Halasyakhanda 65
Hālāsyakhaṇḍa 65
- Language
- Sanskrit
65.1
iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ
hālāsyamāhātmye - uttarahālāsyaprādurbhāvo nāma
dviṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
attiyāyam - 62
56. iṭaikkāṭarukku aruḷpuriya
vaṭamaturai cellutal
campaka pāṇṭiyaṉukkup piṉ pratāpa sūryaṉ,
vamcatvajaṉ, ripumartaṉaṉ, cōḻa vamcāntakaṉ,
cēravamcāntakaṉ, pāṇṭiya vamcēcaṉ, vamca cirōmaṇi,
pāṇṭiyēcīvaraṉ, kulatvajaṉ, vamca vipūṣaṇaṉ,
sōmacūṭāmaṇi, kulacūṭāmaṇi, rāja cūṭāmaṇi pūpa
cūṭāmaṇi eṉṟu araca paramparai vāḻntu maṟaintatu. nakkīrar
mutalāṉa kavikaḷ īcaṉuṭaṉ kalantaṉar. kaṭal ulakai
viḻuṅkiyatu. rātantara kalpam muṭintu pātma kalpam
toṭaṅkiyatu. rutra sāvarṇi maṉu āṉār. caṅkak kavikaḷ
putitāka malarntaṉar. kulēca pāṇṭiyaṉ aracāṇṭāṉ.
caṅkap pulavarkaḷil iṭaikkāṭar, kapilariṉ naṇpar, ciṟantu
viḷaṅkiṉār. pāṇṭiyaṉiṉ sapaiyil taṉciṟanta
kavitaikaḷaip pāṭiṉār. kulēcaṉ ataṉaip pārāṭṭātatuṭaṉ
avamatittu veḷiyē aṉuppiṉāṉ. iṭaik kāṭar
iṟaivaṉiṭam muṟaiyiṭṭār. īcaṉ ataṉait taṉṉaiyē
avamatittatākak koṇṭu mūla liṅkattai maṟaittu
vaṭakkil ār̆ṟiṉ akkaraiyil caṅkap pulavarkaḷuṭaṉ
kuṭiyēṟiṉār. ālayattir̆ku vantavarkaḷ mūla liṅkattaik
kāṇāmal tikaittu aracaṉiṭam terivittaṉar. taṉ
kulattir̆kē avap peyar tarukiṟa innikaḻcciyāl uyirai
viṭa muṉainta aracaṉiṭam iṟaivaṉ akkaraiyil kōyil
koṇṭuḷḷatait terivittaṉar. vaikaiyiṉ karaiyil
amainta kōyilil mūla liṅkattaik kaṇṭa aracaṉ
makiḻcciyur̆ṟu vaṇaṅkit tutittāṉ. īcaṉ muṉ tōṉṟi
hālāsyattaic cur̆ṟi eṭṭut ticaikaḷilum intiraṉ
mutaliya eṭṭu tikpālarkaḷāl amaikkap per̆ṟa eṭṭu
kṣētraṅkaḷilum tām vacippataiyum kupēraṉ vaḻipaṭṭa
inta stalam uttara hālāsyam (vaṭa maturai) eṉa mikap
puṉitamāṉa kṣēttiram eṉpataiyum kuṟippiṭṭu,
iṭaikkāṭarai avamatittatāl tāṉ iṅku vantataiyum
triṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
57. kaivartakanyāvivāhaḥ
agastyaḥ -
kaivartakanyakāpāṇigrahaṇaṃ sa yayā'karot
śrīhālāsyaprabhuśśambhuḥ tāṃ līlāṃ vo vadāmyaham
65.2
hālāsyavāsī bhagavānambikāpatirīśvaraḥ
prāha devyai sumīnākṣyai vijñānaṃ vedaśīrṣajam
65.3
apṛcchantyai līlayā ca sā''lasyañca tadā'karot
taduktaṃ nāśṛṇotsamyak putralālanatatparā
65.4
kaivartaiśasya rakṣāṃ ca kasyacidbhaktiśālinaḥ
svasmin sudharmanāmnaśca vyājīkṛtya maheśvaraḥ
65.5
aśapatsvapriyāñcāpi niṣkāraṇamaho dvijāḥ
yanmaduktaṃ tvāgamārthaṃ vijñānāya maheśvari
65.6
na śṛṇoṣi sma bhaktyā tvaṃ tasmādgarvayutā'si hi
nikṛṣṭajātyāṃ jāyethā iti śambhuḥ śaśāpa tām
65.7
tadā vināyako'bhyetya kupitaśśuṇḍayā javāt
cikṣepādāya jaladhau sarvān sacchāstrapustakān
65.8
kruddhe sati mahādeve mahāsenassamāgataḥ
śaptāṃ dṛṣṭvā mātarañca kupito nitarāmapi
65.9
vijñāne śrūyamāṇe hi sarveṣāṃ prāṇināṃ dhruvam
ālasyaṃ jāyate kiñcinmāyayā bhavadīyayā
65.10
evaṃ sati kimarthaṃ tvaṃ vṛthā śapasi mātaram
ityuktvotpāṭayāmāsa pustakaṃ śivahastagam
65.11
taṃ dṛṣṭvā kupitaṃ so'pi śambhuḥ kopākulastadā
mūko bhaveti taṃ skandaṃ śaśāpātmajamapyatha
65.12
rakṣārthaṃ bhaktiyuktasya kasyacit prayatātmanaḥ
tanayo vaiśyavaryasya madhurāpuravāsinaḥ
65.13
rudraśarmābhidho jajñe śāpena śikhivāhanaḥ
tasmin kolāhale jāte ajñātvā samayaṃ vibhoḥ
65.14
samīpaṃ kiñcidabhyetya tasthau nandī gaṇāgraṇīḥ
dṛṣṭvā'varddhata taṃ śambhoḥ kopāgnirmanmathaṃ yathā
65.15
tamālokya ruṣā yuktaḥ svalīlāpūraṇāya hi
śaśāpa nandinaṃ cābdhau matsyo bhava javāditi
65.16
matsyo bhūtvā mahānandī setubandhasamīpataḥ
cacāra sāgare'nyāṃśca kṣudramatsyān sa bhakṣayan
65.17
vighneśena purā kṣiptān kabalīkṛtya pustakān
avartatābdhau dhyāyan sa śaṅkaraṃ śāpamuktaye
65.18
kasyacidbhāgya yuktasya śambhubhaktiyutasya ca
svadharmaniratasyātha samudrataṭavāsinaḥ
65.19
svāṃśena pārvatī devī dhīvarasya sutā'bhavat
jāle prasārite tvabdhau matsyārthaṃ dhīvareṇa vai
65.20
dakṣiṇāvartakaḥ śaṃkho matsyaiḥ sākamupāgataḥ
tasmin haste gṛhīte tu dhīvareṇa mudā punaḥ
65.21
atirūpavatī kanyā hyabhavattatkṣaṇātkila
tāmādāya mudā kanyāṃ svapatnyai dattavāṃśca saḥ
65.22
sā gṛhītvā ca tāṃ kanyāṃ putrīyaṃ mahyamambayā
aputrāyai kṛpāvatyā dattā prāptā'smi dhanyatām
65.23
iti matvā susantoṣādāliṅgya pulakāñcitā
gokṣīradānānmṛdvaṅgīṃ vardhayāmāsa nityaśaḥ
65.24
vardhitā ca tayā kanyā pitṛbhyāṃ lālitā gṛhe
rūpasaubhāgya sampannā daśāhādyauvanānvitā
65.25
dṛṣṭvā tadāsecanakaṃ rūpaṃ tasyā anīdṛśam
ativismayamāpannāḥ sarve tāmastuvan janāḥ
65.27
tayā vinā sthātumaśakta īśaḥ kaivartarūpaṃ sahasā ca dhṛtvā
samāyayau tasya ca jālikasya sumandiraṃ maṅgalamambikāyutam
kasmai ca deyā tanayā'bhivṛddhā sāścaryarūpā yuvatī mayeti
cintāparaṃ jālikametya māyākaivarta īśastamuvāca dhīraḥ
65.28
he jālika tvaṃ tanayāṃ pradehi mahyaṃ tvadīyāmanavadyarūpām
ahaṃ ca tatpāṇivaraṃ grahītuṃ samāgatassaṅgalayābhirāmam
65.29
ityuktavantaṃ kamanīyagātraṃ vilokya viśvādhikamīśvaraṃ tam
papraccha kastvaṃ kuta āgato'si kā śaktirastīti sa
jālikaśca
65.30
śrutvā vacastasya tu jālikasya śrīsundareśaḥ karuṇānivāsaḥ
krameṇa tatsarvamuvāca vācā dantaprabhānirjitacandrikassan
65.31
ahantu dāśānvayanāyako'smi kumārarūpo madhurānivāsī
tasyā nagaryāśca samāgato'haṃ samastasaubhāgyasamanvitāyāḥ
65.32
mamāsti śaktirmahatī mahābdhau mahānti yādāṃsi parigrahītum
sraṣṭuṃ jagatsarvamathāpi rakṣituṃ saṃhartumante sadṛśo mayā na hi
65.33
nityo'hamīśo mṛtivarjitaśca tvatkanyakāyā anurūparūpaḥ
tvatputrikāyā guṇarūpasampadaṃ śrutvā''gamaṃ te'ntikamadya dhīvara
65.34
iti bruvantaṃ bhagavantamīśaṃ samīkṣya saundaryanidhiṃ maheśam
dātuñca tasmai kamanīyaveṣāṃ kanyāṃ sa niścitya hṛdā tamabravīt
65.35
tarhi vākyaṃ na viśvāsyaṃ tvatkṛtyaṃ darśayāśu naḥ
ityuktavati kaivarte tathā'stviti vadanmudā
65.36
madhurāpuravāsīśo dhīvarāṇāmadhīśvaraḥ
mahāmāyāmayaṃ jālaṃ guṇatrayavicitritam
65.37
ādade svīyamīśānaḥ svagaṇaskandhadhāritam
tvadīyairdhīvaraissarvaiḥ pitṛpaitāmahādibhiḥ
65.38
aśakyañca gṛhītuṃ me mahājālaṃ hi dhīvara
idaṃ prasārituṃ jālaṃ mamaivāsti balaṃ mahat
65.39
matsyā mahāntaḥ kutra syurgṛhīṣyāmi balādvahūna
bruvantu yūyamudadhau madhyasthānapi cānaye
65.40
iti taṃ jālikādhīśaṃ kaivartānaparānapi
papracchājña ivādrīśakanyakāpatirīśvaraḥ
65.41
te tu jālaṃ cālayituṃ na śekustanmahattaram
te prāhussāre santi matsyāsteṣvapi kaścana
65.42
bhīṣaṇaḥ parvatākāraḥ kabalīkṛtya matsyakān
daṃṣṭrābhirvajratulyābhiścūrṇīkṛtya girīnapi
65.43
sāṃyātrikāṇāṃ nāvassa bhañjayaṃśca muhurmuhuḥ
madoddhatassañcarati vāyuvegasamanvitaḥ
65.44
gṛhṇīyā yadi taṃ kṣipraṃ tubhyaṃ dāsyāmi kanyakām
madīyāṃ satyameveha vadāmi na ca saṃśayaḥ
65.45
tairevamukte tenāpi jālikena sa īśvaraḥ
svakīyāṃ vāgurāṃ divyāṃ gṛhītvā skandhadeśataḥ
65.46
tairjālikagaṇaiścāyaṃ sindhutīraṃ gataḥ kṣaṇāt
rāmasetusamīpe ca sindhumadhyasthamāśugam
65.47
matsyaṃ taṃ darśayāmāsurayameveti vismitāḥ
cikṣepa vāgurāṃ tasmin jaladhau jālikeśvaraḥ
65.48
tadvāgurāntaraṃ prāpa nandī śaṅkaravallabhaḥ
atha taṃ prāpayāmāsa kṣaṇāttīraṃ sadāśivaḥ
65.49
śāpajātaṃ matsyaveṣaṃ paśyateti svapāṇinā
pasparśālokya bhagavān kṛpayā vismitaśśivaḥ
65.50
tasya vīkṣaṇataḥ sparśānmatsyarūpaṃ vihāya tat
svakīyaṃ divyarūpaṃ sa dadhau nandīnduśekharam
65.51
sa ca pradakṣiṇīkṛtya natvā tuṣṭāva sāñjaliḥ
dṛṣṭvā taddhastakauśalyamāhūya svagṛhe'tha tam
65.52
sastrīko maṇṭape'bhyarcya kanyāmasmai sa dhīvaraḥ
vidhinoktaprakāreṇa dadau kalyāṇarūpiṇīm
65.53
śaṅkaro'pi ca tāṃ kanyāmudvāhya sa parātparaḥ
dhīvarāya prasannassan sastrīkāya bhṛśaṃ śivaḥ
65.54
svājñayā sahasānītaṃ vimānaṃ svagaṇaistadā
datvā ca nijasārūpyaṃ sarvālaṅkāramaṇḍitam
65.55
kailāsaṃ preṣayāmāsa vādyaghoṣaissaheśvaraḥ
dṛśyamāno janairgauryā tayā samprāpa śaṅkaraḥ
65.56
pustakāni samādāya nandī śaṅkaravallabhaḥ
anvagādambayā yuktaṃ sundareśaṃ sadāśivam
65.57
etat svapno'thavā māyā dṛṣṭamasmābhiradbhutam
iti te jālikāścānye śaṃsanto vismitāḥ sthitāḥ
65.58
vṛṣārūḍho vimānasthaḥ svagaṇaiḥ parisevitaḥ
śrīmaduttarakośākhyaṃ sthānaṃ prāpāmbayeśvaraḥ
65.59
atha vedāntavijñānaṃ śrotuṃ kautūhalānvitā
deveśaṃ prārthayāmāsa devī divyavapurdharā
65.60
tathāstviti ca tatrasthaḥ śrīmatsundaranāyakaḥ
devyai kramādāgamārthān mokṣadānabravīnmudā
65.61
tadā bhaktā yoginaśca prārthayāmāsurīśvaram
jñānopadeśamasmākamapi deva kuru prabho
65.62
iti tairarthitaśśambhuścatuṣṣaṣṭikalā api
upadiśya ca vedārthān dadau sāyujyarūpiṇīm
65.63
muktiñca tebhyassarvādiguruḥ śrīsundareśvaraḥ
evaṃ bhaktān pārvatīñca vyājīkṛtya sadāśivaḥ
65.64
kañcitkālaṃ tatra nītvā gauryā saha maheśvaraḥ
punassvasthānamagamacchrīmaddhālāsyasaṃjñakam
65.65
saptapañcāśikā līlā samproktā sundaraprabhoḥ
seyaṃ duḥkhaughasaṃhartrī sarvakāmapradāyinī
Linked texts (3)
- Hālāsyairmāhātmya — Sanskrit
- Hālāsyamāhātmya — Sanskrit
- Hālālasyamāhātmya — Sanskrit