Pramāṇa · Search · About · API

Kumarikakhanda 66

Kumārikākhaṇḍa 66

Language
Sanskrit

Contents

66.1

cha || || sūta uvāca || || evaṃ tatra sthite tīre devyārādhanatatpare || saptaliṃgārcanarate
bhīmanandananandane

66.2

tataḥ kālena kenāpi pāṃḍavā dyūtanirjitāḥ || tatrājagmuśca kramatastīrthasnānakṛte dhruvam

66.3

prāgeva caṃḍikāṃ devīṃ
kṣetrādīśānataḥ sthitām || āsedurmārgakhinnāste draupadīpaṃcamāstadā

66.4

tatraiva copaviṣṭo'bhūttadānīṃ caṃḍikāgaṇaḥ || barbarīkaśca
tānvīrānsamāyātānapaśyata

66.5

paraṃ nāsau veda pāṇḍūnpāṇḍavāstaṃ ca no viduḥ || ājanma yasmāccaivābhūtpāṇḍūnāṃ cāsya saṃgamaḥ

66.6

tataḥ praviśya vai tasmindevīmāsādya pāṃḍavāḥ || piṃḍakārthaṃ tatra muktā tṛṣā prekṣi jalaṃ tadā

66.7

tato bhīmaḥ kuṇḍamadhyaṃ jalaṃ pātuṃ viveśa ha || praviśaṃtaṃ
ca taṃ prāha yudhiṣṭhira idaṃ vacaḥ

66.8

uddhṛtya bhīma toyaṃ hastaṃ pādau prakṣālya bho bahiḥ || tataḥ pibānyathā doṣo mahāṃstvāmupapatsyate

66.9

etadvāṅgo
vaco bhīmastṛṣā vyākulalocanaḥ || aśutvaiva viveśāsau kuṇḍamadhyaṃ jalecchayā

66.10

sa ca dṛṣṭvā jalaṃ pātuṃ tatraiva kṛtaniścayaḥ || mukhaṃ hastau
ca caraṇau kṣālayāmāsa śuddhaye

66.11

yataḥ pītaṃ jalaṃ puṃsāmaprakṣālya ca yadbhavet || pretāḥ piśācāstadrūpaṃ saṃkramya prapibaṃti tat

66.12

evaṃ
prakṣālayāne ca pādau tatra vṛkodare || uparisthastadā prāha satyaṃ suhṛdayo vacaḥ

66.13

durmate bhoḥ kimetattvaṃ kuruṣe pāpaniścayaḥ || devīkuṇḍe
kṣālayasi mukhaṃ pādau karau ca yat

66.14

yato devī sadānena jalena snāpyate mayā || tadatra prakṣipaṃstoyaṃ malapāpānna bibhyasi

66.15

malāktoyaṃ yannāma aspṛśyaṃ tannarairapi || kuto devaiśca tatpāpaṃ spṛśyate tattvato vada

66.16

śīghraṃ ca tvaṃ niḥsarāsmādkuṇḍādbhūtvā bahiḥ piba
yadyevaṃ pāpa mūḍho'si tīrtheṣu bhramase kutaḥ

66.17

bhīma uvāca || || kimetadbhāṣase krūra paruṣaṃ rākṣasādhama || yatastoyāni jaṃtūnāmupabho
gārthameva hi

66.18

tīrtheṣu kāryaṃ snānaṃ cetyuktaṃ munivarairapi || aṃgaprakṣālanaṃ snānamuktaṃ māṃ niṃdase kutaḥ

66.19

yadi na kriyate pānam
gaprakṣālanaṃ tathā || tatkimarthaṃ pūrtadharmāḥ kriyante dharmaśālibhiḥ

66.20

suhṛdaya uvāca || || snātavyaṃ tīrthamukhyeṣu satyametanna saṃśayaḥ
careṣu kiṃ tu saṃviśya sthāvareṣu bahiḥ sthitaḥ

66.21

sthāvareṣvapi saṃviśya tatra snānaṃ vidhīyate || na yatra devasnānārthaṃ bhaktaiḥ saṃgṛhyate jalam

66.22

yacca hastaśatādūrdhvaṃ sarastatra vidhīyate || saṃveśe'pi kramaścāyaṃ pādau prakṣālya yadbahiḥ

66.23

tataḥ snānaṃ prakartavyamanyathā doṣa ucyate || kiṃ na
śrutastvayā proktaḥ ślokaḥ padmabhuvā purā

66.24

malaṃ mūtraṃ purīṣaṃ ca śleṣma niṣṭhīnāśru ca || gaṃḍūṣāścaiva muñcanti ye te brahmahaṇeḥ samāḥ

66.25

tasmānniḥsara śīghraṃ tvaṃ yadyevamajitendriyaḥ || tatkimarthaṃ durācāra tīrtheṣvaṭasi bāliśa

66.26

yasya hastau ca pādau ca manaścaiva susaṃyatam
nirvikārāḥ kriyāḥ sarvāḥ sa hi tīrthaphalaṃ labhet

66.27

bhīma uvāca || || adharmo vāpi dharmo'stu nirgatuṃ naiva śaknuyām || kṣudhā
tṛṣā mayā nityaṃ vārituṃ naiva śakyate

66.28

suhṛdaya uvāca || || jīvitārthe bhavānkasmātpāpaṃ prakurute vada || kiṃ na śrutastvayā
ślokaḥ śivinā yaḥ samīritaḥ

66.29

muhūrtamapi jīveta naraḥ śukrena karmaṇā || na kalpamapi jīveta lokadvayavirodhinā

66.30

bhīma
uvāca || || kākāraveṇa te mahyaṃ karṇau badhiratāṃ gatau || pāsyāmyeva jalaṃ cātra kāmaṃ vilapa śuṣya vā

66.31

suhṛdaya uvāca || || kṣatri
yāṇāṃ kule jātastvahaṃ dharmābhirakṣiṇām || tasmātte pātakaṃ kartuṃ na dāsyāmi kathaṃcana

66.32

teṃdrarākātha śīghraṃ tvamasmātkuṃḍādviniḥsara

66.33

iṣṭakāśakalaiḥ śīghraṃ cūrṇayiṣye'nyathā śiraḥ || ityuktvā ceṣṭakāṃ gṛhya mumoca śirasaḥ prati

66.34

bhīmaśca vaṃcayitvā tāmutplutya bahirānnajat
bhartsayaṃtau tataścobhāvanyonyaṃ bhīmavikramau

66.35

yuyudhāte pralaṃbābhyāṃ bāhubhyāṃ yuddhapāragau || vyūḍhoraskau dīrghabhujau niyuddhakuśalābhubhau

66.36

muṣṭibhiḥ pārṣṇighātaiśca jānubhiścābhijaghnatuḥ || tato muhūrtātkauravyaḥ paryahīyata pāṃḍavaḥ

66.37

hīyamānastato bhīma udyato'bhūtpunaḥ punaḥ
ahīyata tato'pyaṃga vagṛdhe barbarīkakaḥ

66.38

tato bhīmaṃ samutpāṭya barbarīko balādiva || niṣpipeṣa tataḥ kuddhastadadbhutamivābhavat

66.39

mūrcchitaṃ caivamādāya visphurantaṃ punaḥpunaḥ || sāgarāya pracalitaḥ kṣetraṃ tatra mahāṃbhasi

66.40

dṛdṛśuḥ pāṃḍavā naitadevyā nayanayaṃtritāḥ

66.41

tathā gṛhīte kuruvīramukhye vīreṇa tenādbhutavikrameṇa || āścaryamāsīddivi devatānāṃ devībhirākāśatale nirīkṣya tam

66.42

sāgarasya tatastīre
barbarīkaṃ gataṃ tadā || nirīkṣya bhagavāñjñudro viyatsthaḥ samabhāṣata

66.43

bhobho rākṣasaśārdūla barbarīka mahābala || muṃcainaṃ bharataśreṣṭhaṃ bhīmaṃ tava
pitāmaham

66.44

ayaṃ hi tīrthayātrāyāṃ vicaranbhrātṛbhiryutaḥ || kṛṣṇayā cāpyadastīrthaṃ snātumevābhyupāyayau

66.45

sammānaṃ sarvathā tasmādarhaḥ
kauravanandanaḥ || apāpo vā sapāpo vā pūjya eva pitāmahaḥ

66.46

sūta uvāca || || iti rudravacaḥ śrutvā sahasā taṃ vimucya saḥ || nyapatatpād
yorhā dhikkaṣṭaṃ kaṣṭaṃ ca prāha saḥ

66.47

kṣamyatāṃ kṣamyatāṃ ceti punaḥ punaravocata || śiraśca tāḍayansvīyaṃ ruroda ca muhurmuhuḥ

66.48

taṃ tathā pari
śocaṃtaṃ muhyamānaṃ muhurmuhuḥ || bhīmasenaḥ samāliṃgya āśvāya ca vaco'bravīt

66.49

vayaṃ tvāṃ naiva jānīmastvaṃ cāsmāñjanmakālataḥ || atra vāsaśca
te putra bhaimeḥ kṛṣṇācca saṃśrutaḥ

66.50

paraṃ no vismṛtaṃ sarvaṃ nānāduḥkhaiḥ pramuhyatām || duḥkhitānāṃ yataḥ sarvā smṛtirluptā bhavetsphuṭam

66.51

tadasmākamidaṃ duḥkhaṃ sarvakālavidhānataḥ || mā śocastvaṃ ca tanaya na te doṣo'sti cāṇvapi

66.52

yataḥ sarvaḥ kṣatriyasya daṃḍayo vipathisaṃsthi
taḥ || ātmāpidaṃḍayaḥ sādhūnāṃ pravṛttaḥ kupathādyadi

66.53

pitṛmātṛsuhṛdbhrātṛputrādīnāṃ kimucyate || atīva mama harṣo'yaṃ dhanyohaṃ pūrvajāśca me

66.54

yasya tvīdṛśakaḥ pautro dharmajño dharmapālakaḥ || varāhastvaṃ praśaṃsārho bhavānyeṣāṃ satāṃ tathā

66.55

tasmācchokaṃ vihāyemaṃ svastho bhavi
tumarhasi

66.56

barbarīka uvāca || || pāpaṃ māṃ tātatāta tvaṃ brahmaghnādapi kutsitam || apraśasyaṃ nārhasīha draṣṭuṃ spraṣṭumapi prabho

66.57

sarveṣāmeva pāpānāṃ niṣkṛtiḥ procyate budhaiḥ || pitrorabhaktasya punarniṣkṛtirnaiva vidyate

66.58

tadyena dehena mayā tātatato'bhipīḍitaḥ
tatsvameva samutsṛkṣye mahīsāgarasaṃgame

66.59

maivaṃ bhaveyamanyeṣu api janmasu pātakī || na māmasmādabhiprāyādahaḥ ko'pi nivartitum

66.60

yatoṃ'śena vilupyeta prāyaścittānnivārakaḥ || evamuktvā samutplutya yayau caivārṇavaṃ balī

66.61

samudro'pi cakaṃpe ca kathamenaṃ nihanmyaham || tataḥ
siddhāṃbikā yāśca devyastatra caturdaśa

66.62

samāliṃgya ca saṃsthāpya rudreṇa sahitā jaguḥ || ajñātavihite pāpe nāsti vīreṃdra kalmaṣam

66.63

śāstrepūktamidaṃ vākyaṃ nānyathā kartumarhasi || aṃsaṃ ca pṛṣṭhalagnaṃ tvaṃ paśya bhoḥ svaṃ pitāmaham

66.64

putraputreti bhāṣaṃtamanu tvā maraṇonmukham
adhunā cetsvakaṃ dehaṃ vīra tvaṃ parityakṣyasi

66.65

tatastyakṣyati bhīmo'pi pātakaṃ tanmahattava || evaṃ jñātvā dhāraya tvaṃ svaśarīraṃ mahāmate

66.66

atha cetyaktukāmastvaṃ tatrāpi vacanaṃ śṛṇu || svalpenaiva ca kālena kṛṣṇādevakinaṃdanāt

66.67

dehapātastava proktastaṃ pratīkṣa yadīccha
si || yato viṣṇukarādvatsa dehapāto viśiṣyate

66.68

tasmātpratīkṣa taṃ kālamasmākaṃ prārthitena ca || evamukto nivṛte barbarīko'pi
durmanāḥ

66.69

rudraḥ devīśca cāmuṃḍāṃ sopālaṃbhaṃ vaco'bravīt || tvameva devi jānāsi rakṣyaṃte śārṅgadhanvinā

66.70

pāṃḍavā bhūmilābhārthe
tatte kasmādupekṣitam || tvayā ca samupāgatya rakṣitoyaṃ vṛkodaraḥ

66.71

devyuvāca || || ahaṃ ca rakṣayiṣyāmi svabhaktaṃ
kṛṣṇamṛtyutaḥ || yasmācca caṃḍikākṛtye kṛto'nena mahāraṇaḥ || tasmāccaṃḍilanāmnāyaṃ viśvapūjyo bhaviṣyati

66.72

evamuktā gatāḥ
sarve devā devyastavadṛśyatām || bhīmo'pi taṃ samādāya pāṃḍubhyaḥ sarvamūcivān

66.73

vismitāḥ pāṃḍavāstaṃ ca pūjayitvā punaḥ punaḥ
yathoktavidhinā cakrustīrthasnānamataṃdritāḥ

66.74

bhīmo'pi yatra rudreṇa mokṣitastatra suprabham || liṃgaṃ saṃsthāpayāmāsa bhīmeśvaramiti
śrutam

66.75

jyeṣṭhamāse kṛṣṇapakṣe caturdaśyāmupoṣitaḥ || rātrau saṃpūjya bhīmeśaṃ janmapāpādvimucyate

66.76

yathaiva liṃgāni supūjitāni satātra
mukhyāni mahāphalāni || bhīmeśvaraṃ liṃgamidaṃ tathaiva samastapāpāharaṃ supūjyam

66.76.p1

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhi tāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe bhīmeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma catuḥṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Linked texts (6)