Halasyakhanda 8
Hālāsyakhaṇḍa 8
- Language
- Sanskrit
Contents
- 8.84 — 1 part
8.1
saptamo'dhyāyaḥ
3. madhurānagaranirmāṇam
agastyaḥ -
yayā kadambakāntāraṃ purīṇāṃ pravaraṃ bhavet
tāṃ līlāṃ sundareśasya śṛṇvantu munipuṅgavāḥ
8.2
yadā vimānaṃ saṃsthāpya saṃpūjya ca purandaraḥ
triviṣṭapaṃ saṃprayāti tadārabhya divaukasaḥ
8.3
svayambhūtaṃ mūlaliṅgaṃ liṅgānāṃ liṅgameśvaram
aharniśaṃ pūjayanti bhogamokṣaprasiddhaye
8.4
viśeṣatassomavāre niśi tauryatrikānvitam
arhaṇañcakruramarāḥ pratiyāmaṃ maheśituḥ
8.5
evaṃ ciraṃ gate kāle śrīvṛkṣaiśca halipriyaiḥ
anyairabhraṃlihairvṛkṣairabhūttannibiḍaṃ vanam
8.6
manuṣyāṇāṃ ca sañcāro yadā nāsti mahāvane
tadā kadambavanyāṃ ca nagarīṃ kartumādarāt
8.7
kālakāle mahādeve bālacandrāvataṃsake
nīlakaṇṭhe virūpākṣe jīvanmuktipureśvare
8.8
kapālini kṛpārāśau devyā samprārthite sati
kaścidvaiśyavaraḥ śrīmān sārthanāmā dhanañjayaḥ
8.9
śivabhaktisamāyuktaḥ śivapūjāparāyaṇaḥ
dhanāni śivabhaktebhyaḥ pradadātyārjitāni ca
8.10
śivavrateṣu sarveṣu somavāravratapriyaḥ
niyamenopavāsaṃ ca pratiyāmaṃ śivārcanam
8.11
karoti śraddhayā rātrau śivarātrau yathā tathā
evaṃ bhaktyā ca vittena dharmameva sadā'karot
8.12
nirgatya kalyāṇapurāt svasthānācca dhanañjayaḥ
vyāpārārthaṃ samudyuktaḥ prayayau paścimāṃ diśam
8.13
tatra deśān paribhramya bahuḷaṃ dhanamāharat
ādāya taddhanaṃ vaiśyassvapuraṃ prati niryayau
8.14
viśramya viśramya tato dinaiḥ katipayaiśca saḥ
prāpa daivavaśāttattu kadambavanamadbhutam
8.15
vaiśye gacchati tasminvrai vanamadhye mahāmatau
jagāmāstaṃ dinamaṇiḥ padminīprāṇanāyakaḥ
8.16
pakṣiṇaśca mṛgādyāśca svavāsaṃ sahasā yayuḥ
sañjāte cāndhakāre tu siṃhavyāghravarāhakaiḥ
8.17
sadā sañcarite'raṇye nirjane'tibhayaṅkare
somavāropavāsena śrāntyā bhītyā ca saṃyutaḥ
8.18
dhanañjayo vaiśyavaro digbhramīmanubhūya ca
śrīmaddhālāsyanāthasya mahāliṅgasvarūpiṇaḥ
8.19
vimānasya ca divyasya samīpaṃ sampraviśya ca
gantuṃ kutrāpyaśaktassan tatra tiṣṭhati cintayā
8.20
somavāre mahāliṅgaṃ samārādhayituṃ surāḥ
samāgamya mahātīrthe snātvā ca śraddhayā saha
8.21
ārebhire tadā pūjāṃ tauryatrikapuraḥsaram
hālāsyanātho deveśo bhaktānāmabhayaṅkaraḥ
8.22
dhanañjayasya bhaktasya divyadṛṣṭiṃ dadau tataḥ
surāṇāṃ tu svarūpāṇi vilokyātīva vismitaḥ
8.23
devaissaha mahātīrthe bhaktyā saṃsnāya sādaram
svakīyaṃ niyamaṃ sarvaṃ nirvartya prītisaṃyutaḥ
8.24
pradakṣiṇakrameṇaiva gatvā prāsādamadbhutam
dṛṣṭamātreṇa pāpaghnaṃ dṛṣṭvā bhaktottamo'rujaḥ
8.25
sahasā'ntaḥ sampraviśya mahāliṅgaṃ surārcitam
ālokya daṇḍavadbhūmau liṅgāya praṇipatya ca
8.26
utthāya sannidhau tasthau paśyan pūjāṃ suraiḥ kṛtām
svasambhārāt svayamapi kastūrīkuṅkumādikam
8.27
gandhadravyaṃ samānīya peṣayitvā himodakaiḥ
liṅgamālepayāmāsa divyagandhavilepitam
8.28
punaḥ stutvā namaskṛtya sannidhau maṇḍape śubhe
svayañca guruṇā dattaṃ liṅgañca pratiyāmakam
8.29
pūjayāmāsa suprītyā somavāravratapriyaḥ
punaḥ punaśca dṛṣṭvā tu hālāsyeśaṃ surārcitam
8.30
kṛtārtho'haṃ kṛtārtho'hamiti buddhyā vicārayan
tauryatrikeṇa divyena devānāṃ darśanena ca
8.31
nināya kṣaṇavadrātriṃ vaiśyavaryo dhanañjayaḥ
tataḥ prabhāte vimale svacchandassomasundaraḥ
8.32
divyadṛṣṭitirodhānaṃ līlayā tasya cākarot
liṅgamātraṃ vimānaṃ ca vilokya vanamadhyagam
8.33
āścaryāviṣṭacitto'bhūt kimetaditi cintayan
bhaktātivatsalenaiva hālāsyeśena rakṣitaḥ
8.34
udite sati tigmāṃśau parijñāya mahāpaṃtham
kalyāṇapuramāsādya svagṛhaṃ sampraviśya ca
8.35
somavaṃśaprasūtānāmagragaṇyo mahīkṣitām
somavat svacchahṛdayaścākhyayā kulaśekharaḥ
8.36
atulaśivabhaktyā ca vīryeṇa yaśasā śriyā
tatra kalyāṇanagare pālayannikhilāḥ prajāḥ
8.37
rājyaṃ cakāra nītyā yastaṃ samprāpya dhanañjayaḥ
nikhilaṃ rātrivṛttāntaṃ dṛṣṭaṃ rājñe vyajijñapat
8.38
proktaṃ vaiśyena vṛttāntaṃ śrutvā pāṇḍyamahīpatiḥ
śivaprabhāvaṃ sañcintya rātrau suṣvāpa bhūpatiḥ
8.39
kadambavanavāsīśaḥ kṛpayā parayā yutaḥ
tadā svapne'vadadrājñe girīśassiddhaveṣavān
8.40
rājan śaśikulādhīśa kulaśekhara suvrata
kadambakānanaṃ nāmnā paścime'sti vanaṃ mahat
8.41
matprāsādaśca tatrāsti mahendreṇa vinirmitaḥ
tadvanaṃ te puraṃ bhūyādityuktvā sa tirodadhe
8.42
rājā prabhāte mantribhyaḥ svapnavṛttāntamabravīt
śrutvā te vismitāssarve pratyūcuḥ pṛthivīpatim
8.43
yathābhāṣitamīśena karttavyaṃ ca tvayā tathā
evamukteṣvamātyeṣu sadyo gatvā mahāvanam
8.44
apaśyadaindraṃ prasādaṃ prasannāṃ hemapadminīm
bhūpatissacivaissārdhaṃ tīrthe snātvā''dareṇa ca
8.45
svāyambhuvaṃ mahāliṅgaṃ dṛṣṭvā bhaktyā praṇamya ca
bahirnirgatya parito vilokya nibiḍaṃ vanam
8.46
nagarīṃ kartumudyukte bhūprāle kulaśekhare
siddharūpī śivassvapne yathā dṛṣṭo mahībhujā
8.47
tathāvidhaṃ vapurghṛtvā śaṅkaraścitravaibhavaḥ
purasīmā darśayitvā tatraivāntardhimāpa saḥ
8.48
amātyebhyastadā prāha rājā kautūhalena ca
svapne yastu mayā dṛṣṭassiddharūpī maheśvaraḥ
8.49
sa eva tatsvarūpeṇa pratyakṣīkṛtya cādhunā
ajñātāṃ purasīmāñca vyaktīkṛtya tirohitaḥ
8.50
iti bhūpavacaḥ śrutvā sacivādyāssuvismitāḥ
prāhussarve mahīpālaṃ tava śreyo'bhivṛddhaye
8.51
anugrahāya sarveṣāṃ janānāṃ ca maheśvaraḥ
adṛśyo brahmaviṣṇvośca dṛśyo'bhūdiha kānane
8.52
tasmādavaśyaṃ kartavyamidaṃ nīpavanaṃ puram
gaṇaiśca dantibhissiṃhairvimānaṃ ca virājitam
8.53
vidyate doṣarahitaṃ prākāraṃ gopurādikam
khaṇḍasphuṭitasaṃskāraṃ karttavyamadhunā tvayā
8.54
sacivairevamukte tu mahāprītyā mahīpatiḥ
kṣaṇena kānanaṃ sarvaṃ chedayitvā paraśvadhaiḥ
8.55
nimnonnatābhyāṃ rahitaṃ bhūtalaṃ ca samantataḥ
kārayitvā śivasyāpi prākāraṃ gopurādikam
8.56
navīcakāra matimān daśabhirdivasairrnṛpaḥ
kānanaṃ nagarīṃ kṛtvā mandiraśreṇimaṇḍitām
8.57
pratidvāraṃ vitardisthapūrṇakumbhasuśobhitām
toraṇaiśca patākābhī rambhāstambhairalaṅkṛtām
8.58
phullāravindakalhāramakarandasamutsukaiḥ
bhramaraiḥ śobhamānāni taṭākāni vidhāya ca
8.59
pūgaiścūtairnālikeraiścampakaiḥ panasairapi
mātulaṅgaiśca jambīrairnāraṅgairbilvavṛkṣakaiḥ
8.60
anyaiśca puṣpavṛkṣaiśca vidhāyopavanāni ca
yāyajūkairbhūsuraiśca sarvavidyāviśāradaiḥ
8.61
vīraiśca bāhujairvaiśyairvṛṣalairaparairjanaiḥ
pratilomānulomādyairnibiḍīkṛtya tatpuram
8.62
mahāliṅgasya pūjārthaṃ śivasṛṣṭān dvijottamān
gaṅgātīrasthitān dhīrān samāhūya mahīpatiḥ
8.63
siddhāntaiḥ kāmikādyaiśca mahāliṅgaṃ nirantaram
pūjayantviti samprārthya vṛttiṃ tebhyaḥ pradāya ca
8.64
taiḥ pūjāṃ kārayāmāsa mahāvibhavavistaraiḥ
devālayeśadigbhāge svasya harmyaṃ mahādbhutam
8.65
sampādya tatra nivasan śivabhaktiparāyaṇaḥ
śrīhālasyeśvaraṃ liṅgaṃ trikālamabhivandya saḥ
8.66
sukhena tiṣṭhati pure devendrastridive yathā
tatkānanaṃ nṛpaḥ kṛtvā purīmatyamarāvatīm
8.67
vyāghrasiṃharkṣaśarabhaissattvaissaṃcaritaṃ vanam
kena śuddhaṃ bhavetsadyaḥ kena rakṣāṃ ca yāsyati
8.68
śivabhakto mahīpālo manasyevamacintayat
etadbuddhvā dayāmbhodhiḥ śrīhālāsyeśvaraśśivaḥ
8.69
jaṭāśaśāṅkavimalajyotsnātidhavalena ca
gaṅgājalena sahasā vṛṣṭijena tatpuram
8.70
prakṣālya pāvanīkṛtya rakṣārthaṃ nagarasya ca
pūrvasyāndiśi śāstāraṃ sapta mātṛśca dakṣiṇe
8.71
paścime tu mahāviṣṇuṃ bhadrakālīṃ tathottare
rājan saṃsthāpayetyāśu śaivī vāk khādabhūttadā
8.72
tāṃ vācaṃ pāṇḍyabhūpālaḥ śrutvā teṣu sthaleṣu ca
devatānāmāyatanaṃ kṛtvā saṃsthāpya devatāḥ
8.73
pūjāṃ ca kārayāmāsa nityaṃ śāstroktamārgataḥ
tataḥ purī viśrutā sā caturālayasaṃyutā
8.74
divye vimāne nagarīmadhyasthe somasundaraḥ
nyavasatparayā prītyā bhaktānāṃ bhuktimuktidaḥ
8.75
kulaśekharabhūpālaḥ sampadā yakṣarāṇṇibhaḥ
anugraheṇa mahatā jīvanmuktipureśituḥ
8.76
vijitya samare śatrūn sārvabhaumatvamāpya ca
malayādhvajanāmānaṃ guṇarūpaparākramaiḥ
8.77
nistulaṃ cātmajaṃ labdhvā jayantamiva devarāṭ
ṣaṭsahasraṃ vatsarāṇāṃ paripālya vasundharām
8.78
svapne śivājñāṃ labdhvā ca malayadhvajamātmajam
siṃhāsanopari sthāpya tīrthodairabhiṣicya ca
8.79
makuṭādīni sarvāṇi rājacihnāni yāni ca
tāni sarvāṇi tasmai sa pradāya punarabravīt
8.80
malayadhvaja he vatsa mahāliṅgasvarūpiṇaḥ
kadambavananāthasya śrīmatpādāravindayoḥ
8.81
bhaktireva sadā bhuktipradā mukteśca kāraṇam
iti samyagbodhayitvā putrasya ca punaḥ punaḥ
8.82
śrīmaddhāma praviśyātha garbhagehaṃ praviśya ca
liṅgaṃ pradakṣiṇīkṛtya rājarṣiḥ kulaśekharaḥ
8.83
saśarīraṃ ca sāyujyaṃ prāpnotyālokito janaiḥ
itthaṃ tṛtīyā līlā tu śrīhālāsyeśvarasya ca
8.84
varṇitā ca mahāpuṇyā sarvapāpakṣayaṃ karī
śṛṇvatāṃ paṭhatāṃ puṃsāṃ sarvasampatkarī sadā
8.84.p1
iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ hālāsyamāhātmye madhurāpurīnirmāṇaṃ nāma saptamo'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Hālāsyamāhātmya — Sanskrit