Pramāṇa · Search · About · API

Kumarikakhanda 45

Kumārikākhaṇḍa 45

Language
Sanskrit

Contents

45.1

cha || || śrīnārada
uvāca || || tato'haṃ pārtha bhūyo'pi janānugrahakāmyayā || pratyakṣadevaṃ mārtaṃḍamatrānetumiṣeṣa ha

45.2

sarveṣāṃ prāṇināṃ yasmādudupo bhagavānraviḥ
ihāmutra ca kauṃteya viśoddhārī ravirmataḥ

45.3

ye smaraṃti raviṃ bhaktyā kīrtayaṃti ca ye narāḥ || pūjayaṃti ca ye nityaṃ kṛtārthāste na saṃśayaḥ

45.4

sūryabhaktiparā ye ca nityaṃ tadgatamānasāḥ || ye smaraṃti sadā sūryaṃ na te duḥkhasya bhājinaḥ

45.5

bhavanāni manojñāni vividhābharaṇāḥ striyaḥ
dhanaṃ cāhaṣṭaparyaṃtaṃ sūryapūjāvidheḥ phalam

45.6

durlabhā bhaktiḥ sūrye vā durlabhaṃ tasya cārcanam || dānaṃ ca durlabhaṃ tasmai tato homaśca durlabhaḥ

45.7

namaskārādisaṃyuktaṃ ravirityakṣaradvayam || jihvāgre vartate yasya saphalaṃ tasya jīvitam

45.8

ityahaṃ hṛdi saṃcintya māhātmyaṃ ravijaṃ mahat || pūrṇa
varṣaśataṃ pārtha raviṃ bhaktyā hyatoṣayam

45.9

japena suviśuddhena cchandasāṃ vāyubhojanaḥ || tataḥ khādvitīyāṃ mūrtiṃ kṛtvā yogabalādvibhuḥ

45.10

tejasā durdṛśo bhāsvānpratyakṣaḥ samajāyata

45.11

tamahaṃ prāṃjalirbhūtvā namaskṛtya raviṃ prabhum || sāmabhirvividhairdevaṃ paryatoṣayamīśvaram

45.12

tuṣṭo māmāha varado devarṣe suciraṃ tvayā || tapasārādhito'smīti varaṃ vṛṇu yathepsitam

45.13

ityukto'haṃ lokanāthaṃ prāṃjaliḥ prāstuvaṃ vacaḥ
yadi tuṣṭo bhavānmahyaṃ yadi deyo varo mama

45.14

tataste kāmarūpe yā kalā nātha pravartate || rājavardhanarājñā yā''rādhitā ca janaiḥ purā

45.15

tayā ca kalayā bhāno sadātra sthātumarhasi || tatastatheti devena prokte tuṣṭena bhārata

45.16

asthāpayamahaṃ sūryaṃ bham̐dvādityābhidhānakam || bhadrena
sthāpitaṃ yasmānmayā tasmādvirjagau

45.17

tataḥ saṃpūjya taṃ puṣpaiḥ kṛtāveśamahaṃ ravim || bhaktyudrekāplutāṃgo'tha stutimetāmathācaram

45.18

sarvavedarahasyaiśca nāmabhiśca śatāṣṭabhiḥ || saptasaptiracityātmā mahākāruṇikottamaḥ

45.19

saṃjīvano jayo jīvo jīvanātho jagatpatiḥ
kālāśrayaḥ kālakartā mahāyogī mahāmatiḥ

45.20

bhūtāṃtakaraṇo devaḥ kamalānandanandanaḥ || sahasrapāñca varado divyakuṇḍalamaṇḍitaḥ

45.21

dharmapriyocitātmā ca savitā vāyuvāhanaḥ || ādityo'krodhanaḥ sūryo raśmimālī vibhāvasuḥ

45.22

dinakṛddinahanmaunī suratho
rathināṃvaraḥ || rājñīpatiḥ svarṇaretāḥ pūṣā tvaṣṭā divākaraḥ

45.23

ākāśatilako dhātā saṃvibhāgī manoharaḥ || prājñaḥ prajāpatirdhanyo viṣṇuḥ
śrīśo bhiṣagvaraḥ

45.24

ālokakṛcchokanātho lokapālanamaskṛtaḥ || viditāśayaśca sunayo mahātmā bhaktavatsalaḥ

45.25

kīrtikīrtiṃkaro
nityo rociṣṇuḥ kalmaṣāpahaḥ || jitānando mahāvīryo haṃsaḥ saṃhārakārakaḥ

45.26

kṛtakṛtyaḥ susaṃgaśca bahujño vacasāṃ patiḥ || viśvapūjyo
mṛtyuhārī ghṛṇī dharmasya kāraṇam

45.27

praṇatārtiharo'rogaṃ āyuṣmānsukhadaḥ sukhī || maṅgalaṃ puṇḍarīkākṣo vratī vrataphalapradaḥ

45.28

śuciḥ
pūrṇo mokṣamārgadātā bhoktā maheśvaraḥ || dhanvaṃtariḥ priyābhāsī dhanurvedavidekarāṭ

45.29

jagatpitā dhūmaketurvidhūto dhvāṃtahā guruḥ
gopatiśca kṛtātithyaḥ śubhācāraḥ śucipriyaḥ

45.30

sāmapriyo lokabandhurnaikarūpo yugādikṛt || dharmaseturlokasākṣī kheṭakaḥ sarvadaḥ
prabhuḥ

45.31

mayaivaṃ saṃstuto bhānurnāmnāmaṣṭaśatena ca || tuṣyatāṃ sarvalokānāṃ sarvalokapriyo vibhuḥ

45.32

ityevaṃ saṃstavātprīto bhāskaro
māmavocata || sadātra kalayā sthāsye devarṣe tvatpriyepsayā

45.33

yo māmatra mahābhaktyā bham̐dvādityaṃ prapūjayet || sahasraśaḥ kā
marūpe saṃpūjyāmoti tatphalam

45.34

māsuddiśya ca yo vipraḥ svalpaṃ vā yadi vā bahu || dāsyate'trākṣayaṃ tacca grahīṣye karajaṃ yathā

45.35

rakto
tpalaiśca kadvāraiḥ kesaraiḥ karavīrakaiḥ || śatatryairmahāpadmaiḥ ravivāreṇa mānavaḥ

45.36

saptamyāmatha ṣaṣṭhyāṃ vā ye'rcayiṣyanti māmiha || yānyānyārthe
yate kāmāṃstāṃstānprāpsyati niścitam

45.37

darśanānmama bhaktyā ca nāśo vyādhidaridrayoḥ || praṇāmātsvargamāpnoti śrutvā mokṣaṃ ca nityaśaḥ

45.38

abhaktiṃ yaśca kartā me sa gacchenniścitaṃ kṣayam || aṣṭottaraśataṃ nāma mamāgre yattvayeritam

45.39

trikālamekakālaṃ vā paṭhataḥ śṛṇu
yatphalam || kīrtimānsubhago vidvānsukhī priyadarśanaḥ

45.40

bhavedvarṣaśatāyuśca sarvarogavivarjitaḥ || yastvidaṃ śṛṇyuyānnityaṃ paṭhedvā prayataḥ
śuciḥ

45.41

akṣayaṃ svalpamapyannaṃ bhavettasyopasādhitam || vijayī ca bhavennityaṃ tathā jātismaro bhavet

45.42

tasmādetattvayā jāpyaṃ paraṃ
svastyayanaṃ mahat || tathā mamāgre kuṃḍaṃ ca kuru snānārthamuttamam

45.43

kāmarūpakalā yatra tatra kuṃḍaṃ vane bhavet || evaṃ dattvā varānbhānustatraivāntaradhīyata

45.44

tato bhāskaravākyena siddheśasya ca savyataḥ || vanamadhye mayā kuṃḍaṃ kṛtaṃ darbhaśalākayā

45.45

kāmarūpabhavaṃ kuṃḍaṃ vṛkṣāste cāṃpi bhārata || saṃlīnāstanmahāścaryaṃ mamājāyata cetasi

45.46

māghamāsasya śuklāyāṃ saptamyāṃ strī naro'pi vā || snānaṃ kuṃḍe śubhaṃ kṛtvā bhaktyādityaṃ prapaśyati

45.47

tasyānaṃtaṃ bhavetpuṇyaṃ rathaṃ yaśca prapūjayet || rathayātrāṃ ca kurute yasminyasminnasau pathi

45.48

ye ca paśyaṃti lokāste dhanyāḥ sarve na saṃśayaḥ || putradhānyadhanairyuktā nīrujastejasānvitāḥ

45.49

bhaviṣyaṃti narāste ye kārayaṃti rathotsavam || gaṃgādisarva tīrtheṣu yatphalaṃ kīrtitaṃ budhaiḥ

45.50

bhaṃṭrādityasya kuṃḍe ca tatphalaṃ saptamīdine || tatra kuṃḍe ca yaḥ snātvā sūryāyārghyaṃ prayacchati || kapilāgośa tasyāsau dattasya phalamaśnute

45.51

arjuna uvāca || || vāsudevādayaḥ sarve vaṃdaṃtyevaṃ mahāsune

45.52

bhāskarārghaṃ vinā prātaḥ kṛtaṃ sarvaṃ ca niṣphalam || tasyāhaṃ śrotumicchāmi vidhiṃ vidhividāṃ vara

45.53

nārada uvāca || || yathā brahmādayo devā yacchaṃtyarghaṃ mahātmane || bhāskarāya śṛṇu tvaṃ taṃ vidhiṃ sarvāghanāśanam

45.54

prathamaṃ tāvatpratyūṣe udite sūrye śucirbhūtvā gomayakṛtamaṃḍalasyopari raktacaṃdanena maṃḍalakaṃ kṛtvā tatastāmrapātre raktacaṃdanodakaśvetacaṃdanādidravyaiḥ prapūraṇaṃ kṛtvā tanmadhye hemākṣatadūrvādidhisarpīṣi parikṣipya sthāpayet

45.59

svaśarīramālabhet anena maṃtreṇa || oṃ khakholkāya namaḥ || saptavārānuccārya sthātavyam || tena śuddhirupasaṃjāyate dehasyārcāhitā bhavati || paścādāsanasthaṃ devaṃ
savitāraṃ maṃḍalamadhye dvādaśātmakaṃ surādibhiḥ saṃpūjyamānaṃ dhyātvā pūrvoktamarghapātraṃ śirasi kṛtvā bhūmau jānunī nipātya sūryābhimukhastadgatamanā
bhūtvārghamaṃtramudāharet || taducyate sūryavaktrādvinirgatamiti

45.56

yasyoccāraṇaśabdena rathaṃ saṃsthāpya bhāskaraḥ || pratigṛhṇāti caivārghyaṃ
varamiṣṭaṃ ca yacchati

45.57

oṃ yasyāhuḥ sapta cchaṃdāṃsi rathe tiṣṭhaṃti vājinaḥ || aruṇaḥ sārathiryasya rathavāho'grataḥ sthitaḥ

45.58

jayā ca vijayā caiva jayaṃtī pāpanāśanī || iḍā ca piṃgalā caiva vahaṃto'śvamukhāstathā

45.59-2

ḍiṃḍiśca śeṣanāgaśca gaṇādhyakṣastathaiva ca
skaṃdarevaṃtatākṣryāśca tathā kalmāṣapakṣiṇau

45.60

rājñī ca nikṣubhā devī lalitā caiva saṃjñikā || tathā yajñabhujo devā ye cānye
parikīrtitāḥ

45.61

ebhiḥ parivṛto yo'sāvadharottaravāsibhiḥ || tamahaṃ lokakartāramāhvayāmi tamopaham

45.62

ammayo bhagavānbhā
nurasuṃ yajñaṃ pravartayan || idamarghyaṃ ca pādyaṃ ca pragṛhāṇa namonamaḥ

45.63

āvāhanam || sahasrakiraṇa varada jīvanarūpa te namaḥ
iti sāṃnidhyakaraṇam || oṃ vaṣaṭ ityuccārya sūryasya caraṇayugalaṃ paśyan bhuvi padbhyāṃ pātrīṃ nirvāpayet pādyaṃ taducyate || evaṃ pādyaṃ dattvā baddhā
jaliḥ susvāgatamiti kuryāt || svāgataṃ bhagavannehi mama prasādaṃ vidhāya āsyatām || iha gṛhāṇa pūjāṃ ca prasādaṃ ca dhiyā kuru || tiṣṭha tvaṃ
tāvadeva yāvatpūjāṃ karomyaham

45.64

evaṃ vijñāpanaṃ dadyādanena maṃtreṇa kamalāsanam || tatkamalāsanaṃ kamalanaṃdana upāviśati || āsana
upaviṣṭasya śeṣāṃ pūjāṃ niyojayet anena vidhānena || oṃ somamūrtiṃkṣīrodapataye namaḥ || iti kṣīrādisnapanam || oṃ bhāskarāya nīrava sine
namaḥ || iti jalasnānam || tato vāsoyugaṃ śubhraṃ dadyāt anena maṃtreṇa || idaṃ vāsoyugaṃ sūrya gṛhāṇa kṛpayā mama || kaṭibhūṣaṇamekaṃ te
dvitīyaṃ cāṃgaprāvaraṇam

45.65

tato yajñopavītaṃ dadyāt anena maṃtreṇa || sūtrataṃtumayaṃ śuddhaṃ pavitramidamuttamam || yajñopavītaṃ deveśa pragṛhāṇa
namo'stu te

45.66

tato yathāśakti śvetamukuṭamudrikādibhūṣaṇāni dadyāt anena maṃtreṇa || mukuṭo ratnanaddho'yaṃ mudrikāṃ bhūṣaṇāni ca || alaṃ
kāraṃ gṛhāṇemaṃ mayā bhaktyā samarpitam

45.67

evamalaṃkāraṃ nivedya paścātkeśarakuṃkumakarpūraraktacaṃdanamiśramanulepanaṃ dadyāt

45.68

oṃ tavātipriya
vṛkṣāṇāṃ raso'yaṃ tigmadīdhite || sa tavaivocitaḥ svāmingṛhāṇa kṛpayā mama

45.69

tataścaṃpakajapākaravīrakarṇakakesarakokanadādibhiḥ pūjāṃ
kuryāt

45.70

oṃ vanaspatiraso divyo gaṃdhāḍhyo gaṃdha uttamaḥ || āhāraḥ sarvadevānāṃ dhūpo'yaṃ pratigṛhyatām

45.71

śallakīdhūpamaṃtraḥ || tataḥ
pāyasādiniṣpannaṃ naivedyaṃ nivedayedanena maṃtreṇa || naivedyamamṛtaṃ sarvabhūtānāṃ prāṇavardhanam || pūrṇapātre mayā dattaṃ pratigṛhṇa prasīda me

45.72

tataḥ
śaucodakatāṃbūladīpārārtikaśītalikāpunaḥpūjādi nivedya yathāśaktyā stutvā sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ vā kṣamasveti procya visarjayet || tato bhūyo
namasya hemavastropavītālaṃkārān brāhmaṇāya nivedya nirmālyaṃ saṃhatyāṃbhasi nikṣipet

45.73

ityarghyadānavidhiḥ || ya evaṃ bhāskarāyārghyaṃ mūrtau
maṃḍalake'pi vā || nityaṃ nivedayetprātaḥ syādverātmavatpriyaḥ

45.74

anena vidhinā karṇo bhāskarārghyaṃ prayacchati || tataḥ sūryasya pārthāsāvātma
vadvallabho mataḥ

45.75

aśaktaścennityamekamarghyaṃ dadyādivākṛte || tato'tra rathasaptamyāṃ kuṃḍe deyaḥ prayatnataḥ

45.76

aśvamedhaphalaṃ prāpya sūryaloka
mavāpnuyāt || tasmātsarvaprayatnena dātavyo'rgho'tra bhārata

45.77

evaṃvidhastvasau devo bhaiṃhādityo'tra tiṣṭhati || bhūyānato'pi bahuśaḥ pāpahā dharma
vardhanaḥ

45.78

divyamadyavidhaṃ cātra sadyaḥ pratyayakārakam || pāpānāṃ copabhuktaṃ hi yathā pārtha halāhalam

45.78.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe sāgarasaṃgame bhar̤ādityamāhātmyavarṇanaṃnāma tricatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)