Pramāṇa · Search · About · API

Kumarikakhanda 10

Kumārikākhaṇḍa 10

Language
Sanskrit

Contents

10.1

cha || || nārada uvāca || || nāḍījaṃghabakenoktāṃ vācamākarṇya bhūpatiḥ || mārkaṃḍeyena saṃyukto babhūvātīva duḥkhitaḥ

10.2

taṃ niśamya munirbhūpaṃ duḥkhitaṃ sāśrulocanam || samānanyasanaḥ prāha tadarthaṃ sa punarbu
kam

10.3

vidhāyāśāṃ mahābhāga tvadaṃtikamupāgatau || āvāṃ cirāyurjātāṃśāvindradyumnamiti dvija

10.4

niṣpannaṃ nāsya tatkāryaṃ prāṇā
neṣa mumukṣati || vahnipraveśena paraṃ vairāgyaṃ samupāgataḥ

10.9

tanmāmupāgato'haṃ ca tvāṃ siddhaṃ nāsya vāṃchitam || tadenamanuyāsyā
mi maraṇena tvayā śape

10.6

āśāṃ kṛtvābhyupāyātaṃ nirāśaṃ nekṣituṃ kṣamāḥ || bhavaṃti sādhavastasmājjīvitānmaraṇaṃ varam

10.7

prārthitaṃ cāmunā
hṛtsthaṃ mayā cāsmai pratiśrutam || tvāṃ mitraṃ tatparijñāne dhṛtvā hṛdi cirāyuṣam

10.8

asaṃpādayato nārthaṃ pratijñātaṃ mamāyuṣā || kalluṣeṇārthinā
māśāpūrakeṇa sakhedhunā

10.9-2

pratiśrutaṃ kṛtaṃ ślāghyā dāstātyajapakaṇe || hariścaṃdrasyeva nṛṇāṃ na ślāghyā satyasaṃdhatā

10.10

mitrasnehasya paryāya
stacca sātmapadaṃ smṛtam || snehaḥ sa kīdaśo mitre duḥkhite yo na dṛśyate

10.11

tadavaśyamahaṃ sākamadhunā vahnisādhanam || kariṣye kīrtivapuṣaḥ
kṛte satyamidaṃ sakhe

10.12

anujānīhi māmetaddarśanaṃ tava paścimam || tvayā saha mahābhāga nāḍījaṃgha dvijottama

10.13

nārada
uvāca || vajravadduḥsahāṃ vācaṃ mārkaṃḍeyasamīritām || śuśruvānsa kṣaṇaṃ dhyātvā pratītaḥ prāha tāvubhau

10.14

nāḍījaṃgha uvāca
yadyevaṃ taddidaṃ mitraṃ viśaṃtaṃ jvalane'dhunā || nivārya muniśreṣṭha matto'sti cirajīvitaḥ

10.15

prākārakarṇanāmāsāvulūkaḥ śivaparvate || sa jñāsyati
mahīpālamiṃdradyumnaṃ na saṃśayaḥ

10.16

tasmādahaṃ tvayā sārdhamadhunā ca śivālayam || vrajāmi taṃ śikhariṇaṃ mitrakāryaprasiddhaye

10.17

ityeva
muktā te jagmuścayo'pi dvijapuṃgavāḥ || kailāsaṃ dahaśustatra tamulūkaṃ svanīḍagam

10.18

kṛtasaṃvidasau tena bakaḥ svāgatapūjayā || pṛṣṭaśca tāvubhau
prāha tatsarvamabhivāṃchitam

10.19

cirāyurasi jānīṣe yadīndradyumnabhūpatim || tadbūhi tena jñānena kāryaṃ jīvāmahe vayam

10.20

iti pṛṣṭaḥ sa
vimanā mitrakāryaprasādhanāt || kauśikaḥ prāha jānāmi nendradyumnamahaṃ nṛpam

10.21

aṣṭāviṃśatpramāṇā mekalpā jātasya bhūtale || na dṛṣṭo na śruto
vāsāviṃdradyumno nṛpaḥ kṣitau

10.22

tacchrutvā vismito bhūpastasyāyuratimātrataḥ || duḥkhito'pi tadā hetuṃ papracchāsau tadāyuṣaḥ

10.23

evamā
yuryadi tava kathaṃ prāptaṃ bravīhi tat || ulūkatvaṃ kathamidaṃ jugupsitamatīva ca

10.24

prākārakarṇa uvāca || || śṛṇu bhadra yathā dīrghamāyurme
śivapūjanāt || jugupsitamulūkatvaṃ śāpena ca mahāmuneḥ

10.25

vasiṣṭhakulasaṃbhūtaḥ purāhamabhavaṃ dvijaḥ || ghaṃṭa ityabhivikhyāto vārāṇasyāṃ śive
rataḥ

10.26

dharmaśravaṇaniṣṭhasya sādhūnāṃ saṃsadi svayam || śrutvāsmim̐ pūjayāmīśaṃ bilvapatrairakhaṃḍitaiḥ

10.27

na mālatī na maṃdāraḥ śatapatraṃ na
mallikā || tathā priyāṇi śrīvṛkṣo yathā madanavidviṣaḥ

10.28

akhaṃḍabilvapatreṇa ekena śivamūrdhani || nihitena naraiḥ puṇyaṃ prāpyate lakṣapuṣpa
jam

10.29

akhaṃḍitairbilvapatraiḥ śraddhayā svayamāhaitaiḥ || liṃgapūjanaṃ kṛtvā varṣalakṣaṃ vaseddivi

10.30

sacchāstrebhya iti śrutvā pūjayāmyahameṃī
śvaram || trikālaṃ śraddhayā patraiḥ śrīvṛkṣasya tribhistribhiḥ

10.31

tato varṣaśatasyāṃte tutoṣa śaśiśekharaḥ || pratyakṣībhūya māmāha meghagaṃbhīrayā girā

10.32

īśvara uvāca || || tuṣṭosmi tava vipreṃdrākhaṃḍabilvadalārcanāt || vṛṇīṣvābhimataṃ yatte dāsyāmyapi ca durlabham

10.33

akhaṃḍabi
lvapatreṇa mahātuṣṭiḥ prajāyate || ekenāpi yathānyeṣāṃ tathā na mama koṭibhiḥ

10.34

ityukto'haṃ bhagavatā śaṃbhunā svamanaḥsthitam || vṛṇomi sma varaṃ deva
kuru māmajarāmaram

10.35

atha līlāvilāso māṃ tathetyuktvā'vicāritam || yathāvadarśanaṃ prītimahaṃ ca mahatīṃ gataḥ

10.36

kṛtakṛtyaṃ tadātmānam
jñāsipamahaṃ kṣitau || etasminneva kāle tu bhṛguvaṃśyo'bhavaddvijaḥ

10.38

avadātadvijanmāsavakṣavicākṣarārthavit || sudarśaneti prathitā priyā tasyābhavatsatī
37||atīva muditā patyurmukhaṃ prekṣyāsya darśanāt || tanayā devalasyaiṣā rūpeṇāpratimā bhuvi

10.39

tasyāṃ tasmādabhūtkanyā nirviśeṣā nijāraṇeḥ
nivṛttabālabhāvābhūtkumārī yauvanonmukhī

10.40

nālaṃ babhūva tāṃ dātuṃ tanayāṃ guṇaśālinīm || kasyāpi janakaḥ sā ca vayaḥsaṃdhau mayekṣitā

10.41

praviśadyauvanābhogabhāvairatimanoharā || nirvāsyamānairaparaistilataṃdulitākṛtiḥ

10.42

krīḍamānā vayasyābhirlāvaṇyapratimeva sā
vyaciṃtayamahaṃ vipra tāṃ nirīkṣya sumadhyamām

10.43

ananyākṛtimanyo'sau vidhiyeneti nirmitā || tataḥ sāttvikabhāvānāṃ tatkṣaṇādasmi gocara
ram

10.44

prāpito līlayāhatya bāṇaiḥ kusumadhanvinā || tato mayā skhaladvācaṃ pṛṣṭvā kasyeti tatsakhī

10.45

prāheti bhṛguvaṃśasya kanyeyaṃ
dvijajanmanaḥ || anūḍhādyāpi kenāpi samāyātātra khelitum

10.46

tataḥ kusumabāṇena śaratrātairbhṛśaṃ hataḥ || pitaraṃ praṇato gatvā yayāce tāṃ bhṛgūdvaha
m

10.47

sa ca māṃ saddaśaṃ jñātvā śīlena ca kulena ca || atīva cārthinaṃ mahyaṃ dadau vācā puraḥ kramāt

10.48

tataḥ sā tanayā tasya bhārgavasyā
śṛṇoditi || dattāsmi tasmai viprāya virūpāyeti jalpatām

10.49

rorūyamāṇā jananīmāha paśya yathā kṛtam || atīvānucitaṃ dattvā janakena
tathā vare

10.50

viṣamāloḍya pāsyāmi pravekṣyāmi hutāśanam || varaṃ na tu virūpasyodvoḍhurbhāryā kathaṃcana

10.51

tataḥ saṃbodhya jananī tāṃ
sutāmāha bhārgavam || na deyāsmai tvayā kanyā virūpāyeti cāgrahāt

10.52

sa vahbhāvacaḥ śrutvā dharmaśāstrāṇyavekṣya ca || dattāmapi haretpūrvā
śreyāṃścedvara āvrajet

10.53

arvākchilākramaṇato niṣṭhā syātsaptame pade || iti vyavasya pradadāvanyasmai tāṃ dvijaḥ sutām

10.54

śvobhā
vini vivāhe tu tacca sarvaṃ mayā śrutam || tatotīva vilakṣyohaṃ vayasyānāṃ purastadā

10.55

nāśakaṃ vadanaṃ bhadra tathā darśayituṃ nijam || kāmā
toṃtīva tāṃ sunnāmarvāgbhiśi tadāharam

10.56

nītvā durgatamaikāṃte'kārṣamaudvāhikaṃ vidhim || gāṃdharveṇa vivāhena tato'kārṣaṃ hṛdīpsitam

10.57

anicchaṃtīṃ tadā bālāṃ balātsuratasevanam || athānupadamāgatya tatpitā prātareva mām

10.58

niśvasya saṃvṛto vipraistāṃ vīkṣyodvāhitā sutām || śaśāpa kupito bhadra māṃ tadānīṃ sa bhārgavaḥ

10.59

bhārgava uvāca || || niśācarasya dharmeṇa yattvayodvāhitā sutā
tasmānniśācaraḥ pāpa bhava tvamavilaṃbitam

10.60

iti śaptaḥ praṇamyainaṃ pādopagrahapūrvakam || hāheti ca dhruvangāḍhaṃ sāśrunetraṃ sagadgadam

10.61

tatohamabravaṃ kasmādadroṣaṃ māṃ bhavāniti || śapate bhavatā dattā mama vācā purā sutā

10.62

sodvāhitā mayā kanyā dānaṃ sakṛditi smṛtiḥ || sakṛ
jjalpaṃti rājānaḥ sakṛjjalpaṃti paṇḍitāḥ

10.63

sakṛtkanyāḥ pradīyaṃte trīṇyetāni sakṛtsakṛt || kiṃ ca pratiśrutārthasya nirvāhastatsatāṃ vratam

10.64

bhavāhaśānāṃ sādhūnāṃ tasya tyāgo vigarhitaḥ || pratiśrutā tvayā labdhā tadā kālamiyaṃ mayā

10.65

udvoḍhā cādhunā nāhamucitaḥ
śāpabhājanam || vṛthā śapanti madyaṃ ca bhavaṃtastadvicāryatām

10.66

yo dattvā kanyakāṃ vācā paścādvarati durmatiḥ || sa yāti narakaṃ ceti dharma
śāstreṣu niścitam

10.67

tadākarṇya vyavasyāsau tathyaṃ madvacanaṃ hṛdā || paścāttāpasamopeto munirmāmityaṃthābravīt

10.68

na me syādanyathā vāṇī
ulūkastvaṃ bhaviṣyati || niśācaro hulūko'pi procyate dvijasattama

10.69

yadeṃdradyumnavijñāne sahāyastvaṃ bhaviṣyasi || tadā tvaṃ prakṛtiṃ vipra prāpsyasītya
bravītsa mām

10.70

tadvākyasamakālaṃ ca kauśikatvamidaṃ mama || etāvaṃti dinānyāsīddvārviṃśādinaṃ vidheḥ

10.71

bilvīdalairiti purā śaśiśekharasya
saṃpūjanena mama dīrghataraṃ kilāyuḥ || saṃjātamatra ca jugupsitamasya śāpātkailāsarodhasi niśācararūpamāsīt

10.71.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekā śītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe mahīnadīprādurbhāve bilvadalamāhātmyavarṇananāmāṣṭamo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)