Pramāṇa · Search · About · API

Kedarakhanda 95

Kedārakhaṇḍa 95

Language
Sanskrit

Contents

95.1

nārada uvāca || kāni kāni ca tīrthāni tatra saṃti mahāmate ||teṣāṃ vistarato brūhi māhātmyaṃ vadatāṃ vara

95.2

tathā viśveśārci
gasya pūjāyā vibhavaṃ vada || vāraṇāvatamāhātmyaṃ sodbhavaṃ vaktumarhasi

95.3

skaṃda uvāca || || śṛṇu yatnena sāraṃ ca kuṇḍaṃ vai brahma saṃjñakam
yatra bhāgīrathī ramyā gaṃgā cottaravāhinī

95.6

tatra snātvā naro yāti brahmalokaṃ sanātanam || saptajanmārjitaiḥ pāpairmucyate nātra saṃśayaḥ
4||snātakā yaṃyamicchaṃti taṃtaṃ kāmaṃ labhanti te|| striyaḥ puruṣatāṃ yāṃti puṃso yānti hi devatām||5||tajjalasparśaṃ mātreṇa brahmakuṃḍe carācarā
nirmuktāḥ sarvapāpebhyo vimukhā garbhaveśmasu

95.7

latā gulmāśca vṛkṣāśca tṛṇāni ca mṛgāstathā || paśavaḥ pakṣiṇo vāpi jalasthalagatāḥ
punaḥ

95.8

tattadehairvimucyante tajjalasparśanāddhruvam || jñānāttato bhaviṣyaṃti pramukhyāśca tapasvinaḥ

95.9

tato mayi ca te sarve
śivabhaktiparāyaṇāḥ || śive līnā bhaviṣyaṃti yonyudbhavavivarjitāḥ

95.11

tadadho rudra kuṃḍaṃ tu vartaṃte bhuvi durlabham || snānaṃ karoti yo
bhaktyā tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu||10||yugakoṭisahasrāṇi rudraloke sukhaṃ vaset||tato vartīryya bhūmau tu saptadvīpādhipo bhavet

95.12

sa mukkā
sukhabāhulyaṃ rudrabhaktiparāyaṇaḥ || dehāṃte sa bhavedyogī garbhavāsavivarjitaḥ

95.12-2

śivena saha līyeta nātra kāryyā vicāraṇā|| tatraiva vartte
te liṃgaṃ darśanānmuktidāyakam

95.14

sakṛtpaśyati yo liṃgaṃ rudreśvara iti smṛtam || mohakaṃcukanmunmucya jñānakaṃcukasaṃvṛtaḥ || pari
vārānvayairyuktaḥ sukhaṃ yāti śivālaye

95.15

ayutākābhayānena sevitaścāpsarogaṇaiḥ || gītavādyarasopetairdhūyamāno hi cāmaraḥ

95.16

kalpakoṭiśataṃ divyaṃ śivaloke vasetsudhīḥ || tato yāsyati nirvāṇaṃ sarvadharmasudurlabham

95.17

yoniyaṃtraṃ parityajya
jyotīrūpe pralīyate || śrāddhaṃ yaḥ kurute tatra tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu

95.19

śatamekottaraṃ sāgraṃ tāritaṃ tena paitṛkam || tathaiva mātṛkaṃ
vāpi sukhibaṃdhujanasya ca||18||gurūṇāṃ ca tathā rājñāṃ śvaśurāṇāṃ kulaṃ tathā ||sukṛtpiṇḍapradānena praṇayedbrahmaśāśvatam

95.20

etattīrthamavajñā
ya gayā yaḥ paridhāvati || tenaivaṃ svakulaṃ vipra pātitaṃ narake dhruvam

95.21

yadaitattīrthaprāptirnaṃ tadā gayāṃ parivrajet || tadadho varuṇā
yāśca gaṃgāyāstatra saṃgamaḥ

95.22

tatra snātuṃ phalaṃ vakṣye śṛṇutvaṃ munisattamaṃ || kurukṣetre prayāge ca vārāṇasyāṃ ca sāgare

95.23

yatpuṇyaṃ koṭidhā snānāttathā badarikāśrame || devaprayāge śrīkṣetre koṭidhā snānato'pi yat || tatpuṇyaṃ koṭiguṇitaṃ prāpyate majja
nātsakṛt

95.24

mohaśokairvinirmukto garbhavāsavivarjitaḥ || śrīśive parilīyeta satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ

95.25

tatra piṃḍapradātāṃ ca
trikoṭikulamuddharet || ajñānādapi matsyādyā majjitā na punarbhavāḥ

95.26

yo dadyādaṇumātraṃ hi hiraṇyaṃ bhaktitatparaḥ || so'pi
yāti paraṃ sthānaṃ yatra gatvā na śocati

95.27

snānaṃ japaṃ ca dānaṃ vā vārāṇasyāṃ kṛtādhikam || brahmahatyādikaṃ pāpaṃ yatkiṃci
tkurute naraḥ || tatsarvaṃ vilayaṃ yāti tajjalasparśamātrataḥ

95.28

tatraiva varttate liṃge varuṇeśāmiti smṛtam || taddarśī manujo bhaktyā
mokṣaṃ prāpnoti tatkṣaṇāt

95.29

saptajanmārjitaiḥ pāpaiḥ sa muktonātra saṃśayaḥ

95.30

āṣāḍhyāmāsanakṣatrayuktāyāṃ snāti
mānavaḥ || koṭijanmārjitaiḥ pāpairmucyate munisattama

95.31

tataśca vasate śaive pure ramye gaṇāvṛte || tataḥ pralīyate tasminyo
nisaṃkaṭavarjitaḥ

95.32

athāsīdyatra gaṃgāyāṃ saṃgame tatra mānavaḥ || kṛmikīṭapataṃgādyāḥ snātā yāṃti vimuktitām

95.33

tatra dattaṃ hutaṃ tattamṛtatvāya kalpate || atrānyacca pravakṣyāmi itihāsaṃ purātanam

95.34

atyāścaryakaraṃ puṃsāṃ
paṭhanātpāpanāśanam || ayodhyāyāṃ dvijaḥ kaścidbabhūva vinayānvitaḥ

95.35

nāmnā'sau caṃdravarmeti khyāto bahuśrutānvitaḥ
bahustrībhiḥ parivṛto mahadaiśvaryasaṃyutaḥ

95.36

dattāni tena dānāni gobhūvāsāṃsi ca dvijaḥ || mahādānāni viprebhyo dadau dhā
nyācalādikam

95.37

tathā brahmāṇḍadānaṃ ca suvarṇapṛthivīṃ tathā || vratānyapi cakārā'sau bahupuṇyāni nārada

95.38

purāṇāni ca
śuśrāva tīrthānāṃ vaibhavaṃ tathā || adhikaṃ sarvatīrthebhyo matvā kedāramapḍalam

95.39

virūpo'bhattadā so'tha vaibhave ca sukhaprade
sarve gṛhāśramaṃ tyaktvā gamanāya mano'karot

95.40

kedāreśvara yātrāyāṃ khaḍgacarmadharaḥ dhīḥ || sopānatko yayau so'tha gaṃgā
dvāre mahāmune

95.41

āgatya brahmakuṃḍe ca snātvā dakṣeśvaraṃ vibhum || prajāpatiṃ ca natvātha kuñjāmrakaṃ samāyayau

95.42

tatrāpi bahuśaḥ snātvā praṇamya bharataṃ mudā || lakṣmaṇāśramamāgatya pūjayitvā ca taṃ prabhum

95.43

vasiṣṭhāśramamāgatya dṛṣṭvā tatra
mahāmunim || devaprayāge āgatya snātvā dṛṣṭvā raghūdvaham

95.44

yayau tatra mahākṣetraṃ gaṃgābhichāṃganāsamam || militvā tatra saṃge
te sasnau puṇyaprade mune

95.45

tato'gacchatsaumya kāśīmajñānātsa mahāśayaḥ || yatrāsīdvaṅgayoḥ saṃgastatrāmajjanmudā
nvitaḥ

95.46

āgatya tīre vastrāṇi paridhāya mahāmatiḥ || nāpaśyaccarmakośaṃ ca ume copānahī tathā

95.47

itastato
bhramanso'tha cintayaṃstaddhetukam || gataṃ kutra mamātīva priyaṃ vastu na vedmyahaṃ tat

95.48

vadatastasya kṣetrasya purastātkṛtakarma
ṇaḥ || āvirbabhūvustrinetrāśca śūlino vṛṣabhadhvajāḥ

95.49

gajakṛttivasānāśca vyāghracarmaparīvṛtāḥ || śaśāṃkārddhaprabhālīkā
stāndṛṣṭvā vismayānvitaḥ

95.50

dṛṣṭavāñchivarūpaṃ vai dhanyo'haṃ kṛtabuddhimān || yaḥ paśyecchivarūpāṃśca imānāścaryakarmaṇaḥ

95.51

śiva eko'sti sarvatra purāṇe parigīyate || adyaiva bahudhā dṛṣṭo mayā ekaḥ śivastathā

95.52

skaṃda uvāca
atyāścaryaṃ tu tajjñātvā paryapṛcchaṃtāṃstadā || vinayāvanato bhūtvā uvāca vacanaṃ tvidam

95.53

caṃdravarmovāca || ke yūyaṃ
śivarūpā vai śaśāṃkakṛtaśekharāḥ || tanme vistarato brūta yadi cenmayi vo dayā

95.54

śivarūpiṇa ūcuḥ || tvaṃ na jānāsi
bho bhadra jīvanmukto'si sāṃpratam || vayaṃ ca tvatprasādena śivā jātā na saṃśayaḥ

95.55

khaḍgo megho vṛṣo gauśca teṣāṃ carmāṇi tvatsaha||samāgatāni tīrthe'sminsarveṣāṃ muktidāyake

95.56

etattīrthasya saṃsargājjātā vai vṛṣabhadhvajāḥ || iti teṣāṃ vacaḥ
śrutvā dhanyo'hamiti bhāvayan

95.57

dṛṣṭvā tāñchivarūpāṃśca gatānkailāsaparvate || so'pi tatraiva līno'bhūcchivadehe na saṃśayaḥ

95.58

iti te kathitaṃ divyaṃ māhātmyaṃ saṃgamasya hi || yajjalasparśamātreṇa muktirbhavati durlabhā

95.59

tatraiva viṣṇukuṃḍaṃ ca
yatra snātvā harirbhavet || piṃḍadānaṃ kṛtaṃ tatra kulakoṭiṃ samuddharet

95.60

asminnastīrthe mahābhāga vāraṇāvatasaṃjñake || tisraḥ
koṭyo'rddhakoṭiśca tīrthānāmapi suvrata

95.61

tatraivā bhūtpurāhyatra jātukaṃ gṛhamuttamam || kauravaiḥ pāṃḍavāḥ sarve dhṛtāstatra mahāmate

95.62

adyāpi dṛśyate tatra dagdhaṃ jatu tadaṃtike || tatraiva varttaṃte śaktiryasyāḥ sparśādvimuktibhāk

95.63

adhaḥ
śeṣasya śirasi dhṛtā sā paradevatā || rājarājeśvarī divyā sā śaktiḥ paramā smṛtā

95.64

yairhṛdā sā mahāśaktiste
yāṃti paramāṃ gatim || samārohati yaḥ śailaṃ vāraṇāvatasaṃjñakam || aśvamedhasahasrasya phalaṃ syādvai pade pade

95.65

niḥsarānti tu yā nadyastasmādyāni jalāni ca || tatsarvaṃ jāhnavītulyaṃ kathitaṃ tu maharṣibhiḥ

95.66

tato vai dakṣiṇe bhāge bilamekaṃ
mahattaram || tāsminmahātapā nāma ṛṣirāste smaranharim

95.67

anye'pi caiva munayo varttaṃte bahavo mune || saṃnyastasarvakarmāṇo
muktimārge vyavasthitāḥ

95.68

nirdvaṃdvā nirahaṃkārāḥ kāśīviśveśvarāvanu || smarantaḥ parayā bhaktyā anye cāpi tṛṇadrumāḥ

95.69

sarīsṛpāḥ pakṣiṇaśca tathānye jīvajaṃtavaḥ || nivasānti sthale ramye channarūpā maharṣayaḥ

95.70

kalau nāstyeva nāstyeva pāpināṃ gati
ranyathā|| asmātkṣetravarādhīśānmuktimārgapradarśakāt

95.71

tasmātsarvaprayatnena idaṃ sthānaṃ na saṃtyajet || iyamuttarakāśī hi vinā
bhairavayātanām || dadāti paramāṃ siddhimanyakṣetreṣu durlabhām

95.72

idameva paraṃ sthānaṃ caturvargaprasādhakam || yaḥ pumānpaṃcarātraṃ vai nirāhāro
jiteṃdriyaḥ

95.73

viśveśvaraṃ mahāliṃgaṃ rudrādhyāyamanusmaran || abhiṣekaṃ prakurvāṇo durlabhaṃ cāpi sādhayet

95.74

sarvatīrtheṣu yatpuṇyaṃ
sarvayajñeṣu yatphalam || tatpuṇyaṃ koṭiguṇitamabhiṣekāddhi śaṃkaraḥ

95.75

bṛhadrathāṃtarābhyāṃ yaḥ śatakṛtvaḥ śivaṃ bhajet || snāpayecca tathā tābhyāṃ
sa svayaṃ vṛṣabhadhvajaḥ

95.76

yaṃ yaṃ ciṃtayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam || rājyabhraṣṭo'pi yo rājā so'tra śarki samarcayet
upacāraiḥ ṣoḍaśabhiḥ paṃcabhirvā yathāvidhi

95.77

evaṃ māsaṃ tu yo rājā kurute kārayedapi || prāpnoti rājyaṃ vipulaṃ hataśatrurakaṃṭa
kam

95.78

aputro daśadhā tatra snāpanaṃ dugdhavāriṇā || karoti śaktyā vipreśaṃ saputraṃ labhate dhruvam

95.79

vidyārthī yastatra ‖110
gacchet tasminvai śaktimaṃḍale || japetsārasvataṃ maṃtraṃ nirāhāro jiteṃdriyaḥ

95.80

labhate daśarātreṇa prasādaṃ puruṣastadā || nirdvaṃdvo yo dvija
śreṣṭhaḥ kuṭuṃbābhidutaḥ param ||tasminneva sthale ramye gacchedaśimanusmaran

95.81

saptarātraṃ nirāhāro japetpañcākṣaraṃ manum || prāmoti paramāṃ
lakṣmīṃ modate rājavatsadā

95.82

mṛto'sau yatra kutrāpi mukto bhavati sarvathā || paṃcakrośātmakasyāsya yaḥ karoti pradakṣiṇām || sapta
dvīpavatī tena parikrāṃtā vasuṃdharā

95.83

gocarmamātramapi yo dadyādatra vasuṃdharām || saptadvīpavatīnāthaḥ sa bhavetpuruṣottamaḥ

95.84

truṭimātraṃ tu yaḥ svarṇaṃ pradadyāndevidvije || tena dattaṃ bhavetsarvaṃ jagacca sacarācaram

95.85

abhayaṃ sarvabhūtebhyo yo
dadyādatra nārada || sa svayaṃ nīlakaṃṭhaḥ syādumayā saha modate

95.86

paṃcakrośātmake kṣetre naiva pāpaṃ samācaret || yadanyatra
kṛtaṃ karma tadatra pari naśyati || atra yatkriyate karma vajralepāya kalpate

95.87

anyatra kṛtapāpāni kṣetrāddhahye bhavanti hi
asminyatkriyate karma tadasthiṣu pariṣkṛtam

95.88

asmātsthānātparaṃ sthānaṃ na dṛṣṭaṃ kāpi nārada || yatra bhāgīrathī sākṣādyan
viṣṇuḥ sanātanaḥ

95.89

yatra devo bhavānīśaḥ pramathaissaha tiṣṭhati || tasya pūrvottare pārśve vāyutīrthamiti smṛtam

95.90

yatra vāyuḥ
purā taptvā tapaḥ paramadāruṇam || dikpālatvaṃ yataḥ prāptaṃ tadetadvāyutīrthakam

95.91

vāyavyeti samākhyātā nadī paramapāvinī
yasyāṃ snātvā naro yāti vāyulokaṃ na saṃśayaḥ

95.92

tato vai dakṣiṇe bhāge yojanārddhaṃ munīśvara || yamatīrthamiti khyātaṃ
yamādarśanakārakam

95.93

yāvaddhai tilabījena bhūmirācchādyate mune || tatra tīrthamayaṃ bodhyaṃ tatastīrthamayī purī

95.94

saṃsāra
bhayabhītānāṃ śaraṇaṃ saumyakāśikā || yāvantyatra mahābhāga hyaśma kūṭāni santi vai || tāni vai śivaliṃgāni nātra kāryā vicāraṇā

95.95

ataḥ parataraṃ nāsti tīrthaṃ muktipradāyakam || idaṃ te kathitaṃ sarvaṃ muktikṣetraṃ tathottare

95.96

pṛthivyāṃ trīṇi kṣetrāṇi
mokṣadāni ca pāpinām || vārāṇasī tathā pūrve śālagrāmākhyatīrthakam

95.97

yatra puṇyā nadī śreṣṭhā gaṃḍakī nāma viśrutā
muktikṣetraṃ dvitīyaṃ tu tadvijānīhi nārada

95.98

yaḥ śrutvā sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ || puṇyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ pāpaghnaṃ sarve
kāmadam

95.99

tadākhyānaṃ tu te proktaṃ vārāṇasyāstu vaibhavaḥ || etacchrutvā naro bhaktyā labhate sadgatiṃ parām

95.100

idamākhyā
nakaṃ puṇyaṃ na vācyaṃ yasya kasya vai || kathanīyaṃ prayatnena harabhaktiratāya ca

95.100.p1

iti śrīskānde kedārakhaṇḍe saumyavārāṇasī māhātmyaṃ samāptirnāma pañcanavatitamo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)