Pramāṇa · Search · About · API

Kumarikakhanda 46

Kumārikākhaṇḍa 46

Language
Sanskrit

Contents

46.1

cha || || arjuna uvāca || || divyaprākāramicchāmi śrotuṃ cāhaṃ munīśvara || kathaṃ kāryāṇi kānīha sphuṭaṃ yeḥ puṇyapāpakam

46.2

nārada uvāca || || śapathāḥ kośaghaṭakau viṣāgnī tantamāṣakau || phalaṃ ca taṃdulaṃ caiva divyānyaṣṭau vidurbudhāḥ

46.3

asākṣikeṣu
cārtheṣu mitho vivadamānayoḥ || rājadrohābhiśāpeṣu sāhaseṣu tathaiva ca

46.4

avidastattvavataḥ satyaṃ śapathenābhilaṃghayet || maharṣibhiśca devaiśca
satyārthāḥ śapathāḥ kṛtāḥ

46.5

javano nṛpatiḥ kṣīṇo mithyāśapathamācaret || vasiṣṭhāgre varṣamadhye sānvayaḥ kila bhārata

46.6

aṃdhaḥ
śatrugṛhaṃ gacchedyo mithyāśapathāṃścaret || rauravasya svayaṃ dvāramudghāṭayati durmatiḥ

46.7

manyaṃte vai pāpakṛto na kaścitpaśyatīti naḥ
tāṃśca devāḥ prapaśyaṃti svasyaivāṃtarapauruṣāḥ

46.8

ādityacaṃdrāvanilo'nalaśca dyaurbhūmirāpo hṛdayaṃ yamaśca || ahaśca rātriśca ubhe ca saṃdhye
dharmo hi jānāti narasya vṛttam

46.9

evaṃ tasmādabhijñāya satyārthaśapathāṃścaret || vṛthā hi śapathānkurvanpretya ceha vinaśyati

46.10

idaṃ satyaṃ vadāmīti bhuvanasākṣī bhavānyataḥ || śubhāśubhaphalaṃ dehi śuciḥ pādau raveḥ spṛśet

46.11

atha śāāstrasya vipro'pi śastrasyāpi
ca kṣatriyaḥ || māṃ saṃspṛśaṃstathā vaiśyaḥ śūdraḥ svagurumeva ca

46.12

mātaraṃ pitaraṃ pūjyaṃ spṛśetsādhāraṇaṃ tvidam || kośasya rūpaṃ pūrvaṃ te
vyākhyātaṃ pāṃḍunaṃdana

46.13

vipravarjyaṃ tathā kośaṃ varṇināṃ dāpayennṛpaḥ || yo yo yadevatābhaktaḥ pāyayettasya taṃ naram

46.14

samabhaktaṃ ca
devānāmādityasyaiva pāyayet || sarveṣāṃ cogradevānāṃ snāpayedādhudhākhakam

46.15

snānodakaṃ vā saṃkalpaṃ gṛhītvā pāyayennavam || trisaptarātramadhye
ca phalaṃ kośasya nirdiśet

46.16

ataḥ paraṃ mahādivyavidhānaṃ śṛṇu yadbhavet || saṃśayacchedi sarveṣāṃ dhāṣṭaryāttivyameva ca

46.17

saśiraskaṃ
pradātavyamiti brahmā purābravīt || mahogrāṇāṃ ca dātavyamaśiraskamapi sphuṭam

46.18

sādhūnāṃ varṇināṃ rājā na śiraskaṃ pradāpayet || na pravāte
ghaṭaṃ deyaṃ noṣṇakāle hutāśanam

46.19

varṇināṃ ca tathā kālaṃ taṃḍulaṃ mukharogiṇām

46.20

kuṣṭhapittārditānāṃ ca brāhmaṇānāṃ ca no viṣam
tatamāṣakamarhati sarve dharmyaṃ niratyayam

46.21

na vyādhimarake deśe śapathānkośameva ca || divyānyāsurakairmaṃtraiḥ staṃbhayaṃtīha kecana

46.22

pratighātavidasteṣāṃ yojayeddharmavatsalān || divyānāṃ staṃbhakāñjñātvā pāpātrityaṃ mahīpatiḥ

46.23

vivāsayetsvakādvādbrāte hi lokasya kaṃṭa
kāḥ || teṣāmanveṣaṇe yatnaṃ rājā nityaṃ samācaret

46.24

te hi pāpasamācārāstaskarebhyo'pi taskarāḥ || prāgdṛṣṭadoṣānsvalpeṣu divyeṣu vini
yojayet

46.25

mahatsvapi na cārtheṣu dharmajñāndharmavatsalān || na mithyāvacanaṃ yeṣāṃ janmaprabhṛti vidyate

46.26

śraddhyātpārthivasteṣāṃ vacanā
deva bhārata || jñātvā dharmiṣṭhatāṃ rājā puruṣasya vicakṣaṇaḥ

46.27

krodhācchobhātkārayaṃśca svayameva praduṣyati || tasmātpāpiṣu divyaṃ syāttatrādau
procyate ghaṭe

46.28

susamāyāṃ pṛthivyāṃ ca digbhāge pūrvadakṣiṇe || yajñiyasya tu vṛkṣasya sthāpyaṃ syānmuṃḍakadvayam

46.29

staṃbhakasya pramāṇaṃ ca
saptahastaṃ prakīrtitam || dvau hastau nikhanetkāṣṭhaṃ dṛśyaṃ syādvastapaṃcakam

46.30

aṃtaraṃ tu tayoḥ kāryaṃ tathā hastacatuṣṭayam || muṃḍaṃkopari kāṣṭhaṃ
ca dṛḍhaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ

46.31

caturhastaṃ tulākāṣṭhamatraṇaṃ kārayetsthiram || khadirārjunavṛkṣāṇāṃ śiṃśapāśālajaṃ tvatha

46.32

tulākāṣṭhe tu
kartavyaṃ tathā vai śikyakadvayam || prāṅmukho niścalaḥ kāryaḥ śucau deśe ghaṭastathā

46.33

pāṣāṇasyāpi jāyeta staṃbheṣu ca ghaṭastathā || vaṇi
ksuvarṇakāro vā kuśalaḥ kāṃsyakārakaḥ

46.34

tulādhāradharaḥ kāryo ripau mitre ca yaḥ samaḥ || śrāvayetprāṅvivāko'pi tulādhāraṃ vicakṣaṇaḥ

46.35

brahmaghne ye smṛtā lokā ye ca strībālaghātake || tulādhārasya te lokāstulāṃ dhārayato mṛṣā

46.36

ekasmiṃstolayecchukye jñātaṃ sūpoṣitaṃ naram
dvitīye mṛttikāṃ śubhrāṃ gaurāṃ tu tulayedbudhaḥ

46.37

iṣṭikābhasmapāṣāṇakapālāsthīni varjayet || tolayitvā tataḥ pūrvaṃ tasmāttamavatārayet

46.38

mūrdhni patraṃ tato nyasya nyastapatraṃ niveśayet || patre maṃtrastvayaṃ lekhyo yaḥ puroktaḥ svayaṃbhuvā

46.39

brahmaṇastvaṃ sutā devi tulānāmneti
kathyate || tukāro gaurave nityaṃ lakāro laghuni smṛtaḥ

46.40

gurulāghavasaṃyogāttulā tena nigadyase || saṃśayānmocayascainamabhiśastaṃ naraṃ śubhe

46.41

bhūya āropayettaṃ tu naraṃ tasminsapatrakam || tulito yadi vardheta śuddho bhavati dharmataḥ

46.42

hīyamāno na śuddhaḥ syāditi dharmavido viduḥ
śikyacchede tulābhaṃge punarāropayennaram

46.43

evaṃ niḥsaṃśayaṃ jñānaṃ yaccānyāyaṃ na lopayet || etatsarvaṃ ravau vāre kāryaṃ saṃpūjya bhāskaram

46.44

athātaḥ saṃpravakṣyāmi viṣadivyaṃ śṛṇuṣva me

46.45

dviprakāraṃ ca tatproktaṃ ghaṭasarpaviṣaṃ tathā || śṛṃmiṇo vatsanābhasya himaśailabhavasya vā

46.46

yavāḥ sapta pradātavyā athavā ṣaḍghṛtaplutāḥ || mūrdhni vinyastapatrasya patre caivaṃ niveśayet

46.47

tvaṃ viṣa brahmaṇaḥ putra satyadharme vyavasthitaḥ
tryascainaṃ naraṃ pāpātsatyenāsya bhavāmyatam

46.48

yena vegairvinā jīrṇaṃ chardimūrcchāvivarjitam || taṃ tu śuddhaṃ vijānīyāditi dharmavido viduḥ

46.49

kṣudhitaṃ kṣudhitaḥ sarpaḥ ghaṭasthaṃ procya pūrvavat || saṃspṛśettālikāḥ sabya na daśecchudhyatīti saḥ

46.50

agnidivyaṃ yathā prāha viriṃci
stacchṛṇuṣva me || saptamaṃḍalakānkuryādevasyāgre ravestathā

46.51

maṃḍalānmaṃḍalaṃ kāryaṃ pūrveṇeti viniścayaḥ || ṣoḍaśāṃgulakaṃ kāryaṃ maṃḍalāttāvadaṃtaram

46.52

ārdravāsasamāhya tathā caivāpyupoṣitam || kārayetsarvadivyāni devabrāhmaṇasaṃnidhau

46.53

pratyakṣaṃ kārayeddivyaṃ rājño vādhikṛtasya vā || brāhmaṇānāṃ śrutavatāṃ prakṛtīnāṃ tathaiva ca

46.54

paścime dinakāle hi prāṅmukhaḥ prāñjaliḥ śuciḥ || caturasre maṃḍale'nye kṛtvā caiva samau karau

46.55

lakṣayeyuḥ kṛtādīni hastayostasya hāriṇaḥ || satāśvatthasya patrāṇi badhnīyuḥ karayostataḥ

46.56

navena kṛtasūtreṇa kārpāsena dṛḍhaṃ yathā || tatastu susamaṃ kṛtvā aṣṭāṃgulamathāyasam

46.57

piṃḍaṃ hutāśasaṃtaptaṃ paṃcāśatpalikaṃ dṛḍham || ādau pūjāṃ raveḥ kṛtvā hutāśasyātha kārayet

46.58

raktacaṃdanadhūpābhyāṃ raktapuṣpaistathaiva ca || abhiśastasya patraṃ ca badhnīyāccaiva mūrdhani

46.59

maṃtreṇānena saṃyuktaṃ brāhmaṇābhihitena ca || tvamagne vedāścatvārastvaṃ ca yajñeṣu hūyase

46.60

pāpaṃ punāsi vai yasmāttasmātpāvaka ucyase || tvaṃ mukhaṃ sarvadevānāṃ tvaṃ mukhaṃ brahmavādinām

46.61

jaṭharastho'si bhūtānāṃ tato vetsi śubhāśubham || pāpeṣu darśayātmānamarciṣmānbhava pāvaka

46.62

athavā śuddhabhāveṣu śīto bhava
mahābala || tato'bhiśastaḥ śanakairmaṃḍalāni parikramet

46.63

parikramya śanairjahyācchohapiṃḍaṃ tataḥ kṣitau || vipatrahastaṃ taṃ paścātkārayeddrīhimardanam

46.64

nirvikārau karau haḍvā śuddho bhavati dharmataḥ || bhayādvā pātayedyastu tadadho vā vibhāvyate

46.65

punastvāhūrayecchohaṃ vidhireṣa prakīrtitaḥ
athātaḥ saṃpravakṣyāmi tanmāṣavidhiṃ śṛṇu

46.66

kārayedāyasaṃ pātraṃ tāmraṃ vā ṣoḍaśāṅgulam || caturaṃgulavātaṃ tu mṛnmayaṃ vāpi kārayet

46.67

pūrayedghṛtatailābhyāṃ palairviṃśatibhistataḥ || kṣipettatra suvarṇasya tu māṣakam

46.68

vahnacuktaṃ vinyasenmaṃtramabhiśastasya mūrdhani
aṃguṣṭhāṃguliyogena tanmāṣaṃ samuddharet

46.69

śuddhaṃ jñeyamasaṃdigdhaṃ visphoṭādivivarjitam || phālaśuddhiṃ pravakṣyāmi tāṃ śṛṇu tvaṃ dhanaṃjaya

46.70

āyasaṃ dvādaśapalaṃ ghaṭitaṃ phālamucyate || aṣṭāṃgulamadīrghaṃ ca caturaṃgulavistṛtam

46.71

vahnacuktaṃ vinyasenmaṃtramabhiśastasya mūrdhani || triḥ
parāvartayejjihvāṃ lihannasmātṣaḍaṃgulam

46.72

gavāṃ kṣīraṃ pradātavyaṃ jihvāśodhanamuttamam || jihvāparīkṣaṇaṃ kuryādyadhā cetna vimocyate

46.73

taṃ viśuddhaṃ vijānīyādviśuddhā cettu jāyate || taṃdulasyātha vakṣyāmi vidhidharmaṃ sanātanam

46.74

caurye tu taṃdulā
deyā na cānyatra kathaṃcana || taṃdulānudake sikkā rātrau tatraiva sthāpayet

46.75

prabhāte kāriṇe deyā bhakṣaṇāya na saṃśayaḥ || triḥkṛtvaḥ
prāṅmukhaścaiva patre niṣṭhīvayettataḥ

46.76

pippalasyātha bhūrjasya na tvanyasya kathaṃcana || tāṃstu vai kārayecchuddhāṃstaṃdulāñchālisaṃbha
vān

46.77

mṛnmaye bhājane kṛtvā savituḥ purataḥ sthitaḥ || tandulānmaṃtrayecchuddhānmantreṇānena dharmataḥ

46.78

dīyase dharmatattvajñairmanuṣāṇāṃ
viśodhanam || stutastandula satyena dharmatastvātumarhasi

46.79

niṣṭhīvane kṛte teṣāṃ savituḥ purataḥ sthite || śoṇitaṃ dṛśyate yasya tamaśuddhaṃ vinirdiśet

46.80

evamaṣṭavidhaṃ divyaṃ pāpasaṃśayacchedanam || bhaṭṭādityasya purato jāyate kurunaṃdana

46.81

jaladivyaṃ tathā prādurdviprakāraṃ purāvidaḥ
jalahastaṃ spṛtaṃ caikaṃ majjanaṃ cāparaṃ viduḥ

46.82

bāṇakṣepastathādānaṃ yāvaddīryavatāḥ kṛtam || tāvattaṃ majjayejjīvettathā tacchuddhimādiśet

46.83

evaṃvidhamidaṃ sthānaṃ bhaṭṭādityasya bhārata || mamaiva kṛpayā bhānorjātametanmahītale

46.83.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe bhaṭṭādityamāhātmye divyavarṇanaṃnāma catuścatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (7)