Kumarikakhanda 17
Kumārikākhaṇḍa 17
- Language
- Sanskrit
Contents
- 17.62 — 1 part
17.1
6 || || varāṃgyuvāca || || nāśitāsmyapaviddhāsmi trāsitā pīḍitāsmi ca || raudreṇa devanāthena naṣṭanātheva
bhūriśaḥ
17.2
duḥkhapāramapaśyaṃtī prāṇāṃstyaktuṃ vyavasthitā || putraṃ me ghoraduḥkhasya tārakaṃ dehi cetkṛpā
17.3
evamuktastu daityeṃdro duḥkhito'ciṃta
yadvadi || āsureṣvapi bhāveṣu spṛhā yadyapi nāsti me
17.4
tathāpi manye śāstrebhyastvanukaṃpyā priyeti yat || sarvāśramānupādāya svāśrameṇa
kalatravān
17.5
vyasanārṇavamatyeti jalayānairivārṇavam || yāmāśrityeṃdriyārātīndurjayānitarāśrayaiḥ
17.6
gehino helayā jigyurdsyūndurga
patiryathā || na ke'pi prabhavastāṃ cāpyanukartuṃ gṛheśvarīm
17.7
athāyuṣā vā kātsnyena dharme ditsuryathaiva ca || yasyāṃ bhavati cātmaiva tato jāyā
nigadyate
17.8
bhartavyā eva yasmācca tasmādbhāryeti sā smṛtā || sā eva gṛhamuktaṃ ca gṛhiṇī sā tataḥ smṛtā
17.9
saṃsārakalmaṣāttrācī
kalatramiti sā tataḥ || evaṃvidhāṃ priyāṃ ko vai nānukaṃpitumarhati
17.10
trīṇi jyotīṃṣi puruṣa iti vai devalo'bravīt || bhāryā karma ca vidyā
ca saṃsādhyaṃ yatnatastrayam
17.11
tadenāṃ pīḍitāṃ cedyaiḥ patirbhūtvā na pālaye || tato yāsye śāstravādānvarakāṃtaṃ na saṃśayaḥ
17.12
aha
mapyenamiṃdraṃ vai śakro jetuṃ yathā''nṛṇām || punaḥ kāmaṃ kariṣye'syā dāsye putraṃ mahābalam
17.13
iti saṃciṃtya vatrāṃgaḥ kopavyākulalocanaḥ || pratikartuṃ maheṃdrāya tapo bhūyo vyavasyata
17.14
jñātvā tu tasya saṃkalpaṃ brahmā krūtaraṃ punaḥ || ājagāma tvarāyukto yatrā'sau ditinaṃdanaḥ
17.15
uvācainaṃ sa bhagavānprabhurmadhurayā girā
17.16
brahmovāca || kimarthaṃ bhūya eva tvaṃ niyamaṃ krūramicchasi || āhārābhimukho daitya tanme brūhi mahāvrataḥ
17.17
yāvadabdasahasreṇa nirāhāreṇa vai phalam || tyajatā prāṃtamāhāraṃ labdhaṃ te kṣaṇamātrataḥ
17.18
tyāgo hyaprātakāmānāṃ na tathā ca guruḥ smṛtaḥ || yathā prāṇaṃ parityajya kāmaṃ kamalalocana || śrutvaitadbrahmaṇo vākyaṃ daityaḥ prāṃjalirabravīt
17.19
daitya uvāca || patnyarthe'haṃ kariṣyāmi tapo voraṃ pitāmaha || putrārthamudyataścāhaṃ yaḥ syādvīryāṇadarpahā
17.20
etacchrutvā vaco devaḥ padmagarbho'dravastadā || uvāca daityarājānaṃ prasannaścaturānanaḥ
17.21
brahmovāca || || alaṃ te tapasā vatsa mā kleśe vistare viśa || putraste tārakonāma bhaviṣyati mahābalaḥ
17.22
devasīmaṃtinīkāmyadhammillakavimokṣaṇaḥ || ityukto daityarājastu praṇamya prapitāmaham
17.23
visṛjya gatvā mahiṣīṃ naṃdayā māsa tāṃ mudā || tau daṃpatī kṛtārthau ca jagmatuścāśramaṃ tadā
17.24
āhitaṃ ca tato garbhaṃ varāṃgī varavarṇinī || pūrṇaṃ varṣasahasraṃ tu dadhārodara eva hi
17.25
tato varṣasahasrāṃte varāṃgī samasūyata || jāyamāne tu daityeṃdre tasmim̐llokabhayaṃkare
17.26
cacāla sakalā pṛthvī prodbhūtāśca mahārṇavāḥ || celurdharādharāścāpi vabhurvātā vibhīṣaṇāḥ
17.27
jepurjapyaṃ munivarā vyādhaviddhā mṛgā iva || jahuḥ kāṃtiṃ ca sūryādyā nīhārāśchaṃdyandiśaḥ
17.28
jāte mahāsure tasminsarva eva mahāsurāḥ || ājagmurharṣitā statra tathā cāsurayoṣitaḥ
17.29
jagurharṣasamāviṣṭā nanṛtuścāsurāṃganāḥ || tato mahotsave jāte dānavānāṃ pṛthāsuta
17.30
viṣaṇṇamanaso devāḥ samaheṃdrāstadābhavan || jātamātrastu daityeṃdrastārakaścaṃḍavikramaḥ
17.31
abhiṣikto'suro daityaiḥ kuṃragamahiṣādibhiḥ || sarvāsuramahārājye yutaḥ sarvairmahāsuraiḥ
17.32
sa tu prāṃtamahārājyastārakaḥ pāṃḍusattama || uvāca dānavaśreṣṭhānyuktiyuktamidaṃ vacaḥ
17.33
śṛṇudhvamasurāḥ sarve vākyaṃ mama mahābalāḥ || śrutvā vaḥ stheryaṃsī buddhiḥ kriyatāṃ vacane mama
17.34
asmākaṃ jātidharmeṇa virūḍhaṃ vairamakṣayam || kariṣyāmyahaṃ tadvairaṃ teṣāṃ ca vijayāya ca
17.35
kiṃ tu tattapasā
sāṃdhyaṃ manyehaṃ surasaṃgamam || tasmādādyau kariṣyāmi tapo ghoraṃ danoḥ sutāḥ
17.36
tataḥ surānvijeṣyāmo bhokṣyāmo'tha jagattrayam
yuktopāyo'hi puruṣaḥ sthiraśrīreva jāyate
17.37
ayuktaścapalaḥ prājñāmapi rakṣitumakṣamaḥ || tacchrutvā dānavāḥ sarve vākyaṃ tasyāsurasya tu
17.38
sādhusādhvityathocuste vacanaṃ tasya vismitāḥ || so'gacchatpāriyātrasya gireḥ kandaramuttamam
17.39
sarvartukusumākīrṇanānauṣadhividīpitam || nānādhāturasasrāvicitranānāgṛhāśrayam
17.40
anekākārabahulaṃ pṛthakpakṣikulākulam || nānāprasravaṇopetaṃ nānāvidhajalāśayam
17.41
prāpya tatkandaraṃ daityaścakāra vipulaṃ tapaḥ || vahnapāśupatīṃ dīkṣāṃ paṃca maṃtrānjajāpa saḥ
17.42
nirāhāraḥ paṃcatapā varṣāyutamabhūtkila || tataḥ svadehādutkṛtya karṣaṃkarṣaṃ dinedine
17.43
māṃsasyāgnau juhāvaiva tato nirmāṃsatāṃ gataḥ || tato nirmāṃsadehaḥ sa taporāśirajāyata
17.44
jajvaluḥ sarvabhūtāni tejasā tasya sarvataḥ || udvignāśca surāḥ sarve tapasā tasya bhīṣitāḥ
17.45
etasminnantare brahmā paramaṃ toṣamāgataḥ || tārakasya varaṃ dātuṃ jagāma śikharaṃ gireḥ
17.46
prāpya taṃ śailarājānaṃ haṃsasyaṃdanamāsthitaḥ || uvāca tārakaṃ devo girā madhurayā tadā
17.47
brahmovāca
uttiṣṭha putra tapaso nāstyasādhyaṃ tavādhunā || varaṃ vṛṇīṣvābhimataṃ yatte manasi vartate
17.48
ityuktastārako daityaḥ prāṃjaliḥ prāha taṃ vibhum
17.49
tāraka uvāca
vayaṃ prabho jātidharmāḥ kṛtavairāḥ sahāmaraiḥ || taiśca niḥśeṣitā daityāḥ kṛtāḥ kūrairnṛśaṃsavat
17.50
teṣāmahaṃ samuddhartā bhaveyamiti me matiḥ || avadhyaḥ sarvabhūtānāmastrāṇāṃ ca mahaujasām
17.51
syāmahaṃ cāmaraiśreṣa varo mama hṛdi sthitaḥ || etanme dehi deveśa nānyaṃ vairocaye varam
17.52
tamuvāca tato daityaṃ viriṃco'maranāyakaḥ || na yujyate vinā mṛtyuṃ dehino dehadhāraṇam || jātasya hi dhruvo mṛtyuḥ satyametacchutīritam
17.53
iti saṃciṃtya varaya varaṃ yasmānna śaṃkase || tataḥ saṃciṃtya daityeṃdraḥ śiśutaḥ saptavāsarāt
17.54
tāraka uvāca
vāsarāṇāṃ ca saptānāṃ varjayitvā tu bālakam || devānāmapyavadhyo'haṃ bhūyāsaṃ tena yācitaḥ
17.55
vatre mahāsuro mṛtyuṃ brahmāṇaṃ mānamohitaḥ || brahmā proce tatastaṃ ca tatheti haravākyataḥ
17.56
jagāma tridivaṃ devo daityo'pi svakamālayam || uttīrṇaṃ tapasastaṃ ca daityaṃ daityeśvarāstadā
17.57
parivṛḍhaḥ phalākīrṇaṃ vṛkṣaṃ śakunayo yathā || tasminmahati rājyasthe tārake ditinaṃdane
17.58
brahmaṇābhihi
tasthāne mahārṇavataṭottare || taravo jajñire pārtha tatra sarvartavaḥ śubhāḥ
17.59
kāṃtirdyutirdhṛtirmedhā śrīrakhaṃḍā ca dānavam || parivarjuguṇā
kīrṇaṃ niśchidrāḥ sarva eva hi
17.60
kālāgaruviliptāṃgaṃ mahāmukuṭamaṃḍitam || rucirāṃgadasannaddhaṃ mahāsiṃhāsane sthitam
17.61
nṛtyaṃtyapsarasaḥ śreṣṭhā gandharvā gāyaṃti ca || candrārkau dīpamārgeṣu vyajaneṣu ca mārutaḥ ||grahā athesarāstasya jīvādeśaprabhāṣiṇaḥ
17.62
evaṃ
svakāṅgāhubalātsa daityaḥ saṃprāpya rājyaṃ parimodamānaḥ || kadācidābhāṣya jagāda maṃtriṇaḥ prodvṛttasarvāṃgabalena darpitaḥ
17.62.p1
iti śrīskaṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe kumāreśamāhātmye tārakāsurotpattivarṇanaṃnāma paṃcadaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (9)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Matsya — Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit