Kedarakhanda 71
Kedārakhaṇḍa 71
- Language
- Sanskrit
Contents
- 71.43 — 1 part
71.1
īśvara uvāca || || saṃkṣepato grāmabhedānpravakṣyāmi śṛṇuṣva tān || svarasaṃdohako grāmo yatra mūrcchādisaṃ
sthitiḥ
71.2
gātavyau dvau dharāyāṃ hi ṣaḍjamadhyamasaṃjñitau || gāṃdhāragrāmakaḥ svarge gātavyo bhavadādibhiḥ
71.3
grāmāṇāṃ devatā
brahmā viṣṇuścāhaṃ yathākramāt || hemaṃte ca tathā śrīṣme varṣāyāṃ te yathākramam
71.4
prātarmadhyāparāhneṣu gātavyāḥ śivamicchatā || tathā
saptasvarāṇāṃ ca hyārohaścāvarohaṇam
71.5
mūrcchanāstāḥ samākhyātāḥ saṃkhyayā caikāviṃśatiḥ || grāmadvaye mahābhāga caturdaśa samīritāḥ
71.5-2
ṣaḍjagrāme tu mūrcchonāṃ devatāḥ śṛṇu nārada || keṃdravāyusugaṃdharṣvasiddhaścāpsarobhagā kramāt
71.7
nāmāni śṛṇu teṣāṃ hi mūrcchanānāṃ
yathā kramam || niruddhatā ca kāṃtā ca sauverī hṛṣyatī tathā
71.8
uttarā cāyatā paṣṭhī rajanī saptamī matā || madhyame mūrcchanāścaiva vyā
pinī caṃdrikā matā
71.9
hemā kapardinī maitrī tathā caṃdravatī mune || pitryā vai saptamī khyātā gāṃdhāre śṛṇu nārada
71.10
naṃdā vi
śālā sumukhī citrā citravatī sukhā || ālāpā ceti sapta syurmūrcchanā vai tṛtīyake
71.11
tānā ekonapaṃcāśattrigrāme śṛṇu tānmune
śuddhāḥ syurmūrcchanāstānāḥ ṣāḍhavauḍavanāmakāḥ
71.12
ṣaḍje nipādahīnāśca kramāddhāripanaistu te || sarigebhyo vihīnāśca madhyameṣṭau ca
viṃśatiḥ
71.13
kramātsapta yadā tānāstadā caikonaviṃśatiḥ || pāḍavābhiryutā vipra catvāriṃśannaiva te
71.14
dviśrutibhyāṃ saśyapa
śyadhāribhyāṃ sattvavarjitāḥ || pṛthaktānāḥ prathamake auḍavāstvekaviṃśatiḥ
71.15
ṛṣabhābhyāṃ ca dviśrutyā madhyame grāmasaṃsthitāḥ || catu
rdeśaiva hīnāḥ syuḥ paṃcatriṃśacca saṃkhyayā
71.16
pāḍavā auḍavāścaivāśītiśca caturaśca te || kūṭatānāstvasaṃpūrṇā vyutkramoccaritāstathā
71.17
saṃpūrṇāścayathādipra saṃkhyānaṃ śṛṇu nārada || catvāriṃśattathā pañcasahasrāṇi mahāmune
71.18
saṃpūrṇāśca tathā khyātāḥ kūṭatānāḥ
kramāttathā || ekaikasyāṃ mūrcchanāyāṃ ṣaṭpaṃcāśattatheritāḥ
71.19
netralakṣanetranāgasahasrāṇyakṣiṇī tathā || khayugāśca tathā khyātā hyapū
rṇān śṛṇu nārada
71.20
viṃśatiḥ ṣāḍavānāṃ tu tathā saptaśatāni tu || viṃśottaraṃ śataṃ caiva hyauḍavānāṃ vidhīyate
71.21
catuḥsvarāṇāṃ
kūṭānāṃ yuganetramitirmatā || rasanetrasvarau caiva triḥ svarāścaikakaḥ svaraḥ
71.22
ārccikaḥ prathamaḥ khyāto gāthikaḥ sāmikastathā
svarīmakaścaturthaśca nāmānyeṣāṃ kramānmune
71.23
yuktau nipādagāṃdhārau tatra śuddhādibhedataḥ || caturvidhāḥ prajāyaṃte tayorekaikahānitaḥ
71.24
ṣāḍyau mādhyau tu catvāro dvividhau dvividhau yataḥ || anye daśa tathā cāṣṭau caturddhā ca yathākramāt
71.25
catvāriṃśacca
tathā viṃśatiḥ khakhasaptakam || śataṃ ca guṇitāḥ sarve ṣāḍavānāṃ tathā mitiḥ
71.26
sahasrāṇāṃ catustriṃśatṣaṣṭiḥ paṃcaśatāni ca || sarvau
ḍavānāṃ saṃkhyānaṃ śṛṇu nārada kṛtsnaśaḥ
71.27
madhyādyau dhaivatādyau ca bhedāścatvāra eva ca || ṣaḍauḍavā dvidhetyevamuktapūrvaprabhedataḥ
71.28
aṣṭāvaṃtyādime vipra catvāriṃśattathā viṃśatiḥ || śataṃ ca guṇinaṃ taiśca tathā gajaśatāni vai
71.29
paṃcasvareṣu saṃkhyā syānmune
kṛtasahasakam || caturddhādyau tathā nādyau dvādaśa prathame matāḥ
71.30
guṇitā yuganetrākhyairddhātriṃśadvai mahāmune || saṃkhyāścatuḥsvare coktā
strisvareṣu tathā śṛṇu
71.31
mādyau caturddhā bhedau dvau pare netreṃdusammatāḥ || te vai dvidheyaṃ ṣaṭtriṃśat ṣaḍbhiste guṇitāstataḥ
71.32
dvisvareṣu dvidhā vipra rigadhetyādayoṣṭakam || śuddhāḥ syurdvāviṃśatirabdhyābdhiguṇitā mune
71.33
ekasvarādibhedatvānmūlabhūtāścaturdaśa
te ṣaṅgaśuddhamadhyāyapaṃcakaṃ bhidikaṃ vinā
71.34
sarvaiṣṭacatvāriṃśadvai jñātāstrisvarakeṣu vai || dvādaśa dvisvare proktā dvayamekaikakasvare
71.35
triṣaṣṭiruttarairmadvaistānā mārgībhavāḥ punaḥ || śarāḥ svarāśca catvārastattānānāṃ catuḥśatam
71.36
svarādhikāḥ svarāṃstadvattathā ṣaṇṇava
tistathā || dvādaśa trisvaradvaṃdve catvāro dvisvare dvaye
71.37
ekaikasvaratānānāṃ bhavetpaṃcaśatītviyam || eṣa tūddeśataḥ prokto vistaro
mūrcchanādikaḥ
71.38
nāmāni śuddhatānānāṃ śṛṇu nārada sāṃpratam || agniṣṭomastathātyagniṣṭomo vai vājapeyakaḥ
71.39
ṣoḍaśaḥ
puṇḍarīkośvamedhau vai rājasūyakaḥ || sahīnānāṃ mahābhāga sapta nāmānyanukramāt
71.40
sviṣpṛkṛdbahuvarṇaśca gosavaśca mahāvrataḥ || viśvaji
dbrahmayajñaśca prājāpatyaśca saptamaḥ
71.41
nāmāni rivihīnānāṃ tānānāṃ syuryathākramam || aśvakrāṃto rathakrāṃto viṣṇukrāṃto mahāmune
71.42
sūryyakrāṃto gajakrāṃto balabhinnāgayakṣakau || pahīnānāṃ yathā saṃjñāścoktā nārada te mayā
71.43
cāturmāsyotha saṃsthaśca śā
stramaikyaścaturthakaḥ || sautrāmaṇistathā citro madaḥ saptama eva ca || iti nāmāni saṃkhyā ca kathitā te dvijottama
71.43.p1
iti śrīskāṃde kedārakhaṇḍe kailāsapraśaṃsāyāṃ rudratīrthe saṃgītaśāstre grāmādibhedakathanaṃ nāmāṣṭaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Saṅgītaratnākara — Śārṅgadeva, Sanskrit
- Abhinavabhāratasārasaṅgraha — Mummaḍicikka Bhūpāla, Sanskrit