Pramāṇa · Search · About · API

Kumarikakhanda 41

Kumārikākhaṇḍa 41

Language
Sanskrit

Contents

41.1

cha || || nārada uvāca || || sahasrasaptatyucchrāye pātāle'pi parasparam || atalaṃ vitalaṃ caiva nitalaṃ ca rasātalam

41.2

talātalaṃ ca sutalaṃ pātālaṃ cāpi saptamam || kṛṣṇaśuklāruṇāḥ pītāḥ śarkarāśailakāṃcanāḥ

41.3

bhūmayo yatra kauravya varaprā sādaśobhitāḥ || teṣu dānavadaiteyanāgāścaiva sahasraśaḥ

41.4

svarlokādapi ramyāṇi hṛdyāni bahuśo mayā || āhlādakāriṇo nānāmaṇayo yatra pannagāḥ

41.5

daityadānavakanyābhirmahārūpābhiranvite || pātāle kasya na prītirvimuktasyāpi jāyate

41.6

yatra noṣṇaṃ na vā śītaṃ na varṣaṃ duḥkhameva ca || bhakṣyabhojyamahābhogakālo yatrāpi jāyate

41.7

pātāle saptame cāsti liṃgaṃ śrīhāṭakeśvaram || brahmaṇā sthāpitaṃ pārtha sahasrayojanocchritam

41.8

hāṭakasya tu liṃgasya prāsādo yojanāyutaḥ || sarvaratnamayo divyo nānāścaryavibhūṣitaḥ

41.9

taccārcayaṃti talliṃgaṃ nānānāgendrastamāḥ || tadadhastājjalaṃ bhūri tasyādho narakāḥ smṛtāḥ

41.10

pāpino yeṣu pātyaṃte tāñchṛṇuṣva mahāmate || koṭayaḥ paṃcapaṃcāśadrājānaścaikaviṃśatiḥ

41.11

rauravaḥ śūkaro rodhastālo viśasanastathā || mahājvālastaptakumbho lavaṇotha vimohakaḥ

41.12

rudhirāṃdho vaitaraṇī kṛmiśaḥ kṛmibhojanaḥ || asipatravanaṃ kṛṣṇo lālābhakṣyaśca dāruṇaḥ

41.13

tathā pūyavahaḥ pāpo vahnijvālo'pyadhaḥśirāḥ || saṃdeśaḥ kṛṣṇasūtraśca tamaścāvīcireva ca

41.14

śvabhojano visūciścāpyavīciśca tathā paraḥ || kūṭasākṣī rauravaṃ ca rodhaṃ goviprarodhakaḥ

41.15

surāpaḥ sūkaraṃ yāti tālaṃ mithyāmanuṣyahā || gurutalpī taptakumbhaṃ taptalohaṃ ca bhrūṇahā

41.16

gurūṇāmavamaṃtā yo mahājvāle nipātyate || lavaṇaṃ śāstrahaṃtā ca nirmaryādo vimohake

41.17

kṛmibhakṣye devadveṣṭā kṛmiśe tu duriṣṭakṛt || pitṛdevātpūrvamaśchālābhakṣye prayāti ca

41.18

mithyājīvavirodhī viśasane kūṭaśastrakṛtaḥ || adhomukhe hyasadgrāhī ekāśī pūyavāhake

41.19

mārjārakukkuṭaśvānapakṣipoṣṭā prayāti ca || badhirāṃdhagṛhakṣetratṛṇadhānyādijvālakaḥ

41.20

nakṣatraṃ gajīvī ca yāti vaitaraṇīṃ naraḥ || dhanayauvanamatto yo dhanahā kṛṣṇameti saḥ

41.21

asipatravanaṃ yāti vṛkṣacchedī vṛthaiva yat || kuhakājīvinaḥ sarve vahnijvāle pataṃti te

41.22

parastrīṃ ca parānnaṃ ca gacchansaṃdeśameti ca || divāsvapnaparā ye ca vratalopaparāśca ye

41.23

śarīramadamattāśca yāṃti caite śvabhojanam
śivaṃ hariṃ na manyaṃte yāntyavīcinameva ca

41.24

ityevamādibhiḥ pāpairaśāstraughasya sevanaiḥ || pataṃtyeva mahāghoranarakeṣu sahasraśaḥ

41.25

tasmādya icchedetebhyo vimokṣaṃ buddhimānnaraḥ || śrutimārgeṇa tenārcyo devau hariharāvubhau

41.26

narakānāmadhobhāge sthitaḥ kālāgnisaṃjñakaḥ
tadadho haṭṭakaścaiva anaṃtastadadhaḥ smṛtaḥ

41.27

yasyaitatsakalaṃ viśvaṃ mūrdhāgre sarṣapāyate || ityanaṃtaprabhāvātsa hyanaṃta iti kīrtyate

41.28

diśāṃ
gajāstatra padmakumudāṃjanavāmanāḥ || tadadhoṃ'ḍakaṭāhaśca ekavīrāsti tatra ca

41.29

caturlakṣasahasrāṇi navatiśca śatāni ca || etenaiva pramāṇena
udakaṃ ca tataḥ smṛtam

41.30

tadadho narakāḥ koṭayo dvikovyo'gnistato mahān || catvāriṃśatsahasraiśca tadardhastama ucyate

41.31

catvāriṃśacca
koṭyastu catasraśca tataḥ parāḥ || ekonānavatirlakṣāḥ sahasrāśītireva ca

41.32

tadadhoṃ'ḍakaṭāhotha koṭimātrastathāparaḥ || devī yuktā kapālīśā
daṃḍahastena cāpi sā

41.33

devīnāṃ koṭikoṭībhiḥ saṃvṛtā tatra pālinī || saṃkarṣaṇasya niḥśvāsaprerito dāhako'nalaḥ

41.34

kālāgniṃ preraya
tyaiva kalpāṃte dahyate jagat || evaṃvidhamadhaḥsūtraṃ nirmitaṃ cātra bhārata

41.35

madhyasūtre kaṭāhe ca pālakāṃstāñchṛṇuṣva me || vasudhāmā sthitaḥ
pūrve śaṃkhapālaśca dakṣiṇe

41.36

takṣakeśaḥ sthitaḥ paścāduttare ketumāniti || harṣasiddhiḥ suparṇākṣī bhāskarā yoganaṃdinī

41.37

koṭikoṭī
yutā devī devīnāṃ pālayatyadaḥ || evametanmahāścaryaṃ brahmāṃḍaṃ sthāpitaṃ ca yaiḥ

41.38

namāmi tānahaṃ nityaṃ brahmaviṣṇumaheśvarān || viṣṇuloko
rudraloko bahiścāsmātprakīrtyate

41.39

taṃ ca varṇayituṃ brahmā śakto naivāsmadādayaḥ || vimuktā yatra saṃyāṃti nityaṃ hariharavratāḥ

41.40

brahmāṃḍaṃ
saṃvṛtaṃ hyetatkaṭāhena samaṃtataḥ || kapitthasya yathā bījaṃ kaṭāhena susaṃvṛtam

41.41

daśottareṇa payasā vṛtaṃ taccāpi tejasā || tejaśca vāyunā vāyurnabha
sāhaṃtayā ca tat

41.42

ahaṃkāraśca mahatā taṃ cāpi prakṛtiḥ parā || daśottarāṇi sarvāṇi ṣaḍāhuḥ saptamaṃ ca tat

41.43

prākṛtaṃ caraṇaṃ pārtha tadanaṃtaṃ
prakīrtitam || aṃḍānāṃ tu sahasrāṇāṃ sahasrāṇyayutāni ca

41.44

īdṛśānāṃ tathā cātra koṭikoṭiśatāni ca || sarvāṇyevaṃvidhānyeva yādṛśaṃ kīrtitaṃ
tvidam

41.45

yasyaivaṃ vaibhavaṃ pārtha taṃ namāmi sadāśivam || aho maṃdaḥ sa pāpātmā ko vā tasmādcetanaḥ

41.46

ya evaṃvidhasaṃmohatārakaṃ na
śivaṃ bhajet || atha te kīrtayiṣyāmi kālamānaṃ nibodha tat

41.47

kāṣṭhā nimeṣā daśa paṃca cāṣṭuiṃśacca kāṣṭhā gaṇayetkalā hi || triṃśatkalā
śrāpi bhavenmuhūrttaṃ triṃśatā rātryahanī ubhe ca

41.48

divase paṃca kālāḥ syustrimuhūrtāḥ śṛṇuṣva tān || prātastataḥ saṃgavaśca madhyāhnaścāparā
kaḥ

41.49

sāyāhnaḥ paṃcamaścāpi muhūrtā daśa paṃca ca || ahorātrāḥ paṃcadaśa pakṣa ityabhidhīyate

41.50

māsaḥ pakṣadvayenokto dvau māsau
cārkajāvṛtuḥ || ṛtutrayaṃ cāpyayanaṃ dvayenaivaṃ varṣamucyate

41.51

caturbhedaṃ māsamāhuḥ paṃcabhedaṃ ca vatsaram || saṃvatsarastu prathamo dvitīyaḥ pari
vatsaraḥ

41.52

idvatsvarastṛtīyo'sau caturthaścānuvatsaraḥ || paṃcamaśca yugonāma gaṇanāniścayo hi saḥ

41.53

māsena ca manuṣyā
nāmahorātraṃ ca paitṛkam || kṛṣṇapakṣastvahaḥ proktaḥ śuklapakṣaśca śarvarī

41.54

mānuṣeṇa ca varṣeṇa daiviko divasaḥ smṛtaḥ || ahastatro
dagayanaṃ rātriḥ syāddakṣiṇāyanam

41.55

varṣeṇa caiva devānāṃ mataḥ saptarṣivāsaraḥ || saptarṣīṇāṃ ca varṣeṇa dhrauvaśca divasaḥ smṛtaḥ

41.56

manuṣyāṇāṃ ca varṣāṇi lakṣasatadaśaiva tu || aṣṭāviṃśatisahasrāṇi kṛtaṃ tretāthugaṃ tataḥ

41.57

lakṣadvādaśasāhasraṣaṇnava
tyadhikāḥ parāḥ || aṣṭau lakṣāścatuḥṣaṣṭisahasrāṇi ca dvāparaḥ

41.58

caturlakṣaṃ tu dvātriṃśatsahasrāṇi kaliḥ smṛtaḥ || caturbhiretairdevānāṃ
yugamityabhidhīyate

41.59

āyurmanoryugānāṃ ca sādhikā hyekasaptatiḥ || caturdaśamanūnāṃ ca kālena brahmaṇo dinam

41.60

yugānāṃ
ca sahasreṇa sa ca kalpaḥ śṛṇuṣva tān || bhavodbhavastapobhavya ṛturvarhirvarāhakaḥ

41.61

sāvitra āsikaścāpi gāṃdhāraḥ kuśikastathā
ṛṣabhaśca tathā khaḍgo gāṃdhārīyaśca madhyamaḥ

41.62

vairājaśca niṣādaśca meghavāhanapaṃcamau || citrako jñāna ākṛtirmīno daṃśaśca bṛṃhakaḥ

41.63

śveto lohitaraktau ca pītavāsāḥ śivaḥ prabhuḥ || sarvarūpaśca māso'yamevaṃ varṣaśatāvidhiḥ

41.64

pūrvārdhamaparārdhaṃ ca brahmamānamidaṃ smṛtam
viṣṇośca śaṃkarasyāpi nāhaṃ śaktaśca varṇane

41.65

kāhamalpamatiḥ pārtha kāparo hariṛṃyaṃbakau || daivikenaiva mānena pātāleṣvapi gaṇyate

41.66

iti te sūcitaṃ buddhyā śṛṇu tatprākṛtaṃ punaḥ

41.67

iti vaidhātravyavasthitiḥ || || śrīnārada uvāca || || ṛṣabhonāma yannāmnā nānāpāṣaṃḍa
kalpanāḥ || kalau pārtha bhaviṣyanti lokānāṃ mohanātmikāḥ

41.68

tasya putrastu bharataḥ śataśṛṃgastu tatsutaḥ || tasya putrāṣṭakaṃ jātaṃ tathaikā
ca kumārikā

41.69

iṃdradvīpaḥ kaseruśca tāmradvīpo gabhastimān || nāgaḥ saumyaśca gāṃdharvo varuṇaśca kumārikā

41.70

vadanaṃ cāpi
kanyāyāḥ pārtha barkarikākṛti || śṛṇu tatkāraṇaṃ sarvaṃ mahāścaryasamanvitam

41.71

mahīsāgaraparyaṃtaṃ vṛkṣarājivirājite || jālīgulmalatākīrṇe
staṃbhatīrthasya saṃnidhau

41.72

ajāsamaṃjato madhyātkācidekā ca barkarī || śrāṃtā satī samāyātā pradeśe tatra duścare

41.73

itastato bhramaṃtī
sā jālimadhye samaṃtataḥ || nirgaṃtuṃ naiva śaknoti kṣutpipāsārditā śubhā

41.74

vilagnā jālimadhye tu tataḥ paṃcatvamāgatā || kālena kiyatā
tasya kṣuṭitvā śiraso hyadhaḥ

41.75

papāta śanidarśe ca mahīsāgarasaṃgame || sarvatīrthamaye tatra sarvapāpapramocane

41.76

śirastu tadavasthaṃ
hi samagraṃ tatra saṃsthitam || jāligulmāvalagnaṃ ca tasyā naivāpatajjale

41.77

śeṣakāyaprapātena mahīsāgarasaṃgame || tattīrthasya prabhāvena barkarī
sā kurūdvaha

41.78

śataśṛṃgasya vai rājñaḥ siṃhaleṣvabhavatsutā || mukhaṃ barkarikātulyaṃ vyaktaṃ tasyā vyajāyata

41.79

divyanārī śubhākārā śeṣa
kāye babhau śubhā || pūrvaṃ tasyāpyaputrasya rājñaḥ putraśatopamā

41.80

putrī jātā pramodena svajanānaṃdavardhinī || tatastasyā vilokyātha mukhaṃ
barkarikākṛtiḥ

41.81

vismayaṃ samupaprāptāḥ sarve te rājapūruṣāḥ || viṣādaṃ paramāpanno rājā sāṃtaḥpurastadā

41.82

khinnāḥ prakṛtayaḥ sarvāstāha
śūpavilokanāt || tatkimityetadāścaryamūcuḥ paurāḥ suvismitāḥ

41.83

tataḥ sā yauvanaṃ prāptā sākṣādevasutopamā || svamukhaṃ darpaṇe vīkṣya
smṛtaḥ pūrvoṃ bhavastayā

41.84

tattīrthasya prabhāveṇa mātṛpitrorniveditam || viṣādo naiva kartavyo madarthe tāta niścitam

41.85

mā śokaṃ kuru me mātaḥ pūrvajanmārjitaṃ phalam || tataḥ pūrvaṃ svavṛttāṃtamuktvā sā ca kumārikā

41.86

pūrvajanmodbhavaḥ kāyasta
syā yatrāpatattathā || gamanāya tamuddeśaṃ vijñātau pitarau tayām̐

41.87

ahaṃ tām̐ta gamiṣyāmi mahīsāgarasaṃgamam || bhavāmi tatra
saṃprāptā yathā kuru tathā nṛpa

41.88

tataḥ pitrā pratijñātaṃ śataśṛṃgeṇa tattathā || tasyāḥ saṃvāhanaṃ cakre rājā potaiḥ saratnakaiḥ

41.89

staṃbhatīrthaṃ tataḥ sārdhamapi prāpya potārthasaṃyutā || bhūridānaṃ tataścake dānaṃ sarvasvalakṣaṇam

41.90

jāligulmāṃtare'niṣya tato dṛṣṭaṃ nijaṃ śiraḥ
asthicarmāvaśeṣaṃ ca tadādāya prayatnataḥ

41.91

dagdhvā saṃgamasāṃnidhye kṣitānyasthīni saṃgame || tatastīrthaprabhāveṇa mukhaṃ jātaṃ śaśiprabham

41.92

na tāhagdevakanyānāṃ na tāhaṅnāgayoṣitām || na tāhaṅmartyanārīṇāṃ tasyā yāhaṅmukhaṃ mukham

41.93

surā'suranarāḥ sarve tasyā
rūpeṇa mohitāḥ || bahudhā prārthayaṃtyenāṃ na sā varamabhīpsati

41.94

kṛtaṃ tayā mudā tatra prārabdhaṃ duścaraṃ tapaḥ || tataḥ saṃvatsare pūrṇe devadevo mahe
śvaraḥ

41.95

pratyakṣatāṃ gatastasyai varado'smīti cābravīt || tatastaṃ pūjayitvā ca kumārī vākyamabravīt

41.96

yadi tuṣṭo'si deveśa yadi
deyo varo mama || sāṃnidhyaṃ kriyatāmatra sarvakālaṃ hi śaṃkara

41.97

evamastviti śarveṇa prokte hṛṣṭā kumārikā || yatra dagdhaṃ śirastasyā barkaryāḥ
kurusattama

41.98

barkareśaḥ śivastatra tayā saṃsthāpitastadā || manmukhānmahadāścaryaṃ śrutvedaṃ ca talātalāt

41.99

svastikonāma nāgeṃdraḥ
kumārīṃ draṣṭumāgataḥ || śirasā gacchatā tena yatrotkṣiptā ca bhūrabhūt

41.100

īśāne barkareśasya kūpo'bhūtsvastikābhidhaḥ || pūrito gaṃgayā pārtha
sarvatīrthaphalapradaḥ

41.101

dṛṣṭvā ca sthāpitaṃ liṃgaṃ śivastuṣṭo varaṃ dadau || yeṣāṃ mṛtaśarīrāṇāmatra dāhaḥ prajāyate

41.102

kṣipyaṃte'ghau tathā
sthīni teṣāṃ syādakṣayā gatiḥ || te svarge suciraṃ kālaṃ vasitvātra samāgatāḥ

41.103

rājānaḥ sarvasaṃpūrṇāḥ sapratāpā bhavaṃti te || barkareśaṃ ca
yo bhaktyā saṃpūjayati mānavaḥ

41.104

snātvārṇavamahītoye tasya syānmanasepsitam || kārtike ca caturdaśyāṃ kṛṣṇāyāṃ śraddhayānvitaḥ

41.105

kūpe snānaṃ naraḥ kṛtvā saṃtarpya ca pitṝnvijān || pūjayedbarkareśaṃ yaḥ sarvapāpaiḥ sa mucyate

41.106

evaṃ labdhvā varānsarvānsā punaḥ siṃhalaṃ yayau
śataśṛṅgāya pitre ca vṛttāṃtaṃ svaṃ nyavedayat

41.107

tacchrutvā vismito rājā lokāḥ sarve ca phālguna || praśaśaṃsurmahītīrthamājagmuśca kṛtādarāḥ

41.108

snātvā dattvā ca dānāni vividhāni ca te tataḥ || siṃhalaṃ ca yayurbhūyastīrthamāhātmyaharṣitāḥ

41.109

anicchaṃtyāṃ kumāryāṃ ca varaṃ
dravyaṃ ca pārthivaḥ || tathānyadapi prītyāsau yaddau nṛpatiḥ śṛṇu

41.110

idaṃ bhāratakhaṃḍaṃ ca navadhaiva vibhajya saḥ || dadāvaṣṭau svaputrāṇāṃ kumāryai
navamaṃ tathā

41.111

teṣāṃ vibhedānvakṣyāmi parvatairupaśobhitān || putranāmāni varṣāṇi parvatāṃśca śṛṇuṣva me

41.112

mahendro malayaḥ sahyaḥ
śuktimānṛkṣaparvataḥ || viṃdhyaśca pāriyātraśca saptātra kulaparvatāḥ

41.113

mahendraparataścaiva indradvīpo nigadyate || pāriyātrasya caivārvākkhaṇḍaṃ kaumā
rikaṃ smṛtam

41.114

sahasramekamekaṃ ca sarvakhaṇḍānyasūni ca || nadīnāṃ saṃbhavaṃ cāpi saṃkṣepācchṛṇu phālguna

41.115

vedasmṛtimukhā nadyaḥ
pāriyātrodbhavā matāḥ || narmadāsarasādyāśca nadyo viṃdhyādrinirgatāḥ

41.116

śatadrūcandrabhāgādyā ṛkṣaparvatasaṃbhavāḥ || ṛṣikulyākumāryādyāḥ
śuktimatpādasaṃbhavāḥ

41.117

tāpī payoṣṇī nirviṃdhyā kāverī ca mahīnadī || kṛṣṇā veṇī bhīmarathī sahyapādodbhavāḥ smṛtāḥ

41.118

kṛtamālātāmraparṇīpramukhā malayodbhavāḥ || trisāmaṛṣyakulyādyā mahendraprabhavāḥ smṛtāḥ

41.119

evaṃ vibhajya putrebhyaḥ kumāryai ca mahī
patiḥ || śataśṛṃgo giriṃ gatvā udīcyāṃ tattavāṃstapaḥ

41.120

tatra tasthā tapo ghoraṃ brahmalokaṃ jagāma saḥ || śataśrṛṃgo nṛpaśreṣṭhaḥ śa
taśrṛṃge nagottame

41.121

yatra jāto'si kauṃteya pāṃḍostvaṃ sodaraiḥ saha || kumārī ca mahābhāgā staṃbhatīrthasthitā satī

41.122

khaṃḍodbhavena
dravyeṇa tepe dānāni yacchatī || tataḥ kenāpi kālena bhrātṛbhyo'ṣṭabhya eva ca

41.123

mahāvīryabalotsāhā jātā nava navātmajāḥ || te sametya
samāgamya kumārīṃ procire tataḥ

41.124

kuladevī tvamasmākaṃ prasādaṃ kuru naḥ śubhe || aṣṭau khaṇḍāni cāsmākaṃ vibhajya svayameva ca || dehi
drāsatatīnāṃ no vibhedaḥ syādyathā na naḥ

41.125

ityuktā sarvadharmajñā vijñāne brahmaṇā samā || drāsatativibhedaiḥ sā nava khaṃḍānyacīkarat

41.126

teṣāṃ nāmāni grāmāṃśca pattanāni ca phālguna || velākūlāni saṃkhyāṃ ca vakṣyāmi tava tattvataḥ

41.127

koṭiścatasro grāmāṇāṃ nīvṛdāsīcca
maṃḍale || sārdhakoṭidvayagrāmairdeśo bālāka ucyate

41.128

sapādakoṭirgrāmāṇāṃ purasāhaṇake viduḥ || lakṣāścatvāra evāpi grāmāṇāmaṃdhale
smṛtāḥ

41.129

eko lakṣaśca nepāle grāmāṇāṃ parikīrtitaḥ || ṣaṭtriṃśallakṣamānaṃ tu kānyakubje prakīrtitam

41.130

drāsatatistathā lakṣā grāmā
gājaṇake smṛtāḥ || aṣṭādaśa tathā lakṣā grāmāṇāṃ gauḍadeśake

41.131

kāmarūpe ca grāmāṇāṃ navalakṣāḥ prakīrtitāḥ || ḍāhale vedasaṃjñe tu grāmāṇāṃ
navam̐lakṣakam

41.132

navaiva lakṣā grāmāṇāṃ kāṃtipure prakīrtitāḥ || navalakṣāstathā caiva mācipūre prakīrtitāḥ

41.133

oḍḍiyāṇe tathā deśe
navam̐lakṣāḥ prakīrtitāḥ || jālaṃdhare tathā deśe navalakṣāḥ prakīrtitāḥ

41.134

lohapūre tathā deśe lakṣāḥ proktā navaiva ca || grāmāṇāṃ saptalakṣaṃ ca pāṃbī
pure prakīrtitam

41.135

grāmāṇāṃ saptalakṣaṃ ca raṭarāje prakīrtitam || harīāle ca grāmāṇāṃ lakṣapaṃcakasaṃmitam

41.136

sārdhalakṣatrayaṃ proktaṃ draḍasya
viṣaye tathā || sārdhalakṣatrayaṃ proktaṃ tathāvaṃbhaṇavāhake

41.137

ekaviṃśatisāhasraṃ grāmāṇāṃ nīlapūrake || tathāmalaviṣaye pārtha grāmāṇamekalakṣakam

41.138

nareṃdunāmadeśe tu lakṣamekaṃ sapādakam || atilāṃgaladeśe ca lakṣaḥ proktaḥ sapādakaḥ

41.139

lakṣāṣṭādaśasāhasraṃ navatī dre ca mālave || sayaṃbhare tathā deśe lakṣaḥ proktaḥ sapādakaḥ

41.140

mevāḍe ca tathā prokto lakṣaścaikaḥsapādakaḥ || aśītiśca sahasrāṇi vāguriḥ parikīrtitaḥ

41.141

grāmasaptatisāhasro gurjarātraḥ prakīrtitaḥ || tathā saptatisāhasraḥ pāṃḍorviṣaya eva ca

41.142

jahāhutisahasrāṇi dvācatvāriṃśadeva ca
aṣṭaṣaṣṭisahasrāṇi proktaṃ kāśmīramaṇḍalam

41.143

ṣaṣṭitriṃśatsahasrāṇi grāmāṇāṃ kauṃkaṇe viduḥ || caturdaśaśataṃ dve ca viṃśatīlaghukauṃkaṇam

41.144

siṃdhuḥ sahasradaśake grāmāṇāṃ parikīrtitaḥ

41.145

caturdaśaśate dve ca viṃśatiḥ kacchamaṇḍalam || paṃcapaṃcāśatsahasraṃ grāmāḥ saurāṣṭramucyate

41.146

ekaviṃśatisāhasro lāḍadeśaḥ prakīrtitaḥ || atisiṃdhuśca grāmāṇāṃ daśasāhasra ucyate || tathā cāśvamukhaṃ pārtha daśasāhasramucyate

41.147

sahasradaśa
kaṃ cāpi ekapādaḥ prakīrtitaḥ

41.148

tathaiva daśasāhasro deśaḥ sūryamukhaḥ smṛtaḥ || ekabāhustathā deśo daśasāhasramucyate

41.149

sahasradaśakaṃ
caiva saṃjāyuriti deśakaḥ || śivanāmā tathā deśaḥ sahasradaśakaḥ smṛtaḥ || sahasrāṇi daśa khyātaṃ tathā kālahayaṃjayaḥ

41.150

liṃgodbhavastathā deśaḥ
sahasrāṇi daśaiva ca || bhadraśca devabhadraśca pratyekaṃ daśakau smṛtau

41.151

ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi smṛtau caṭavirāṭakau || ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi yamakoṭiḥ
prakīrtitā

41.152

aṣṭādaśa tathā koṭaco rāmako deśa ucyate || tomaraścāpi karṇāṭo yugalaṃśca trayastvime

41.153

sapādalakṣagrāmāṇāṃ
pratyekaṃ parikīrtitaḥ || paṃcalakṣāśca grāmāṇāṃ strīrājyaṃ parikīrtitam

41.154

puṃlastyaviṣayaścāpi daśalakṣaka ucyate || pratyekaṃ lakṣadaśakau deśau
kāṃbojaṃkośalau

41.155

grāmāṇāṃ ca caturlakṣo bāhnikaḥ parikīrtyate || ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi laṃkādeśaḥ prakīrtitaḥ

41.156

catuḥṣaṣṭisahasrāṇi
kurudeśaḥ prakīrtitaḥ || sārdhalakṣastathā proktaḥ kirātavijayo jayaḥ

41.157

paṃca prāhustathā lakṣānvidarbhāyāṃ ca grāmakān || caturdaśasahasrāṇi vardha
mānaṃ prakīrtitam

41.158

sahasradaśakaṃ cāpi siṃhaladvīpamucyate || ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi grāmāṇāṃ pāṃḍudeśakaḥ

41.159

lakṣaikaṃ ca tathā proktaṃ
grāmāṇāṃ tu bhayāṇaṃkam || ṣaṭṣaṣṭiṃ ca sahasrāṇi deśo māgadha ucyate

41.160

paṣṭisahasrāṇi tathā grāmāṇāṃ pāṃḍudeśakaḥ || triṃśatsāhasra utkṛśca
grāmāṇāṃ ca vareṃdukaḥ

41.161

paṃcaviṃśatisāhasraṃ mūlasthānaṃ prakīrtitam || catvāriṃśatsahasrāṇi grāmāṇāṃ yāvanaḥ smṛtaḥ

41.162

catvāryeva
sahasrāṇi paṃkṣabāhurudīryate || dvāsaptatiramī deśāḥ grāmasaṃkhyāḥ prakīrtitāḥ

41.163

evaṃ bharatakhaṃḍe'sminṣaṇṇavatyeva koṭayaḥ || dvāsaptatistathā
lakṣāḥ pattanānāṃ prakīrtitāḥ

41.164

ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi velākūlāni bhārata || evaṃ vibhajya khaṃḍāni bhrātṝnyāṃṇāṃ dadau nava

41.165

ātmī
yamapi sā devī anicchuṣvapi teṣu ca || yato mānyeti bhaginī prati kudhyaṃti bhrātaraḥ

41.166

bhrātṝnprati bhaginī ca vicāryaiva dadau śubhā
tatkṛtvā sānumānyaitānstaṃbhatīrthamupāgatā

41.167

tadā teṣu ca deśeṣu caturvargasya sādhanam || sarveṣāṃ pravaraṃ proktaṃ kumārīśvarameva ca

41.168

tatrāpi guhyakṣetraṃ ca vedaitatsā kumārikā || guhyakṣetre kumāreśaṃ pūjayaṃtī mahāvratā

41.169

tasyau hṛdeṣu snāyaṃtī ṣaṭsu caivāpi saṃgame || tataḥ kāla
prakarṣācca prāsāde skaṃdanirmite

41.170

jīrṇe navyaṃ svarṇamayaṃ prāsādaṃ sāpyakārayat || tatastuṣṭo mahādevastasyā bhaktyātitoṣitaḥ

41.171

kumāraliṃgādutthāya pratyakṣastāmavocata || bhadre tavāhaṃ bhaktyā ca vijñānena ca toṣitaḥ

41.172

jīrṇaḥ punaruddhato'yaṃ prāsādastena toṣitaḥ
tava nāmnā ca vikhyāto bhaviṣyāmi kumārike

41.173

kartā cāpi tathoddhartā dvau vai samaphalau smṛtau || kumāreśaḥ kumārīśa iti vakṣyaṃti
māṃ tataḥ

41.174

barkareśe ca ye dattā varā dattāḥ sadaiva te || tavāpi prātaḥ kālaśca samīpe varavarṇini

41.175

abhartṛkāyā nāryāśca na svargo mokṣa eva ca || yathaiva vṛddhakanyāyāḥ sarasvatyāstaṭe śubhe

41.176

tasmāttvamatra tīrthe ca mahākālamiti smṛtam || siddhiṃ gataṃ vṛṇu bhadre patitve varavarṇini

41.177

tataḥ sā rudravākyena varayāmāsa taṃ patim || rudralokaṃ yayau cāpi mahākālasamanvitā

41.178

tatra tāṃ pārvatī prāha samāliṃgya praharṣitā || yasmāttvayā citravacca likhitā pṛthivī śubhe

41.179

citralekhetināmnā tvaṃ tasmādbhava sakhī mama || tataḥ sakhī sama bhavaccitralekheti sā śubhā

41.180

yayāniruddhaḥ kathita uṣāyāḥ patiruttamaḥ || yoginīnāṃ variṣṭhā yā mahākālasya vallabhā

41.181

apsu sā vārṣikaṃ biṃduṃ pūrṇe varṣaśate tapau || tapaścaraṃtī tasmātsā procyate cāpsarā divi

41.182

evaṃvidhā kumārī sā liṃgametaddhi phālguna || sthāpayāmāsa śivadaṃ barkareśvarasaṃjñitam

41.183

tasmādatra nṛṇāṃ dāhaścāsthikṣepaśca bhārata || prayāgādadhikau proktau maheśasya vaco yathā

41.183.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe barkareśvaramāhātmyavarṇanaṃnāmaikonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (9)