Kumarikakhanda 45
Kumārikākhaṇḍa 45
- Language
- Sanskrit
Contents
- 45.78 — 1 part
45.1
cha || || śrīnārada
uvāca || || tato'haṃ pārtha bhūyo'pi janānugrahakāmyayā || pratyakṣadevaṃ mārtaṃḍamatrānetumiṣeṣa ha
45.2
sarveṣāṃ prāṇināṃ yasmādudupo bhagavānraviḥ
ihāmutra ca kauṃteya viśoddhārī ravirmataḥ
45.3
ye smaraṃti raviṃ bhaktyā kīrtayaṃti ca ye narāḥ || pūjayaṃti ca ye nityaṃ kṛtārthāste na saṃśayaḥ
45.4
sūryabhaktiparā ye ca nityaṃ tadgatamānasāḥ || ye smaraṃti sadā sūryaṃ na te duḥkhasya bhājinaḥ
45.5
bhavanāni manojñāni vividhābharaṇāḥ striyaḥ
dhanaṃ cāhaṣṭaparyaṃtaṃ sūryapūjāvidheḥ phalam
45.6
durlabhā bhaktiḥ sūrye vā durlabhaṃ tasya cārcanam || dānaṃ ca durlabhaṃ tasmai tato homaśca durlabhaḥ
45.7
namaskārādisaṃyuktaṃ ravirityakṣaradvayam || jihvāgre vartate yasya saphalaṃ tasya jīvitam
45.8
ityahaṃ hṛdi saṃcintya māhātmyaṃ ravijaṃ mahat || pūrṇa
varṣaśataṃ pārtha raviṃ bhaktyā hyatoṣayam
45.9
japena suviśuddhena cchandasāṃ vāyubhojanaḥ || tataḥ khādvitīyāṃ mūrtiṃ kṛtvā yogabalādvibhuḥ
45.10
tejasā durdṛśo bhāsvānpratyakṣaḥ samajāyata
45.11
tamahaṃ prāṃjalirbhūtvā namaskṛtya raviṃ prabhum || sāmabhirvividhairdevaṃ paryatoṣayamīśvaram
45.12
tuṣṭo māmāha varado devarṣe suciraṃ tvayā || tapasārādhito'smīti varaṃ vṛṇu yathepsitam
45.13
ityukto'haṃ lokanāthaṃ prāṃjaliḥ prāstuvaṃ vacaḥ
yadi tuṣṭo bhavānmahyaṃ yadi deyo varo mama
45.14
tataste kāmarūpe yā kalā nātha pravartate || rājavardhanarājñā yā''rādhitā ca janaiḥ purā
45.15
tayā ca kalayā bhāno sadātra sthātumarhasi || tatastatheti devena prokte tuṣṭena bhārata
45.16
asthāpayamahaṃ sūryaṃ bham̐dvādityābhidhānakam || bhadrena
sthāpitaṃ yasmānmayā tasmādvirjagau
45.17
tataḥ saṃpūjya taṃ puṣpaiḥ kṛtāveśamahaṃ ravim || bhaktyudrekāplutāṃgo'tha stutimetāmathācaram
45.18
sarvavedarahasyaiśca nāmabhiśca śatāṣṭabhiḥ || saptasaptiracityātmā mahākāruṇikottamaḥ
45.19
saṃjīvano jayo jīvo jīvanātho jagatpatiḥ
kālāśrayaḥ kālakartā mahāyogī mahāmatiḥ
45.20
bhūtāṃtakaraṇo devaḥ kamalānandanandanaḥ || sahasrapāñca varado divyakuṇḍalamaṇḍitaḥ
45.21
dharmapriyocitātmā ca savitā vāyuvāhanaḥ || ādityo'krodhanaḥ sūryo raśmimālī vibhāvasuḥ
45.22
dinakṛddinahanmaunī suratho
rathināṃvaraḥ || rājñīpatiḥ svarṇaretāḥ pūṣā tvaṣṭā divākaraḥ
45.23
ākāśatilako dhātā saṃvibhāgī manoharaḥ || prājñaḥ prajāpatirdhanyo viṣṇuḥ
śrīśo bhiṣagvaraḥ
45.24
ālokakṛcchokanātho lokapālanamaskṛtaḥ || viditāśayaśca sunayo mahātmā bhaktavatsalaḥ
45.25
kīrtikīrtiṃkaro
nityo rociṣṇuḥ kalmaṣāpahaḥ || jitānando mahāvīryo haṃsaḥ saṃhārakārakaḥ
45.26
kṛtakṛtyaḥ susaṃgaśca bahujño vacasāṃ patiḥ || viśvapūjyo
mṛtyuhārī ghṛṇī dharmasya kāraṇam
45.27
praṇatārtiharo'rogaṃ āyuṣmānsukhadaḥ sukhī || maṅgalaṃ puṇḍarīkākṣo vratī vrataphalapradaḥ
45.28
śuciḥ
pūrṇo mokṣamārgadātā bhoktā maheśvaraḥ || dhanvaṃtariḥ priyābhāsī dhanurvedavidekarāṭ
45.29
jagatpitā dhūmaketurvidhūto dhvāṃtahā guruḥ
gopatiśca kṛtātithyaḥ śubhācāraḥ śucipriyaḥ
45.30
sāmapriyo lokabandhurnaikarūpo yugādikṛt || dharmaseturlokasākṣī kheṭakaḥ sarvadaḥ
prabhuḥ
45.31
mayaivaṃ saṃstuto bhānurnāmnāmaṣṭaśatena ca || tuṣyatāṃ sarvalokānāṃ sarvalokapriyo vibhuḥ
45.32
ityevaṃ saṃstavātprīto bhāskaro
māmavocata || sadātra kalayā sthāsye devarṣe tvatpriyepsayā
45.33
yo māmatra mahābhaktyā bham̐dvādityaṃ prapūjayet || sahasraśaḥ kā
marūpe saṃpūjyāmoti tatphalam
45.34
māsuddiśya ca yo vipraḥ svalpaṃ vā yadi vā bahu || dāsyate'trākṣayaṃ tacca grahīṣye karajaṃ yathā
45.35
rakto
tpalaiśca kadvāraiḥ kesaraiḥ karavīrakaiḥ || śatatryairmahāpadmaiḥ ravivāreṇa mānavaḥ
45.36
saptamyāmatha ṣaṣṭhyāṃ vā ye'rcayiṣyanti māmiha || yānyānyārthe
yate kāmāṃstāṃstānprāpsyati niścitam
45.37
darśanānmama bhaktyā ca nāśo vyādhidaridrayoḥ || praṇāmātsvargamāpnoti śrutvā mokṣaṃ ca nityaśaḥ
45.38
abhaktiṃ yaśca kartā me sa gacchenniścitaṃ kṣayam || aṣṭottaraśataṃ nāma mamāgre yattvayeritam
45.39
trikālamekakālaṃ vā paṭhataḥ śṛṇu
yatphalam || kīrtimānsubhago vidvānsukhī priyadarśanaḥ
45.40
bhavedvarṣaśatāyuśca sarvarogavivarjitaḥ || yastvidaṃ śṛṇyuyānnityaṃ paṭhedvā prayataḥ
śuciḥ
45.41
akṣayaṃ svalpamapyannaṃ bhavettasyopasādhitam || vijayī ca bhavennityaṃ tathā jātismaro bhavet
45.42
tasmādetattvayā jāpyaṃ paraṃ
svastyayanaṃ mahat || tathā mamāgre kuṃḍaṃ ca kuru snānārthamuttamam
45.43
kāmarūpakalā yatra tatra kuṃḍaṃ vane bhavet || evaṃ dattvā varānbhānustatraivāntaradhīyata
45.44
tato bhāskaravākyena siddheśasya ca savyataḥ || vanamadhye mayā kuṃḍaṃ kṛtaṃ darbhaśalākayā
45.45
kāmarūpabhavaṃ kuṃḍaṃ vṛkṣāste cāṃpi bhārata || saṃlīnāstanmahāścaryaṃ mamājāyata cetasi
45.46
māghamāsasya śuklāyāṃ saptamyāṃ strī naro'pi vā || snānaṃ kuṃḍe śubhaṃ kṛtvā bhaktyādityaṃ prapaśyati
45.47
tasyānaṃtaṃ bhavetpuṇyaṃ rathaṃ yaśca prapūjayet || rathayātrāṃ ca kurute yasminyasminnasau pathi
45.48
ye ca paśyaṃti lokāste dhanyāḥ sarve na saṃśayaḥ || putradhānyadhanairyuktā nīrujastejasānvitāḥ
45.49
bhaviṣyaṃti narāste ye kārayaṃti rathotsavam || gaṃgādisarva tīrtheṣu yatphalaṃ kīrtitaṃ budhaiḥ
45.50
bhaṃṭrādityasya kuṃḍe ca tatphalaṃ saptamīdine || tatra kuṃḍe ca yaḥ snātvā sūryāyārghyaṃ prayacchati || kapilāgośa tasyāsau dattasya phalamaśnute
45.51
arjuna uvāca || || vāsudevādayaḥ sarve vaṃdaṃtyevaṃ mahāsune
45.52
bhāskarārghaṃ vinā prātaḥ kṛtaṃ sarvaṃ ca niṣphalam || tasyāhaṃ śrotumicchāmi vidhiṃ vidhividāṃ vara
45.53
nārada uvāca || || yathā brahmādayo devā yacchaṃtyarghaṃ mahātmane || bhāskarāya śṛṇu tvaṃ taṃ vidhiṃ sarvāghanāśanam
45.54
prathamaṃ tāvatpratyūṣe udite sūrye śucirbhūtvā gomayakṛtamaṃḍalasyopari raktacaṃdanena maṃḍalakaṃ kṛtvā tatastāmrapātre raktacaṃdanodakaśvetacaṃdanādidravyaiḥ prapūraṇaṃ kṛtvā tanmadhye hemākṣatadūrvādidhisarpīṣi parikṣipya sthāpayet
45.59
svaśarīramālabhet anena maṃtreṇa || oṃ khakholkāya namaḥ || saptavārānuccārya sthātavyam || tena śuddhirupasaṃjāyate dehasyārcāhitā bhavati || paścādāsanasthaṃ devaṃ
savitāraṃ maṃḍalamadhye dvādaśātmakaṃ surādibhiḥ saṃpūjyamānaṃ dhyātvā pūrvoktamarghapātraṃ śirasi kṛtvā bhūmau jānunī nipātya sūryābhimukhastadgatamanā
bhūtvārghamaṃtramudāharet || taducyate sūryavaktrādvinirgatamiti
45.56
yasyoccāraṇaśabdena rathaṃ saṃsthāpya bhāskaraḥ || pratigṛhṇāti caivārghyaṃ
varamiṣṭaṃ ca yacchati
45.57
oṃ yasyāhuḥ sapta cchaṃdāṃsi rathe tiṣṭhaṃti vājinaḥ || aruṇaḥ sārathiryasya rathavāho'grataḥ sthitaḥ
45.58
jayā ca vijayā caiva jayaṃtī pāpanāśanī || iḍā ca piṃgalā caiva vahaṃto'śvamukhāstathā
45.59-2
ḍiṃḍiśca śeṣanāgaśca gaṇādhyakṣastathaiva ca
skaṃdarevaṃtatākṣryāśca tathā kalmāṣapakṣiṇau
45.60
rājñī ca nikṣubhā devī lalitā caiva saṃjñikā || tathā yajñabhujo devā ye cānye
parikīrtitāḥ
45.61
ebhiḥ parivṛto yo'sāvadharottaravāsibhiḥ || tamahaṃ lokakartāramāhvayāmi tamopaham
45.62
ammayo bhagavānbhā
nurasuṃ yajñaṃ pravartayan || idamarghyaṃ ca pādyaṃ ca pragṛhāṇa namonamaḥ
45.63
āvāhanam || sahasrakiraṇa varada jīvanarūpa te namaḥ
iti sāṃnidhyakaraṇam || oṃ vaṣaṭ ityuccārya sūryasya caraṇayugalaṃ paśyan bhuvi padbhyāṃ pātrīṃ nirvāpayet pādyaṃ taducyate || evaṃ pādyaṃ dattvā baddhā
jaliḥ susvāgatamiti kuryāt || svāgataṃ bhagavannehi mama prasādaṃ vidhāya āsyatām || iha gṛhāṇa pūjāṃ ca prasādaṃ ca dhiyā kuru || tiṣṭha tvaṃ
tāvadeva yāvatpūjāṃ karomyaham
45.64
evaṃ vijñāpanaṃ dadyādanena maṃtreṇa kamalāsanam || tatkamalāsanaṃ kamalanaṃdana upāviśati || āsana
upaviṣṭasya śeṣāṃ pūjāṃ niyojayet anena vidhānena || oṃ somamūrtiṃkṣīrodapataye namaḥ || iti kṣīrādisnapanam || oṃ bhāskarāya nīrava sine
namaḥ || iti jalasnānam || tato vāsoyugaṃ śubhraṃ dadyāt anena maṃtreṇa || idaṃ vāsoyugaṃ sūrya gṛhāṇa kṛpayā mama || kaṭibhūṣaṇamekaṃ te
dvitīyaṃ cāṃgaprāvaraṇam
45.65
tato yajñopavītaṃ dadyāt anena maṃtreṇa || sūtrataṃtumayaṃ śuddhaṃ pavitramidamuttamam || yajñopavītaṃ deveśa pragṛhāṇa
namo'stu te
45.66
tato yathāśakti śvetamukuṭamudrikādibhūṣaṇāni dadyāt anena maṃtreṇa || mukuṭo ratnanaddho'yaṃ mudrikāṃ bhūṣaṇāni ca || alaṃ
kāraṃ gṛhāṇemaṃ mayā bhaktyā samarpitam
45.67
evamalaṃkāraṃ nivedya paścātkeśarakuṃkumakarpūraraktacaṃdanamiśramanulepanaṃ dadyāt
45.68
oṃ tavātipriya
vṛkṣāṇāṃ raso'yaṃ tigmadīdhite || sa tavaivocitaḥ svāmingṛhāṇa kṛpayā mama
45.69
tataścaṃpakajapākaravīrakarṇakakesarakokanadādibhiḥ pūjāṃ
kuryāt
45.70
oṃ vanaspatiraso divyo gaṃdhāḍhyo gaṃdha uttamaḥ || āhāraḥ sarvadevānāṃ dhūpo'yaṃ pratigṛhyatām
45.71
śallakīdhūpamaṃtraḥ || tataḥ
pāyasādiniṣpannaṃ naivedyaṃ nivedayedanena maṃtreṇa || naivedyamamṛtaṃ sarvabhūtānāṃ prāṇavardhanam || pūrṇapātre mayā dattaṃ pratigṛhṇa prasīda me
45.72
tataḥ
śaucodakatāṃbūladīpārārtikaśītalikāpunaḥpūjādi nivedya yathāśaktyā stutvā sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ vā kṣamasveti procya visarjayet || tato bhūyo
namasya hemavastropavītālaṃkārān brāhmaṇāya nivedya nirmālyaṃ saṃhatyāṃbhasi nikṣipet
45.73
ityarghyadānavidhiḥ || ya evaṃ bhāskarāyārghyaṃ mūrtau
maṃḍalake'pi vā || nityaṃ nivedayetprātaḥ syādverātmavatpriyaḥ
45.74
anena vidhinā karṇo bhāskarārghyaṃ prayacchati || tataḥ sūryasya pārthāsāvātma
vadvallabho mataḥ
45.75
aśaktaścennityamekamarghyaṃ dadyādivākṛte || tato'tra rathasaptamyāṃ kuṃḍe deyaḥ prayatnataḥ
45.76
aśvamedhaphalaṃ prāpya sūryaloka
mavāpnuyāt || tasmātsarvaprayatnena dātavyo'rgho'tra bhārata
45.77
evaṃvidhastvasau devo bhaiṃhādityo'tra tiṣṭhati || bhūyānato'pi bahuśaḥ pāpahā dharma
vardhanaḥ
45.78
divyamadyavidhaṃ cātra sadyaḥ pratyayakārakam || pāpānāṃ copabhuktaṃ hi yathā pārtha halāhalam
45.78.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe sāgarasaṃgame bhar̤ādityamāhātmyavarṇanaṃnāma tricatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit