Pramāṇa · Search · About · API

Halasyakhanda 6

Hālāsyakhaṇḍa 6

Language
Sanskrit

Contents

6.1

pañcamo'dhyāyaḥ
1. indrānugrahaḥ
agastyaḥ -
iti śrutvā gurorvākyaṃ mahainaśśāntikāraṇam
mahāsantoṣa jananaṃ mahāpattāraṇakṣamam

6.2

vṛtrahatyābhayaṃ tyaktvā mahendraḥ śraddhayā saha
guruṇā sahito bhūtvā sadyo gatvā'marāvatīm

6.3

āruhya coccaiśśravasaṃ sarvairdevaissamanvitaḥ
devācāryaṃ puraskṛtya mṛgayāvyājatastadā

6.4

tridivādavatīryāśu śaracāpalasatkaraḥ
samantātsañcaran bhūmiṃ parvateṣu vaneṣu ca

6.5

siṃhavyāghravarāhādiduṣṭāni śvāpadāni ca
saṃhṛtya mṛgayāṃ cakre darśayan hastalāghavam

6.6

kailāsādīni mukhyāni sthānāni prāpya devarāṭ
sarvatīrtheṣu saṃsnāya dṛṣṭvā liṅgāni tāni ca

6.7

nābhūdvimukto devendro mahatyā vṛtrahatyayā
añjanādrinibhā ghorā vṛtrahatyā kṛtāntavat

6.8

mūrtā musalahastā sā nāmuñcadvṛtravairiṇam
tāṃ vilokya mahendro'pi mahābhītisamanvitaḥ

6.9

vegena prāpa tandeśaṃ yatrāste somasundaraḥ
tatra dṛṣṭvā mṛgān hantuṃ necchā'bhūdvṛtravairiṇaḥ

6.10

tadā vismayamāpannastridaśān prāha devarāṭ
mṛgayāyāṃ pravṛtto'pi buddhiradya mama dhruvam

6.11

atyantadayayā yuktā nivṛttā vadhakarmaṇi
atra deśe viśeṣo'sti satyameva na saṃśayaḥ

6.12

ityuktvā mṛgayāśraddhāṃ tyaktvā vṛddhaśravāḥ punaḥ
śrīhālāsyaśivakṣetrasīmāṃ praviśati kṣaṇāt

6.13

kṣetraprabhāvato bhītā vṛtrahatyā'tidāruṇā
bahistiṣṭhati nirvīryā kilbiṣaiśca biḍaujasaḥ

6.14

yatrātiṣṭhadvṛtrahatyā tyaktvendraṃ kṣetravaibhavāt
vṛtrahatyāsthitaṃ sthānaṃ nāmnā tadviditaṃ dvijāḥ

6.15

sadā sahacaraṃ vṛtravadhotthaṃ kaluṣaṃ svarāṭ
adṛṣṭvā parayā prītyā sahito gatasādhvasaḥ

6.16

bṛhaspatiñca sarvajñaṃ vilokya vibudhottamān
vimukto'haṃ vimukto'haṃ mahatyā vṛtrahatyayā

6.17

atigambhīrayā vācā prāha caivaṃ punaḥ punaḥ
śrutvā vākyaṃ mahendrasya bṛhaspatimukhāmarāḥ

6.18

vismitāścātisantuṣṭāḥ prāhussarve biḍaujasam
viśeṣo'stīti bhavatā viśeṣajñena dhīmatā

6.19

proktaṃ purā'tra tadvākyaṃ satyaṃ syānna kathaṃ prabho
mṛgendrāśca gajendrāśca pakṣīndrāḥ pannagāstathā

6.20

anye vyāghramṛgādyāśca tyaktvā'nyonyavirodhitām
sañcaranti mahāpuṇye kadambanibiḍe vane

6.21

tasmādavaśyamatrāsti vastu cātyantanirmalam
devācāryādidevānāṃ śrutvā vacanamādarāt

6.22

kimadbhutaṃ vastu cātra deśe'stīti vicāryatām
ityuktvā preṣayāmāsa devendro devatāgaṇān

6.23

te sarve parito gatvā samyagālokya sarvataḥ
dṛṣṭvā taṭākaṃ gambhīraṃ prasannasalilānvitam

6.24

sarve sambhūya yattīre tiṣṭhanti vigataśramāḥ
tattaṭākasya vāyavye pradeśe'tyantapāvane

6.25

puṣpitaiśca kadambaiśca śrīvṛkṣaiśca virājite
śyāmaḷāḥ pañcavarṇāśca komalāśca śukāḥ sthitāḥ

6.26

śiva śambho mahādeva parameśvara śaṅkara
candraśekhara bhūteśa sāmba śrīkaṇṭha śāśvata

6.27

ājñayā devadevasya nāmānyevaṃ vadanti ca
śrutvā śukānāṃ vacanaṃ gatvā tatra divaukasaḥ

6.28

dṛṣṭvā śambhormahāliṅgaṃ nīpavanyāntarodgatam
amṛtadravasaṃyuktaṃ nayanānandadāyakam

6.29

ativismayasaṃyuktā abhavan diviṣadgaṇāḥ
sadyaḥ prāpya manovegāt sahasrākṣaṃ praṇamya te

6.30

iti vijñāpayāmāsurdṛṣṭaṃ dṛṣṭaṃ mahādbhutam
nibiḍe nīpabilvaiśca vane'sminvārivarjite

6.31

mahātīrthaṃ mahāliṅgamasmābhiḥ paridṛśyate
iti śrutvā mahendro'pi mahātīrthavāpya ca

6.32

gurorvadanamālokya yatkarttavyaṃ mayā'dhunā
vaktavyaṃ tat tvayā sarvaṃ pṛcchate prītisaṃyutaḥ

6.33

bṛhaspatiśca sarvajñastadāhāmprāyajaṃ vidhim
snānamasminmahātīrthe vidhāya vidhinā purā

6.34

kārayitvā'sya liṅgasya vimānaṃ tava nāmataḥ
pūjaya tvaṃ mahāliṅgaṃ mahāpātakaśāntaye

6.35

guroranujñāṃ labdhvaivaṃ mahātīrthe'vatīrya ca
devācāryeṇa devaiśca sahito vaidikaiḥ paraiḥ

6.36

mantrairainoharaissamyak snātvā saṅkalpapūrvakam
bhasmoddhūlitagātrassannityakṛtyaṃ vidhāya ca

6.37

dadarśa mūlaliṅgaṃ tatsvayambhūtaṃ purandaraḥ
dṛṣṭamātreṇa liṅgasya vṛtrahatyā bahiḥ sthitā

6.38

nāśamāyāti sahasā kālāgnau tūlaśailavat
devendravigrahe yastu pāpabhāro mahān sthitaḥ

6.39

so'pi naśyati tatkāle mūlanāśena vṛkṣavat
tatastuṣṭassurādhīśo vṛtrahatyāvivarjitaḥ

6.40

viśvakarmāṇamāhūya vimānandivyamadbhutam
mahāliṅgasya ca kṛte sahasā kalpyatāṃ tvayā

6.41

ityājñāpya ca susnātān mahātīrthe surottamān
prasūnāni samāhartuṃ preṣayitvā bahūni ca

6.42

codayitvā ca parito vanāni nibiḍāni ca
darpaṇodaravadbhūmiṃ kārayitvā samantataḥ

6.43

punaḥ punaśca saṃvīkṣya liṅgaṃ svāyambhuvaṃ mahat
ātmīyamātapatrañca mahāliṅgasya mastake

6.44

svayaṃ dhartuṃ samudyukto yāvadātapaśāntaye
tāvadvimānaṃ samprāptaṃ vihitaṃ viśvakarmaṇā

6.45

dvitīyamiva hemādriṃ suraissarvairadhiṣṭhitam
gajāṣṭakairdantisiṃhaiścatuṣṣaṣṭigaṇeśvaraiḥ

6.46

sarvaiḥ kathañcidvidhṛtaṃ sarvaratnairvicitritam
udyatprabhākaranibhaṃ hemakumbhavirājitam

6.47

vṛṣāṅkitena mahatā dhvajena pariśobhitam
vitānamuktāmālābhiḥ patākākiṅkiṇīgaṇaiḥ

6.48

chatraiśca cāmarairdivyaissamalaṅkṛtamadbhutam
vilokya vismito bhūtvā vimānaṃ vibudheśvaraḥ

6.49

sumuhūrte gurūkte tu sthāpayāmāsa tatsthale
atha devendravacasā viśvakarmā ca tatkṣaṇe

6.50

prākārāṇāṃ pañcakañca maṇḍapāni bahūni ca
gopurāṇi ca sarvāṇi devyāḥ prāsādamuttamam

6.51

ālayaṃ parivārāṇāṃ vividhāḥ pratimā api
sopānapaṅktīstīrthasya nirmame tapaso balāt

6.52

prasūnāharaṇārthañca ye devāstena coditāḥ
alabhyāni prasūnānītyuktvā sarve samāgatāḥ

6.53

tān pratyāha sahasrākṣo mahāliṅgārcanotsukaḥ
bhavanto'dya divaṃ gatvā gandhapuṣpādikaṃ bahu

6.54

hiraṇmayāni pātrāṇi pādyādisthāpanāya ca
gṛhītvā''yāntu śīghreṇa bhūṣaṇānyambarāṇi ca

6.55

ityājñāpya svayamapi praviśya gahanāni ca
vilokyakṣṇāṃ sahasreṇa na dṛṣṭvā kusumānyapi

6.56

śrāntyā mahatyā saṃyuktastīrthatīraṃ samāyayau
ātmārcane'titātparyaṃ śrāntasyāpi biḍaujasaḥ

6.57

buddhveśaḥ kṛpayā tatra svarṇapadmānyadarśayat
utphullasvarṇapadmaṃ taṃ taṭākaṃ vīkṣya vismitaḥ

6.58

hemapadmākaramiti tīrthanāma vidhāya ca
padmānyādāya sahasā svahastena purandaraḥ

6.59

yāvalliṅgasamīpañca prāptastāvaddivaukasaḥ
āyānti jiṣṇunoktāni pūjādravyāṇi yāni ca

6.60

gṛhītvā tāni sarvāṇi vāyuvegasamanvitāḥ

6.61

jñānaśaktimaye liṅge kriyāśaktisvarūpiṇīm
pīṭhikāṃ vidhinā''yojya viśvakarmavinirmitām

6.62

devyāśca parivārāṇāṃ pratimānāṃ maheśituḥ
pratiṣṭhāṃ kārayitvā'tha mahāliṅgasya sannidhau

6.63

śrutīritāni sūktāni raudrāṇi nikhilāni ca
uccairuccarati śraddhābhaktibhyāṃ munipuṅgavaiḥ

6.64

gānaiśca vādyaghoṣaiśca nṛtyantyapsarasastadā
devendro'pi mahāliṅgaṃ gavyaiḥ pañcāmṛtairapi

6.65

abhiṣicya vidhānena śuddhaistīrthajalairapi
divyaiśca bhūṣaṇairvastrairgandhaiḥsauvarṇapaṅkajaiḥ

6.66

pārijātaprasūnaiśca dhūpairdīpairanekaṇaḥ
naivedyairapi tāmbūlairbhaktyā pūjāṃ vidhāya ca

6.67

pradakṣiṇāmi kurvāṇaḥ praṇipatya muhurmuhuḥ
utthāya liṅgamālokya saundaryātiśayānvitam

6.68

asmin liṅgavare yastu sannidhatte sadāśivaḥ
sundareśa iti proccairambarannāma cākarot

6.69

tato vilokayāmāsa madhye liṅgaṃ purandaraḥ
taruṇāruṇasaṅkāśaṃ karuṇāvaruṇālayam

6.70

svanāmadheyasadṛśaṃ saundaryeṇa samanvitam
paraśuñca mṛgaṃ hastairdadhānaṃ varadābhaye

6.71

svardhunīcandraśakalavirājitakirīṭakam
hārakuṇḍalakeyūrakaṭakādivibhūṣaṇaiḥ

6.72

vibhūṣitaṃ mahādevaṃ triṇetraṃ susmitānanam
divyāmbaradharaṃ divyagandhapuṣpairalaṅkṛtam

6.73

yuvatyā sahitaṃ devyā yuvānaṃ somasundaram
tamālokya stutiñcakre bhaktyā gadgadayā girā

6.74

somasundarastutiḥ
indraḥekaṃ brahmādvitīyañca paripūrṇaṃ parātparam
iti yo gīyate vedaistaṃ vande somasundaram

6.75

jñātṛjñānajñeyarūpaṃ viśvaṃ vyāpya vyavasthitam
svayaṃ sarvairadṛśyo yastaṃ vande somasundaram

6.76

aśvamedhādiyajñaiśca yassamārādhyate dvijaiḥ
dadāti ca phalaṃ teṣāṃ taṃ vande somasundaram

6.77

yaṃ viditvā budhāssarve karmabandhavivarjitāḥ
labhante paramāṃ muktiṃ taṃ vande somasundaram

6.78

devadevaṃ yamārādhya mṛkaṇḍutanayo muniḥ
nityatvamagamatsadyastaṃ vande somasundaram

6.79

nijanetrāmbujakṛtapūjayā paritoṣya yam
śrīpatirlabhate cakraṃ taṃ vande somasundaram

6.80

yena sṛṣṭaṃ jagatsarvaṃ rakṣitaṃ saṃhṛtaṃ kramāt
satyaṃ vijñānamānandaṃ taṃ vande somasundaram

6.81

yasmai vedāśca catvāro namasyanti vapurdharāḥ
īśānaṃ sarvavidyānāṃ taṃ vande somasundaram

6.82

yasmātparañcāparañca kiñcidvastu na vidyate
īśvaraṃ sarvabhūtānāṃ taṃ vande somasundaram

6.83

yasya praṇāmamātreṇa santi sarvāśca sampadaḥ
sarvasiddhipradaṃ śambhuṃ taṃ vande somasundaram

6.84

yasya darśanamātreṇa brahmahatyādipātakam
avaśyaṃ naśyati kṣipraṃ taṃ vande somasundaram

6.85

uttamāṅgañca caraṇaṃ vidhinā viṣṇunā'pi ca
na dṛśyate yasya yatnāt taṃ vande somasundaram

6.86

tvayā nīpāraṇyanātha tvadanyān
samānāhurdevatān pāpinaste
tadā śambho tvatsamaṃ daivataṃ syād
yadā yogo vājino rāsabhasya

6.87

aṇoraṇustvaṃ mahato mahāṃstvaṃ
sarvātmabhāvātparipūrṇa ekaḥ
tvayaiva śambho mahimā tvadīyo
vijñāyate vaktumimaṃ kṣamaḥ kaḥ

6.88

agastya uvāca —
iti stutvā mahādevaṃ bhaktyā paravaśo vṛṣā
daṇḍavatsannidhau tasya praṇanāma mahītale

6.89

atha gambhīrayā vācā haraḥ prāha śatakratum
uttiṣṭhottiṣṭha maghavan varaṃ varaya suvrata

6.90

ityākarṇya vacaśśambhoḥ samutthāyāvilambitam
prārthayāmāsa samprītyā prabaddhakarasampuṭaḥ

6.91

purā darśanamātreṇa liṅgasya mahatastava
vṛtrahatyā'pi vidhvastā matkṛtairduṣkṛtaissaha

6.92

itaḥ paraṃ prārthanīyo varo nāsti mameśvara
tathā'pi prārthayāmyadya kṣamasva karuṇānidhe

6.93

prasanno yadi deveśa bhagavan somasundara
bhavattvaccaraṇāmbhojamakarandarasotsukaḥ

6.94

manmanobhramaro bhrāntiṃ vihāyāstu suniścitaḥ
śrīśivaḥatīva mama bhakto'si bhaktiste'stu dṛḍhā mayi

6.95

punaranyaṃ varaṃ prītyā prayacchāmi surottama
tvayā mahyaṃ dīyate yadvimānamatiśobhanam

6.96

tvannāmnā prathitaścaindravimānamiti cāstu tat
mahāpralayakāle'pi mamedaṃ kṣetramadbhutam

6.97

na naśyati śacīnātha satyameva mayoditam
tripure dahyamāne tu maccharotthena vahninā

6.98

tanmadhyagāśca me bhaktā na dahyante yathā tathā
kṣetraṃ mamaitatkālāgnijvalyayā'pi na dahyate

6.99

upapātakino vāpi mahāpātakino'pi vā
praviśya ca mama kṣetraṃ bhaviṣyanti nirenasāḥ

6.100

madīyasya ca liṅgasya darśanaṃ tvatidurlabham
bhogamokṣapradaṃ sadyaḥ kathaṃ bhavati pūjanam

6.101

iti śrutvā śambhuvākyaṃ punaḥ prāha śatakratuḥ
bhagavan pārvatīnātha tvadīyaṃ liṅgamadbhutam

6.102

dṛṣṭamātreṇa harati brahmahatyādi pātakam
tasmādidaṃ mahāliṅgaṃ pūjituṃ prativāsaram

6.103

mamecchā mahatī jātā tadarthaṃ kurvvanugraham
evamuktassahasrākṣaṃ pratyuvāca maheśvaraḥ

6.104

ṛtūttamo vasantastu māsānāmuttamo madhuḥ
tithyuttamā pūrṇamāsī citrānakṣatramuttamam

6.105

etatsarvaṃ vidyate'smin vatsare'tīva śobhane
yadā'yaṃ puṇyakālastu bhaviṣyati punaḥ punaḥ

6.106

tadā tvañca suraissārdhamidaṃ kṣetramavāpya ca
mahātīrthe ca saṃsnāya sauvarṇaiśca mahotpalaiḥ

6.107

māṃ pūjaya vidhānena mahāliṅgasvarūpiṇam
tadā snānaṃ japo homastarpaṇaṃ liṅgadarśanam

6.108

dānaṃ yadanyatsatkarma tadanantaphalāvaham
iti jñātvā yathāśakti snānadānajapādikam

6.109

kuryādavaśyaṃ matimān sarvapāpapraśāntaye
tavāpi divyamaiśvaryaṃ pūrvasmādadhikaṃ tataḥ

6.110

vīryaṃ yaśaśca tejaśca prabhāvaśca bhaviṣyati
idānīṃ tridaśādhīśa tridivaṃ gamyatāṃ tvayā

6.111

sarvatra vijayī bhūtvā sarvadaivairabhiṣṭutaḥ
tatra bhuktvā mahābhogāṃścirakālaṃ mudānvitaḥ

6.112

kaḷebarānte sāyujyaṃ mama prāpsyasi durlabham
tvayā kṛtamidaṃ stotraṃ paṭhati śraddhayā tu yaḥ

6.113

dharmādipuruṣārthāṃśca tasmai dāsyāmyahaṃ dhruvam
iti datvā varaṃ tryakṣassahasrākṣāya sādaram

6.114

ātmīyamūlaliṅge tu devadevastirodhadhe
iti śambhorvaraṃ prāpya mahāharṣasamanvitaḥ

6.115

punaḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā stutvā bhaktyā praṇamya ca
upaviśya sahasrākṣo mūlaliṅgasya sannidhau

6.116

hṛtpuṇḍarīkamadhye taṃ sāmbaṃ hālāsyanāyakam
dhyātvā pañcākṣaraṃ mantrañjapitvā'ṣṭottaraṃ śatam

6.117

śambho śaṅkara deveśa bhagavan somasundara
aparādhaṃ mayā yattu kṛtaṃ tat kṣamyatāṃ tvayā

6.118

iti vijñāpya deveśaṃ pūjākarma samāpya ca
tataḥ praṇamya sarvajñaṃ svaguruñca bṛhaspatim

6.119

ātmānaṃ nirmalaṃ buddhvā gāṃ prayāti surottamaiḥ
tadārabhya mahendropi divaśca prativatsaram

6.120

āgatya citrānakṣatre caitre māsi samāgate
karoti pūjāṃ mahatīṃ mahāliṅgasya bhaktitaḥ

6.121

samaṣṭividhānagarīnāyakasya maheśituḥ
iyaṃ tu prathamā līlā mahendrānugrahātmikā

6.122

mahāsampattijananī mahāpuṇyapradāyinī
mahāvyādhipraśamanī mahāpātakanāśinī
śrotavyā paṭhitavyā ca bhaktimadbhirjanaissadā

6.122.p1

iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ hālāsyamāhātmye indrānugraho nāma pañcamo'dhyāyaḥ

Linked texts (6)