Kashipurana 7
Kāśīpurāṇa 7
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.134 — 2 parts
7.6
tīrthādhyāyavarṇanaṃnāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ
7.3
saptamo'dhyāyaḥ
saptapurīvarṇane śivaśarmaviprakathānakavarṇanam
agastiruvāca
mathurāyāṃdvijaḥ kaścidbabhūvadevasattamaḥ | tasyaputromahātejāḥ śivaśarmeti viśrutaḥ
adhītyavedānvidhivadarthaṃvijñāyatattvataḥ | paṭhittvādharmaśāstrāṇipurāṇānyadhigamya ca
aṅgānyabhyasyatarkāṃśca pariloṅya samantataḥ
mīmāṃsādvayamālokya dhanurvedaṃvigāhya ca
7.5
āyurvedaṃvicāryyāpi nāṭyavedekṛtaśramaḥ | arthaśāstrāṇyanekāniprāpyāśvagajaceṣṭitam
kalāsu ca kṛtābhyāso mantraśāstravicakṣaṇaḥ
bhāṣāśca nānādeśānāṃ lipīrjñātvā videśajāḥ
7.6-2
arthānupārjya dharmeṇa bhuktvā bhogānyadṛcchayā
utpādya putrānsuguṇāṃstebhyo hyarthaṃ vibhajya ca
7.16
yauvanaṃ gatvaraṃjñātvājarāṃdṛṣṭvāśritāṃśrutim | cintāmavāpamahatīṃśivaśarmā dvijottamaḥ
paṭhatomegataḥ kālastathopārjayatodhanam | nārādhito maheśānaḥ karmanirmūlanakṣamaḥ
na mayātoṣitāṃviṣṇuḥ sarvapāpaharohariḥ | sarvakāmaprado nṛṇāṃ gaṇeśonāciṃtomayā
tamastomaharaḥsūryo nārcitovai mayākvacit | mahāmāyājagaddhātrīnadhyātābhavabandhahṛt
na prīṇitā mayā devā yajñaiḥsarvasamṛddhidāḥ | tulasīvanaśuśrūṣā na kṛtāpāpaśāntaye
na mayā tarpitā viprā mṛṣṭānairmadhurairasaiḥ | ihāpi ca paratrāpi vipadāmanutārakāḥ
bahupuṣpaphalopetāḥ succhāyāḥsnigdhapallavāḥ | pathi nāropitā vṛkṣāihāmutraphalapradāḥ
dukūlaiḥsvānukūlaiśca colaiḥpratyaṅgabhūṣaṇaiḥ | nālaṅkṛtāḥsuvāsinya ihāmutrasukhāsadāḥ
dvijāya norvarā dattā yamalokanivāriṇī | suvarṇaṃ na suvarṇāya dattaṃ duritahṛtparam
... nā'laṅkṛtā savatsā gauḥ pātrāya pratipāditā
iha pāpāpahantyāśu saptajanmasukhābahā
7.18
ṛṇāpanuttayemātuḥkāritonajalāśayaḥ | nātithistoṣitaḥ kvāpi svargamārgapradarśakaḥ
chatropānatkuṇḍikāśca nādhvagāya samarpitāḥ
yāsyataḥ saṃyaminyāṃ hi svargamārgasukhapradāḥ
7.16-2
na ca kanyāvivāhārthaṃ vasu kā'pi mayārpitam
iha saukhyasamṛddhyarthaṃ divyakanyārpakaṃ divi
7.21
na vājapeyāvabhṛthe snāto lobhavaśādaham | iha janmani cānyāṃsmanbahumṛṣṭānnapānade
na mayā sthāpitaṃ liṅgaṃ kṛtvā devālayaṃ śubham
yasminsaṃsthāpite liṅge viśvaṃ saṃsthāpitaṃ bhavet
7.24
viṣṇorāyatanaṃnaiva kṛtaṃ sarvasamṛddhidam | na ca sūryagaṇeśānāṃ pratimāḥ kāritāmayā
na gaurī na mahālakṣmīścitrepi parilekhite | pratimākaraṇedyaiṣāṃnakurūpo na durbhagaḥ
susūkṣmāṇi vicitrāṇi nojjvalānyambarāṇyapi
samarpitāni viprebhyo divyāmbarasamṛddhaye
7.26
na tilāśca ghṛtenāktāḥsusamiddhe hutāśane | hutāvai mantrapūtāśca sarvapāpāpanuttaye
śrīsūktaṃ pāvamānīśca brāhmaṇomaṇḍalānica | japtaṃ puruṣasūktañca pāpāviśatarudriyam
aśvatthasevānakṛtātyasavākkākaṃ trayodaśīm | sadyaḥpāpaharāsāhinarātrau na bhṛgordine
śayanīyaṃ na cotsṛṣṭaṃ mṛdulāca pratūlikā | dīpīdarpaṇa saṃyuktaṃ sarvabhogasamṛddhidam
ajāśvamahiṣī metrī dāsīkṛṣṇājinaṃ tilāḥ
sakarambhāstoyakumbhānā''sanaṃ mṛdupāduke
7.33
pādāmyaṅgaṃ dīpadānaṃ prapādānaṃ viśeṣataḥ | vyajanaṃ chatratāmbūlaṃ tathānyanmukhavāsakṛt
nityaśrāddhaṃbhūtabalitathā'tithisamarcanam | viśantyanyānidṛṣṭvācapraśasthāniyamālaye
na yamaṃ yamadūtāṃśca nayāmīrapiyātanāḥ | paśyanti te puṇyabhājo naitaccāpi kṛtaṃmayā
kṛcchracāndrāyaṇādīni tathā naktavratāni ca
śarīraśuddhikārīṇi na kṛtāni kvacinmayā
7.36
gavāhikañca nodattaṃ gokaṇḍūrtirnavai kṛtā | noddhṛtāpaṅkamagnāgaurbholokasukhadāyinī
nārthinaḥprārthitairyaiḥkṛtārthāhimayākṛtāḥ | dehidehītijalpākobhaviṣyābhyanyajanmani
na vedā na ca śāstrāṇi nārtho dārā na no sutaḥ
na kṣetraṃ na ca hamryādi mā yāntamanuyāsyati
7.38
śivaśarmeti sañcintya buddhi sandhāyasarvataḥ | niścikāyamanasyevaṃ bhavetkṣemataraṃ mama
yāvatsvastho'stime deho yāvaccendriyaviklavaḥ
tāvatsvaśreyasāṃ hetuṃ tīrthayātrāṃ karomyaham
7.40
dinānipañcaṣāṇyevamativāhyagṛhedvijaḥ | śubhetithau śubhevāre śubhalagnabale dvijaḥ
upoṣva rajanīmekāṃ prātaḥśrāddhaṃ vidhāya ca
gaṇeśānbrāhmaṇānnatvā bhuktvā prasthitavānsudhīḥ
7.41
iti niścitya nirvāṇapadaniḥśreṇikāṃ parām
sarveṣāmeva jantūnāṃ tatra saṃsthitikāriṇām
7.42
atha panthānamākramya kiyantamapi sa dvijaḥ
muhūrtaṃ pathi viśramyā'cintayatprāk kvayābhyaham
7.48
bhuvitīrthānyanekāni lolamāyuścalaṃmanaḥ | tata saptapurīyryāṃ sarvatīrthāni tatra yat
ayodhyāñca purīṃ gatvā sarayūmavagāhya ca | tattattīrtheṣu santarpya pitṝnpiṇḍapradānataḥ
pañcarātramuṣitvā tu brāhmaṇānparibhojyaca | prayāgamagamadviprastīrtharājaṃ suhṛdvrata
sitā'sitesaricchreṣṭheyatrāstāṃsuradurlabhe | yatrāplutotaraḥpāpaḥparambrahmādhigacchati
kṣetraṃprajāpateḥ puṇyaṃsarveṣāmevadurlabham | labhyatepuṇyasambhārairnānyathā'rthaśyarāśibhiḥ
damayantīṃ kalikālaṃkalindatanayāṃ śubhām
āgatya militā yatra puṇyā svargataraṅgiṇī
7.52
prakṛṣṭaṃ sarvayāgebhyaḥ prayāgamiti gīyate | yañjanāṃ punarāvṛttirna prayāgādūrdhvarṣmaṇām
yatrasthitaḥsvayaṃ sākṣācchūlaṭaṅkomaheśvaraḥ | tatrāplutānāṃjantūnāṃmokṣavartmopadeśakaḥ
tatrā'kṣayyavaṭo'pyastisaptapātālamūlavān | pralaye'piyamāruhyamṛkaṇḍatanayo'vasat
hiraṇyagarbhī vijñeyaḥ sa sākṣādrudrarūpadhṛk
tatsamīpe dvijāgmaṃstannā sambhojyākṣayapuṇyabhāk
7.55
yatralakṣmīpatiḥ sākṣādvaikuṃṭhādetyamānavān | śrīmādhavasvarūpeṇa nayedviṣṇoḥparampadam
śrutibhiḥ paripaṭhyaṃ tesitā'sitasaridvare | tatrāplutāṅgāhyamṛtaṃbhavantītiviniścitam
śivalokād brahmalokādumālokavarātpunaḥ
kumāralokādvaikuṃṭhātsatyalokātsamantataḥ
7.56
tapojanamaharbhyaśca sarve svarlokavāsinaḥ
bhuvolokācca bhūrlokānnāgalokāttathā'khilāt
7.65
acalāhibhavanmukhyāḥ kalpavṛkṣādayonagāḥ | snātuṃmāghe samāyāntiprayāgamaruṇodaye
digaṅganāḥ prārthayantiyatprayāgānilānapi | tepinaḥpāvayiṣyantikikurmaḥpaṅgughovayam
aśvamedhādiyāgāśca prayāgasya rajaḥpunaḥ | tulitaṃbrahmaṇāpūrvaṃ na te tadrajasāsamāḥ
majjāgatānipāpānibahujanmārjitānyapi | prayāganāmaśravaṇātkṣīyante'tīvacihnalam
dharmatīrthamidaṃsamyagardhatīrthamidaṃ param | kāmika tīrthametacca mokṣatīrthamidaṃ dhruvam
brahmahatyādipāpāni tāvadgarjanti dehiṣu | yāvanmajjanti nomāghe prayāge pāpahāriṇi
tadviṣṇo paramaṃpadaṃ sadā paśyanti sūrayaḥ | etadyatpaṭhyate vede tatprayāgaṃ punaḥ punaḥ
sarasvatīrajorūpā tamorūpākalindajā | sattvarūpā ca gaṅgātra nayantibrahmanirgu ṇam
iyaṃ veṇī hi niḥśreṇī brahmaṇo vartma yāsyataḥ
jantorviśuddhadehasya śraddhā'śraddhāplutasya ca
7.66
kāśīti kācidabalā bhuvaneṣu rūḍhā rolārkaḥkeśaghabilolavilocanā ca
taddoryu gañca varaṇāsiriyaṃ tadīyā veṇītiyā'tragaditā'kṣaya śarmabhūmiḥ
7.67
agastiruvāca
sudhāmaṇi! guṇāṃstasya ko'tra varṇayituṃ kṣamaḥ
tīrtharājaprayāgasya tīrthaiḥ saṃsevitasya ca
7.68
pāpināṃ yāniḥpāpāni prasahya kṣālitānyaho
tacchuddhayai sevyate tīrthaiḥ prayāgamadhikaṃ tataḥ
7.66-2
prayāgasya guṇāñjñātvā śivaśarmādvijaḥ sudhīḥ
tatra māghamuṣitvā'tha prāpa vārāṇasīṃ purīm
7.72
praveśaevasamīkṣya sadehalicināyakam | anvalpimpattatobhaktyāsā'dyasindūrakardamaiḥ
nivedya modakānpaścādyantaṃ nijaṃ janam | mahopasargavargebhyastato'ntaḥ kṣetramāviśat
āgatya dṛṣṭvā maṇikarṇikāyāmudvahantīṃ svargataraṅgiṇīṃ saḥ
saṃkṣīṇapuṇyetarapuṇyakarmaṇāṃ nṛṇāṃ gaṇaiḥ sthāṇugaṇairivānvṛtām
7.73
sacailamāplutyajale'male'male'vilambamālambitaśuddhabuddhiḥ
santarpya devarṣimanuṣyadivyapitṛnpitṛṃścānsa hi karmakāṇḍavit
7.74
vidhāya ca drāk sa hi pañcatīrthikāṃ viśveśamārādhya tato yathāsvayam
punaḥ punarvīkṣya purīṃ purāreridaṃ mayā'loki naveti vismitaḥ
7.75
nasvaḥpurī sātvanayā purārsamaṃsamañjasāpipratisāmyamāvahet
pravandhabhedadvyatiriktapustakapratiryathāsallipibhedamaṅgataḥ
7.76
payopi yatratyamacintyavaibhavaṃ divisthitāsādhusudhāpyate sudhā
tathāprasūnestupayodhare payo na pīyate pītamidaṃ yadi kvacit
7.77
anāmayāścintatayā naye śiturjanāmanāgyatra vinā pinākinā
na karmasatkarmakṛtopi kurvate'nukurvate sarvagaṇāṃśca sarvataḥ
7.78
na varṇyate kaiḥ kila kāśikeyaṃ jantoḥsthitasyātra yato'ntakāle
pacelimaiḥ prākṛtapuṇyabhārairūṅkāramoṅkārayatīndumauliḥ
7.76-2
saṃsāracintāmaṇiratra yasmāttaṃ tārakaṃ sajjanakarṇikāyām
śivobhidhatte sahasāntakāle tadgīyate'sau maṇikarṇiketi
7.84
muktilakṣmīmahāpīṭhamaṇistaccaraṇābjayoḥ | karṇikeyaṃtataḥ prāhuryājanāmaṇikarṇikām
jarāyujāṇḍajodbhijjāḥ svedajāhyatra vāsinaḥ | nasamāmokṣabhājastetridaśairmuktidurdarśaiḥ
mamajanmavṛthājātaṃ durvṛttasyajaḍātmanaḥ | nādyayāvanmayaikṣiṣṭakāśikāmuktiḥkāśikā
punaḥpunaśca tatkṣetramatithīkṛtya netrayoḥ | vicitraṃ ca pavitraṃ ca tṛptiṃ nādhijagāma ha
saptānāṃ ca purīṇāṃ hi dhurīṇāmavayāmyaham
vārāṇasīṃ sunirvāṇaviśrāṇanavicakṣaṇām
7.86
tathāpinacatasro'nyāmayādṛggocarīkṛtāḥ | tāsāṃprabhāvaṃvijñāyāpyāgamiṣyāmyahaṃpunaḥ
tīrthayātrāṃ pratidinaṃ kurvannūnaṃ saṃvatsaram
na prāpa sarvatīrthāni tīrthe kāśyāṃ tile tile
7.87
agastiruvāca
jānannapi guṇānvedhi ! kṣetrasyā'sya parāṅmukhaḥ
nānāpramāṇaiḥ pravaṇo niragātsa tathāpyaho
7.88
kiṃkurvanti hi śāstrāṇi sapramāṇāni sundari !
mahāmāyāṃ bhavitrīṃ tāṃ ko nivārayituṃ kṣamaḥ
7.86-2
kaḥ samuccalitaśvetastoyaṃ vāsaṃ pratīpayet
proccasthānasthitamapi svabhāvo yaccalastayoḥ
7.61
śivaśarmāvrajansro'thadeśāddeśāntaraṃkramāt | mahākālapurīṃprāpakalikālavivarjitām
kalpe kalpe'khilaṃ viśvaṃ'kālayatyaḥ svalīlayā
taṃ kālaṃ kalayitvā yo mahākālo'bhavatkila
7.63
pāpādavantī sāviśvamavantītinigadyate | yugeyuge'nyanāmnīsā kalāvujjayinītica
vipanno yatra vai jantuḥ prāpyāpi śavatāṃ sphuṭama
na pūtigandhamāpnoti samucchrayati na kvacit
7.65-2
yamadūtānayasyāṃhipraviśantikadācana | paraḥ koṭīniliṅgāni tasyāṃ santi padepade
hāṭakeśomahākālastārakeśastathaiva ca
ekaṃ liṅgaṃ tridhā bhūtvā trilokīṃ vyāpya saṃsthitam
7.66-3
jyotiḥ siddhavaṭe jyotiste paśyantīha ye dvijāḥ
athavā śrīmahākāladraṣṭāraḥ puṇyarāśayaḥ
7.67-2
mahākālasya talliṅgaṃ yairdṛṣṭaṃkṛṣṭibhiḥ kvacit
na spṛṣṭāste mahāpāpairna dṛṣṭāste yamodbhaṭaiḥ
7.101
mahākālapatākāgraiḥ spṛṣṭapṛṣṭhāsturaṅgamāḥ | aruṇasyakaśāghātaṃ kṣaṇaṃviśramayanti khe
mahākālamahākālamahākāletisantatam | smarataḥsmarateonityaṃsmarakartṛ smarāntakau
evamārādhya bhūteśaṃ mahākālaṃ tato dvijaḥ | jagāma nagarīṃkāmtīṃkāmtāṃtribhuvanādapi
lakṣmīkāntaḥ svayaṃ sākṣājjantūṃstatra nivāsinaḥ
śrīkāntāneva kurute paratreha ca niścitam
7.102
dṛṣṭvā kāntīṃ kāntimatī kāntimadbhirniṣevitām
kāntimānabhavatso'pi nā'kāntistatra kasyacit
7.106
tatrakṛtyañca yatkṛtyaṃ tatkṛtvā sarvakṛtyavit | saptarātramuṣitvātuyayaudvāravatīṃpurīm
caturṇāmapi vargāṇāṃ yatradvārāṇisarvataḥ | atodvāravatītyuktā vidvadbhistattvavedibhiḥ
asthīnyapicajantūnāṃyatracakrāṅkitānyaho | kiṃcitraṃtatrayatrasyuḥśaṅkhacakrāṅkitaiḥkaraiḥ
antakaḥ śikṣayatyevaṃ nijadūtānmuhurmuhuḥ
te tyājyā yairdvāravatyā nāmāpi parigṛhyate
7.107
śrīkhaṇḍe kka sa āmodaḥ svarṇe varṇaḥ kva tādṛśaḥ
tatpāvitryaṃ kva vai tīrthe tadgopīcandane yathā
7.113
dūtāḥśṛṇvantuyadbhālaṃgopīcandanalāñchitam | jvaladvidglavatsopidūraityājyaḥprayatnataḥ
tulasyalaṅkṛtā yeye tulasīnāmajāpakāḥ | tulasīvanapālāye te tyājyādūratobhaṭāḥ
yugeyuge dvāravatyā ratnāniparito muñcan | abdhīratnākarodyāpi lokeṣūparigīyate
dvāravatyāṃ mriyanteyejantavaḥkālanoditāḥ |caturbhujāḥsyurvaikuṇṭhetepītāmbaradhāriṇaḥ
tatrāpi santarpyapitṛnsasadevarṣimānavān | tatra teṣu ca tīrtheṣu sasnausarveṣvatandritaḥ
tato māyāpurīṃ prāpto duṣprāpāṃ pāpakāribhiḥ
yatra sā vaiṣṇavī māyā māyā pāśairna pāśayet
7.116
kecidūcurharidvāraṃ mokṣadvāraṃ tataḥpare | gaṅgādvārañca kepyāhuḥ kecinmāyāpurīṃ punaḥ
yatovinirgatāgaṅgākhyātā bhāgīrathībhuvi | yannāmoccāraṇātpuṃsāṃpāpaṃyātisahasradhā
vaikuṇṭhasyaikasopānaṃ haridvāraṃjagurjanāḥ | atrāplutānarāyāntitadviṣṇoḥparamampadam
tīrthopavāsaṃkṛttvāniśājāgaraṇaṃtathā | prātaḥsnātvācagaṅgāyāṃ tarpyānsantarpyasarvataḥ
yāvatsa pāraṇaṃkartumiyeṣa dvijasattamaḥ | tāvacchītajvarākrāntaścakampe'tyarthamāturaḥ
vaideśikastathaikākī tathā'tijvarapīḍitaḥ
cintāmavāpa mahatīṃ kimetatsamupasthitam
7.123
cintārṇave nimagnobhūttyaktāśojīvitedhane | sāṃyātrikaivāgādhe bhinnapotomahārṇave
kka kṣetraṃ kva kalatraṃ me kva putrāḥ kvacatadvasu | katadvicitraṃ vaibharyyaṃkasāpustakasaṃbhṛtiḥ
adyāpināyuḥ paryāptaṃ palitaṃ na tathā mayi | jvaro'yaṃdāruṇaḥprāptaḥkālañcātidāruṇaḥ
mṛtyurmūrdhni kṛtāvāso vāso dūre vyavasthitaḥ
agnau gṛhopari prāpte kūpaṃ tukhanayediha
7.128
kimebhiścintanervyarthairratitāpākarairmama | cintayāmi hṛṣīkeśaṃ śivadaṃ śivamave ca
athavāmuktyupāyo vai mayaikaḥ sadanuṣṭhitaḥ | muktipuryyastusaptaitā svenetraviṣayīkṛtāḥ
svargāpavargayorekaḥ sādhyo hi viduṣādhruvam | tayorasādhanepaścātsantāpenacatapyate
athavā cintayā kiṃ me tvanayā duravasthayā | raṇevā maraṇaṃ śreyastārthe vātrayathāmama
kimahaṃ mandabhāgīva rathyāṃ kāpi mriye'dhunā
bhāgīrathyāṃ mriye cādya kā cintā mama mūḍhavat
7.132
carmāsthisañcaye nāhamanenavapuṣādhruvam | prāpsyāminidhanādatrasiddhiṃnaiḥśreyasīṃdhruvam
evaṃcintayatastasyapāḍāsīdatidāruṇā | koṭivṛścikadaṣṭasyayāvasthātāmavāpasaḥ
smarttavyaṃ vismṛtaṃsarvvaṃkāhaṃkohaṃnavettica | dinānisaptasapteti sthitvāpañcatvamāgataḥ
tāvadvaikuṇṭhabhuvanādvimānaṃ samupasthitam
tākṣryāpalakṣito yatra dhvajaścātisamucchritaḥ
7.133
adhiṣṭhitaṃ sukanyānāṃ suvarṇakauśeyavāsasām
cāmaravyagrahastānāṃ sa sahasreṇātivistṛtam
7.134
puṇyaśīlasuśīlābhyāṃ gaṇābhyāṃ ca virājitam
caturbhujābhyāṃ svāsyābhyāṃ kiṅkiṇījālamālitam
7.134.p1
tadvimānamathāruhya pītavāsāścaturbhujaḥ | alañcakre nabhovartma sa dvijo divyabhūṣaṇaḥ
7.134.p2
iti śrīskāndemahāpurāṇa ekāśītisāhasrayāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṇḍe
Linked texts (2)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Critical edition (BORI) — Sanskrit