Pramāṇa · Search · About · API

Halasyakhanda 9

Hālāsyakhaṇḍa 9

Language
Sanskrit

9.1

3. maturā nakaram amaittal
akastiyar kūṟukiṟār :- pārvati tēvi paramēcuvaraṉai
aṭarnta antak kaṭampuk kāṭṭai nakaramākka vēṇṭiṉāḷ.
taṉañjayaṉ eṉṟa vaiciyaṉ ciṟanta civapaktaṉ. tāṉ cēmikkiṟa
celvattait tarma vaḻiyil payaṉpaṭuttivantāṉ. celvam
tiraṭṭa, viyāpāra nōkkuṭaṉ mēr̆ku tikkil ceṉṟu tiraṭṭiya
celvattai eṭuttuk koṇṭu tirumpukaiyil aṭarnta
kaṭampam kāṭṭiṉuḷ pukuntāṉ. sūryaṉ maṟaintatum
kāriruḷil por̆ṟāmaraik kuḷattarukē civaliṅkattaik
kaṇṭatum nīrāṭi vaḻipaṭa niṉaittāṉ. īcaṉaruḷāl avaṉukkut
teyvikap pārvai kiṭṭa tēvarkaḷ aṅku īcaṉai vaḻipaṭuvataik
kaṇṭu mey cilirttut tāṉ koṇarnta kastūri kuṅkumappū
cantaṉam mutaliyavar̆ṟai araittu liṅkattiṉ mītu pūcit taṉ
pākyattai uṇarntu makiḻntāṉ. uṭaṉ avaṉatu teyvikap
pārvai maṟaintatu. kāṭum taṉitta kōyilum liṅkamum maṭṭum
kāṇappaṭṭaṉa. viyappil āḻnta avaṉ aṉṟiravu taṅki
kalyāṇapuram (maṇavūr) eṉṟa nakarai aṭaintu aṅku aracāṭci
purikiṟa, kulacēkara pāṇṭiyaṉiṭam iravu nikaḻntatait
terivittāṉ.
aṉṟiravu kula cēkaraṉatu kaṉavil īcaṉ sittar vēṭattil
tōṉṟi antak kāṭṭai nakaramākki ataṉait talainakarākak
koḷḷumpaṭi āṇaiyiṭṭār. maṟunāḷ aracaṉ
amaiccarkaḷuṭaṉ kalantālōcittu kaṭampaṅkāṭṭai
nakaramākkat toṭaṅkiṉāṉ. aracar kaṉavil kaṇṭa atē cittar
vēṭattil īcaṉ tōṉṟi nakariṉ ellaiyai aracarukkuk kāṭṭi
maṟaintār. intiraṉ amaitta ālayattaic cur̆ṟiyirunta kāṭu
nakaramākiyatu. civaperumāṉ taṉ caṭaiyilirunta kaṅkai
tāraiyai maḻaiyākap peytu nakarait tūya tākkiṉār. nakarap
pātukāppir̆kākak kiḻakkil cāstāvaiyum ter̆kil ēḻu
mātākkaḷaiyum mēr̆kil makāviṣṇuvaiyum vaṭakkil pattira
kāḷiyaiyum iṟaivaṉiṉ kaṭṭaḷaippaṭik kōyilkaḷil aracaṉ
aṣṭamo'dhyāyaḥ
4. taṭātakājananam
agastyaḥyayā devī sumīnākṣī kadambavananāyikā
taṭātaketi nāmnā'bhūt sā līlā śrūyatāṃ śubhā

9.2

kulaśekharapāṇḍyasya tanayo malayadhvajaḥ
paribhūtaripussadyaḥ pāṇḍyānvayaviśeṣakaḥ

9.3

padminīsevyamānaśca padmonnidravilocanaḥ
mahābāhurmahiṣvāso madanaprakhyakāntimān

9.4

sadā dayānivāsātmā sadā dīnajanārtihā
bhuje vidhṛtabhūbhāraḥ puruhūtasamadyutiḥ

9.5

puṇyavṛttaḥ purāṇajño budhasevāsamutsukaḥ
catuṣṣaṣṭikalādakṣaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ

9.6

prahṛṣṭaḥ prayataḥ śaśvatprajārañjanatatparaḥ
śivārcanarataḥ śrīmān śivabhaktaprapūjakaḥ

9.7

śivadhyānaikanirataḥ śivadharmaparāyaṇaḥ
anekalakṣaturagairamarendrāśvasannibhaiḥ

9.8

airāvatasamānaiśca gajendraiḥ parisevitaḥ
mahāsenāparivṛto mahadaiśvaryasaṃyutaḥ

9.9

vicāradakṣaissacivaiḥ bhūsuraiśca samāvṛtaḥ
sarvāṃ vasundharāṃ jitvā sārvabhaumatvameyivān

9.10

pṛthivīṃ manuvattasmin pālayatyamitadyutau
vyasmaran prāktanān bhūpān janāssarve mudānvitāḥ

9.11

rājñāṃ kumāryo bahvyaśca tenoḍhāssumanoharāḥ
tāsāṃ madhye mukhyatamā sarvāvayavasundarī

9.12

sūryavaṃśasamudbhūtaśūrasenamahībhujaḥ
kanyā kāñcanamālākhyā mahiṣī bhūpaterabhūt

9.13

tayā sārdhaṃ mahīpālaḥ satkarmāṇi sadā'karot
kulaśekharapāṇḍyena pitrā samyakprabodhitaḥ

9.14

na vihāya mahābhaktiṃ somasundarapādayoḥ
trikālaṃ pratyahaṃ natvā śrīhālāsyeśvaraṃ vibhum

9.15

rājakāryāṇi sarvāṇi paścādeva karoti hi
evaṃ samānāmayutamanapatyasya bhūbhujaḥ

9.16

prayayau somavaṃśotthabhūpacūḍāmaṇestataḥ
vratāni cakre'patyārthaṃ śāmbhavāni bahūni saḥ

9.17

kṛṣṇāyāñca caturdaśyāmaṣṭamyāṃ somavāsare
niyamenopavāsañca dānāni vividhāni ca

9.18

śivasyāpi mahāpūṃjāṃ vidhivacca vidhāya saḥ
śivabhaktāṃśca sampūjya dhanenānnena suvrataḥ

9.19

karoti pāraṇāṃ paścātparitoṣeṇa pāṇḍyajaḥ
punaścānyāni karmāṇi śivaprītikarāṇi ca

9.20

cakāra tāni sarvāṇi malayadhvajabhūpatiḥ
śrīmaddhālāsyanāthasya śambhoragre samāhitaḥ

9.21

śatakañcāśvamedhānāṃ nyūnamekena bhūpatiḥ
vidhāya prārthitaḥ paścādindreṇaikaṃ vihāya ca

9.22

tatastu putrakāmeṣṭimakarodbahudakṣiṇām
tadā śambhoraṣṭamūrttyā mūrttiratipāvanā

9.23

pāvakākhyā dīptimatī vyāptasarvacarācarā
malayadhvajabhūpena sasatantoḥ kṛtasya ca

9.24

sarvakarmaprapūriṇyā pūrṇāhūtyā pravardhitā
hutāni yajamānena havīṃṣi pratigṛhya ca

9.25

tattatphalāni sarvāṇi yā dadāti śivājñayā
tasyā mūrttessamutpannā sumīnākṣī nijāṃśataḥ

9.26

śyāmalā komalākārā trisaṃvatsararūpiṇī
bhṛṅgālikalpacikurā pūrṇacandranibhānanā

9.27

arddhacandrāḷikā līlāracitabhrūlatāyutā
vitrastahariṇīprakhyavipulāyatalocanā

9.28

vidyudvalayasaṃkāśatāṭaṅkābharaṇojjvalā
tilapuṣpasamaghrāṇā vṛttadvijavibhūṣitā

9.29

viśadāmṛtasaṃpūrṇakumudādharaśobhitā
śaṅkhapūgasamacchāyakandharā mañjubhāṣiṇī

9.30

kīcakapratisaṅkāśamecakābhabhujadvayā
kiñcidaṅkuritāścaryakucatrayasamanvitā

9.31

mahādevavinirdagdhamanmathāṅgābhamadhyamā
madabṛṃhitamātaṅgakumbhabimbanitambinī

9.32

kumbhinaḥ karasacchāyārambhāstambhanibhoruyuk
kandarpaśaradhiprakhyajaṃghākāṇḍābhiśobhinī

9.32-2

kandarpaśaradhiprakhyajaṃghākāṇḍābhiśobhinī

9.33

vibhātonnidrapadmābhavimalāṅghrivirājitā
divyāmbaradharā divyagandhapuṣpavibhūṣitā

9.34

evamujjvalaveṣā sā līlayā parameśvarī
malayadhvajabhūpālayajamānasamīpagām

9.35

patnīṃ kāñcanamālāñca samāliṅgya suvismitām
aṅkaṃ tasyāśvāruroha bālā lokavimohinī

9.36

kucenaikena vikṛtāṃ tāṃ vilokya sukanyakām
malayadhvajabhūpālastadā khinnamanā hyabhūt

9.37

tatkhedaśāntaye sadyassañjātā śaṅkarasya vāk
mā śucastvaṃ mahīpāla mahatī devatā tava

9.38

sapatnīkasya mahate śreyase jagatāmapi
aṅgīkṛtya putrītvamāvirbhavati nāmataḥ

9.39

taṭātakeyaṃ kalyāṇī yadā bhartrā vilokitā
tadā nimagnaṃ bhavati vikṛtaṃ kucamaṇḍalam

9.40

jātakarmādi yatkarma tatsarvaṃ sahasā kuru
iti khādabhavadvāṇī śrīhālāsyeśvarasya ca

9.41

tāṃ śrutvā devadevasya prasāda iti cintayan
yajamāno mahīpālo vidvadbhirjātakarma ca

9.42

dānaiśca vividhaissārddhaṃ sadyo nirvartya kanyakām
nāmnā taṭātakāṃ kṛtvā patnyā kāñcanamālayā

9.43

madbhāgadheyamadhunā kanyāveṣaṃ pragṛhya ca
vaṃśatrayaṃ madīyañca samuddhartuṃ bhavāmbudheḥ

9.45

patnyai punaḥ punastvevaṃ kathayitvā mahādarāt
punassarvairābharaṇairalaṅkṛtya vilokya tām

9.46

santoṣasāgare majjannāste sarvaissuhṛjjanaiḥ
devī kāñcanamālā ca putrīṃ labdhvā manoharām

9.47

mene ramāṃ susaṃhṛṣṭā tāṃ nityamupalālya ca
anubhūya mahābhogān bhartrā sārdhaṃ sukhaṃ sthitā

9.48

anādyantā parā śaktiradvaitā śambhunā'niśam
līlayāṃśenāvatīrya malayadhvajamandire

9.49

vardhate śuklapakṣe ca yathā candrakalā tathā
ṛṣayaḥ
purā dākṣāyaṇī devī pitaraṃ śivanindakam

9.50

tyaktvā himādressañjātā tvadhunā kena hetunā
malayadhvajaputryāsīnmune tatkāraṇaṃ vada

9.51

agastyaḥpurā gandharvarājasya kanyā viśvāvasorbhūt
nāmnā vidyāvatī kanyā gītenākhilamohinī

9.52

bālye vayasi vairāgyaṃ devībhaktimavāpya ca
sugandhālepanaṃ tyaktvā bhasmoddhūlitavigrahā

9.53

bhūṣaṇānyapi santyajya rudrākṣaiḥ kalpitāni ca
hārakuṇḍalakeyūrapramukhābharaṇāni ca

9.54

dadhāti sumahatprītyā dhyātvā hṛdayapaṅkaje
aharniśaṃ pūjayati pārvatīmeva bhaktitaḥ

9.55

mūlavidyāṃ ca japati stautīti stutibhissadā
devīparāyaṇā bhūtvā pitaraṃ jñānināṃ varam

9.56

viśvāvasuṃ sā papraccha sādaraṃ munipuṅgavāḥ
vidyāvatīāryāṇāmārya bhagavan tāta tvaṃ brūhi tatvataḥ

9.57

karmabhūmau viśiṣṭāni mahādevyā bahūni ca
santi sthānāni teṣāṃ tu madhye sārataraṃ vada

9.58

viśvāvasuḥ -
śṛṇu vidyāvati sute rahasyaṃ sthānamuttamam
śatānandena kathitamasmābhiḥ prārthitena ca

9.59

niścetuṃ kṣetramāhātmyaṃ brahmaṇā tulitaṃ purā
puṇyakṣetramaśeṣañca śrīhālāsyamabhūnmahat

9.60

merumandarakailāsakāśīśrīparvatādi ca
sarvamekatra saṃsthāpya śrīhālāsyamathāpare

9.61

sthāpitaṃ cādhikataraṃ sadyassiddhikaraṃ tataḥ
svargadvāraṃ sadaivaste sodghāṭita kavāṭakam

9.62

sumīnākṣyāḥ pūjanārthaṃ vijñāpya tridiveśvaram
śacyādidivya nārībhiraharniśamato'dhikam

9.63

śrīhālāsye mahākṣetre mahātīrthasya tīrake
divye harmye parā śaktiḥ paripūrṇā parātparā

9.64

anādyaṃtā jaganmātā saccidānandarūpiṇī
smṛtamātreṇa pāpaghnī sarvaiśvaryapradāyinī

9.65

devī sā karuṇāmūrtiḥ śrīhālāsyeśvarasya ca
manojñā śapharākṣī ca mahādevī manonmaṇīḥ

9.66

sadā karoti sānnidhyaṃ bhaktānāmiṣṭasiddhaye
devīpīṭhānyanekāni santi lokatrayeṣu ca

9.67

teṣāṃ madhye catuṣṣaṣṭiprīṭhāni ca mahānti ca
teṣu mukhyatamaṃ pīṭhaṃ kadambavanapīṭhakam

9.68

vasupūrṇaḥ svacchavidyo yakṣo vidyādharaḥ kramāt
pañcasvaro matpitā ca tatra siddhiṃ parāṃ yayuḥ

9.69

iti viśvāvasuvacaśśrutvā vidyāvatī tadā
ahaṃ ca tatra gatvā tāṃ samārādhya trikālataḥ

9.70

āśu siddhimavāpsyāmītyāśayā parayā yutā
viśvāvasuṃ ca janakaṃ samyaksamprāthrya tasya ca

9.71

labdhvānujñāṃ sumīnākṣīdarśane bhāgyavatyaham
iti sañcintya manasā manovegena kanyakā

9.72

auttareṇa pathā gantumudyukte dvādaśātmani
saṅkrāntipuṇyakāle tu śrīhālāsyaṃ samāviśat

9.73

tadānīmeva niyamaṃ puruṣairapi duṣkaram
manasvinī ca jagrāha saṃvatsaramahāvratam

9.74

svarṇapadmākare snātvā vighneśaṃ samprapūjya ca
devīṃ natvā sumīnākṣīṃ śrīhālāsyeśvaraṃ śivam

9.75

praṇamya bhaktyā samprārthya tapassiddhyarthamādarāt
devyāśca sannidhiṃ prāpya hṛdi dhyātvā manonmaṇim

9.76

śyāmalāṃ dvibhujāṃ devīṃ dvinetrāṃ sarvamaṅgalām
dadhatīṃ phullakalhāraṃ makarandapariplutam

9.77

raktavastradharāṃ divyagandhamālyairalaṅkṛtām
antaryajñavidhānena pratyahaṃ paripūjya ca

9.78

aṣṭottaraśataiḥ kumbhaiḥ puṇyatīrthodapūritaiḥ
sumīnākṣīṃ ca saṃstrāpya divyairambarabhūṣaṇaiḥ

9.79

gandhādyairupacāraiśca pratyahaṃ sā tapasvinī
saparyāṃ mahatīṃ kṛtvā gandharvaprabhukanyakā

9.80

aṣṭādhikasahasraistu sumanobhissunirmitām
nīlotpalamayīṃ mālāṃ samarpayati sā'nvaham

9.81

ekāhāreṇaikamāsamekaṃ naktāśanena ca
ayācitāśanenaikamanyaṃ śākaphalāśanāt

9.82

tilapiṣṭenaikamāsamanyañcāndrāyaṇena ca
pañcagavyāśanenaikamanyaṃ pānīyapānataḥ

9.83

payovratenaikamāsaṃ kuśāgrāmbuvratena ca
vāyvāhāreṇaikamāsaṃ nirāhāreṇa ca kramāt

9.84

nināya niyamenaiva duṣkareṇa munīśvaraiḥ
māsāśca dvādaśaivaṃ ca vyatītāśca munīśvarāḥ

9.85

atha trayodaśe māsi pratyūṣe nirmalāraśayā
hemapadmākare snātvā sumīnākṣyāśca sannidhim

9.86

yāvadāyāti sā kanyā tāvaddevī dayāvatī
trivarṣarūpiṇī bālā mandasmitamanoharā

9.87

kalhārakamanīyena pāṇinā pariśobhitā
śyāmalā komalatanuśśrīhālāsyeśvarī śivā

9.88

ākarṇapūrṇanayanā sarvābharaṇabhūṣitā
pītāmbaradharā pītagandhapuṣpairalaṅkṛtā

9.89

varaṃ brūhi varaṃ brūhītyevaṃ sambhāṣya cāsakṛt
garbhagṛhāttu nirgatya raṅgamaṇṭapamāyayau

9.90

vidyāvatī vilokyātha dṛgānandakarīṃ śivām
sāṣṭāṅgaṃ praṇipatyāśu stutiṃ cakre subhaktitaḥ

9.91

mīnākṣīstutiḥ
vidyāvatī :yā devī jagatāṃ kartrī śaṅkarasyāpi śaṅkarī
namastasyai sumīnākṣyai devyai maṅgalamūrtaye

9.92

sakṛdārādhya yāṃ sarvamabhīṣṭaṃ labhate janaḥ
namastasyai sumīnākṣyai devyai maṅgaḷamūrtaye

9.93

yasyāḥ prasādaleśena bhogamokṣau na durlabhau
namastasyai sumīnākṣyai devyai maṅgalamūrtaye

9.94

yayā śivo'pi yuktassan pañcakṛtyaṃ karoti hi
namastasyai sumīnākṣyai devyai maṅgalamūrtaye

9.95

yasyāḥ prītyarthamaniśaṃ lāsyaṃ kurvan śivo babhau
namastasyai sumīnākṣyai devyai maṅgalamūrtaye

9.96

lakṣmīsarasvatīmukhyā yasyāstejaḥ kaṇodbhavāḥ
namastasyai sumīnākṣyai devyai maṅgaḷamūrtaye

9.97

yā devī muktikāmānāṃ brahmavidyāpradāyinī
namastasyai sumīnākṣyai devyai maṅgalamūrtaye

9.98

yasyāḥ praṇāmamātreṇa vardhante sarvasampadaḥ
namastasyai sumīnākṣyai devyai maṅgalamūrtaye

9.99

yā stutā sarvapāpaghnī sarvopadravanāśinī
namastasyai sumīnākṣyai devyai maṅgalamūrtaye

9.100

yā dhyātā paramā śaktissarvasiddhikarī śivā
namastasyai sumīnākṣyai devyai maṅgalamūrtaye

9.101

yayā devyā virahitaśśivo'pi hi nirarthakaḥ
namastasyai sumīnākṣyai devyai maṅgalamūrtaye

9.102

carācaraṃ jagatsarvaṃ yasyāḥ pādasamudbhavam
namastasyai sumīnākṣyai devyai maṅgalamūrtaye

9.103

iti stutvā mahādevīṃ praṇamya ca punaḥ punaḥ
anujñayā sumīnākṣyāḥ prārthayāmāsa kanyakā

9.104

mātastava padadhyāne mano niścalamastu me
idameva varaṃ mukhyamaparaiḥ kiṃ prayojanam

9.105

iti samprārthitā devī kanyayā sarvamaṅgaḷā
kanyarūpī kanyakāṃ ca prāha kokilavadgirā

9.106

tavāstu manasaḥ sthairyaṃ mama rūpasya śīlane
punaḥ prārthaya kalyāṇi durlabhaṃ varamuttamam

9.107

devīvākyamidaṃ śrutvā prāha paścādabhīpsitam
matputrī bhavatī bhūtvā rūpeṇaivaṃvidhena ca

9.108

āliṅganādikṛtyena santoṣya prativāsaram
muktiṃ punaḥ prayacchārye sumīnākṣi maheśvari

9.109

vidyāvatyā caivamuktā punaḥ prāha maheśvarī
bhaviṣyajjanmani tvaṃ ca candravaṃśaśiromaṇim

9.110

malayadhvajabhūpālaṃ patiṃ labdhvā mahaujasam
anubhūya ciraṃ kālaṃ tena sārdhaṃ mahāsukham

9.111

tatastu putrakāmeṣṭyāṃ sañjātāṃ jātavedasaḥ
kucatrayayutāṃ putrīṃ māṃ labdhvā madanugrahāt

9.112

kaivalyamatha te bhūyānmalayadhvajabhūbhujā
tvayā kṛtamidaṃ stotraṃ putrapautradhanapradam

9.113

striyā vā puruṣeṇāpi niyamānmama bhaktitaḥ
japtaṃ cetsarvasaubhāgyapradaṃ syācca na saṃśayaḥ

9.114

iti vidyāvatīṃ kanyāmanugṛhya maheśvarī
punaśca garbhagehaṃ ca prāpyādṛśyā'bhavacchivā

9.115

niravadyā sumīnākṣī hetunānena niṣkalā
devyāḥ kāñcanamālāyā malayadhvajabhūpateḥ

9.116

putrī taṭātakā nāmnā sañjātā sarvamaṅgalā
bhavatkṛtāyāḥ pṛcchāyāḥ prativākyaṃ prakīrtitam

9.117

yasyāścaśravaṇamātreṇa bhuktimuktī na durlabhe
malayadhvajabhūpālastāṃ kanyāmatisundarīm

9.118

putravatsatataṃ matvā svavaṃśoddhāraṇāya ca
vidyāssarvā bodhayitvā dhanurvedapurassarāḥ

9.119

kṛtārtho'hamiti jñātvā sukhena‍āste striyā tayā

9.120

nityaṃ sa rājyamanuśāsya nijāntakāle
putrīmamātyasahito vidhinā'bhiṣicya
tasyāṃ tadātmavidhṛtāṃ dhuramarpayitvā
tyaktvā tanuṃ vibudhasaṃsadamāsasāda

9.121

tataḥ svargaṃ gate tasmin putrābhāvātsutaiva sā
aurdhva daihikamātene purohitamatānugā

9.122

taṭātakā kanyakā ca samarthā sarvakarmasu
rājyaṃ cakāra yuddhaṃ ca nītyā śaktyā svaśatrubhiḥ

9.123

sarvadeśādhipatyaṃ ca sarvaiśvaryamavāpya ca
śaśāsa mahatī devī kanyakā kanyakāpurīm

9.124

līlā turīyā devasya kathitā yā mayā'dhunā
tāṃ śrutvā ca sakṛddhīmān mahatyā sampadā yutaḥ
dīrghamāyuśca putrāṃśca labdhvā'nte svargamāpnuyāt

9.124-2

tāṃ śrutvā ca sakṛddhīmān mahatyā sampadā yutaḥ
dīrghamāyuśca putrāṃśca labdhvā'nte svargamāpnuyāt

Linked texts (5)