Kumarikakhanda 28
Kumārikākhaṇḍa 28
- Language
- Sanskrit
Contents
- 28.96 — 1 part
28.1
cha || || nārada uvāca || || atha brahmā mahādevamabhivādya kṛtāṃjaliḥ || udvāhaḥ kriyatāṃ deva ityuvāca maheśvaram
28.2
tasya tadvacanaṃ śrutvā prāhedaṃ bhagavānharaḥ || parādhīnā vayaṃ brahmannihādestava cāpi yat
28.3
yadyuktaṃ kriyatāṃ taddhi vayaṃ yuṣmadvaśe'dhunā || tato
brahmā svayaṃ divyaṃ puraṃ ratnamayaṃ śubham
28.4
udvāhārthe maheśasya tatkṣaṇātsamakalpayat || śatayojanavistīrṇaṃ prāsādaśataśobhitam
28.5
pure
tasminmahādevaḥ svayameva vyatiṣṭhata || tataḥ saptamunīndevaściṃtitābhyāgatānpuraḥ
28.6
prāhiṇodaṃbikāyāśca sthirapattrārthamīśvaraḥ || sāruṃdhatīkāste
tatra hrādayaṃto himācalam
28.7
sabhāryamīśvaraguṇaiḥ sthirapattrāṇi cādadhuḥ || tataḥ saṃpūjitāstena punarāgamya te'calāt
28.8
nyavedayaṃruyaṃba
kāya sa ca tānabhyanaṃdata || udvāhārthaṃ tato devo viśvaṃ sarvaṃ nyamaṃtrayat
28.9
samāgataṃ ca tatsarvaṃ vinā daityairdurātmabhiḥ || sthāvaraṃ jaṃgamaṃ yacca
viśvaṃ viṣṇupurogamam
28.10
sabrahmakaṃ purārātermahimānamavarṇayat || tatastaṃ vidhirāhedaṃ gandhamādanaparvate
28.11
pure sthitaṃ vivāhasya deva
kālaḥ pravartate || tatastasya jaṭājūṭe caṃdrakhaṃḍaṃ pitāmahaḥ
28.12
babaṃdha praṇayodāravisphāritavilocanaḥ || kapardaṃ śobhanaṃ viṣṇuḥ svayaṃ cakre 'sya
harṣataḥ
28.13
kapālamālāṃ vipulāṃ cāmuṇḍā mūrdhnyabaṃdhata || uvāca cāpi giriśaṃ putraṃ janaya śaṃkara
28.14
yo daityeṃdrakulaṃ hatvā māṃ rakkai
starpayiṣyati || sūryo jvalacchikhārakaṃ bhābhāsitajagattrayam
28.15
babaṃdha devadevasya svayameva pramoditaḥ || śeṣavāsukimukhyāśca jvalaṃtastejasā
śubhāḥ
28.16
ātmānaṃ bhūṣaṇasthāne svayaṃ te cakrurīśvare || vāyavaśca tatastīkṣṇaśṛṃgaṃ himagiriprabham
28.17
vṛṣaṃ vibhūṣayāmāsurnānāratnopapa
ttibhiḥ || śakro gajājinaṃ gṛhya svayamaśe vyavasthitaḥ
28.18
vinā bhasma samādhāya kapāle rajataprabham || manujāsthimayīṃ mālāṃ pretanāthaśca
vandanam
28.19
vahnistejomayaṃ divyamajinaṃ pradadau sthitaḥ || evaṃ vibhūṣitaḥ sarvairbhūtyairīśo babhau bhṛśam
28.20
tato himādreḥ puruṣā vīrakaṃ
procire vacaḥ || mā bhūtkālātyayaḥ śīghraṃ bhavasyaitannivedyatām
28.21
tato devaṃ praṇamyāha vīrakaḥ karasaṃpuṭī || tvarayaṃti maheśānaṃ himādreḥ puruṣā
stvamī
28.22
iti śrutvā vaco devaḥ śīghramityeva cābravīt || sapta vāridhayastasya cakrurdarpaṇadarśanam
28.23
tatraikṣata mahādevaḥ svarūpaṃ sa jaga
nmayam || tato baddhāṃjalirbhīmānsthāṇuṃ provāca keśavaḥ
28.24
devadeva mahādeva tripurāṃtaka śaṃkara || śobhase'nena rūpeṇa jagadānaṃdadā
yinā
28.25
maheśvara yathā sākṣādaparastvaṃ maheśvaraḥ || tataḥ smayanmahādevo jayeti bhuvane śrutaḥ
28.26
karamālaṃbya viṣṇośca vṛṣabhaṃ ruruhe
śanaiḥ || tataśca vasavo devāḥ śūlaṃ tasya nyavedayan
28.27
dhanado nidhibhiryuktaḥ samīpasthastato'bhavat || sa śūlapāṇirviśvātmā saṃcacāla
tato haraḥ
28.28
devaduṃdubhinādaiśca puṣpāsāraiśca gītakaiḥ || nṛtyadbhirapsarobhiśca jayeti ca mahāsvanaiḥ
28.29
savyadakṣiṇasaṃsthāno brahmaviṣṇū
tu jagmatuḥ || haṃsaṃ ca garuḍaṃ caiva samāruhya mahāprabhau
28.30
athāditirditiḥ sā ca danuḥ kadrūḥ suparṇajā || paulomī surasā caiva siṃhikā
surabhirmuniḥ
28.31
siddhirmāyā kṣamā durgā devī svāhā svadhā sudhā || sāvitrī caiva gāyatrī lakṣmīḥ sā dakṣiṇā dyutiḥ
28.32
spṛhā
matirdhṛtirbuddhirmethirrkaddhiḥ sarasvatī || rākā kuhūḥ sinīvālī devī bhānumatī tathā
28.33
dharaṇī dhāraṇī velā rājñī cāpi ca rohiṇī
ityetāścānyadevānāṃ mātaraḥ patnyastathā
28.34
udvāhaṃ devadevasya jagmuḥ sarvā mudānvitāḥ || uragā garuḍā yakṣā gaṃdharvāḥ kiṃnarā narāḥ
28.35
sāgarā girayo meghā māsāḥ saṃvatsarāstathā || vedā maṃtrāstathā yajñāḥ śrautā dharmāśca sarvaśaḥ
28.36
huṃkārāḥ praṇavāścaiva itihāsāḥ
sahasraśaḥ || koṭiśca tathā devā maheṃdrādyāḥ savāhanāḥ
28.37
anujagmurmahādevaṃ koṭiśo'rbudaśaśca hi || gaṇāśca pṛṣṭhato jagmuḥ śaṃkhavarṇāśca
koṭiśaḥ
28.38
daśabhiḥ kekarākhyāśca vidyuto'ṣṭābhireva ca || catuḥṣaṣṭiśca viśākhāśca navabhiḥ pāriyātrikāḥ
28.39
ṣaḍbhiḥ sarvāntakaḥ
śrīmāṃstathaiva vikṛtānanaḥ || jvālākeśo dvādaśabhiḥ koṭibhiḥ saṃvṛto yayau
28.40
saptabhiḥ samadaḥ śrīmānduṃdubhoṣṭhābhireva ca || paṃcabhiśca
kapālīśaḥ ṣaḍbhiḥ saṃhrādakaḥ śubhaḥ
28.41
koṭikoṭibhirevaikaḥ kuṃḍakaḥ kuṃbhakastathā || viṣṭaṃbho'ṣṭābhireveha gaṇapaḥ sarvasattamaḥ
28.42
pippa
laśca sahasreṇa sannādaśca tathā balī || āveśanastathāṣṭābhiḥ saptabhiścaṃdratāpanaḥ
28.43
mahākeśaḥ sahasreṇa naṃdirdvādaśabhistathā || nagaḥ kālaḥ
karālaśca mahākālaḥ śatena ca
28.44
agnikaḥ śatakoṭyā vai koṭayāgnimukha eva ca || ādityamūrdhā kobyā ca kobyā caiva dhanāvahaḥ
28.45
sannāgaśca śatenaiva kusudaḥ koṭibhistribhiḥ || amoghaḥ kokilaścaiva koṭikoṭyā sumaṃtrakaḥ
28.46
kākapādastathā ṣaṣṭyā ṣaṣṭyā saṃtānako
gaṇaḥ || mahābalaśca navabhirbhupiṃgaśca piṃgalaḥ
28.47
nīlo navatyā saptatyā caturvaktraśca pūrvapāt || vīrabhadraścatuḥṣaṣṭyā karaṇo bālaka
stathā
28.48
paṃcākṣaḥ śatamanyuśca meghamanyuśca viṃśatiḥ || kāṃṣṭhakoṭiścatuḥṣaṣṭyā sukośo vṛṣabhastathā
28.49
viśvarūpastālaketuḥ paṃcā
śacca sitānatanaḥ || īśāno vṛddhadevaśca dīptātmā mṛtyuhā tathā
28.50
viṣādo yamahā caiva gaṇo bhṛṃgarīṭistathā || aśanī hāsakaścaiva catuḥṣaṣṭyā
sahasrapāt
28.51
ete cānye ca gaṇapā asaṃkhyātā mahābalāḥ || sarve sahasrahastāśca jaṭāmukuṭadhāriṇaḥ
28.52
caṃdralekhāvataṃsāśca nīlakaṃṭhā
trilocanāḥ || hārakuṃḍalakeyūramukuṭādyairalaṃkṛtāḥ
28.53
aṇimādiguṇairyuktāḥ śaktāḥ śāpaprasādayoḥ || sūryakoṭipratīkāśāstatrājagmu
gaṇeśvarāḥ
28.54
pātālāṃbarabhūmisthāḥ sarvalokanivāsinaḥ || tuṃbururnārado hāhā hūhūścaiva tu sāmagāḥ
28.55
taṃtrīmādāya vādyāṃ
śrāḍavādyañchaṃkarotsave || ṛṣayaḥ kṛtsnaśaścaiva vedagītāṃstapodhanāḥ
28.56
puṇyānvaivāhikānmaṃtrānśepuḥ saṃhṛṣṭamānasāḥ || evaṃ pratasthe
giriśo vījyamānaśca gaṃgayā
28.57
tathā yamunayā cāpāṃpatinā dhṛtacchatrayā || strībhirnānāvidhālāṃpairlājābhiścānumoditaḥ
28.58
mahotsavena deveśo giristhānaṃ viveśa saḥ || prabhāsatsvarṇakalaśaṃ toraṇānāṃ śatairyutam
28.59
vaiḍūryabaddhabhūmisthaṃ ratnajaiśca gṛhairyutam
tatpraviśya stūyamāno dvāramabhyāsasāda ha
28.60
tato himācalastatra dṛśyate vyākulākulaḥ || ādiśadātmabhṛtyānāṃ mahādeva upasthite
28.61
tato brahmāṇamacalo gurutve prārthayattadā || kṛtyānāṃ sarvabhāreṣu vāsudevaṃ ca buddhimān
28.62
pratyāha ca vivāhe'sminkumārībhrātaraṃ
vinā || bhaviṣyati kathaṃ viṣṇo lājahomādikarmasu
28.63
suto hi mama mainākaḥ sa praviṣṭo'rṇave sthitaḥ || iti ciṃtāviṣaṇṇaṃ taṃ viṣṇurāha
mahāmatiḥ
28.64
atra ciṃtā na kartavyā girirāja kathaṃcana || ahaṃ bhrātā jaganmāturetadevaṃ ca nānyathā
28.65
tataḥ pramuditaḥ śailaḥ pārvatīṃ
ca svalaṃkṛtām || sakhībhiḥ koṭisaṃkhyābhirvṛtāṃ prāveśayatsadaḥ
28.66
tato nīlamayastaṃbhaṃ jvalatkāṃcanakuḍmim || muktājālapariṣkāraṃ jvalitau
padhidīpitam
28.67
ratnāsanasahasrāḍhyaṃ śatayojanavistṛtam || vivāhamaṃḍapaṃ śarvo viveśānucarāvṛtaḥ
28.68
tataḥ śailaḥ sapatnīkaḥ pādo
prakṣālya harṣitaḥ || bhavasya tena toyena siṣice svaṃ jagattathā
28.69
pādyamācamanaṃ dattvā madhuparkaṃ ca gāṃ tathā || pradānasya prayogaṃ ca saṃciṃtayaṃti
brāhmaṇāḥ
28.70
dauhitrīṃ kavyavāhānāṃ dadhni putrīṃ svakāmaham || ityuktvā tasthivāṃśchailo, na jānāti harasya saḥ
28.71
tataḥ sarvānapṛcchatsa
kulaṃ ko'pi na veda tat || tato viṣṇuridaṃ prāha pṛcchyate'nye kimarthataḥ
28.72
ajñātakulatāṃ tasya pṛcchatāmayameva ca || ahireva aheḥ pādānvetti
nānyo himācala
28.73
svagotraṃ yadi na brūte na deyā bhaginī mama || tato hāsastadā jajñe sarveṣāṃ sumahāsvanaḥ
28.74
nivṛttaśca kṣaṇādbhayaḥ
kiṃ vakṣyati harastviti || tato vimṛśya bahudhā kiṃciddhītānano yathā
28.75
lajjājaḍaḥ smitaṃ cake tataḥ pārtha sa vai haraḥ || tato viśiṣṭā bruvati
śītraṃ kālo'tivartate
28.76
hariḥ prāha maheśānaṃ bibhyadāvedyahaṃ tava || mātāmahaṃ ca pitaraṃ prayogaṃ śṛṇu bhūdhara
28.77
ātmaputrāya te śaṃbho
ātmadauhitrakāya te || ityukte viṣṇunā sarve sādhusādhviti te jaguḥ
28.78
devo'pyudāharedbuddhiṃ sarvebhyo'pyadhikāṃ varām || tataḥ śailastathā
cokkā dattvā devīṃ ca sodakam
28.79
ātmānaṃ cāpi devāya pradadau sodakaṃ nagaḥ || tataḥ sarve tuṣṭuvustaṃ vivāhaṃ vismayānvitāḥ
28.80
dātā
mahībhṛtāṃ nātho hotā devaścaturmukhaḥ || varaḥ paśupatiḥ sākṣātkanyā viśvāraṇistathā
28.81
tataḥ stuvatsu muniṣu puṣpavarṣe mahatyapi || nadatsu
devatūryeṣu karaṃ jagrāha tryambakaḥ
28.82
devo devīṃ samālokya salajjāṃ himaśailajām || na tṛpyati na cāddātsā ca devaṃ vṛṣadhvajam
28.83
tatra
brahmādimunayo devīmadbhutarūpiṇīm || paśyaṃtaḥ śaraṇaṃ jagmurmanasā parameśvaram
28.84
mā muhyāma pārvatīṃ ca yathā nāradaparvatau || tatastathaiva taccake
sarveṣāmīpsitaṃ vacaḥ
28.85
tato devaiśca munibhiḥ saṃstutaḥ parameśvaraḥ || praviveśa śubhāṃ vediṃ mūrtimajvalanāśritām
28.86
vedhāḥ śrutīritairmantraiḥ
trairmūrtimadbhirupasthitaiḥ || sūrtamagniṃ juhāva triḥ parikramya ca taṃ haraḥ
28.87
lājāhoma umābhrātā prāha taṃ sasmitaṃ hariḥ || bahavo militāḥ santi
lokāḥ samardaṃ īśvara
28.88
sāvadhānena rakṣyāṇi bhūṣaṇāni tvayā hara || tato haraśca taṃ prāha svajane mātigopaya
28.89
kiṃcitprārthaya
dāsyāmi prāha viṣṇustato varam || tvayi bhaktirhaḍhā me'stu sa ca taddurlabhaṃ dadau
28.90
dadatuḥ sṛṣṭisaṃrakṣāṃ brahmaṇe dakṣiṇāmukhau || agnaye
yajñabhāgāṃśca prīto harajanārdanau
28.91
bhṛgvādīnāṃ tato dattvā śrutirakṣaṇadakṣiṇām || tato gītaiśca nṛtyaiśca bhojanaiśca yathepsitaiḥ
28.92
mahotsavairanekaiśca vismayaṃ samapadyata || visṛjya lokaṃ taṃ sarvaṃ kimicchādānakairbhavaḥ
28.93
saṃrasvatyā ca pitarau devyāśvāsśvāsya duḥkhitau
āmaṃtrya himaśaileṃdraṃ brahmāṇaṃ ca sakeśavam
28.94
jagāma maṃdaragiriṃ giriṇā sānugorcitaḥ
28.95
tato gate bhagavati nīlalohite sahomayā
girimalaṃ hi bhūdharaḥ || sabāṃdhavo ruditi hi kasya no mano visaṃṣṭhulaṃ jagati hi kanyakāpituḥ
28.96
imaṃ vivāhaṃ girirājaputryāḥ śṛṇoti
cādhyeti ca yo naraḥ śuciḥ || viśeṣataścāpi vivāhamaṃgale sa maṃgalaṃ vṛddhimavāpnute ciram
28.96.p1
iti śrīskaṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe komārikākhaṇḍe kumāreśamāhātmye haragaurīvivāhavarṇanaṃnāma ṣaḍiṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (11)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Liṅga — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
- Matsya — Sanskrit