Kumarikakhanda 24
Kumārikākhaṇḍa 24
- Language
- Sanskrit
Contents
- 24.80 — 1 part
24.1
cha
nārada uvāca
evaṃ viprakṛtā devā maheṃdrasahitāstadā || yayuḥ svāyaṃbhuvaṃ dhāma markarūpamupāśritāḥ
24.2
tataśca vismito brahmā prāha tānsurapuṃgavān || svarūpeṇeha tiṣṭhadhvaṃ nātra vastārakādbhayam
24.3
tato devāḥ svarūpasthāḥ mlānavadanāṃbujāḥ || tuṣṭuvuḥ praṇatāḥ sarve pitaraṃ putrakā yathā
24.4
namo jagatprasūtyai te hetave pālakāya ca || saṃhartre ca namastubhyaṃ tisro'vasthāstava prabho
24.5
tvamapaḥ prathamaṃ sṛṣṭvā tāsu vīryamavāsṛjaḥ || tadaṇḍamabhavaddhaimaṃ yasmiṃllokāścarācarāḥ
24.6
vedeṣvāhurvirāḍrūpaṃ tvāmekarūpamīdṛśam || pātālaṃ pādamūlaṃ ca pārṣṇipāde rasātalam
24.7
mahātalaṃ cāsya gulphau jaṃghe cāpi talātalam || sutalaṃ jānunī cāsya ūrū ca vitalātale
24.8
mahītalaṃ ca jaghanaṃ nābhiścāsya nabhastalam || jyotiḥpadamuraḥsthānaṃ svarloko bāhurucyate
24.9
grīvā mahaśca vadanaṃ janalokaḥ prakīrtyate || lalāṭaṃ ca tapolokaḥ śīrṣa satyamudāhṛtam
24.10
candrasūryau ca nayane diśaḥ śrotre nāsikāśvinau || ātmānaṃ brahmaraṃdhrasthamāhustvāṃ vedavādinaḥ
24.11
evaṃ ye te virāḍrūpaṃ saṃsmaraṃta upāsate || janmabandhavinirmuktā yāṃti tvāṃ paramaṃ padam
24.12
evaṃ sthūlaṃ prāṇimadhyaṃ ca sūkṣmaṃ bhāvebhāve bhāvitaṃ tvāṃ gṛṇaṃti || sarvatrasthaṃ tvāmataḥ prāhurvedāstasmai tubhyaṃ padmaja iddhidhema
24.13
evaṃ stuto viriṃcistu kṛpayābhipariplutaḥ || jānannapi tadā prāha teṣāmāśvāsahetave
24.14
sarve bhavanto duḥkhārtāḥ parimlānasukhāṃbujāḥ || śraṣṭāyudhāstathā'kasmānnidraṣṭā bharaṇavāsasaḥ
24.15
mamaiveyaṃ kṛtirdevā bhavatāṃ yadviḍambanā || yaddairājaśarīre me bhavanto bāhusaṃjñakāḥ
24.16
yadyadvibhūtimatsattvaṃ dhārmikaṃ corjitaṃ mahat || tatrāsīdbāhunāśo me bāhusthāne ca te mama
24.17
tannūnaṃ mama bhagno ca bāhū tena durātmanā || yena copehitaṃ devāstanmamākhyātumarhatha
24.18
devā ūcuḥ
yo'sau vajrāṃgatanayastvayā dattavaraḥ prabho || bhṛśaṃ viprakṛtāstena tattvaṃ jānāsi tattvataḥ
24.19
yattanmahīsamudrasya taṭaṃ śārviṃkatīrthakam || tadākramya kṛtaṃ tena marubhūmisamaṃ prabho
24.20
ṛddhayaḥ sarvadevānāṃ gṛhītāstena sarvataḥ || mahābhūtastvarūḥ
peṇa sa eva ca jagatpatiḥ
24.21
caṃdrasūryau grahastārā yaccānyadevapakṣataḥ || tacca sarvaṃ nirākṛtya sthāpito daityapakṣakaḥ
24.22
vayaṃ ca vidhūtā
stena bahūpahasitāstathā || viṣṇoḥ prasādānmuktāśca kathaṃcidiva kaṣṭataḥ
24.23
tadvayaṃ śaraṇaṃ prātāḥ pīḍitāḥ kṣuttṛṣārditāḥ || dharmarakṣā
karāśceti saṃciṃtya trātumarhasi
24.24
ityuktaḥ svātmabhūrdevaḥ surairdaityaviceṣṭitam || surānuvāca bhagavānataḥ saṃciṃtya tattvataḥ
24.25
avadhyastārako daityaḥ sarvairapi surāsuraiḥ || yasya vadhyaśca nādyāpi sa jāto bhagavānpunaḥ
24.26
mayā ca varadānena cchandayitvā
nivāritaḥ
24.27
tapasā sa hi dīto'bhūtrailokyadahanātmakaḥ || sa ca vatre vadhaṃ daityaḥ śiśutaḥ saptavāsarāt
24.28
sa ca saptadino bālaḥ
śaṃkarādyo bhaviṣyati || tārakasya ca vīrasya vadhakartā bhaviṣyati
24.29
satīnāmā tu yā devī vinaṣṭā dakṣahelayā || sā bhaviṣyati
kalyāṇī himācalaśarīrajā
24.30
śaṃkarasya ca tasyāśca yatnaḥ kāryaḥ samāgame || ahamapyasya kāryasya śeṣaṃ kartā na saṃśayaḥ
24.31
ityuktvā'ntardadhe śāstrena sākṣātkamalayoninā || jagmurmeruṃ praṇamyeśaṃ markaṭarūpeṇa saṃvṛtāḥ
24.32
tato gateṣu deveṣu brahmā lokapitāmahaḥ || niśāṃ
smasāra bhagavānsvāṃ tanuṃ pūrvasaṃbhavām
24.33
tato bhagavatī rātrirūpatasthe pitāmaham || tāṃ vivikte samālokya tathovāca vibhāvarīm
24.34
vibhāvari mahatkāryaṃ vibudhānāmupasthitam || tatkartavyaṃ tvayā devi śṛṇu kāryasya niścayam
24.35
tārako nāma daityeṃdraḥ suraketuranirjitaḥ
tasyābhāvāya bhagavānenayiṣyati yaṃ śivaḥ
24.36
sutaḥ sa bhavitā tasya tārakasyāṃtakārakaḥ || ahaṃ tvādau yadā jātastadāpaśyaṃ puraḥsthitam
24.37
ardhanārīśvaraṃ devaṃ vyāpya viśvamavasthitam || dṛṣṭvā tamaśuvaṃ devaṃ bhajasveti ca bhaktitaḥ
24.38
tato nārī pṛthagjātā puruṣaśca tathā
pṛthak || tasyāścevāṃśajāḥ sarvāḥ striyastribhuvane smṛtāḥ
24.39
ekādaśa ca rudrāśca puruṣāstasya cāṃśajāḥ || tāṃ nārīmahamālokya putraṃ dakṣamathā
bravam
24.40
bhajasva putrīṃ jagatīṃ mamāpi ca tavāpi ca || puṃduḥkhanarakāttrātrī putrī te bhāvinī tviyam
24.41
evamukto mayā dakṣaḥ putrītve pari
kalpitām || rudrāya dattavānbhatkyā nāma dattvā satīti yat
24.42
tataḥ kāle caṃ kasmiṃścidavamene ca tāṃ pitā || mumūrṣuḥ pāpasaṃkalpo durātmā
kulakajjalaḥ
24.43
ye rudraṃ naiva manyaṃte te sphuṭaṃ kulakajjalāḥ || piśācāste durātmāno bhavaṃti brahmarākṣasāḥ
24.44
avamānena tasyāpi
yathā devī jahau tanum || yathā yajñaḥ sa ca dhvasto bhavena viditaṃ hi te
24.45
adhunā himaśailasya bhavitrī duhitā ca sā || maheśvaraṃ
patiṃ sā ca punaḥ prāpsyati niścitam
24.46
tadidaṃ ca tvayā kāryaṃ menāgarbhe praviśya ca || tasyāśchaviṃ kuru kṛṣṇāṃ yathā kālī bhavettu sā
24.47
yadā rudropahasitā tapastapsyati sā mahat || samānataniyamā devī yadā cogrā bhaviṣyati
24.48
svayameva yadā rūpaṃ sugauraṃ pratipatsyate || viraheṇa haraścāsyā matvā śūnyaṃ jagattrayam
24.49
tasmaina himaśailasya kaṃdare siddhasevite || pratīkṣamāṇastāṃ devīmukhaṃ saṃtapsyate tapaḥ
24.50
tayoḥ sutastapasorbhavitā yo mahānsutaḥ || bhaviṣyati sa daityasya tārakasya nivārakaḥ
24.51
tapaso hi vinā nāsti siddhiḥ kvāpi śobhane || sarvāsāṃ karmasiddhīnāṃ mūlaṃ hi tapa ucyate
24.52
tvayāpi dānavo devi dehanirgatayā tadā || caṃḍamuṃḍapurogāśca haṃtavyā lokadurjayāḥ
24.53
yasmāccaṃḍaṃ ca muṃḍaṃ ca tvaṃ devi nihaniṣyasi || cāmuṃḍeti tato loke khyātā devi bhaviṣyasi
24.54
tatastvāṃ varade devi lokaḥ saṃpūjayiṣyati || bhedairbahuvidhākāraiḥ sarvagāṃ kāmasādhanīm
24.55
oṃkāravakrāṃ gāyatrīṃ tvāmarcaṃti dvijottamāḥ || ūrjitāṃ baladāṃ cāpi rājānaḥ sumahābalāḥ
24.56
vaiśyāśca bhūtimityeva śivāṃ śūdrāstathā śubhe || śāṃtirmunīnāmakṣobhyā dayayā niyamināmapi
24.57
tvaṃ mahopāya sandohā nītirnayavisarpiṇām || paristhitistvamarthānāṃ tvamaho prāṇikā matā
24.58
tvaṃ yuktiḥ sarvabhūtānāṃ tvaṃ gatiḥ sarvadehinām || ratistvaṃ raticittānāṃ prītistvaṃ hṛdyadarśinām
24.59
tvaṃ kāṃtiḥ śubharūpāṇāṃ tvaṃ śāṃtiḥ śubhakarmiṇām || tvaṃ bhrāṃtirmūḍhacittānāṃ tvaṃ phalaṃ kratuyājinām
24.60
jaladhīnāṃ mahāvelā tvaṃ ca līlā vilāsinām || saṃbhūtistvaṃ padārthānāṃ sthitistvaṃ lokapālinī
24.61
tvaṃ kālarātrirniḥśeṣabhuvanāvalināśinī || priyakaṃṭhagrahānandadāyinī tvaṃ vibhāvarī
24.62
prasīda praṇatānasmānsaumyahṛṣṭyā vilokaya
24.63
iti stuvaṃto ye devi pūjayiṣyaṃti tvāṃ śubhe || te sarvakāmānāpsyaṃti niyatā nātra saṃśayaḥ
24.64
ityuktvā tu niśādevī tathetyuktvā kṛtāṃjaliḥ || jagāma tvaritā pūrvaṃ gṛhaṃ himagirermahat
24.65
tatrāsīnāṃ mahāharmye ratnabhittisamāśraye || dadarśa menāmāpāṃḍucchavivakrasaroruhām
24.66
kiṃcicchyāmamukhodagrastanabhāgāvanāmitām || mahauṣadhigaṇābaddhamaṃtrarājaniṣevitām
24.67
tataḥ kiṃcitpramilite menānetrāṃbujadvaye || āviveśa mukhaṃ rātrirbhralaṇo vacanāttadā
24.68
janmadāyā jaganmātuḥ krameṇa jaṭharāṃtaram || araṃjayacchaviṃ devyā guhamāturvibhāvarī
24.69
tato jaganmaṃ
galadā menā himagireḥ priyā || brāhme muhūrte subhage prāsūyata śubhānanām
24.70
tasyāṃ tu jāyamānāyāṃ jaṃtavaḥ sthāṇujaṃgamāḥ || abhavansukhinaḥ
sarve sarvalokanivāsinaḥ
24.71
abhavatkrūrasattvānāṃ cetaḥ śāṃtaṃ ca dehinām || jyotiṣāmapi tejastvamabhavatsutarāṃ tadā
24.72
vanāśritā
oṣadhayaḥ svādavaṃti phalāni ca || gaṃdhavaṃti ca mālyāni vimalaṃ ca nabho'bhavat
24.73
mārutaśca sukhasparśo diśaśca sumanoharāḥ || vismṛtā
ni ca śāstrāṇi prādurbhāvaṃ apedire
24.74
prabhāvastīrthamukhyānāṃ tadā puṇyatamo'bhavat || satye dharme cādhyayane yajñe dāne tapasyapi
24.75
sarveṣāmabhavacchraddhā janmakāle guhāraṇeḥ || aṃtarikṣemarāścāpi praharṣotphuchalocanāḥ
24.76
haribrahmamaheṃdrārkavāyuvahnipurogamāḥ || puṣpavṛṣṭiṃ pramu
mucustasminmenāgṛhe śubhe
24.77
meruprabhṛtayaścāpi mūrtimaṃto mahānagāḥ || tasminmahotsave prāptā vīrakāṃsyopaśobhitāḥ
24.78
sāgarāḥ saritaścaiva samājagmuśca sarvaśaḥ
24.79
himaśailo'bhavalloke tadā sarvaiśvarācaraiḥ || sevyaścāpyabhigamyaśca pūjanīyaśca bhārata
24.80
anubhūyotsavaṃ
te ca jagmuḥ svānālayāṃstadā
24.80.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasyāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe kumāreśa māhātmye pārvatījanmavarṇanaṃnāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (8)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Matsya — Sanskrit