Halasyakhanda 52
Hālāsyakhaṇḍa 52
- Language
- Sanskrit
52.1
iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ
hālāsyamāhātmye-bhadrāya phalakādānaṃ
nāmaikonapañcāśo'dhyāyaḥ
agastyaḥ -
bhadrasya vanitāyāśca yayā'dādvijayaṃ śivaḥ
sā līlā sakalaiḥ sadbhiḥ śrotavyā śobhanārthibhiḥ
52.2
tasmin varaguṇe pāṇḍye paripālya ciraṃ mahīm
saṃprāpte śambhusārūpyaṃ durlabhaṃ yogināmapi
52.3
rājarājaśca tatputro rājarājanibhaḥ śriyā
rājā'bhūtpāṇḍyarājyasya rājabhiḥ parivanditaḥ
52.4
bhadrasya vanitā bhadrā bhavabhaktā ca bhadravat
kāntigānavilāsaiśca tattulyā na jagattraye
52.5
sā kadācidrājarājapatnīdarśanalālasā
samprāpa rājabhavanaṃ gānavidyāvicakṣaṇā
52.6
bhūpasya bhoginīnāṃ ca madhye rājavimohinī
gānavidyātikuśalā kācidvāravilāsinī
52.7
tayā sārdhaṃ bhadrapatnyā bhadrāyāḥ kalaho'bhavat
kauśalaṃ gānavidyāyāṃ mamaivāstīti mattayā
52.8
tataḥ pāṇḍyamahīpālaḥ strīvārtāmavalambya saḥ
bhagnāṃ kartuṃ bhadrapatnīṃ jayopāyamacintayat
52.9
gānavidyā'tikuśalā kutrāstīti vicārya ca
āhūtā gāyikā kāci nṛpātairdvīpamadhyataḥ
52.10
rahasyāptasamāhūtāṃ samālokya mahīpatiḥ
āhūya bhadrapatnīñca gūḍhadhī revamabravīt
52.11
gāyikāṃ kāṃcidāyātāṃ jetuṃ śaktistavāsti kim
itīṅgitena papraccha sā'pyastīti tamabravīt
52.12
dvīpāntarādāgatāyai gāyikāyai varāṇi ca
vastrāṇi varabhūṣāśca dadau sollāsamānasaḥ
52.13
ramyamāvasathaṃ datvā tasyai kutracidādarāt
tāṃ gaccheti samādiśya bhadrapatnīṃ nṛpo'bravīt
52.14
bhagnāyāṃ tvayi me bhaṅgo bhadrapatni na saṃśayaḥ
tasmāttāṃ sahasā jetumupāyaścintyatāṃ tvayā
52.15
ityuktā pāṇḍyabhūpena prāhainaṃ bhadravallabhā
pativratā'haṃ pāṇḍyeśa pātivratyaṃ hi rakṣati
52.16
bhaktādhīnaḥ paraśivassundareśo'pi vartate
ato madbhaṅgavārtā'pi na syāttasyāssakāśataḥ
52.17
evamākarṇya tadvācaṃ rājarājo'pi gāyike
samāhvayeti śvaścobhe dūtaṃ prāha mahīpatiḥ
52.18
atha rājasamādeśādgāyikā svālayaṃ yayau
atimātrerṣyayā bhūpasso'ntaḥ kauṭilyasaṃyutaḥ
52.19
dvīpāntarādāgatāṃ tāmāhūyopahvare'bravīt
bhṛśaṃ bhadrasya vanitāṃ bhartsaya tvamaśaṅkitā
52.20
sabhāntare mayoktā'pi bhartsanaṃ māstu māstviti
ityuktā rājarājena gāyikā nūtanā tadā
52.21
jñātabhūpāśayā'sīttāṃ bhartsituṃ kṛtaniścayā
rājñā cānyairdurāhūtāṃ gāyikāṃ bhadravallabhām
52.22
bhaviṣyatkāryamajñātvā bhartsayāmāsa nūtanā
mā bhartsayāsmadīyāṃ tvamityuktā'pi mahībhujā
52.23
deśāntarādāgatā sā bhadrapatnīmabhartsayat
tadā madhyasthavadrājā prāha te gāyike iti
52.24
dāsībhāvaṃ pratijñāya yuvābhyāṃ gīyatāmiha
gānaṃ gānavido yasyāḥ praśaṃsanti sabhāntare
52.25
sā nāyikā bhavatvadya dāsī tvanyā bhaviṣyati
tatheti kṛtasannāhā nūtanā'gāyadadbhutam
52.26
paścādbhadrasya vanitā'pyagāyatakokilasvarā
tadā sabhāgatāssarve janāstāmeva cāstuvan
52.27
tathāpi rājā pakṣasthaḥ praśaṃsa viparyayāt
rājānuguṇamevātha sarve tuṣṭuvurāgatām
52.28
sadvā'sadvā rājavacaḥ kaḥ kṣamaḥ kartumanyathā
syātāṃ hi vidyāviṣaye loke jayaparājayau
52.29
tvaṃ gaccha tvañca gaccheti śaṅkitaste nṛpo'bravīt
nūtanā gāyikā sā'bhūnnimagnā''nandasāgare
52.30
svavāsasthalamāsādya mañcamadhye niṣeduṣī
pāṇḍyeśapakṣapātena bhadrapatnyati duḥkhitā
52.31
sundareśāntikaṃ prāpya yayāce sāśrulocanā
mannāthanātha madhurārātha nīpavanādhipa
52.32
nāthastvameva sarveṣāṃ viśeṣānnaḥ kṛpānidhe
pakṣapātī pāṇḍyabhūpaścānyāyena parājayam
52.33
mama kartuṃ samudyukto rakṣa rakṣa tadāpadaḥ
ityuktvā khinnahṛdayā praṇanāma mahītale
52.34
bhītirmāstviti khe vācaḥ śrutvā sā muditāśayā
nijaṃ ca nilayaṃ prāpya ninye tamapi vāsaram
52.35
paredyuśca tayorgānaṃ śṛṇoti sma sa bhūpatiḥ
budhāḥ pūrvavadāhuste prāha rājā'pi pūrvavat
52.36
evaṃ bahuśa āhūya bhadrapatnīṃ mahīpatiḥ
avamene sā'tha punariti rājānamabravīt
52.37
pakṣārūḍho bhavān satyaṃ jānantyete sabhāgatāḥ
sundareśapurobhāge ramye mahati maṇḍape
52.38
āvāṃ tatra pragāsyāvastadā tanmaṇṭape sthitāḥ
stuvanti yāṃ mudā sarve sā bhaviṣyati nāyikā
52.39
tathetyukto nṛpaḥ prāha tathā'stviti hṛdā vinā
sādhu sādhviti lokāśca praśaṃsurmahīpatim
52.40
anyedyussundareśasya mahāmaṇṭapamadhyame
āsthānīṃ mahatīṃ kṛtvā tatraivāvasthito nṛpaḥ
52.41
bhadrapatnī ca me dāsī bhaviṣyati na saṃśayaḥ
iti niścitya manasā sā yayau nūtanā javāt
52.42
bhadrasya vanitā vācaṃ smarantī sundaraprabhoḥ
mandaṃ mandaṃ samāyātā mahāntaṃ maṇṭapaṃ prati
52.43
kāruṇyamūrtirbhagavān kaviveṣadharo haraḥ
āsthānīmadhyagastasthau sundareśastirohitaḥ
52.44
nūtanā''dau gāyati sma svaśaktyanuguṇaṃ ciram
gānaṃ śrutvā mahīpādyāḥ stimitā abhavan janāḥ
52.45
jagau paścādbhadrapatnī cintayantī sadā śivam
hā hā citraṃ gānamidamiti bhūpo'vadatpurā
52.46
tathaiva sacivādyāśca praśaśaṃsurkasanmukhāḥ
tasyāḥ skandhaṃ bhadrabhāryā'dhiruhya kṣvelikāṃ vyadhāt
52.47
rājāpyabuddhipūrvaṃ tatsādhu sādhviti so'bravīt
kaviveṣadharasyārātsundareśasya cājñayā
52.48
bhadrapatnayāṃ tadālokya prītiṃ rājño vaśāgatām
icchādhikārthadātāramicchāvedinamīśvaram
52.49
astuvan sundareśānaṃ sarve sambhūya sañjanāḥ
iṣṭakāmapradānāñca devatānāṃ tu madhyataḥ
52.50
sundareśvara evāyamupāsyo'nyo na hi dhruvam
anyonyamevaṃ śaṃsanto janā vismayasaṃyutāḥ
52.51
natvā pradakṣiṇīkṛtya jagmussarve mudānvitāḥ
sundareśāśrayo bhadrastatpattyenāṃ tu gāyikām
52.52
jitavatyetadāścaryaṃ kimityāha tadā nṛpaḥ
tasyāsskandhāddradrapatnīmavaropya mahīpatiḥ
52.53
dadau tasyai suvastrāṇi bhūṣaṇāni mahānti ca
tāṃ visṛjyāthāparāyai gāyikāyai dhanādikam
52.54
pradāya preṣayāmāsa svadeśagamanāya ca
daivameva paraṃ manye pauruṣantu nirarthakam
52.55
īśopāstirhi phaladā anyopāstistu niṣphalā
evamādīni vākyāni kathayan so'tha śambhave
52.56
datvā paṭṭādivastrāṇi mauktikābharaṇāni ca
natvā pradakṣiṇīkṛtya liṅgaṃ svāyambhuvaṃ mahat
52.57
kāhalādipravādyānāṃ ghoṣairantaḥpuraṃ yayau
sundareśvarapādābjabhaktyā paramayā yutaḥ
52.58
sampadā rājarājaḥ sma rājate rājarājavat
labdhvā'tha suguṇākhyañca tanayaṃ suguṇairyutam
52.59
rājarājo babhau bhūyaśśaṅkaraḥ ṣaṇmukhaṃ yathā
catuścatvāriṃśikeyaṃ līlā hālāsyavāsinaḥ
52.60
sarvāpatparihartrī ca varṇitā vijayapradā
śrotavyā paṭhitavyā ca sarvadā śubhamicchatā
Linked texts (3)
- Hālāsyairmāhātmya — Sanskrit
- Hālāsyamāhātmya — Sanskrit
- Hālālasyamāhātmya — Sanskrit