Halasyakhanda 57

Hālāsyakhaṇḍa 57

Language: Sanskrit

57.1

iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ
hālāsyamāhātmye - koyaṣṭermuktipradānaṃ nāma
catuḥpañcāśo'dhyāyaḥ
pañcapañcāśo'dhyāyaḥ
49. purasīmapradarśanam
agastyaḥ -
bhūṣābhujaṅgabhogena purasīmāvasānakam
yayā vyaktīcakāreśaḥ sā līlā'tha mayocyate

57.2

rājarājākhyapāṇḍyasya tanayo vinayānvitaḥ
suguṇākhyaściraṃ pṛthvīṃ paripālya divaṃ yayau

57.3

tadātmajaścitrarathastatputraścitrabhūṣaṇaḥ
citradhvajastasya sutaścitravarmā tadātmajaḥ

57.4

tasmājjātaścitrasenastatsūnuścitravikramaḥ
tatsuto rājamārtāṇḍo mārtāṇḍa iva dīptimān

57.5

tatastu tasmātsañjāto rājacūḍāmaṇirnṛpaḥ
tatastu tanayo jāto rājaśārdūla ityatha

57.6

rājaśārdūlatanayo dvijarājakulottamaḥ
āyodhanapravīṇo'bhūt dvijarājakulottamāt

57.7

āyodhanapravīṇācca sañjāto rājakuñjaraḥ
rājakuñjarasūnuśca pararājabhayaṅkaraḥ

57.8

ugrasenastu tatputro mahāsenastadātmajaḥ
śatruñjayastu sañjāto mahāsenamahīpateḥ

57.9

śatruñjayādbhīmarathastasmādbhīmaparākramaḥ
tasmātpratāpamārtāṇḍastato vikramakañcukaḥ

57.10

yuddhakolāhalastasmājjāto vikramakañcukāt
yuddhakolāhalātpāṇḍyājjātaścātulavikramaḥ

57.11

tasmādatulakīrtiśca tataḥ kīrtivibhūṣaṇaḥ
evaṃ paraṃparā pāṇḍyabhūpālānāmanukramāt

57.12

sundareśāṃśabhūtānāṃ kathitā kalmaṣāpahā
ete pāṇḍyamahīpālā madhurānagarīśvarāḥ

57.13

kramādviśvambharāṃ sarvāṃ paripālya divaṃ yayuḥ
tato manvantare prāpte kallolāviddhamūrtikaḥ

57.14

pṛthvīmekodakāṃ cakre sthalaśeṣāṃ payonidhiḥ
mahāpralayakāle'pi na naṣṭā madhurāpurī

57.15

gamiṣyati vināśaṃ sā kathaṃ manvantarādiṣu
prāsādassundareśasya hemapadmākaraḥ paraḥ

57.16

nilayaśca mahādevyā hālāsyakṣetramadbhutam
prāpte pralayakāle'pi vināśaṃ prāpa nābdhinā

57.17

sundareśvarasāṃnidhyātsadā liṅge viśeṣataḥ
talliṅgasya layo nāsti saṃvarteṣu mahatsvapi

57.18

sumīnākṣyā mahādevyā hālāsyakṣetramadbhutam
īśāpadānasambhūtamadrīṇāmapi bṛndakam

57.19

hemapadmākarastīrthaṃ tathānyatsaptasāgaram
pālitaṃ parameśasya prabhāvānāṃ prasiddhaye

57.20

maGenericātapairmahāvātairmahāvarṣaiścarācaram
jagadvināśamagamatpravṛddhairapi sāgaraiḥ

57.21

saṃvartānte tu sambhūte cirakāle gate sati
vātavarṣātapāśśāntāḥ pravṛddhā api sāgarāḥ

57.22

yathāpūrvamabhūdbhūmirnibiḍā kānanaissaha
devatairyaṅmanuṣyādyāssraṣṭrā sṛṣṭāśca jantavaḥ

57.23

sūryātsomācca sañjātāḥ pārthivā api pūrvavat
pāṇḍyaśceraśca colaśca rājāno'pyabhavan kramāt

57.24

vaṃśaśekharapāṇḍyākhyo rājā'bhūtpāṇḍyamaṇḍale
sundareśvaradevasya paritastu vimānakam

57.25

purīmalpīyasīṃ kṛtvā nyavasatkāṃścidabdakān
kālena kenacittasminpure tenābhirakṣitāḥ

57.26

prajāssaṃvardhitā āsan nibiḍā''sīcca sā purī
prajānāmapi bāhulyaṃ svapurasyālpatāṃ ca saḥ

57.27

dṛṣṭvā viṣaṇṇahṛdayaḥ punaḥ punaracintayat
paścātkadāciddeveśaṃ karuṇāvaruṇālayam

57.28

kadambakānanādhīśaṃ śaṅkaraṃ prāpya bhaktimān
vaṃśaśekharapāṇḍyo'sau vijñāpanamacīkarat

57.29

devadeva mahādeva madhurānagarīśvara
caturānanaśārṅgibhyāmārādhitapadadvaya

57.30

devatāsārvabhaumasya purī tava garīyasī
tatpramāṇaṃ na jānanti mādṛśāḥ pāmarā janāḥ

57.31

yathā vyaktaṃ bhavettanme tathā kuru kṛpānidhe
iti rājñā prārthitassan sundareśassadāśivaḥ

57.32

sarvajñaścandramakuṭaḥ śaraṇāgatavatsalaḥ
ātmaliṅgādāvirāsīdramyāṃ siddhākṛtiṃ dadhat

57.33

garbhadhāmno'tha nirgatya bhargaḥ pannagabhūṣaṇaḥ
mahāmaṇṭapamadhyasthavaṃśaśekharabhūpateḥ

57.34

samīpaṃ prāpya taṃ vīkṣya kaṭākṣeṇa kṛpāvatā
bhūṣaṇaṃ svasya bhujagaṃ bhujaṅgaṃ bhogināṃ varam

57.35

vāsukiṃ preṣayāmāsa purasīmantadarśane
śaṅkarasyājñayā so'pi tadbhujādavaruhya ca

57.36

śambhostu purataḥ sthitvā vijñaptimiti cākarot
jihmagaḥ khalvahaṃ deva sālo jihmo bhaveddhruvam

57.37

tasya sālasyābhidhānaṃ mannāmnā bhavatu prabho
ityuktvā yojanāmātraṃ prācyāṃ liṅgavarasya ca

57.38

gatvā svavālaṃ nikṣipya pradakṣiṇavaśena saḥ
bhogī bhogena dīrgheṇa parito madhurāpurīm

57.39

pariveṣṭyānanaṃ svasya vālaprānte nyayojayat
purīpramāṇaṃ rājñassa darśayitveti vāsukiḥ

57.40

bhujaṅgabhūṣaṇasyātha bhujaṃ prāpa bhujaṅgamaḥ
tatassiddhākṛtiḥ śambhurvaṃśaśekharabhūpatim

57.41

bhogibhogapramāṇena prākāraṃ kārayādbhutam
pālitābhiḥ prajābhistvaṃ ciraṃ jīvetyudīrya ca

57.42

antardadhe mahāliṅge taraṅga iva vāridhau
atha natvā mahīpālo liṅgamūrtiṃ sadāśivam

57.43

samarpya golakaṃ tasmai navaratnavicitritam
gaṅgācandrakalābhyāṃ ca kirīṭamapi śobhitam

57.44

prabhāṃ sakalpavṛkṣāṃ ca suvastrābharaṇāni ca
prākāraṃ kārayāmāsa jihyaṃ jihyagavartmanā

57.45

tadāprabhṛti tatkṣetraṃ kadambavanasaṃjñitam
śrīhālāsyamiti proktaṃ budhairāśīviṣākhyayā

57.46

yojanadvayamātreṇa vistareṇa samanvitā
madhurā nagarī cāsīdāyāmena ca tāvatā

57.47

śrīmatpuṣpavanakṣetraṃ tasyāḥ prāgdvāramīritam
dakṣiṇadvāramabhavatsubrahmaṇyamahācalaḥ

57.48

śrīpatrikāpuraṃ pratyagdvāraṃ puryāḥ prakīrtitam
udagdvārapradeśastu viśruto vṛṣabhācalaḥ

57.49

śrīhālāsya śivakṣetrapramāṇamiti kīrtitam
tadantare praviṣṭā ye jantavassakalā api

57.50

paśupakṣimṛgādyāśca tatrasthāḥ sthāvarā api
jīvanmuktā iti jñeyā niraghāśśaṅkarāṃśakāḥ

57.51

kṛtvā mahānti pāpāni śrīhālāsye mṛtāśca ye
te sarve śivasāyujyaṃ labhante na hi saṃśayaḥ

57.52

jñātvā hālāsyamāhātmyamitthaṃ matimatāṃ varāḥ
nivasanti ca tatraiva ihāmutra sukhepsavaḥ

57.53

śrīhālāsyākhyamatulaṃ vṛttaṃ prākāramadbhutam
nirvartya pāṇḍyabhūpastāṃ purīmatyalakāṃ vyadhāt

57.54

ambhodapadasaṃrodhihaimaprāsādasaṃyutām
dhvajadaṇḍāgrasaṃspṛṣṭaviyadgaṅgājalānvitām

57.55

ādityarathasaptāśvacarvitodyānapallavām
homadhūmaparikliṣṭasurasindhusaroruhām

57.56

yajamānadvijāhūtasarvadevasamākulām
phullakalhārakamalakāntakāsāraśobhitām

57.57

evamatyadbhutāṃ kṛtvā mahatīṃ madhurāpurīm
prāsādaṃ sundareśasya prākārān gopurāṇi ca

57.58

devyāśśapharanetrāyā nilayaṃ maṇṭapāni ca
anyacca sakalaṃ jīrṇaṃ nūtanīkṛtya vastu ca

57.59

kāñcanairapi ratnaiśca vitānaiśchatracāmaraiḥ
alaṃcakre vastujātaṃ prāsādādyaṃ sa bhūpatiḥ

57.60

pralayāt pūrvamavaniryathā'sītsā tathā'bhavat
prāsādādyaṃ śaṅkarasya pūrvavadrājate punaḥ

57.61

rājā ca mudito bhūtvā devabrāhmaṇabhaktimān
rājyaṃ cakāra manuvaddharmamārgaratassadā

57.62

sumīnākṣīpatiśśambhussa bhaktānāmanugraham
kartuṃ karoti sānnidhyaṃ sadā liṅge viśeṣataḥ

57.63

tatkāruṇyakaṭākṣeṇa vīkṣito vaṃśaśekharaḥ
vaṃśacūḍāmaṇiṃ putraṃ labdhvā ca ciramaidhata

57.64

iyamekonapañcāśī līlā proktā maheśituḥ
sakṛcchravaṇataḥ puṃsāṃ sarvāssiddhīḥ prayacchati

57.65

purajitkṛtalīlāyāḥ purasīmaprasiddhaye
bhaktyā śrotā ca vaktā ca ciraṃ jīvati bhūtale

Linked texts (3)

Hālāsyairmāhātmya — Sanskrit
Hālāsyamāhātmya — Sanskrit
Hālālasyamāhātmya — Sanskrit