Kedarakhanda 95
Kedārakhaṇḍa 95
- Language
- Sanskrit
Contents
- 95.100 — 1 part
95.1
nārada uvāca || kāni kāni ca tīrthāni tatra saṃti mahāmate ||teṣāṃ vistarato brūhi māhātmyaṃ vadatāṃ vara
95.2
tathā viśveśārci
gasya pūjāyā vibhavaṃ vada || vāraṇāvatamāhātmyaṃ sodbhavaṃ vaktumarhasi
95.3
skaṃda uvāca || || śṛṇu yatnena sāraṃ ca kuṇḍaṃ vai brahma saṃjñakam
yatra bhāgīrathī ramyā gaṃgā cottaravāhinī
95.6
tatra snātvā naro yāti brahmalokaṃ sanātanam || saptajanmārjitaiḥ pāpairmucyate nātra saṃśayaḥ
4||snātakā yaṃyamicchaṃti taṃtaṃ kāmaṃ labhanti te|| striyaḥ puruṣatāṃ yāṃti puṃso yānti hi devatām||5||tajjalasparśaṃ mātreṇa brahmakuṃḍe carācarā
nirmuktāḥ sarvapāpebhyo vimukhā garbhaveśmasu
95.7
latā gulmāśca vṛkṣāśca tṛṇāni ca mṛgāstathā || paśavaḥ pakṣiṇo vāpi jalasthalagatāḥ
punaḥ
95.8
tattadehairvimucyante tajjalasparśanāddhruvam || jñānāttato bhaviṣyaṃti pramukhyāśca tapasvinaḥ
95.9
tato mayi ca te sarve
śivabhaktiparāyaṇāḥ || śive līnā bhaviṣyaṃti yonyudbhavavivarjitāḥ
95.11
tadadho rudra kuṃḍaṃ tu vartaṃte bhuvi durlabham || snānaṃ karoti yo
bhaktyā tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu||10||yugakoṭisahasrāṇi rudraloke sukhaṃ vaset||tato vartīryya bhūmau tu saptadvīpādhipo bhavet
95.12
sa mukkā
sukhabāhulyaṃ rudrabhaktiparāyaṇaḥ || dehāṃte sa bhavedyogī garbhavāsavivarjitaḥ
95.12-2
śivena saha līyeta nātra kāryyā vicāraṇā|| tatraiva vartte
te liṃgaṃ darśanānmuktidāyakam
95.14
sakṛtpaśyati yo liṃgaṃ rudreśvara iti smṛtam || mohakaṃcukanmunmucya jñānakaṃcukasaṃvṛtaḥ || pari
vārānvayairyuktaḥ sukhaṃ yāti śivālaye
95.15
ayutākābhayānena sevitaścāpsarogaṇaiḥ || gītavādyarasopetairdhūyamāno hi cāmaraḥ
95.16
kalpakoṭiśataṃ divyaṃ śivaloke vasetsudhīḥ || tato yāsyati nirvāṇaṃ sarvadharmasudurlabham
95.17
yoniyaṃtraṃ parityajya
jyotīrūpe pralīyate || śrāddhaṃ yaḥ kurute tatra tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu
95.19
śatamekottaraṃ sāgraṃ tāritaṃ tena paitṛkam || tathaiva mātṛkaṃ
vāpi sukhibaṃdhujanasya ca||18||gurūṇāṃ ca tathā rājñāṃ śvaśurāṇāṃ kulaṃ tathā ||sukṛtpiṇḍapradānena praṇayedbrahmaśāśvatam
95.20
etattīrthamavajñā
ya gayā yaḥ paridhāvati || tenaivaṃ svakulaṃ vipra pātitaṃ narake dhruvam
95.21
yadaitattīrthaprāptirnaṃ tadā gayāṃ parivrajet || tadadho varuṇā
yāśca gaṃgāyāstatra saṃgamaḥ
95.22
tatra snātuṃ phalaṃ vakṣye śṛṇutvaṃ munisattamaṃ || kurukṣetre prayāge ca vārāṇasyāṃ ca sāgare
95.23
yatpuṇyaṃ koṭidhā snānāttathā badarikāśrame || devaprayāge śrīkṣetre koṭidhā snānato'pi yat || tatpuṇyaṃ koṭiguṇitaṃ prāpyate majja
nātsakṛt
95.24
mohaśokairvinirmukto garbhavāsavivarjitaḥ || śrīśive parilīyeta satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ
95.25
tatra piṃḍapradātāṃ ca
trikoṭikulamuddharet || ajñānādapi matsyādyā majjitā na punarbhavāḥ
95.26
yo dadyādaṇumātraṃ hi hiraṇyaṃ bhaktitatparaḥ || so'pi
yāti paraṃ sthānaṃ yatra gatvā na śocati
95.27
snānaṃ japaṃ ca dānaṃ vā vārāṇasyāṃ kṛtādhikam || brahmahatyādikaṃ pāpaṃ yatkiṃci
tkurute naraḥ || tatsarvaṃ vilayaṃ yāti tajjalasparśamātrataḥ
95.28
tatraiva varttate liṃge varuṇeśāmiti smṛtam || taddarśī manujo bhaktyā
mokṣaṃ prāpnoti tatkṣaṇāt
95.29
saptajanmārjitaiḥ pāpaiḥ sa muktonātra saṃśayaḥ
95.30
āṣāḍhyāmāsanakṣatrayuktāyāṃ snāti
mānavaḥ || koṭijanmārjitaiḥ pāpairmucyate munisattama
95.31
tataśca vasate śaive pure ramye gaṇāvṛte || tataḥ pralīyate tasminyo
nisaṃkaṭavarjitaḥ
95.32
athāsīdyatra gaṃgāyāṃ saṃgame tatra mānavaḥ || kṛmikīṭapataṃgādyāḥ snātā yāṃti vimuktitām
95.33
tatra dattaṃ hutaṃ tattamṛtatvāya kalpate || atrānyacca pravakṣyāmi itihāsaṃ purātanam
95.34
atyāścaryakaraṃ puṃsāṃ
paṭhanātpāpanāśanam || ayodhyāyāṃ dvijaḥ kaścidbabhūva vinayānvitaḥ
95.35
nāmnā'sau caṃdravarmeti khyāto bahuśrutānvitaḥ
bahustrībhiḥ parivṛto mahadaiśvaryasaṃyutaḥ
95.36
dattāni tena dānāni gobhūvāsāṃsi ca dvijaḥ || mahādānāni viprebhyo dadau dhā
nyācalādikam
95.37
tathā brahmāṇḍadānaṃ ca suvarṇapṛthivīṃ tathā || vratānyapi cakārā'sau bahupuṇyāni nārada
95.38
purāṇāni ca
śuśrāva tīrthānāṃ vaibhavaṃ tathā || adhikaṃ sarvatīrthebhyo matvā kedāramapḍalam
95.39
virūpo'bhattadā so'tha vaibhave ca sukhaprade
sarve gṛhāśramaṃ tyaktvā gamanāya mano'karot
95.40
kedāreśvara yātrāyāṃ khaḍgacarmadharaḥ dhīḥ || sopānatko yayau so'tha gaṃgā
dvāre mahāmune
95.41
āgatya brahmakuṃḍe ca snātvā dakṣeśvaraṃ vibhum || prajāpatiṃ ca natvātha kuñjāmrakaṃ samāyayau
95.42
tatrāpi bahuśaḥ snātvā praṇamya bharataṃ mudā || lakṣmaṇāśramamāgatya pūjayitvā ca taṃ prabhum
95.43
vasiṣṭhāśramamāgatya dṛṣṭvā tatra
mahāmunim || devaprayāge āgatya snātvā dṛṣṭvā raghūdvaham
95.44
yayau tatra mahākṣetraṃ gaṃgābhichāṃganāsamam || militvā tatra saṃge
te sasnau puṇyaprade mune
95.45
tato'gacchatsaumya kāśīmajñānātsa mahāśayaḥ || yatrāsīdvaṅgayoḥ saṃgastatrāmajjanmudā
nvitaḥ
95.46
āgatya tīre vastrāṇi paridhāya mahāmatiḥ || nāpaśyaccarmakośaṃ ca ume copānahī tathā
95.47
itastato
bhramanso'tha cintayaṃstaddhetukam || gataṃ kutra mamātīva priyaṃ vastu na vedmyahaṃ tat
95.48
vadatastasya kṣetrasya purastātkṛtakarma
ṇaḥ || āvirbabhūvustrinetrāśca śūlino vṛṣabhadhvajāḥ
95.49
gajakṛttivasānāśca vyāghracarmaparīvṛtāḥ || śaśāṃkārddhaprabhālīkā
stāndṛṣṭvā vismayānvitaḥ
95.50
dṛṣṭavāñchivarūpaṃ vai dhanyo'haṃ kṛtabuddhimān || yaḥ paśyecchivarūpāṃśca imānāścaryakarmaṇaḥ
95.51
śiva eko'sti sarvatra purāṇe parigīyate || adyaiva bahudhā dṛṣṭo mayā ekaḥ śivastathā
95.52
skaṃda uvāca
atyāścaryaṃ tu tajjñātvā paryapṛcchaṃtāṃstadā || vinayāvanato bhūtvā uvāca vacanaṃ tvidam
95.53
caṃdravarmovāca || ke yūyaṃ
śivarūpā vai śaśāṃkakṛtaśekharāḥ || tanme vistarato brūta yadi cenmayi vo dayā
95.54
śivarūpiṇa ūcuḥ || tvaṃ na jānāsi
bho bhadra jīvanmukto'si sāṃpratam || vayaṃ ca tvatprasādena śivā jātā na saṃśayaḥ
95.55
khaḍgo megho vṛṣo gauśca teṣāṃ carmāṇi tvatsaha||samāgatāni tīrthe'sminsarveṣāṃ muktidāyake
95.56
etattīrthasya saṃsargājjātā vai vṛṣabhadhvajāḥ || iti teṣāṃ vacaḥ
śrutvā dhanyo'hamiti bhāvayan
95.57
dṛṣṭvā tāñchivarūpāṃśca gatānkailāsaparvate || so'pi tatraiva līno'bhūcchivadehe na saṃśayaḥ
95.58
iti te kathitaṃ divyaṃ māhātmyaṃ saṃgamasya hi || yajjalasparśamātreṇa muktirbhavati durlabhā
95.59
tatraiva viṣṇukuṃḍaṃ ca
yatra snātvā harirbhavet || piṃḍadānaṃ kṛtaṃ tatra kulakoṭiṃ samuddharet
95.60
asminnastīrthe mahābhāga vāraṇāvatasaṃjñake || tisraḥ
koṭyo'rddhakoṭiśca tīrthānāmapi suvrata
95.61
tatraivā bhūtpurāhyatra jātukaṃ gṛhamuttamam || kauravaiḥ pāṃḍavāḥ sarve dhṛtāstatra mahāmate
95.62
adyāpi dṛśyate tatra dagdhaṃ jatu tadaṃtike || tatraiva varttaṃte śaktiryasyāḥ sparśādvimuktibhāk
95.63
adhaḥ
śeṣasya śirasi dhṛtā sā paradevatā || rājarājeśvarī divyā sā śaktiḥ paramā smṛtā
95.64
yairhṛdā sā mahāśaktiste
yāṃti paramāṃ gatim || samārohati yaḥ śailaṃ vāraṇāvatasaṃjñakam || aśvamedhasahasrasya phalaṃ syādvai pade pade
95.65
niḥsarānti tu yā nadyastasmādyāni jalāni ca || tatsarvaṃ jāhnavītulyaṃ kathitaṃ tu maharṣibhiḥ
95.66
tato vai dakṣiṇe bhāge bilamekaṃ
mahattaram || tāsminmahātapā nāma ṛṣirāste smaranharim
95.67
anye'pi caiva munayo varttaṃte bahavo mune || saṃnyastasarvakarmāṇo
muktimārge vyavasthitāḥ
95.68
nirdvaṃdvā nirahaṃkārāḥ kāśīviśveśvarāvanu || smarantaḥ parayā bhaktyā anye cāpi tṛṇadrumāḥ
95.69
sarīsṛpāḥ pakṣiṇaśca tathānye jīvajaṃtavaḥ || nivasānti sthale ramye channarūpā maharṣayaḥ
95.70
kalau nāstyeva nāstyeva pāpināṃ gati
ranyathā|| asmātkṣetravarādhīśānmuktimārgapradarśakāt
95.71
tasmātsarvaprayatnena idaṃ sthānaṃ na saṃtyajet || iyamuttarakāśī hi vinā
bhairavayātanām || dadāti paramāṃ siddhimanyakṣetreṣu durlabhām
95.72
idameva paraṃ sthānaṃ caturvargaprasādhakam || yaḥ pumānpaṃcarātraṃ vai nirāhāro
jiteṃdriyaḥ
95.73
viśveśvaraṃ mahāliṃgaṃ rudrādhyāyamanusmaran || abhiṣekaṃ prakurvāṇo durlabhaṃ cāpi sādhayet
95.74
sarvatīrtheṣu yatpuṇyaṃ
sarvayajñeṣu yatphalam || tatpuṇyaṃ koṭiguṇitamabhiṣekāddhi śaṃkaraḥ
95.75
bṛhadrathāṃtarābhyāṃ yaḥ śatakṛtvaḥ śivaṃ bhajet || snāpayecca tathā tābhyāṃ
sa svayaṃ vṛṣabhadhvajaḥ
95.76
yaṃ yaṃ ciṃtayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam || rājyabhraṣṭo'pi yo rājā so'tra śarki samarcayet
upacāraiḥ ṣoḍaśabhiḥ paṃcabhirvā yathāvidhi
95.77
evaṃ māsaṃ tu yo rājā kurute kārayedapi || prāpnoti rājyaṃ vipulaṃ hataśatrurakaṃṭa
kam
95.78
aputro daśadhā tatra snāpanaṃ dugdhavāriṇā || karoti śaktyā vipreśaṃ saputraṃ labhate dhruvam
95.79
vidyārthī yastatra ‖110
gacchet tasminvai śaktimaṃḍale || japetsārasvataṃ maṃtraṃ nirāhāro jiteṃdriyaḥ
95.80
labhate daśarātreṇa prasādaṃ puruṣastadā || nirdvaṃdvo yo dvija
śreṣṭhaḥ kuṭuṃbābhidutaḥ param ||tasminneva sthale ramye gacchedaśimanusmaran
95.81
saptarātraṃ nirāhāro japetpañcākṣaraṃ manum || prāmoti paramāṃ
lakṣmīṃ modate rājavatsadā
95.82
mṛto'sau yatra kutrāpi mukto bhavati sarvathā || paṃcakrośātmakasyāsya yaḥ karoti pradakṣiṇām || sapta
dvīpavatī tena parikrāṃtā vasuṃdharā
95.83
gocarmamātramapi yo dadyādatra vasuṃdharām || saptadvīpavatīnāthaḥ sa bhavetpuruṣottamaḥ
95.84
truṭimātraṃ tu yaḥ svarṇaṃ pradadyāndevidvije || tena dattaṃ bhavetsarvaṃ jagacca sacarācaram
95.85
abhayaṃ sarvabhūtebhyo yo
dadyādatra nārada || sa svayaṃ nīlakaṃṭhaḥ syādumayā saha modate
95.86
paṃcakrośātmake kṣetre naiva pāpaṃ samācaret || yadanyatra
kṛtaṃ karma tadatra pari naśyati || atra yatkriyate karma vajralepāya kalpate
95.87
anyatra kṛtapāpāni kṣetrāddhahye bhavanti hi
asminyatkriyate karma tadasthiṣu pariṣkṛtam
95.88
asmātsthānātparaṃ sthānaṃ na dṛṣṭaṃ kāpi nārada || yatra bhāgīrathī sākṣādyan
viṣṇuḥ sanātanaḥ
95.89
yatra devo bhavānīśaḥ pramathaissaha tiṣṭhati || tasya pūrvottare pārśve vāyutīrthamiti smṛtam
95.90
yatra vāyuḥ
purā taptvā tapaḥ paramadāruṇam || dikpālatvaṃ yataḥ prāptaṃ tadetadvāyutīrthakam
95.91
vāyavyeti samākhyātā nadī paramapāvinī
yasyāṃ snātvā naro yāti vāyulokaṃ na saṃśayaḥ
95.92
tato vai dakṣiṇe bhāge yojanārddhaṃ munīśvara || yamatīrthamiti khyātaṃ
yamādarśanakārakam
95.93
yāvaddhai tilabījena bhūmirācchādyate mune || tatra tīrthamayaṃ bodhyaṃ tatastīrthamayī purī
95.94
saṃsāra
bhayabhītānāṃ śaraṇaṃ saumyakāśikā || yāvantyatra mahābhāga hyaśma kūṭāni santi vai || tāni vai śivaliṃgāni nātra kāryā vicāraṇā
95.95
ataḥ parataraṃ nāsti tīrthaṃ muktipradāyakam || idaṃ te kathitaṃ sarvaṃ muktikṣetraṃ tathottare
95.96
pṛthivyāṃ trīṇi kṣetrāṇi
mokṣadāni ca pāpinām || vārāṇasī tathā pūrve śālagrāmākhyatīrthakam
95.97
yatra puṇyā nadī śreṣṭhā gaṃḍakī nāma viśrutā
muktikṣetraṃ dvitīyaṃ tu tadvijānīhi nārada
95.98
yaḥ śrutvā sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ || puṇyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ pāpaghnaṃ sarve
kāmadam
95.99
tadākhyānaṃ tu te proktaṃ vārāṇasyāstu vaibhavaḥ || etacchrutvā naro bhaktyā labhate sadgatiṃ parām
95.100
idamākhyā
nakaṃ puṇyaṃ na vācyaṃ yasya kasya vai || kathanīyaṃ prayatnena harabhaktiratāya ca
95.100.p1
iti śrīskānde kedārakhaṇḍe saumyavārāṇasī māhātmyaṃ samāptirnāma pañcanavatitamo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Himavatkhaṇḍa — Sanskrit