Kumarikakhanda 7
Kumārikākhaṇḍa 7
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.138 — 1 part
7.1
api varṣaśatasyāṃte sa dvihāyanavaccaret || samarthaṃ vāsamarthaṃ vā kṛśaṃ vāpyakṛśaṃ tathā
7.2
rakṣayecca sutaṃ mātā nānyaḥ poṣyavidhānataḥ || tadā sa vṛddho bhavati tadā bhavati duḥkhitaḥ
7.3
tadā śūnyaṃ jagattasya yadā mātrā viyujyate || nāsti mātṛsamā cchāyā nāsti mātṛsamā gatiḥ
7.4
nāsti mātṛsamaṃ trāṇaṃ nāsti mātṛsamā prapā || kukṣisaṃdhāraṇāddhātrī jananājjananī tathā
7.5
aṃgānāṃ vardhanādaṃbā vīrasūtve ca vīrasūḥ || śiśoḥ śuśrūṣaṇācchuśrūrmātā syānmānanāttathā
7.6
devatānāṃ samāvāpamekatvaṃ pitaraṃ viduḥ || martyānāṃ devatānāṃ ca pūgo nātyeti mātaram
7.7
patitā guravatsyājyā mātā caiṃ na kathaṃcana || garbhadhāraṇapoṣābhyāṃ tena mātā garīyasī
7.8
evaṃ sa kauśikītīre baliṃ rājānamīkṣatīm || hrīvṛttiṃ cira kālatvāddhantuṃ diṣṭaḥ svamātaram
7.9
vimṛśya cirakālaṃ hi ciṃtāṃtaṃ nābhyapadyata || etasminnaṃtare śakro brāhmaṇaṃ rūpamāsthitaḥ
7.110
gāyangā
thāmupāyātaḥ pitustasyāśramāṃtike || anṛtā hi striyaḥ sarvāḥ sūtrakāro yadabravīt
7.11
atastābhyaḥ phalaṃ grāhyaṃ na syādoṣekṣaṇaḥ sudhīḥ || iti
śrutvā tamānarca medhātithirudāradhīḥ
7.12
duḥkhitaściṃtayanprāto bhṛśamaśrūṇi vartayan || aho'hamīrṣyayākṣipto magno'haṃ duḥkhasāgare
7.13
hatvā nārīṃ ca sādhvīṃ ca ko nu māṃ tārayiṣyati || satvareṇa mayājñaptaścirakārī hyudāradhīḥ
7.14
yadyayaṃ cirakārī syātsa māṃ trāyeta pātakāt
cirakārika bhadraṃ te bhadraṃ te cirakārika
7.15
yadadya cirakārī tvaṃ tato'si cirakārikaḥ || trāhi māṃ mātaraṃ caiva tepo yaccārjitaṃ mayā
7.16
ātmānaṃ pātake viddhaṃ śubhāṅga cirakārika || evaṃ sa duḥkhitaḥ prāto gautamo'ciṃtayattadā
7.17
cirakārikaṃ dadarśātha putraṃ māturupāṃtike
cirakārī tu pitaraṃ dṛṣṭvā paramaduḥkhitaḥ
7.18
śastraṃ tyaktvā sthito mūrdhnā prasādāyopacakrame || medhātithiḥ sutaṃ dṛṣṭvā śirasā patitaṃ bhuvi
7.19
patnīṃ caiva tu jīvaṃtīṃ parāmabhyagamanmudam || hanyāditi na sā veda śastrapāṇau sthite sute
7.120
buddhirāsītsutaṃ dṛṣṭvā pituścaraṇayornatam
śastragrahaṇacāpalyaṃ saṃvṛṇoti bhayāditi
7.21
tataḥ pitrā ciraṃ smṛtvā ciraṃ cāghrāya mūrdhani || ciraṃ dorbhyāṃ pariṣvajya ciraṃjīvetyudāhṛtaḥ
7.22
ciraṃ mudānvitaḥ putraṃ medhātithirathābravīt || cirakārika bhadraṃ te cirakārī bhavecciram
7.23
cirāya yatkṛtaṃ saumya ciramasminna duḥkhitaḥ
gāthāścāpyabravīdvidvāngautamo munisattamaḥ
7.24
cireṇa maṃtraṃ saṃdhīyā cireṇa ca kṛtaṃ tyajet || cireṇa vihitaṃ mitraṃ ciraṃ dhāraṇamarhati
7.25
roge darpe ca
māne ca drohe pāpe ca karmaṇi || apriye caiva kartavye cirakārī praśasyate
7.26
baṃdhūnāṃ suhṛdāṃ caiva bhṛtyānāṃ strījanasya ca || avyakteṣvaparādheṣu cirakārī praśasyate
7.27
ciraṃ dharmānniṣeveta kuryāccānveṣaṇaṃ ciram || ciramanvāsya viduṣaściramiṣṭānupāsya ca
7.28
ciraṃ vinīya cātmānaṃ ciraṃ yātyanavajñatām || bruva
taśca parasyāpi vākyaṃ dharmopasaṃhitam
7.29
ciraṃ pṛcchecca śṛṇuyācciraṃ na paribhūyate || dharme śatrau śastrahaste pātre ca nikaṭasthite
7.130
bhaye ca
sādhupūjāyāṃ cirakārī na śasyate || evamuktvā putrabhāryāsahitaḥ prāpya cāśramam
7.31
tataściramupāsyātha divaṃ yātaściraṃ muniḥ || vayaṃ tvevaṃ
bruvanto'pi mohenaivaṃ pratāritāḥ
7.32
kalau ca bhavatāṃ viprā macchāpo nipatiṣyati || kecitsadā bhaviṣyaṃti viprāḥ sarvaguṇairyutāḥ
7.33
pādaprakṣālanaṃ kṛtvā tato'haṃ dharmavarmaṇaḥ || samīpe sākṣiṇo devānkṛtvā saṃkalpamācaram
7.34
kāṃcanairgopradānaiśca gṛhadānairdhanādibhiḥ || bhāryābhū
ṣaṇavastraiśca kṛtārthā brāhmaṇāḥ kṛtāḥ
7.35
tataḥ karaṃ samudyamya prāhendro devasaṃgame || harāṃgaruddhvāmārddhā yāvadevī gireḥ sutā
7.36
gaṇā
dhīśo vayaṃ yāvadyāvattribhuvanaṃ tvidam || tāvatranyādidaṃ sthānaṃ nāradasthāpitaṃ surāḥ
7.37
brahmaśāpo rudraśāpo viṣṇuśāpastathaiva ca || dvijaśā
pastathā bhūyādidaṃ sthānaṃ viluṃpataḥ
7.138
tatastatheti taiḥ sarvairhṛṣṭaistatra tathoditam || evaṃ mayā sthāpite sthānake'sminsaṃsthāpayāmāsa ca
kāpilaṃ muniḥ|| sthāne ubhe devakṛte prasannāstato yayurdevatā devasañca
7.138.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasyāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvara khaṇḍe kaumārikākhaṃḍe nāradīyasthānapratiṣṭhāvarṇanaṃnāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ
Linked texts (9)
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Critical edition (BORI) — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Bhaktisāgara — Nārāyaṇa, Sanskrit
- Purāṇasāra (Mādhava Vidyāraṇya) — Mādhava Vidyāraṇya, Sanskrit
- Purāṇasāra — Sāyaṇa, Sanskrit