Pramāṇa · Search · About · API

Kumarikakhanda 21

Kumārikākhaṇḍa 21

Language
Sanskrit

Contents

21.1

nārada uvāca || || kālanemī ruṣāviṣṭasteṣāṃ rūpaṃ na buddhvān || tato nimiṃ ca daityendraṃ matvā devaṃ mahājavaḥ

21.2

keśeṣu gṛhya taṃ vīraṃ cakarṣa ca nanāda ca || tato nimiruvācedaṃ kālanemiṃ mahābalam

21.3

ahaṃ nimiḥ kālaneme sutaṃ matvā vadhasva mā || bhavatā mohitenājau devānmatvāsurāḥ svakāḥ

21.4

suraiḥ sudurjayāḥ koṭyo nihatā daśa viddhi tat || sarvāstravāraṇaṃ muṃca brāhmamastraṃ tvarānvitaḥ

21.5

sa tena bodhito daityo muktā taṃ saṃbhramākulaḥ || bāṇaṃ brahmāstravihitaṃ mumoca tvarayānvitaḥ

21.6

brahmāstraṃ tatprajajvāla tataḥ khe sumahādbhutam || devānāṃ cābhavatsainyaṃ sarvameva bhayākulam

21.7

śaṃbarāstraṃ tataḥ śāṃtaṃ brāhmaprati hataṃ tadā || tasminpratihate hyastre saṃkruddho bhāskaraḥ prabhuḥ

21.8

maheṃdrajālamāsthāya cake svāṃ bhīṣaṇāṃ tanum || visphūrjatkarasaṃghātasamākrāṃtajagattrayaḥ

21.9

tatāpa dānavānīkaṃ galanmajjāṅghraśoṇitam || cakṣūṃṣi dānavendrāṇāṃ cakārāṃdhāni sa prabhuḥ

21.10

gajānāmagalanmedaḥ petuścāpi rathā bhuvi || turaṃgamāḥ śvasaṃtaśca varmārtā rathinopi ca

21.11

itaścetaśca salilaṃ prārthayaṃtastṛṣāturāḥ || giridroṇīśca pādāṃśca girīṇāṃ gahanāni ca

21.12

teṣāṃ prārthayatāṃ śīghramanyonyaṃ ca visarpiṇām || dāvāgnirajvalattīvro ghoro nideṃgdhapādapaḥ

21.13

toyārthinaḥ puro dṛṣṭvā toyaṃ kalho
lamālitam || puraḥsthitamapi prāhuṃ na śekurupasāditum

21.14

aprāpya salilaṃ bhūmāvabhyāśe drutameva te || tatratatra vyadṛśyanta mṛtā daityeśvarā
bhuvi

21.15

rathā gajāśca patitāsturaṃgāśca śramānvitāḥ || sthitā vamaṃto dhāvaṃto galadrutavasāsrajaḥ

21.16

dānavānāṃ koṭikoṭi vyadṛśyata
mṛtaṃ tadā || evaṃ kṣayo dānavānāṃ tasminmahati vartite

21.17

prakopoddhatatatāmrākṣaḥ kālanemī ruṣāturaḥ || babhūva kālameghābhaḥ sphuradromaśatahadaḥ

21.18

gaṃbhīrāsphoṭanirhādajagaddayakaṃpanaḥ || pracchādya gaganaṃ sūryaprabhāṃ sarvāṃ vyanāśayat

21.19

vavarṣa śītaṃ ca jalaṃ dānavendrabalaṃ prati
daityāstāṃ vṛṣṭimāsādya samāśvastāstataḥ kramāt

21.20

bījāṃkurā iva mlānāḥ prāpya vṛṣṭiṃ dharātale || tataḥ sa megharūpeṇa kālanemirmahāsuraḥ

21.21

śastravṛṣṭiṃ vavarṣātha devānīkeṣu durjayaḥ || tayā vṛṣṭacā pīḍyamānā daityairanyaiśca devatāḥ

21.22

gatiṃ kāṃcinna paśyanti gāvaḥ
śītārditā iva || parasparaṃ vyalīyaṃta gajeṣu turageṣu ca || ratheṣu ca bhayatrastāstatratatra nililyire

21.23

evaṃ te līyamānāśca nihatāḥ kālane
minā || dṛśyaṃte patitā devāḥ śastrabhinnāṃgasaṃdhayaḥ

21.24

vibhinnā bhinnamūrdhānastathā bhinnorujānavaḥ || viparyastaṃ rathāṃgaiśca patitaṃ dhvajaśa
ibhiḥ

21.25

turaṃgāṇāṃ sahastrāṇi gajānāmayutāni ca || raktena teṣāṃ ghoreṇa dustarā cābhavanmahī

21.26

evamājau mahādaityaḥ kālanemirma
hāṃsuraḥ || jaghne muhūrtamātreṇa gaṃdharvāṇāṃ daśāyutam

21.27

yakṣāṇāṃ paṃcalakṣāṇi kiṃnarāṇāṃ tathaiva ca || jaghne piśācamukhyānāṃ saptalakṣāṇi nirbhayaḥ

21.28

itareṣāṃ na saṃkhyāsti surajātinikāyinām || jaghne sa koṭiśaḥ kruddhaḥ kālanemirmahotkaṭaḥ

21.29

evaṃ pratibhaye bhīme tadāmara
mahākṣaye || saṃkruddhāvaśvinau vīrau citrāsrakavacojvalau

21.30

jaghnatustau raṇe daityamekaikaṃ ṣaṣṭibhiḥ śaraiḥ || nirbhidya tee mahādaityaṃ sapuṃkhā viviśurmahīm

21.31

tābhyāṃ bāṇaprahāraistu kiṃcitso'vātacetanaḥ || jagrāha cakraṃ lakṣāraṃ tailadhautaṃ raṇe'dhikam

21.32

tena cakreṇa sośvibhyāṃ
ciccheda rathakūbaram || jagrāhātha dhanurdaityaḥ śarāṃścāśīviṣopamān

21.33

vavarṣa bhiṣajormūrdhni saṃchādyākāśagocaram || tāvapyastraiḥ smṛtaiḥ sarvāṃśche
daṃtudaityasāyakān

21.34

tacca karma tayordṛṣṭvā vismitaḥ kopamāviśat || jagrāha mudgaraṃ bhīmaṃ kāladaṃḍavibhīṣaṇam

21.35

sa tamudrāmya vegena cikṣepāsya rathaṃ prati || taṃ tu mudgaramāyāṃtamālokyāṃbaragocare

21.36

muktvā rathābubhau vegādāplutau tarasāśvinau || tau rathau sa tu niṣpiṣya
mudgaro'calasaṃnibhaḥ

21.37

dārayāmāsa dharaṇīṃ hemajālapariṣkṛtaḥ || tasya karmārtha taddṛṣṭvā bhiṣajau citrayodhinau

21.38

vajrāstraṃ ca prakurvāṇau
dānaveṃdramayudhyatām || ghoravajraprahāraistu dānavaḥ sa parikṣataḥ

21.39

ratho dhvajo dhanuścaiva chatraṃ ca kavacaṃ tathā || kṣaṇena śatadhā bhūtaṃ sarvasainyasya
paśyataḥ

21.40

taddṛṣṭvā duṣkaraṃ karma so'śvibhyāṃ bhīmavikramaḥ || nārāyaṇāstraṃ balavānmumoca raṇamūrdhani

21.41

tataḥ śaśāma vajrāstraṃ kālane
mistato ruṣā || jīvagrāhaṃ grāhayitumaśvinau tau pracakrame

21.42

tāvabhiprāyamālakṣya saṃtyajya samarāṃgaṇam || padātī vepamānāṃgau pradrutau vāsavo
yataḥ

21.43

tayoranugato daityaḥ kālanemirnadanmuhuḥ || prāpyeṃdrasya balaṃ krūro daityānīkapadānugaḥ

21.44

sa kāla iva kalpāṃte yadā vāsava
mādrutaḥ || taṃ dṛṣṭvā sarvabhūtāni viviśurvihvalāni tu

21.45

hāhārāvaṃ prakurvāṇāstadā devāśca menire || parājayaṃ maheṃdrasya sarvalokakṣayāvaham

21.46

celuḥ śikhariṇo mukhyāḥ peturulkā nabhastalāt || jagarjurjaladā dikṣu saṃbhūtaśca mahāravaḥ

21.47

tāṃ bhūtavikṛtiṃ dṛṣṭvā devāḥ seṃdrā
bhayāvahāḥ || manasā śaraṇaṃ jagmurvāsudevaṃ jagatpatim

21.48

namo brahmaṇyadevāya gobrāhmaṇahitāya ca || jagaddhitāya kṛṣṇāya goviṃdāya namonamaḥ

21.49

sa no rakṣatu goviṃdo bhayārtāste jaguḥ surāḥ || surāṇāṃ ciṃtitaṃ jñātvā bhagavāngaruḍadhvajaḥ

21.50

vibudhyaiva ca paryaṃkādyoga
nidrāṃ vihāya saḥ || lakṣmīkarayugāṃbhojalālitāṃghrisaroruhaḥ

21.51

śāradāṃbaranīrāñjakāṃtidehacchaviḥ prabhuḥ || kaustubhodbhāsihṛdayaḥ
kāṃtakeyūrabhāskaraḥ

21.52

vimṛśya surasaṃkṣobhaṃ vainateyamathāhvayat || āhūte'vasthitetasmingaruḍe duḥkhite bhṛśam

21.53

ddiṣya
nānāstratīkṣṇārcirudyāgātsurāhavam || tatrāpaśyata deveṃdraṃ bhayabhītamabhidrutam

21.54

dānaveṃdrairnavābhodasacchāyaiḥ sarvatotkaṭaiḥ || yathā hi puruṣaṃ
caurairabhāgyairarthakāṃkṣibhiḥ

21.55

tatrāṇāyābjadviṣuḥ stūyamāno muhuḥ suraiḥ || abhāgyebhyaḥ paritrātuṃ muktaṃ nirmalaṃ yathā

21.56

athāpaśyata
daityeṃdro viyati dyutimaṃḍalam || sphuraṃtamudayācchīghraṃ kāṃtaṃ sūryaśataṃ yathā

21.57

prabhavaṃ jñātumicchaṃto dānavāstasya tejasaḥ || garuḍaṃ tamathā
paśyankalpāṃtānalabhairavam

21.58

tatra sthitaṃ caturbāhuṃ hariṃ cānupamadyutim || tamālokyāsureṃdrāstu harṣasaṃpūrṇamānasāḥ

21.59

ayaṃ sa devaḥ
sarveṣāṃ śaraṇaṃ keśavo'rihā || asmiñjite jitāḥ sarvā devatā nātra saṃśayaḥ

21.60

enamāśritya lokeśā yajñabhāgabhujo'marāḥ || ityuktā te
samāgamya sarva eva tatastataḥ

21.61

taṃ jaghnurvividhaiḥ śastraiḥ parivārya samaṃtataḥ || kālanemiprabhṛtayo daśa daityamahārathāḥ

21.62

ṣaṣṭyā vivyādha
bāṇānāṃ kālanemirjanārdanam || nimiḥ śatena bāṇānāṃ mathano'śītibhiḥ śaraiḥ

21.63

jaṃbhakaścaiva saptatyā śuṃbho daśabhireva ca || śeṣā daitye
śvarāḥ sarve viṣṇumekaikaśaḥ śaraiḥ

21.64

daśabhirdaśabhiḥ śalyairjaghnuḥ sagaruḍaṃ raṇe || teṣāmapyattatkarma viṣṇurdānavasūdanaḥ

21.65

ekaikaṃ dānavaṃ
jaghne paḍbhiḥ paḍbhirajihmagaiḥ || ākarṇakṛṣṭairbhūyaśca kālanemistribhiḥ śaraiḥ

21.66

viṣṇuṃ vivyādha hṛdaye roṣādvṛttavilocanaḥ || tasyāśobhaṃta te
bāṇā hṛdaye taptakāṃcanāḥ

21.67

mayūkhā iva saṃdīptāḥ kaustubhasya sphurattviṣaḥ || tairbāṇaiḥ kiṃcidāyasto harirjagrāha mudgaram

21.68

sa tamu
drāhya vegena dānavāya mumoca vai || dānavendrastamaprāptaṃ viyatyeva śataiḥ śaraiḥ

21.69

ciccheda tilaśaḥ kruddho darśayanpāṇilāghavam || tato viṣṇuḥ
prakupitaḥ prāsaṃ jagrāha bhairavam

21.70

tena daityasya hṛdayaṃ tāḍayāmāsa vegataḥ || kṣaṇena labdhasaṃjñastu kālanemirmahāsuraḥ

21.71

śaktiṃ jagrāha
tīkṣṇāgrāṃ hemaghaṃṭāṭṭahāsinīm || tayā vāmaṃ bhujaṃ viṣṇorbibheda ditinandanaḥ

21.72

bhinnaṃ śaktyā bhujaṃ tasya srutaśoṇitamābabhau || nīle balā
hake vidyuddyotaṃtī yathā muhuḥ

21.73

tato viṣṇuḥ prakupito jagrāha vipulaṃ dhanuḥ || saptadaśa ca nārācāṃstīkṣṇāgrānmarmabhedinaḥ

21.74

daitya
sya hṛdayaṃ paḍbhirvindhyādha ca śaraistribhiḥ || caturbhiḥ sārathiṃ cāsya dhvajaṃ caikena pattriṇā

21.75

dvābhyāṃ dhanurjyāṃ dhanuṣī bhujaṃ caikena pattriṇā || sa
viddho hṛdaye gāḍhaṃ dorṣairmūḍho yathā naraḥ

21.76

srutaraktāruṇaḥ prāṃśuḥ pīḍācalitamānasaḥ || cakaṃpe māruteneva coditaḥ kiṃśukadrumaḥ

21.77

tataḥ
kaṃpitamālakṣya gadāṃ jagrāha keśavaḥ || tāṃ ca vegena cikṣepa kālanemivadhaṃ prati

21.78

sā papāta śirasyugrā sahasā kālaneminaḥ || saṃcūrṇitottamāṃ
gastu niṣpiṣṭamukuṭosuraḥ

21.79

srutaraktaugharaṃdhraśca srutadhāturivācalaḥ || papāta sve rathe bhagno visaṃjñaḥ śiṣṭajīvanaḥ

21.80

patitasya rathopasthe
dānavasyācyuto'rihā || smitapūrvamuvācedaṃ vākyaṃ cakrāyudhaḥ prabhuḥ

21.81

gacchāsura vimukto'si sāṃprataṃ jīva nirvṛtaḥ || tataḥ svasthena kālena
ahameva tavāṃtakaḥ

21.82

evaṃ vacastasya niśamya viṣṇoḥ sarveśvarasyātha rathaṃ nisepāt || nināya dūraṃ kila kālanemino bhītastadā
sārathirlokanāthāt

21.82.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe devāsurasaṃgrāme kālanemikṛtayuddhasaṃmarde viṣṇunā saha kālanemiyuddhavarṇanaṃnāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (7)