Pramāṇa · Search · About · API

Kumarikakhanda 34

Kumārikākhaṇḍa 34

Language
Sanskrit

Contents

34.1

cha
nārad uvāca || || śrutvaitaṃ saṃstavaṃ daityaḥ saṃghuṣṭaṃ devabandibhiḥ || smāra brahmaṇo vākyaṃ vadhaṃ bālādupasthitam

34.2

śrutvā
sa klinnasarvāṃgo dvāraḥsthaṃ rājā vaco'bravīt || amātyāndraṣṭumicchāmi śīghramānaya mā ciram

34.3

tataste rājavacanātkālanemi
mukhāgatāḥ || prāha tāṃstārako daityaḥ kimidaṃ vo viceṣṭitam

34.4

yaiḥ śatrusaṃbhavā vārtā kāpi na śrāvitastvaham || madirākāmama
ttānāṃ maṃtritvaṃ vo na yujyate || hitaṃ mantrayate rājñastena maṃtrī nigadyate

34.5

amātyā ūcuḥ || || ko jānāti surāndīnā
ndaityānāmiti no matiḥ

34.6

mā viṣīd mahārāja vayaṃ jeṣyāmahe surān || bālādapi bhayaṃ kiṃ vā lajjāyai cintitaṃ tvidam

34.7

sarvametatsusādhyaṃ ca bherī saṃtāḍyatāṃ dṛḍham || tato daityendravacanātsaṃnāhajananī tadā

34.8

bhṛśaṃ saṃtāḍitā bherī kaṃpayāmāsa sā jagat
smaraṇādaityarājasya parvatebhyo mahāsurāḥ

34.9

nimnagābhyaḥ samudrebhyaḥ pātālebhyo'pyarādapi || sahasā samanuprāptā yugāṃtānalasaprabhāḥ

34.10

koṭikoṭisahasrastu parādhairdaśabhiḥ śataiḥ || senāpatiḥ kālanemiḥ śīghraṃ devānupāyayau

34.11

caturyojanavistīrṇe nānāścaryasamanvite
rathe sthito manāgdīnastārakaḥ samadṛśyata

34.12

etasminnaṃtare pārtha kuddhaiḥ skandasya pārṣadaiḥ || prākāraḥ pātitaḥ sarvo bhaśānyupavanāni ca

34.13

tataścāla vasudhā devī savanakānanā || jajvāla khaṃ sanakṣatraṃ pramūḍhaṃ bhuvanaṃ bhṛśam

34.14

tamobhūtaṃ jagaccāsīddhairyāt nabho'bhavat || tato nānāpraharaṇaṃ pralayāṃbudasannibham

34.15

kālanemimukhaṃ pārtha adṛśyata mahadbalam || taddhi ghoramasaṃrūḍheyaṃ jagarja vividhā giraḥ

34.16

abhyadravadraṇe devānbhagavaṃtaṃ ca śaṃkaram || vinadadbhistato daityairdevānīkaṃ mahāyudhaiḥ

34.17

parvataiśca śataghnībhirāyasaiḥ parighairapi || kṣaṇena
drāviṃtaṃ sarvaṃ vimukhaṃ cāpyadṛśyata

34.18

asurairvadhyamāne tu pāvakairiva kānanam || apatadbhāvabhūmiṣṭhaṃ mahādrumavanaṃ yathā

34.19

te bhinnāsthiśi
rodehāḥ prādravaṃta divaukasaḥ || na nāthamadhyagacchaṃta vadhyamānā mahāsuraiḥ

34.20

atha tadvidrutaṃ sainyaṃ dṛṣṭvā devaḥ puraṃdaraḥ || āśvāsayannuvācedaṃ balavāndānavārditam

34.21

bhayaṃ tyajata bhadraṃ vaḥ śūrāḥ śastrāṇi gṛhṇata || kurudhvaṃ vikrame buddhiṃ mā ca kācidbhayāstu vaḥ

34.22

eṣa kālānalaprakhyo mayūraṃ samupasthitaḥ || rakṣitā vo mahāsenaḥ kathaṃ bhītistathāpi vaḥ

34.23

śakrasya vacanaṃ śrutvā samāśvastā divaukasaḥ || dānavānpratyayudhyaṃta śakraṃ kṛtvā vyapāśrayam

34.24

kālanemirmahendreṇa saṃyuge samayujyata || sahasrākṣau hiṇīyukto jaṃbhakaḥ śaṃkareṇa ca

34.26

kujaṃbho viṣṇunā caiva tāvatya
kṣauhiṇīvṛtaḥ || anye ca tridaśāḥ sarve marutaśca mahābalāḥ||25||pratyayudhyaṃta daityeṃdraiḥ sādhyāśca vasubhiḥ saha || tato bahuvidhaṃ yuddhaṃ kālanemirvidhāya
ca

34.27

utsṛjya sahasā pārtha airāvaṇaśiraḥsthitaḥ || sa tu pādaprahāreṇa muṣṭinā caiva taṃ gajam

34.28

śakraṃ ca jaghne vinadannetattastāmrabhau bhuvi
tataḥ śakraṃ samādāya kālanemirvicetasam

34.29

rathamāsthitya bhūyopi tārakābhimukho yayau || atha kruddhaṃ tadā devaiḥ sahasā cālkādibhiḥ

34.30

hriyate hriyate rājā bhrātā ko'pi na vidyate || etasminnaṃtare śarvaḥ pinākadhanuścyutaiḥ

34.31

bāṇaiḥ sasainyaṃ kṛtvā ca jaṃbhakaṃ gṛdhramodanam
kālanemiṃ samāgamya rathastho vākyamabravīt

34.32

kimetena mahendreṇa mayā yudhyasva dānava || vīramanya sudurbuddhe tato jñāsyasi vīratām

34.35

kālanemiruvāca || || nagnena saha ko yudhyedbhatenāpi ca yena vā||śaṃsatsu daityavīrāṇāmupahāsaḥ prajāyate||33||ātmanastu samaṃ kiṃcidvilokaya
sudurmate||tadākarṇya ca sāvajñaṃ vacaḥ śarvo visiṣmiye||34||tataḥ kumāraḥ sahasā mayūrastho'bhyadhāvata || kujaṃbhaṃ sānugaṃ hatvā vāsudevopyadhāvata

34.36

tato hariḥ skaṃdamāha kimetena tava prabho || daityādhamena pāpena muhūrtaṃ paśya me balam

34.37

evamuktā nivāryainaṃ keśavo garuḍasthitaḥ || śārṅgako
daṃḍanirmuktairbāṇairdaityamavākirat

34.38

sa tairbāṇaistāḍyamāno vajrairiva mahāsuraḥ || vimucya vāsavaṃ kruddho bāṇāṃstānyadhamaccharaiḥ

34.39

yānyā
nbāṇānharirdivyānastrāṇi ca mumoca ha || nivārayati daityastānprahasam̐llīlayaiva ca

34.40

tataḥ kaumodakīṃ gṛhya kṣiprakārī janārdanaḥ || mumoca
sainyanāthāya sārathiṃ ca vyacūrṇayat

34.41

tato rathādavaplutya vivṛtya vadanaṃ mahat || garuḍaṃ caṃcunādāya sa viṣṇuṃ kṣitavānmukhe

34.42

tato'
bhūtsarvadevānāṃ vimoho jagatāmapi || cacāla vasudhā celuḥ parvatāḥ sapta cārṇavāḥ

34.43

kālanemirnṛtyaścaiva prānṛtyata mahāraṇe || asaṃmūḍhastato
viṣṇustvarākāla upasthite

34.44

kukṣiṃ vidārya cakreṇa bhāskaro'bhādivoditaḥ || bahirbhūto hariścenaṃ mohayitvā svanindyā

34.45

pātā
lasya talaṃ ninye tatra śiśye sa kāṣṭhavat || tataścakreṇa daityānāṃ nihatā daśakoṭayaḥ

34.46

pramoditāstathā devā vimohāstatkṣaṇādbhaśuḥ || tataḥ
śarvastamāliṃgya sādhusādhu janārdana

34.47

tvayā yaddhitaṃ karma tatkartānyo na vidyate || mahiṣādyāḥ sudurjeyā devyā ye vinipatitāḥ

34.48

teṣāmatibalo hyeṣa tvayā viṣṇo vinirjitaḥ || tārakāmayasaṃgrāme vadhyastesau janārdana

34.49

kaṃsarūpaḥ punaste'yaṃ haṃtavyo'ṣṭamajanmani
evaṃ praśaṃsamānāste vāsudevaṃ jagadgurum

34.50

śastrajālairlabdhasaṃjñāndaityasainyānanā śayat || tāni daityaśarīrāṇi jarjarāṇi mahāyudhaiḥ

34.61

apatanbhūtale pārtha cchinnābhrāṇīva sarvaśaḥ || tatastaddānavaṃ sainyaṃ hatanāthamabhūttadā

34.62

devaiḥ skandānugaiścaiva kṛtaṃ śastraiḥ parāṅmukham || atho
kruddhaṃ tadā hṛṣṭaiḥ sarvairdevairmudāyutaiḥ

34.63

saṃhatāni ca sarvāṇi tadā tūryāṇyavādayan || atha bhagnaṃ balaṃ prekṣya hatavīraṃ mahāraṇe

34.64

devānāṃ
ca mahāmodaṃ tārakaḥ prāha sārathim || sārathe paśya sainyāni drāvyamāṇāni me suraiḥ

34.65

yesmābhistṛṇavaddhaṣṭāḥ paśya kālasya citratām
tanme vāhaya śīghraṃ tvaṃ rathamenaṃ surānprati

34.66

paśyaṃtu me balaṃ bāhvordvaṃtu ca surādhamāḥ || bruvannevaṃ sārathiṃ sa vidhunvansumahaddhanuḥ

34.67

krodha
raktekṣaṇo rājā devasenyaṃ samāviśat || āgacchamānaṃ taṃ dṛṣṭvā hariḥ skaṃdamathābravīt

34.68

kumāra paśya daityeṃdraṃ kālaṃ yaddyugātyaye || ayaṃ
sa yena tapasā ghoreṇārādhitaḥ śivaḥ

34.69

ayaṃ sa yena śakrādyāḥ kṛtā markāḥ samārbudam || ayaṃ sa sarvaśastraughairyo'smābhirna jito raṇe

34.70

nāvajñayā prahraṣṭavyastārako'yaṃ mahāsuraḥ || saptamaṃ hi dinaṃ te'dya madhyāhno'yaṃ ca vartate

34.71

arvāgastamanādenaṃ jahi vadhyo'nyathā
na hi || evamuktā sa śakrādīṃ stvaritaḥ keśavo'bravīt

34.72

āyāsayata daityeṃdraṃ sukhavadhyo yathā bhavet || tataste viṣṇuvacanādvinadanto divau
kasaḥ

34.73

tamāsādya śaravātairmuditāḥ samavākiran || prahasanniva devāṃstāndrāvayāmāsa tārakaḥ

34.74

yathā nāstikadurvṛtto nānāśāstropade
śakān || soḍhuṃ śaktā na te vīraṃ mahati syaṃdane sthitam

34.75

mahāpasmārasaṃkāṃtaṃ yathaivāpriyavādinam || vidhūya sakalāndevānkṣaṇamātreṇa
tārakaḥ

34.76

ājagāma kumārāya vidhuvansa mahādhanuḥ || āgacchamānaṃ taṃ dṛṣṭvā skaṃdaḥ pratyudyayau tataḥ

34.77

tasyārakṣadravaḥ pārśvaṃ
dakṣiṇaṃ caiva taṃ hariḥ || pṛṣṭhe ca pārṣadāstasya koṭiśo'rbudaśastathā

34.78

tatastau sumahāyuddhe saṃsaktau devadaityayoḥ || dharmādharmāvivodayau
jagadāścaryakārakau

34.79

tataḥ kumāramāsādya līlayā tārako'bravīt || aho bālātibālastvaṃ yattvaṃ gīrvāṇavākyataḥ

34.80

āsādayasi
māṃ yuddhe pataṃga iva pāvakam || vadhena tava ko lābho mama mukto'si bālaka

34.81

piba kṣīraṃ gṛhāṇemaṃ kaṃdukaṃ krīḍa līlayā || evamuktaḥ prahasyāha
tārakaṃ yogināṃ guruḥ

34.82

śiśutvaṃ māvamaṃsthā me śiśuḥ kaṣṭo bhujaṃgamaḥ || duṣprekṣyo bhāskaro bālo duḥsparśo'lpo'pi pāvakaḥ

34.83

alpākṣaro na maṃtraḥ kiṃ saṃsphuro daitya dṛśyate || evamuktvā daityamuktaṃ gṛhītvā kaṃdukaṃ ca tam

34.84

tasmiñchaktyastramādāya daityāya prasumoca ha
tasyaṃ tena prahāreṇa rathaścūrṇīkṛto'bhavat

34.89

caturyojanamātro yo nānāścaryasamanvitaḥ || garuḍasya sutā ye ca śīryamāṇe rathottame

34.76-2

muktāḥ kathaṃcidutpatya sāgarāṃtaramāviśan || tataḥ kruddhastārakaśca mudgaraṃ kṣiptavānguhe

34.77-2

viṃdhyādrimiva taṃ skaṃdo gṛhītvā taṃ vyatāḍayat
sthire tasyorasi cyūḍhe mudgaraḥ śatadhā'gamat

34.78-2

mene ca durjayaṃ daityastadā ṣaḍvadanaṃ raṇe || ciṃtayāmāsa buddhvā ca prāptaṃ tadbrahmaṇo vacaḥ

34.79-2

taṃ bhītamiva cālakṣya daityavīrāśca koṭiśaḥ || nadaṃto'timahāsenaṃ nānāśastrairavākiran

34.80-2

kruddhasteṣu tataḥ skaṃdaḥ śaktiṃ ghorāmathādade
abhyasyamāne śaktyastre skaṃdenāmitatejasā

34.81-2

ulkājālaṃ mahāghoraṃ papāta vasudhātale || cālyamānā tathā śaktiḥ sughorā bhavasūnunā

34.82-2

tataḥ koṭyo viniṣpetuḥ śaktīnāṃ bharatarṣabha || sa śaktyastreṇa balavānkarasthenāhanatprabhuḥ

34.83-2

aṣṭau pañcāśaddaityānāṃ daśakoṭiśatāni ca || tathā niyutasāhasraṃ vāhanaṃ koṭireva ca

34.84-2

hṛdodaraṃ ca daityeṃdraṃ nikharvairdaśabhirvṛtam || tatrākurvansutamulaṃ nādaṃ vadhyeṣu śatruṣu

34.85

kumārānucarāḥ pārtha pūrayaṃto diśo daśa || śaktyastrasyārciḥsaṃbhūtaśaktibhiḥ ke'pi sūditāḥ

34.86

patākayāvadhūtāśca hatāḥ kacitsahasraśaḥ
kecidghaṃṭāravatrastāśchinnabhinnahṛdo'patan

34.87

kecinmayūrapakṣābhyāṃ caraṇābhyāṃ ca sūditāḥ || koṭiśastāmracūḍena vidāryaiva ca bhakṣitāḥ

34.88

pārṣadairmātṛbhiḥ sārdhaṃ pañcaśo nihatāḥ pare || evaṃ nihanyamāneṣu dānaveṣu guhādibhiḥ

34.89-2

abhāgyairiva lokeṣu tārakaḥ skaṃdamāyayā || jagrāha ca gadāṃ divyāṃ lakṣaghaṃṭā''durāsadām

34.90

tayā mayūramājñe mayūro vimukho'bhavat || dṛṣṭvā parāṅmukhaṃ skaṃdaṃ vāsudevo'bravītsvaran

34.91

devasenāpate śīghraṃ śaktiṃ muṃca mahāsure || pratijñāmātmanaḥ pāhi laṃghate ravimaṃḍalam

34.92

skaṃda uvāca
tvayaiva rudrabhakto'yaṃ janārdana mameritam || vadhārthaṃ rudrabhaktasya bāhuḥ śaktiṃ muṃcati

34.93

nārudraḥ pūjayedrudraṃ bhaktarūpasya yo haraḥ || rudrarūpamasuṃ hatvā kīdṛśaṃ janma no bhaveta

34.94

tiraskṛtā vipralabdhāḥ śatāḥ kṣitāḥ prapīḍitāḥ || rudrabhaktāḥ kulaṃ sarvaṃ nirdahaṃti hatāḥ kimu

34.95

eṣa cedvaṃti tadvaddhaṃ hanyatāmeṣa māṃ raṇe || rudrabhakte punarviṣṇo nāhaṃ śastramupādade

34.96

śrībhagavānuvāca
naitattavocitaṃ skaṃda rudrabhakto yathā śṛṇu || dve tanū girijābharturvedajñā munayo viduḥ

34.97

ekā jīvātmikā tatra pratyakṣā ca tathāparā || drogdhā bhūteṣu bhaktaśca rudrabhakto na sa smṛtaḥ

34.98

bhakto rudre kṛpāvāṃśca jaṃtuṣveva haravrataḥ || tadenaṃ bhūtamartyeṣu drogdhāraṃ tvaṃ pinākinaḥ

34.99

jahi naivātra paśyāmi doṣaṃ kaṃcana te prabho || śutveti vācaṃ goviṃdātsatyārthāmapi bhārata

34.100

haṃtuṃ na kurute buddhiṃ rudrabhakta iti smaran || tārakastu tataḥ kruddho yayau vegena keśavam

34.101

prāha caivaṃ sudurbuddhe hanmi tvāṃ paśya me balam || devānāṃ cāpi dharmāṇāṃ mūlaṃ matimatāṃ tathā || hatvā tvāmadya sarvāṃstāṃśchetsye paśyādya me balam

34.102

viṣṇuruvāca || || daityendra tava cāsmābhiḥ kimaho śṛṇu satyatām

34.103

rathe ya eṣa śarvo'yaṃ hate'sminsakalaṃ hatam
śrutveti tārakaḥ kruddhastūrṇaṃ rudrarathaṃ yayau

34.104

abhisṛtya sa jagrāha rudrasya rathakūbaram || yadā sa kūbaraṃ kruddhastārakaḥ sahasā'grahīt

34.105

resatū rodasī tūrṇaṃ mumuhuśca maharṣayaḥ || dhyanadaṃśca mahākāyā daityā jaladharopamāḥ

34.106

āsīcca niścitaṃ teṣāṃ jitamasmābhirityuta || tāra
kasyāpyabhiprāyaṃ bhagavānvīkṣya śaṃkaraḥ

34.107

umayā saha saṃtyaktvā rathaṃ vṛṣabhamāvahat || omityatha jayanbrahmā ākāśaṃ sahasāśritaḥ

34.108

tatastaṃ śatasiṃhaṃ ca rathaṃ rudreṇa nirmitam || utkṣipya pṛthvyāmāsphoṭya cūrṇayāmāsa tārakaḥ

34.109

śūlapāśupatādīni sahasopasthitāni ca || vārayāmāsa giriśo bhavaḥ sādhya iti bruvan

34.110

tataḥ svavicitaṃ jñātvā rudreṇātmānamīrghyayā || vinadansahasā'dhāvadvṛṣabhasthaṃ
maheśvaram

34.111

tato janārdano'dhāvaccakramudyamya vegataḥ || vajramindrastathodyamya daṃḍaṃ cāpi yamo nadan

34.112

gadāṃ dhaneśvaraḥ kruddhaḥ pāśaṃ
ca varuṇo nadan || vāyurmahāṅkuśaṃ ghoraṃ śaktiṃ vahnirmahāprabhām

34.113

nirṛtirniśitaṃ khaḍgaṃ rudrāḥ śūlāni kopitāḥ || dhanūṃṣi sādhyā devāśca parighānvasavastathā

34.114

viśvedevāśca musalaṃ caṃdrārkau svaprabhāmapi || oṣadhīśvāśvinau devau nāgāśca jvalitaṃ viṣam

34.115

himādripramukhāścāpi samudyamya mahīdharān || bhṛśamunnadato devāndhāvato vīkṣya tārakaḥ

34.116

nivṛttaḥ sahasā pārtha mahāgaja ivonnadan || sa vajramuṣṭināhatya bhuje śakramapātayat

34.117

daṃḍamupādāya mūrdhnāhatya nyapātayat || urasāhatya sagadaṃ dhanadaṃ mukhyapātayat

34.118

varuṇā tpāśamādāya tena baddhā nyapātayat || mahāṃkuśena vāyuṃ ca ciraṃ mūrdhiṃ jaghāna saḥ

34.119

phūtkārairuddhataṃ vahniṃ śamayāmāsa tārakaḥ || nirṛtiṃ khaḍgamādāya hatvā tena nyapātayat

34.120

śūlaireva tathā rudrāḥ sādhyāśca dhanuṣārditāḥ || parighaireva vasavo muśalaireva viśvakāḥ

34.121

reṇunācchādya caṃdrārkau valmīkasthāvivekṣitau || mahogrāścauṣadhīstālairaśvibhyāṃ so'bhyavartayat

34.122

saviṣāśca kṛtā nāgā nirviṣāḥ pādaku
ṭṭanaiḥ || parvatāḥ parvataireva nirucchvāsā bhṛśaṃ kṛtāḥ

34.123

evaṃ tadvevasainyaṃ ca hāhābhūtamacetanam || kṛtvā muhūrtādādhāvaccakrapāṇiṃ tamunnadan

34.124

tataścāṃtardadhe sadyaḥ prahasanniva keśavaḥ || kuyogina iva svāmī sadā buddhimatāṃ varaḥ

34.129

apaśyaṃstārako viṣṇuṃ punarvṛṣabhavā
hanam || adhāvatkupito daityo muṣṭimudyamya vegataḥ

34.126

acirāṃśurivālakṣyo lakṣyotha bhagavānhāriḥ || ābabhāṣe tato devānbāhumudyamya
coccakaiḥ

34.127

palāyadhvamaho devāḥ śaktiścedraḥ palāyitum || vimūḍhā hi vayaṃ sarve ye bālavacasāgatāḥ

34.128

kiṃ na śrutaḥ purā gītaḥ
ślokaḥ svāyaṃbhuvena yaḥ || yathā bāleṣu nikṣitāḥ strīṣu paṃḍitakeṣu ca || apasmāriṣu caivāpi sarve te saṃśayaṃ gatāḥ

34.129-2

pratyakṣaṃ taddidaṃ sarvamadhunā
cātra dṛśyate

34.130

ajñāsiṣma puraivaitadbudbhaktaṃ na hantyasau || yatpratijñāṃ nākariṣyanna syādgaḥ kadanaṃ mahat

34.132

athaiṣa yadi daityeṃdraṃ na nihaṃti
kubuddhimān||mā bhayaṃ vo mahābhāgā nihaniṣyāmi vo ripūn||131||adya me vipulaṃ bāhvorbalaṃ paśyata devatāḥ|| daityādhamaṃ nāśayāmi muṣṭinaikena paśyata

34.133

mayā hi dakṣiṇo bāhurdattaśca bhavatāṃ sadā || ripūnvā nihaniṣyāmi satyaṃ tatparipālaye

34.134

ye'mbare yeca pātāle bhuvi ye ca mahāsurāḥ
kṣaṇāttānnāśayiṣyāmi mahāvāto ghanāniva

34.135

evamuktvā jagannātho muṣṭimudyamya dakṣiṇam || nirāyudhastārkṣyapṛṣṭhādavaplutyābhyadhāvata

34.136

tasmindhāvati goviṃde cacāla bhuvanatrayam || vimūrcchitamabhūddiśvaṃ devā bhītiṃ parāṃ yayuḥ

34.137

dhāvataścāpi kalpāṃtaṃ rudrakalpasya tasya yāḥ || mukhā
tsamudrayujvārlāstābhiḥ kharveśataṃ hatam

34.138

tatoṃ'tarikṣe vācaśca procuḥ siddhāḥ svayaṃ tadā || jahi kopaṃ vāsudeva tvayi kuddhe ka vai jagat

34.139

anādṛtyeva tadvākyaṃ bruvannānyatkaromyaham || āhvayaṃśca mahādaityaṃ kuddho hariradhāvata

34.140

uvāca vācaṃ sādhūṃśca yannātpālayatāṃ
phalam || duṣṭānninighnatāṃ caiva tatphalaṃ mama jāyatām

34.141

athāpaśyanmahāseno rudraṃ yāṃtaṃ ca tārakam || tārakaṃ cānvadhāvantaṃ purāṇapuruṣaṃ
harim

34.142

jagacca kṣundhamatyarthaṃ svāṃ pratijñāṃ purā kṛtām || paścimāṃ pratilaṃbataṃ bhāskaraṃ cāpi lohitam

34.143

ākāśavāṇīṃ śṛṇvaṃśca
kiṃ skanda tvaṃ viṣīdasi || paścāttāpo yadi bhavetkṛtvā brahmavadhaṃ tvayi

34.144

sthāpayeṃliṃgamīśasya mokṣo hatyāśatairapi || āviveśa mahā
krodhaṃ dighakṣuriva medinīm

34.145

athotplutya mayūrātsa prahasanniva keśavam || bāhubhyāmapyupādāya provāca bhavanaṃdanaḥ

34.146

jānāmi
tvāmahaṃ viṣṇo mahābuddhiparākramam || bhūtabhavyabhaviṣyāṃśca daityānhaṃsyapi hūṃkṛtaiḥ

34.147

tvameva haṃtā daityānāṃ devānāṃ pāripālakaḥ || dharmasaṃ
sthāpakaśca tvameṣa te racitoṃ'jaliḥ

34.148

kṣaṇārdhaṃ paśya me vīryaṃ bhāskaro lohitāyate || evaṃ praṇamya skandena vāsudevaḥ prasāditaḥ

34.149

viroṣo'bhūttamāliṃgya vacanaṃ keśavo'bravīt || sanāthastvadya dharmo'yaṃ surāścaiva tvayā guha

34.150

smarātmānaṃ yadarthaṃ tvamutpanno'si maheśva
rāt || sādhūnāṃ pālanārthāya duṣṭasaṃharaṇāya ca || suraviprakṛte janma jīvitaṃ ca mahātmanām

34.151

rudrasya devyā gaṃgāyāḥ kṛttikānāṃ ca
tejasā || svāṃhāvahneśca jātastvaṃ tattejaḥ saphalīkuru || sādhūnāṃ ca kṛte yasya dhanaṃ vīryaṃ ca saṃpadaḥ

34.152

saphalaṃ tasya tatsarvaṃ nānyathā
rudranaṃdana

34.153

adya dharmaśca devāśca gāvaḥ sādhyāśca brāhmaṇāḥ || naṃdaṃtu tava vīryeṇa pradarśaya nijaṃ balam

34.154

skanda uvāca || || yā
gatiḥ śivatyāgena tvatyāgena ca keśava || tāṃ gatiṃ prāpnuyāṃ kṣipraṃ hanmi cenna hi tārakam

34.155

yā gatiḥ śrutityāgena sādhvī
bhāryātipīḍanāt || sādhūnāṃ ca parityāgādyathā jīvitasādhanāt || niṣṭhurasya gatiryā ca tāṃ gatiṃ yāmi keśava

34.156

ityukte sumahātmādaḥ saṃpra
jajñe divaukasām || praśaśāṃsurguhaṃ kecitkecinnārāyaṇaṃ prabhum

34.157

tatastākṣyaṃ samāruhya haristasminmahāraṇe || tāmracūḍaṃ mahāsena
stārakaṃ cāpyadhāvatām

34.158

lohitāṃbarasaṃvīto lohitasragvibhūṣaṇaḥ || lohitākṣo mahābāhurhiraṇyakavacaḥ prabhuḥ

34.159

bhujena tola
yañchaktiṃ sarvabhūtāni kampayan || prāpya taṃ tārakaṃ prāha mahāseno hasanniva

34.160

tiṣṭhatiṣṭha sudurbuddhe jīvitaṃ te mayi sthitam || suhṛdaḥ
kriyatāṃ loko durlabhaḥ sarvasiddhidaḥ

34.161

yatte suniṣṭhuratvaṃ ca dharme deveṣu goṣu ca || tasya te praharāmyadya smara śaktaṃ suśikṣitam

34.162

evamukte guhenātha nivṛttasyāsya bhārata || tārakasya śirodeśātkāpi nārī viniryayau

34.163

tejasā bhāsayaṃtī tamadha ūrdhvaṃ diśo daśa
dṛṣṭvā nārīṃ guhaḥ prāha kāsi kasmācca nirgatā

34.164

nāryuvāca || || ahaṃ śaktirguhākhyātā bhūtaleṣu sadā sthitā || anena daityarājena
mahatā tapasārjitā

34.165

sureṣu sarveṣu vasāmi cāhaṃ vipreṣu śāstrārtharateṣu cāham || sādhvīṣu nārīṣu tathā vasāmi vinā guṇānnāsmin vasāmi kutra
cit

34.116-2

tadasya puṇyasaṃghasya saṃprātodyāvadhirguhaḥ || tadenaṃ tyajya yāsyāmi jahenaṃ viśvahetave

34.167

tasyāṃ tato nirgatāyāṃ daityaśīrṣaṃ vyaka
mpayat || kaṃpitaṃ cāsya taddehaṃ gatavīryo'vatkṣaṇāt

34.168

etasminnaṃtare śaktiṃ so'kṣipadhirijātmajaḥ || ulkājvālā vimuñcaṃtīmatisūryā
śisaprabhām

34.169

kalpāṃbhodhisamunnādāṃ didhakṣaṃtīṃ jagadyathā || tārakasyāṃtakālāya abhāgyasya daśāmiva

34.170

dāraṇīṃ parvatānāṃ ca sarva
sattvabalādhikām || utkṣipya tāṃ vinadyoccairamuścatkupito guhaḥ

34.171

dharmaścedvalavām̐lloke dharmo jayati cetsadā || tena satyena daityoyaṃ pralayaṃ
yātvitīrayan

34.172

sā kumārabhujotsṛṣṭā durnivāryā durāsadā || vibheda hṛdayaṃ cāsya bhittvā ca dharaṇīṃ gatā

34.172-2

niḥsṛtya jalakallo
lapūrvikā skaṃdamāyayā|| sa ca saṃtāḍitaḥ śaktyā vibhinnahṛdayosuraḥ || nādayanvasudhāṃ sarvāṃ papātādhomukho mṛtaḥ

34.174

evaṃ pratāpya trailokyaṃ
nirjitya bahuśaḥ surān || mahāraṇe kumāreṇa nihataḥ pārtha tārakaḥ

34.175

etasminnihate daitye praharṣaṃ viśvamāyayau

34.176

yathurvātāstathā
puṇyāḥ suprabhobhūddivākaraḥ || jajvaluścāgrayaḥ śāṃtāḥ śāṃtā digjanitasvanāḥ

34.177

tataḥ punaḥ skaṃdamāha prahṛṣṭaḥ keśavo'rihā || skaṃdaskaṃda
mahābāho bāṇonāma balātmajaḥ

34.178

krauṃcaparvatamādāya devasaṃghānprabādhate || so'dhunā te bhayādvīra palāyitvā nagaṃ gataḥ || jahi taṃ
pāpasaṃkalpaṃ krauṃcasthaṃ śaktivegataḥ

34.179

tataḥ krauṃcaṃ mahātejā nānāvyālavināditam || śaktyā bibheda bahubhirbhūkṣairjīvaiśca saṃkulam

34.180

tatra vyālasahasrāṇi daityakoṭyayutaṃ tathā || dadāha bāṇaṃ ca giriṃ bhittvā śaktirmahāravā

34.181

adyāpi chidraṃ tatpārtha krauṃcasya parivartate

34.182

yena haṃsāśca krauṃcāśca mānasāya prayāṃti ca || hatvā bāṇaṃ mahāśaktiḥ punaḥ skaṃdaṃ samāgatā || pratyāyāti manaḥ sādhorāhataṃ prahitaṃ
tathā

34.183

tato harīṃdramukhāḥ pratuṣṭuvurnṛttuśca raṃbhāpramukhā varāṃganāḥ || vādyāni sarvāṇi ca vādayaṃtastaṃ sādhusādhityamarā jagurbhūśam

34.183.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe kumāreśvaramāhātmye kumārakṛtatārakavadhavarṇananāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (8)