Pramāṇa · Search · About · API

Halasyakhanda 63

Hālāsyakhaṇḍa 63

Language
Sanskrit

63.1

iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ
hālāsyamāhātmye - natkīrāya sūtropadeśakaraṇaṃ
nāma ṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
agastyaḥsūtravṛttikṛtāṃ teṣāṃ parasparajayaiṣiṇām
saṅghināṃ kalahaṃ jātaṃ śamayāmāsa śaṅkaraḥ

63.2

yayā śarmapradāṃ sadyastāṃ līlāṃ kathayāmi vaḥ
pratyekaṃ saṅghinassarve vyākhyāṃ kartuṃ viśāradāḥ

63.3

suvyaktāṃ sūtravṛttiṃ te cakrussūkṣmārthavedinaḥ
prabandho māmako ramyaḥ prabandho māmako mahān

63.4

evaṃ vivādaṃ kurvāṇāḥ pratijñāmiti cakrire
śrīhālāsya prabhuśśambhuḥ sarvajño vītamatsaraḥ

63.5

asmābhiḥ prārthanīyo'dya darśayitvā prabandhakān
tena yo ramya ityuktassa prabandho mahāniti

63.6

asmābhiśca parigrāhyo mātsaryaṃ pravihāya naḥ
evaṃ niścitya sarve'pi natkīrādyāḥ kavīśvarāḥ

63.7

prātarnityotsavānte tu prāpussundaranāyakam
prabandhapustakaṃ sarvaṃ sannidhau sanniveśya ca

63.8

prārthayāmāsuriti te sañcinassakaleśvaram
bhagavan karuṇāsindho kadambavananāyaka

63.9

kalānidhikalāmaule śṛṇu vijñaptimīśa naḥ
vṛttirdrāmiḍasūtrasya kṛtā'smābhiḥ pṛthak pṛthak

63.10

vivādo vṛttibhistābhirasmākaṃ vidyate'dhunā
madīyā viśadā vṛttistvadīyā doṣasaṃyutā

63.11

evaṃ parasparaṃ sarve vadāmo vayamīrṣyayā
eteṣāṃ ca prabandhānāṃ tāratamyaviniścaye

63.12

tvameva hi pravīṇo'si sarvajño'si svabhāvataḥ
iti sañcivacaśrutvā sarvalokaikanāyakaḥ

63.13

prasanno'bhavadatyarthaṃ sundareśassadāśivaḥ
nirgatya ca mahāliṅgāttasmātsvāyambhuvācchivaḥ

63.14

sarvāvayavarudrākṣamālāntaritavigrahaḥ
bhasmāṅkitalalāṭādipariśobhikalebaraḥ

63.15

uṣṇīṣamaṇḍanodbhāsimaulimaṇḍalamaṇḍitaḥ
nirmalāmbarasambhūtakañcukāñcitavigrahaḥ

63.16

kaviveṣadharo devassarvavidyasundaraḥ
prāha pragalbhayā vācā saṅghasthāṃstān kavīśvarān

63.17

asmin pure'sti suślāghyo vaiśyaḥ kaścicchavapriyaḥ
dhanāḍhyo dānaśīlaśca śivabhaktiratastadā

63.18

brahmaṇyaścātidharmiṣṭhassatyavādī vaṇigvaraḥ
tasyānurūpasadvṛttasampannā guṇaśālinī

63.19

tāruṇyavarasaubhāgya saundaryādivirājitā
kāle kācidabhūdbhāryā kamalāyatalocanā

63.20

dampatyośca tayornityaṃ putrārthamabhavattapaḥ
cirāttapoviśeṣeṇa strīpuṃsoratulena ca

63.21

śāpajātassuputro'sti mūkaḥ skandāṃśa eva saḥ
prabandhānāṃ tāratamyaṃ taṃ tu pṛcchata yaṃ hṛdā

63.22

aṅgīkaroti sa ślāghyaḥ prabandho nātra saṃśayaḥ
ityuktāstamapṛcchaṃste mūkaḥ kiṃ vaktumarhati

63.23

kaviveṣadharaśśambhuśśrutvā tadvacanaṃ mudā
abravīdugrajanakaḥ śaṅkaraḥ sundareśvaraḥ

63.24

yuṣmadīyaprabandheṣu śrute yasmin sa vaiśyajaḥ
pulakāñcitasarvāṅgo bhavennetrajalānvitaḥ

63.25

sa prabandhassāra iti buddhvā gacchata satyataḥ
paścādvivādo yuṣmābhirnaiva kāryoṃ virodhakṛt

63.26

ityuktvā preṣayitvā tān tirobhūtassadāśivaḥ
saṃghasthāssakalāścātha samaśādeva eva naḥ

63.27

iti niścitya gatvā te mūkamāhūya maṇṭape
alaṅkṛtya tamabhyarcya śvetapuṣpairdukūlakaiḥ

63.28

prabandhān śrāvayāmāsussa śrutvā joṣamāsthitaḥ
śrute prabandhe nātkīre kāpile bhāraṇe'pi ca

63.29

ānandāśrūṇi muñcan sa pulakāñcitavigrahaḥ
ānandasāgare magnaḥ kalpavṛkṣa ivābhavat

63.30

dṛṣṭvā tadāśayaṃ te'tha smarantaḥ śāṅkaraṃ vacaḥ
saṅghino matsaraṃ tyaktvā tān prabandhānupādaduḥ

63.31

yeṣāṃ śravaṇakāle sa nanandorujanandanaḥ
tāneva prathayāmāsurdrāmiḍānāṃ mude tadā

63.32

iti kavivarajātānyonyavidyāvalepaṃ
śamayati sahasā yassatkaverveṣadhārī
sukhayatu satataṃ vassundarassomasūryānalanayanavibhāsvadvaktraśobhassa īśaḥ

63.33

pañcapañcāśikā līlā pañcapañcākṣarātmanaḥ
pañcīkṛtā mayā'dyeyaṃ pañcatvabhayanāśinī

Linked texts (4)