāvasūn
ajānaṃstadvadhaṃ rājā sadma prāpya sukhaṃ sthitaḥ
48.12
prabhāte bhūsurāssarve sambhūya dvāri bhūpateḥ
akurvanta bhiyā krośaṃ pretamāsthāpya tatra tu
48.13
atha śrutvā mahāghoṣaṃ viprāṇāṃ pāṇḍyabhūpatiḥ
samīpasthāṃśca sacibān kimetaditi so'bravīt
48.14
te sarve śīghramāgatya śrutvā vipravacāṃsi ca
sāntvavādena santoṣya dravyairvastrādibhiśca tān
48.15
preṣayitvā'tha saṃskartuṃ taṃ pretaṃ bhūsurān drutam
vyathitāssahasā gatvā rājñe vṛttāntamabruvan
48.16
śrutvā taṃ duḥkhito rājā kiṅkartavyamitaḥ param
iti cintānvitaścāsīccintātaptāśca mantriṇaḥ
48.17
purohitamukhāssarve samāgatya vicakṣaṇāḥ
ityavocan hitāsaktāḥ pāṇḍyarājāghaśāntaye
48.18
gobhūsvarṇādidānāni dātavyānyavilambitam
aghamarṣaṇamantrādyaiḥ homaḥ kāryastilājyataḥ
48.19
nadītīre prapāṃ kṛtvā bhojyantāṃ bhūmidevatāḥ
gobhyo dūrvāpradānañca tacchṛṅgādātmasecanam
48.20
pañcagavyaprāśanañca vṛkṣarājapradakṣiṇam
kartavyaṃ bhavatā sarvametat karma mahīpate
48.21
vinaśyedbrahmahatyā te pramādāpatitā nṛpa
ityuktavatsu vipreṣu śāstrajñeṣu tapasviṣu
48.22
tatheti sarvaṃ sahasā prāyaścittaṃ cakāra saḥ
evaṃ hi kurvato'pyasya rājñaśchāyā tu kācana
48.23
kṛṣṇāṅgī pārśvamabhyetya sarvadā saha vartate
śrīmānbaraguṇābhikhyaḥ śīlavān pāṇḍyabhūpatiḥ
48.24
bhītabhītaḥ kiṃ vidheyamiti cintāparo'bhavat
ṛṣayaḥpurā proktā vṛtrahatyā vinaṣṭā'sīdviḍaujasaḥ
48.25
kṣetrapraveśamātreṇa sañcitairaghasañcayaiḥ
rājño varaguṇasyāsya sadā tatkṣetravāsinaḥ
48.26
kathamāsīnna naṣṭā sā viprahatyā ghaṭodbhava
agastyaḥsādhu pṛṣṭo hi yuṣmābhiḥ praśnaḥ praśnavidāṃ varāḥ
48.27
kṛtaṃ sarvatra kaluṣaṃ puṇyakṣetreṣu naśyati
puṇyakṣetrakṛtaṃ pāpaṃ śivakṣetreṣu naśyati
48.28
śivakṣetrakṛtaṃ pāpaṃ śrīhālāsye vinaśyati
śrīhālāsyakṛtaṃ pāpaṃ vinā bhogairna naśyati
48.29
hālāsye dvādaśāntasthe śivakṣetrottamottame
kṛtasya sukṛtasyāpi duṣkṛtasya ca jantubhiḥ
48.30
anto nāsti muniśreṣṭhāssatyameva mayoditam
tathā'pi karuṇāmūrteḥ śrīhālāsyapateḥ prabhoḥ
48.31
prasādena vinaṣṭā sā hatyā varaguṇasya ca
śivaprasādayuktānāṃ kimasādhyaṃ jagattraye
48.32
tasmātprasādalābhāya sundeśaṃ samāśrayet
sundareśaprasādena sarvāssiddhayanti siddhayaḥ
48.33
anyatra cirakālena sādhyā ye tapaso balāt
sadyassidhyanti te kāmā hālāsye'lpatapobalāt
48.34
purohitādyairukte ca prāyaścitte kṛte sati
śrīhālāsye kṛtā viprahatyā naṣṭā'sya no yadā
48.35
tadānīṃ śivabhaktena kenacitkaruṇāvaśāt
bodhitassundareśasya pradakṣiṇaparo'bhavat
48.36
daśabhirdivasaireva pradakṣiṇamaharniśam
aṣṭottarasahasrañca kṛtaṃ varaguṇena ca
48.37
namaskṛtya ca saṃsevya stutibhissundareśvaram
sthite tasminvaraguṇe sundareśo'nukampayā
48.38
vāṇyā ca divyayā prāha bhaktāpaddhvañjanodyataḥ
rājanvaraguṇa śrīman puṇyāpuṇyaphalaṃ śṛṇu
48.39
kṛtāyā viprahatyāyāḥ phalasyānto na vidyate
tathā madīyaliṅgasya pradakṣiṇaphalasya ca
48.40
pade pade'śvamedhānāṃ phaladānaratasya tu
pradakṣiṇasya tulyāni naiva puṇyāntarāṇi hi
48.41
merumandarakailāsakāśīśrīparvatādiṣu
śivakṣetreṣu sarveṣu cidambaramukheṣu ca
48.42
yāni liṅgāni vidyante teṣvahaṃ sannidhānakṛt
tasmānmadīyaliṅgāni sarvāṇīha na saṃśayaḥ
48.43
madīyeṣu ca liṅgeṣu madhyārjunapureśvaram
liṅgaṃ mahāpāpaharaṃ sadyaḥ puṇyaphalapradam
48.44
tatraiva mocayiṣyāmi brahmahatyāṃ tvayā kṛtām
vidyate yatra malliṅgaṃ madhyārjunamaheśvaram
48.45
matprasādena yuddhe tu colaṃ jitvā samāgatam
madhyārjune sampraveśo bhavato bhavatu dhruvam
48.46
ityuktvā virate śambhau vismitaḥ pāṇḍyabhūpatiḥ
pañcākṣareṇa mantreṇa namaskṛtya punaḥ punaḥ
48.47
ānandasāgare magnassvālayaṃ pāṇḍyapo yayau
colāgamanamanvīkṣya yadā varaguṇaḥ sthitaḥ
48.48
tadā kāñcīsthitaścolo yoddhumāyātsasainikaḥ
dhairyavān bhaktimāṃścaiva sundareśvara īśvare
48.49
colasyābhimukhaṃ gatvā taṃ jigye pāṇḍyabhūpatiḥ
coḷaścāsyāhavaṃ dṛṣṭvā praśaṃsan sundareśvaram
48.50
senābhirativegena yayau kāñcīpurīṃ prati
colānudhāvanavyājāt pāṇḍyo varaguṇaḥ prabhuḥ
48.51
madhyārjunaṃ mahāsthānaṃ śāṅkaraṃ prāpa śāntidam
tadā pauṣī paurṇamāsī daivayogātsamāgatā
48.52
puṇyadeśaḥ puṇyakālassaṃyuktaḥ pāṇḍyabhūpateḥ
kaverajānadītoye snātvā pāṇḍyassamāhitaḥ
48.53
madhyārjunamaheśānaṃ draṣṭumālayamāyayau
chāyā tu muktvā taṃ bhūpaṃ bahissālasya saṃsthitā
48.54
ladhvaṃgo hṛṣṭahṛdayaḥ śaṅkaraṃ praṇanāma saḥ
umāpate kṛpārāśe rakṣa māmaghapīḍitam
48.55
tvameva śaraṇaṃ nānya ityuktavati bhūpuji
vāṇī khādabhavadramyā bhūpālārttivilopinī
48.56
pāṇḍya madbhakta evāsi dvijanmasvapi bhaktimān
tathāpi prākkarmavaśādbrahmahatyā'bhavattava
48.57
sā tvadyaiva praṇaṣṭā'bhūnnātra kāryā vicāraṇā
tāṃ vācaṃ pāṇḍyarāṭ śrutvā śambhuṃ natvā punaḥ punaḥ
48.58
nirgatya paścimadvārācchāyākrāntivivarjitaḥ
śilābhissahasā sālaṃ sagopuramakārayat
48.59
madhyārjunamaheśasya bhaktābhīṣṭapradasya saḥ
svarṇaratnairalaṅkṛtya prāsādamakhilaṃ mudā
48.60
madhurānagarīṃ prāpya maṇḍitāṃ dhvajatoraṇaiḥ
nāthāya nāthanāthāya svanāthāya cidātmane
48.61
jagannāthāya hālāsyanāthāẏānandamūrtaye
mauktikaṃ ca vitānaṃ ca cchatrāṇyatyadbhutāni ca
48.62
ratnālaṅkṛtadaṇḍāni cāmarāṇi bahūni ca
dukūlāni vicitrāṇi śrīmadābharaṇāni ca
48.63
golakaṃ ca prabhāṃ datvā navaratnavicitritām
stutvā nānāvidhaiḥ stotraiḥ praṇipatya śivaṃ nṛpaḥ
48.64
kṛtārthassanvinirgatya sukhamāste nirādhikaḥ
śṛṇvan sadā purāṇāni kālaṃ ninye sa bhūpatiḥ
48.65
sarvadā sarvalokebhyaḥ śivaloko mahāniti
vedaśāstrapurāṇeṣu śrutvā varaguṇo nṛpaḥ
48.66
ihaiva draṣṭumudyuktaḥ sundareśaśivājñayā
atyadbhutamanaupamyaṃ śivalokaṃ parātparam
48.67
kadācicchivarātryāṃ sa śivalokadidṛkṣayā
śivaṃ samprārthayāmāsa śivabhaktaśiromaṇiḥ
48.68
kadambakānanādhīśa karuṇāvaruṇālaya
satyajñānānandamaya liṅgamūrte sadāśiva
48.69
brahmāṇḍordhvagataṃ nityaṃ tvadīyaṃ lokamiṣṭadam
pradarśaya mamātraiva pramathādigaṇāvṛtam
48.70
evaṃ vijñāpitaśśambhurbhaktabhaktyā''rdramānasaḥ
adarśayadbhūtale taṃ lokaṃ sarvādbhutālayam
48.71
so'pi rājā varaguṇastalloke'tyadbhutāni ca
anekāni vimānāni hyapsarobhūṣitāni ca
48.72
vanāni kalpavṛkṣāṇāṃ kāmadhenuvrajānapi
cintāmaṇimayādrīṃśca sudhāpūrṇasarāṃsi ca
48.73
veśmāni gaṇanāthānāṃ meruṇā spardhitāni ca
sagopurāṃśca prākārān ratnahemavicitritān
48.74
dṛṣṭvā'thāntaḥ praviṣṭaśca tejorāśivirājitam
vimānaṃ śāmbhavaṃ paśyan tasthau vismitamānasaḥ
48.75
tadā nandī samāgatya hastena parigṛhya tam
deveśaṃ darśayāmāsa tasmai vismitacetase
48.76
tejomayavimānasthasiṃhāsananivāsinam
hārakeyūramakuṭakaṭakādyairalaṅkṛtam
48.77
devīñca vāmabhāgasthāṃ samālokya smitānvitam
pārśvayorgajavaktreṇa ṣaḍvaktreṇa ca śobhitam
48.78
brahmaviṣṇvādidevaiśca gaṇanāyaissusevitam
dṛṣṭvā varaguṇaḥ pāṇḍyo bhaktyā paravaśīkṛtaḥ
48.79
prastutya praṇipatyātha prārthayāmāsa śaṅkaram
kṛtārtho'smi kṛtārtho'smi kṛtārtho'smi punaḥ punaḥ
48.80
anantapuṇyasulabhāttava lokavilokanāt
etatsarvaṃ mayā dṛṣṭaṃ tvalliṅgārādhanena ca
48.81
tvalliṅgārādhanaṃ kartuṃ prasīdānandasundara
ityuktavati pāṇḍyeśe śivalokastirohitaḥ
48.82
rājā'pi vismito bhūtvā liṅgasthaṃ tamapūjayat
rājñā'tha jñāpitāstatra saṅgatā bhaktimajjanāḥ
48.83
te sarve vismitāssantaḥ prāśaṃsan sundareśvaram
tamudantaṃ janāssarve śrutvā vismitamānasāḥ
48.84
lokaṃ darśayitāraṃ svaṃ śaṅkaraṃ sundaraprabhum
taṃ paśyantaṃ pāṇḍyabhūpaṃ praśaṃsanti jagattraye
48.85
tadā prabhṛti hālāsyaṃ śivakṣetraṃ parātparam
bhūlokaśivalokākhyāṃ bibharti paradurlabhām
48.86
bhūdevatāvadhavaśāduditañca bhūri
pāpaṃ pramṛjya nijalokanidarśayitre
pṛthvīpatervaraguṇasya dayānvitāya
hālāsyamadhyanilayāya namaśśivāya
48.87
līlā catvāriṃśikeyaṃ nīpāraṇyanivāsinaḥ
śrutamātreṇa sarveṣāṃ brahmahatyārtināśinī
48.88
mahāpāpapraśamanī mahāpuṇyapradāyinī
mahāvijayakartrī ca sarvasampatkarī sadā
Linked texts (3)
- Hālāsyairmāhātmya — Sanskrit
- Hālāsyamāhātmya — Sanskrit
- Hālālasyamāhātmya — Sanskrit