Kumarikakhanda 11
Kumārikākhaṇḍa 11
- Language
- Sanskrit
Contents
- 11.58 — 1 part
11.1
7 || || ulūka uvāca
itīdamuktamakhilaṃ pūrvajanmasamudbhavam || svarūpamāyuṣo hetuḥ kauśikatvasya ceti me
11.2
ityuktā virate tasminpuruhūtasanāmani || nāḍī
jaṃgho bako mitramāha taṃ duḥkhito vacaḥ
11.3
nāḍījaṃgha uvāca || || yadarthaṃ vayamāyātāstanna siddhaṃ mahāmate || kāryaṃ tanmaraṇaṃ nūnaṃ trayāṇāma
pyupāgatam
11.4
iṃdradyumnāparijñāne bhadrako'yaṃ mumūrṣati || tasyānu mitraṃ mārkaṃḍastaṃ cānvahamapi sphuṭam
11.5
mitrakārye vinirvṛtte mriyamāṇaṃ nirīkṣate || yo mitraṃ jīvitaṃ tasya dhigasnigdhaṃ durātmanaḥ
11.6
tadetāvatprayāsyāmi mriyamāṇāvahaṃ dvija || āpṛcche tvāṃ namaskāre āśleṣaścātha paścimaḥ
11.7
pratijñātamaniṣpādya mitrasyābhyāgatasya ca || kathaṃkāraṃ na lajjaṃte hatāśā jīvitepsavaḥ
11.8
tasmādvahniṃ pravekṣyāmi sārdhamābhyāmasaṃśayam || āpṛṣṭo'syadhunā snehānmamaṃ dehi jalāṃjalim
11.9
ityuktvatvallūko'sau nāḍījaṃghe sagadgadam || sāśrunetraṃ sthirībhūya prāha vācaṃ sudhāmucam
11.10
ulūka uvāca || || mayi jīvati mitre me bhavānmaraṇameti ca || adyaprabhṛti kastārhi hṛdā mama labhiṣyati
11.11
astyupāyo mahānatra gandhamādanaparvate || mattaścirātpurmitro'sti gṛdhraḥ prāṇasamaḥ suhṛt
11.12
sa vijñāsyati vo'bhīṣṭamiṃdradyumnaṃ mahīpatim
ityuktā puratastasthāvulūkaḥ sa ca bhūpatiḥ
11.13
mārkaṃḍeyo bakaścaiva prayayurgaṃdhamādanam || tamāyāṃtamathālokya vayasyaṃ purataḥ sthitam
11.14
svakulāyātprahṛṣṭo'sau gṛdhraḥ saṃmukhamāyayau || kṛtasaṃvidasau pūrvaṃ svāgatāsanabhojanaiḥ
11.15
ulūkaṃ gṛdhrarājaśca kāryaṃ papraccha taṃ tathā || sa cāca
khyāvayaṃ mitraṃ bako me'sya muniḥ kila
11.16
munerapi tṛtīyo'yaṃ mitraṃ cārthoyamudyataḥ || iṃdradyumnaparijñāne svayaṃ jīvati nānyathā
11.17
vahniṃ
pravekṣyate vyaktamayaṃ tadanu vai vayam || mayā niṣiddho'yaṃ jñātvā tvāṃ ciraṃtanamātmanā
11.18
taccejjānāsi taṃ brūhi caturṇāṃ dehi jīvitam || saṃra
kṣyāśu hi satkīrtiṃ kṣayaṃ cākhilapāpmanaḥ
11.19
gṛdhra uvāca || || ṣaṭpaṃcāśadvyatītā me kalpā jātasya kauśika || na dṛṣṭo na śruto'smābhiriṃdradyumno mahīpatiḥ
11.20
tacchrutvā vismayāviṣṭa iṃdradyumno'pi duḥkhitaḥ || papraccha jīvite hetumatimātre vihaṃgamam
11.21
gṛdhra uvāca || || śṛṇu bhadra purā jāto markaṭo'haṃ ca cāpalaḥ || āsaṃ kadācidabhavadrasaṃto'tha ṛtuḥ kramāt
11.22
tatrāgre devadevasya vanamadhye śivālaye || bhavodbhavasya purato jagadyogeśvarābhidhe
11.23
caturdaśīdine hastanakṣatre harṣaṇābhidhe || yoge caitre site pakṣa āsīdamanakotsavaḥ
11.24
atra sauvarṇyadolāyāṃ liṃga āropite janaiḥ || niśāyāmadhiruhyāhaṃ dolāṃ tāṃ ca vyacālayam
11.25
nisargājjāticāpalyāccirakālaṃ punaḥpunaḥ
atha prabhāta āyātā janāḥ pūjākṛte kapim
11.26
dolādhirūḍhamālokya lakuṭairmāṃ vyatāḍayan || dolāsaṃsthita evāhaṃ pramītaḥ śivamaṃdire
11.27
teṣāṃ prahāraiḥ suhṛdbhairbahubhirvatraduḥsahaiḥ || śivāṃdolanamāhātmyājjāto'haṃ nṛpamaṃdire
11.28
kāśīśvarasya tanayaḥ pratīto'smi kuśadhvajaḥ || jāti
smarastato rājye kramātprāpyāhamaiśvaram
11.29
kārayāmi dharāpṛṣṭhe caitre damanakotsavam || yathā yathā dolayati śivaṃ dolāsthitaṃ naraḥ
11.30
tathā tathā'śubhaṃ yāti puṇyamāyāti bhadraka || śivadīkṣāmupāgamyākhilasaṃskārasaṃskṛtaḥ
11.31
śivācāryairvimukto'haṃ paśupāśaistadāgamāt
nirvāhadīkṣāparyaṃtānsaṃskārānprāpya sarvataḥ
11.32
ārādhayāmi deveśaṃ pratyakṣacittamumāpatim || samastakleśavicchedakāraṇaṃ jagatāṃ gurum
11.33
cittavṛttinirodhena vairāgyābhyāsayogataḥ || japannudgītamasyārthaṃ bhāvayannaṣṭamaṃ rasam
11.34
tato māṃ praṇidhānenābhyāsena dṛḍhabhūminā || antarāyā
nupahataṃ jñātvā tuṣṭo'bravīddharaḥ
11.35
īśvara uvāca || || kuśadhvajāhaṃ tuṣṭo'dya varaṃ varaya vāṃchitam || na hīhaśamanuṣṭhānaṃ kasyāpyasti mahītale
11.36
śrutvetyukto mayā śambhurbhūyāsaṃ te gaṇo hyaham || anenaiva śarīreṇa tathetyevāha gāṃ prabhuḥ
11.37
tataḥ kailāsamānīya vimānaṃ mama
cādiśat || sarvaratnamayaṃ divyaṃ divyāścaryasamāvṛtam
11.38
vicarāmi pratīto'haṃ tadārūḍho yadṛcchayā || atha kāle kiyanmātre vyatīte'greva
parvate
11.39
gavākṣādhiṣṭhito'paśyaṃ vasaṃte munikanyakām || pravāti dakṣiṇe vāyau madanāgnipradīpitaḥ
11.40
aśviveśyasutāṃ bhadra vivastrāṃ jala
madhyagām || udvinnayauvanāṃ śyāmāṃ madhyakṣāmāṃ mṛgekṣaṇām
11.41
vistīrṇajaghanābhogāṃ raṃbhoruṃ saṃhatastanīm || tāmaṃkuritalāvaṇyāṃ jalasekā
dvivāgrataḥ
11.42
pronnidrapaṃkajamukhīṃ varṇanīyatamākṛtim || yathāprajñānayāthātmyāddvidvirapi varṇinīm
11.43
prodyatkaṭākṣavikṣepaiḥ śara
vrātairiva smaraḥ || svayaṃ tadaṃgamāsthāya tāḍayāmāsa māṃ dṛḍham
11.44
vayasyāsaṃvṛtāmevaṃ khelamānāṃ yadṛcchayā || avatīryāhamaharaṃ vimānānmadanā
turaḥ
11.45
sā gṛhītā mayā dīrghaṃ prakurvāṇā mahāsvanam || tāteti ca vimānasthā rurodātīva bhadraka
11.46
tato vayasyāstā dīnā munimāhuḥ
pradhāvitāḥ || vaimānikena kenāpi hriyate tava putrikā
11.47
rudantīṃ bhagavannetāṃ trāhyattiṣṭheti sarvataḥ || tāsāṃ tadākarṇya vaco munirbhadrataponidhiḥ
11.48
aśviveśyo'bhyagāttasyā vyomanyupapadaṃ tvaran || tiṣṭhatiṣṭheti māmuktā saṃstabhya tapasā gatim
11.49
tataḥ prakupitaḥ prāha munirbhāmati
duḥsaham || || aśviveśya uvāca || || yasmānmadīyā tanayā māṃsapeśīva te hatā
11.50
gṛdhreṇevā'dhunā vyomni tasmādbhro bhava drutam
anicchaṃtī madīyeyaṃ sutā bālā tapasvinī
11.51
tvayā hṛtādhunāsyaitatphalamāpnuhi durmate || ityākarṇya bhayāviṣṭo lajjayādhomukho muneḥ
11.52
pādau pragṛhya nyapataṃ rudannatitarāṃ tadā || na mayeyaṃ parijñāya hṛtā nādyāpi dharṣitā
11.53
prasādaṃ kuru te śāpaṃ vyāvartaya tapo
niṣe || praṇateṣu kṣamāvanto nisargeṇa tapodhanāḥ
11.54
bhavaṃti saṃtastadbhakto mā bhaveyaṃ prasīda me || iti prapannena mayā praṇato'sau mahāmuniḥ
11.55
prasannaḥ prāha no mithyā mama vākyaṃ bhavetkacit || kiṃ tviṃdradyumnabhūpālaparijñāne sahāyatām
11.56
yadā yāsyasi śāpasya
tadā muktimavāpsyasi
11.57
ityuktvā sa muniḥ prāyāddhitvā nijakanyakām || akhaṇḍaśīlāṃ svāvāsamahaṃ gṛdhro'bhavaṃ tadā
11.58
evaṃ tadā damanakotsava īśvarasya āṃdolanena nṛpaveśmani me'vatāraḥ || śambhorgaṇatvamabhavacca tathāgniveśyaśāpena gṛdhra iha bhadra tavedamuktam
11.58.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe mahīprādurbhāve damanakamā hātmyanāma navamo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit