Halasyakhanda 58
Hālāsyakhaṇḍa 58
- Language
- Sanskrit
58.1
ṣaṭpañcāśo'dhyāyaḥ
56. colasenābhañjanam
agastyaḥ -
vaṃśaśekharabhūpāle vasudhāṃ sati śāsati
sambhrūya bahavo bhūpāstena yoddhuṃ samāyayuḥ
58.2
vīro vikramacolastu teṣāṃ madhye mahattaraḥ
pradhānaśatrurabhavattasya pāṇḍyamahīpateḥ
58.3
nareśaśca gajeśaśca śūraśvāśvapatirmahān
ete vikramacolasya nṛpāḥ prāpussahāyatām
58.4
asaṅkhyātā gajāśvāśca narāśśūratarā api
tainarendraissahāyātāḥ punaranye'pi pārthivāḥ
58.5
sarve te nṛpaśārdūlāḥ sahyakanyātaṭe śubhe
skandhāvāraṃ prakalpyātha nyavasannāhavodyatāḥ
58.6
tadyodhā madhurāṃ prāpya tvagṛhṇan godhanaṃ bahu
taṭākānāñca tīrāṇi babhañjuścobhatāni ca
58.7
vrīhyādīnāmāyatiñca parivṛtya nyavārayan
pāṇḍyo'pi sacivaissārdhaṃ mantrayāmāsa daiṣṭikaḥ
58.8
colādyā bahavo bhūpā bahusenābhirāgatāḥ
balena jetuṃ tān sarvānaśaktā durbalā vayam
58.9
śrīhālāsyapatiśśambhuśśaraṇyo bhaktavatsalaḥ
sa eka eva cāsmākaṃ sahāyo'nyo na kaścana
58.10
ityuktavati bhūpāle śambhubhaktisamanvite
taduktaṃ satyameveti pratyūcuḥ sacivā nṛpam
58.11
aṭṭālasundaraṃ śambhumiṣṭārthadamiha drutam
samprāpya prārthayāmāsa vaṃśaśekharabhūpatiḥ
58.12
devadeva kṛpāsindho praṇatārtihara prabho
aṭṭālavīra varada viṣṭapatrayatuṣṭida
58.13
tvameva mama mātā'si tvameva ca pitā mama
tvameva mama bandhuśca tvamevāsi gururmama
58.14
tvameva mama vidyā ca tvameva draviṇaṃ mama
tvameva me rakṣitā ca sarvaṃ vastu tvameva me
58.15
colena bahavo bhūpā mayā yoddhuṃ samāgatāḥ
tān jetuṃ mama śaktirna kiṃ kartavyamitaḥ param
58.16
tvadīyaṃ kṣetramevaitat śrīhālāsyaṃ parātparam
atra sthitā janāssarve tvadīyā eva śaṅkara
58.17
ahaṃ tvaddāsa evāsmi nātra sandehakāraṇam
tvatkṣetrasya tvadīyānāṃ janānāṃ mama vā prabho
58.18
bhaviṣyati dhvaṃsanañcettattavaiva hi dūṣaṇam
ityuktvā so'śrupūrṇākṣo daṇḍavat praṇanāma ca
58.19
mā bhaiṣīrnṛpa dhīrassan yuddhaṃ kurvvaribhissaha
sāhāyyaṃ te kariṣyāmītyaiśamāvirabhūdvacaḥ
58.20
tacchrutvā vismitassamrāṭ santoṣātiśayānvitaḥ
praṇamyāṣṭāṅgapañcāṅgatryaṅgaiśśambhuṃ punaḥ punaḥ
58.21
sahasā bhasmanoddhūlya svakīyañca kalebaram
dṛḍhamāmuktakavacassvayaṃ śūrataro nṛpaḥ
58.22
svalpasenārathagajavājibhiśca samanvitaḥ
śambhuṃ pradakṣiṇīkṛtya natvā yuddhāya niryayau
58.23
pāṇḍyanirgamanaṃ śrutvā colo vikramaviśrutaḥ
sahāyabhūtairananyaiśca bhūpaissaha samāyayau
58.24
prathitau tāvubhau pāṇḍyacolau vikramamānitau
ābhimukhyaṃ prāpatuśca vṛṣādreruttarasthale
58.25
dvaṃdvayuddhamabhūtteṣāṃ yodhānāṃ pāṇḍyacolayoḥ
dhanvinastu bhaṭāḥ kecit śaraistīkṣṇatarairapi
58.26
sahāyabhūtāścolasya prajaghnuḥ pāṇḍyarāḍbhaṭān
siṃhanādaṃ samākarṇya yodhānāṃ colabhūpateḥ
58.27
haraścāṭṭālanilayo devo dhanvyabhavajjavāt
sundareśvara ityeva svanāmāṃkān bahūnapi
58.28
pāṇḍyarāḍbhaṭamadhyasthaḥ śarānvyasṛjadadbhutān
ekaścolasya yodhānāṃ bādhate sma śataṃ śaraḥ
58.29
dṛṣṭvā colamahīpastaṃ śaraṃ śaṃbhārvvākhyayāṅkitam
viśiṣṭatvāt buddhimattvādevaṃ citte hyacintayat
58.30
sundareśaḥ svabhaktānāṃ kāmadhukkāmadhenuvat
cintāmaṇirivābhāti cintitārthapradānataḥ
58.31
kalpapādapakalpaścānalpasaṅkalpakalpanāt
bhuvaneṣvapi sarveṣu prasiddho yaḥ paraśśivaḥ
58.32
tameva nūnaṃ bhūpālaḥ puraskṛtya samāgataḥ
tena yoddhuṃ vayaṃ tasmānna śaktāśśambhu vaibhavāt
58.34
pureśo bhaktarakṣārthamakarotkāṣṭhavikrayam
yotsyāmaścedanenaiva naṣṭā eva vayaṃ dhruvam
iti niścitya yodhām svām jñātārthānakarottadā
narāśvagajanāthādyān bhūpānevamabodhayat
58.35
colabhūpativākyaṃ te śrutvā vaṃśabhavā nṛpāḥ
vihāyāyodhanodyogaṃ tūṣṇīmeva sthitā bhaṭaiḥ
58.36
punammleṃcchaturuṣkādyā ityuktaṃ colabhūpatim
prabhartsya yoddhumudyogamakurvannativikramāḥ
58.37
aṭṭālavīraṃ taṃ śambhuṃ dṛṣṭvā pratyakṣato'grataḥ
pāṇḍyabhūpo nirbhayassan tasthau dhīro raṇāṅgaṇe
58.38
aṭṭālavīrassahasā bhaktāpaddhvañjanakṣamaḥ
svanāmāṅkaśarañcaikaṃ vyasṛjattānarīn prati
58.39
visṛṣṭastena devena tīkṣṇastejomayaśśaraḥ
sahasradhā prabhinno'bhūtsahasrāṃśurivāṃśubhiḥ
58.40
sarvān mlecchaturuṣkādyānmānavikramamohitān
sarandhrānakarotsadyaḥ sa śaro hṛtpradeśataḥ
58.41
śambhunāmāṅkitairbāṇaissarve te bhinnavakṣasaḥ
gacairaśvaissvakīyaiśca sahitā nyapatan sthale
58.42
raṇāṅgaṇaṃ samālokya gajādiśavapūritam
colaḥ stuvan sundareśavaibhavaṃ prayayau kṣaṇāt
58.43
colaṃ turagamāruhya gacchantamativegataḥ
ālokyānthe mahīpāśca niśvasantastamanvayuḥ
58.44
evamaṭṭālavīrastu vijayaṃ ca parājayam
dadau pāṇḍyāya colāya svatantro bhaktavatsalaḥ
58.45
kiñcit smitvā pāṇḍyamukhaṃ kaṭākṣeṇa vilokya ca
aṭṭālavīraśśambhuḥ svamaṭṭālaṃ samupāviśat
58.46
pāṇḍyo'pyakṣatasarvāṅgaścākṣataiḥ svajanādibhiḥ
sahito'ṭṭālagaṃ śambhuṃ natvā prastutya bhaktitaḥ
58.47
muktāphalāni citrāṇi bhūṣaṇānyambarāṇi ca
devāya pradadau tasmai ratnacitradhanuśśarau
58.48
sarve pratyakṣato dṛṣṭvā vīryamaṭṭālavāsinaḥ
prāśaṃsannātha nātheti madhurāvāsino janāḥ
58.49
vaṃśaśekharabhūpo'pi varavāgbhiḥ kavīśvaraiḥ
praśasyamāno magno'bhūnmahāsantoṣasāgare
58.50
athāṭṭālapateḥ śambhoranugrahamabhīṣṭadam
labdhvā sarvānarīn jitvā sārvabhaumo'bhavannṛpaḥ
58.51
iti pañcāśikā līlā kadambavanavāsitaḥ
mayā proktā ca yuṣmākaṃ śrotṝṇāmiṣṭasiddhidā
Linked texts (3)
- Hālāsyairmāhātmya — Sanskrit
- Hālāsyamāhātmya — Sanskrit
- Hālālasyamāhātmya — Sanskrit